Xưa kia có ba anh em cùng sở hữu một cây lê và sinh sống bằng thứ quả ấy. Một hôm, một người trong số họ đến hái lê và phát hiện ra trái trên cây đã bị hái sạch. "Ôi các anh tôi ơi, chúng ta phải làm sao đây, lê của chúng ta đã bị hái mất rồi?" Thế là người anh cả liền ra vườn canh giữ cây lê suốt đêm. Tuy nhiên, anh ta lại thiếp ngủ mất, và sáng hôm sau, người anh thứ hai đến bảo: "Anh làm ăn thế đấy hả anh tôi? Anh đã ngủ quên phải không? Anh không thấy là lê đã bị hái sạch rồi sao? Đêm nay để tôi canh." Đêm đó, người anh thứ hai ở lại canh gác. Sáng hôm sau, người em út ra đến nơi và thấy số lê còn lại tiếp tục bị hái trụi, bèn nói: "Các anh thế đấy mà đòi canh với chọc à? Thôi đi, tối nay để tôi ở lại đây; để xem chúng có dám qua mặt tôi ngay trước mắt không." Ban đêm, cậu em út bắt đầu nhảy múa ca hát dưới gốc cây lê; trong lúc cậu đang mải chơi, một con cáo tưởng rằng chàng thanh niên đã ngủ say bèn lẻn ra, trèo lên cây và hái nốt số lê còn lại. Khi nó đang trèo xuống, chàng trai nhanh tay chĩa súng định bắn. Con cáo liền van xin: "Xin đừng bắn tôi, thưa Don Joseph; tôi sẽ giúp anh được gọi là Don Joseph Pear, và sẽ khiến anh lấy được con gái nhà vua." Don Joseph đáp lại: "Ta gặp lại ngươi ở đâu đây? Nhà vua thì can gì đến ngươi? Chỉ một cú đá của ngài là ngươi chẳng bao giờ dám bén mảng xuất hiện trước mặt ngài nữa." Dù vậy, vì lòng trắc ẩn, Don Joseph Pear vẫn để con cáo trốn thoát. Con cáo chuồn vào rừng, bắt đủ loại thú rừng từ sóc, thỏ rừng cho đến chim cút, rồi đem dâng vua; trông mới thật ngoạn mục làm sao. "Tâu Bệ hạ, Don Joseph Pear gửi biếng dâng ngài số thú vật này; xin ngài vui lòng nhận cho." Nhà vua phán: "Này cáo nhỏ, ta nhận chỗ thú vật này; nhưng ta chưa từng nghe ai nhắc đến cái tên Don Joseph Pear này bao giờ." Con cáo để lại đám thú rừng rồi quay biến về chỗ Don Joseph. "Khoan thai nào Don Joseph, ta đã đi được bước đầu tiên rồi; ta đã vào yết kiến nhà vua và dâng ngài mẻ thú rừng đầu tiên, và ngài đã nhận rồi đấy."

Một tuần sau, con cáo lại vào rừng, bắt những con vật béo tốt nhất gồm sóc, thỏ, chim chóc rồi đem dâng nhà vua. "Tâu Bệ hạ, Don Joseph Pear sai tôi mang số thú này đến biếng ngài." Nhà vua bảo con cáo: "Này con, ta vẫn không biết Don Joseph Pear này là ai; ta sợ ngươi nhầm địa chỉ mất rồi! Ta bảo thế này nhé: hãy bảo Don Joseph Pear đến đây, để ta có dịp làm quen." Con cáo định để lại đám thú rồi lui ra, bèn thưa: "Tôi không hề nhầm lẫn đâu; chủ nhân của tôi chính là người sai tôi đến đây; và để làm tin, ngài nói rằng ngài muốn cầu hôn công chúa."

Con cáo quay lại gặp Don Joseph Pear và thông báo: "Cứ thong thả, mọi việc đang tiến triển tốt đẹp; sau khi ta vào yết kiến nhà vua một lần nữa là xuôi chèo mát mái." Don Joseph đáp: "Ta sẽ chẳng tin ngươi đâu cho tới khi rước được vợ về dinh."

Con cáo bấy giờ tìm đến một mụ yêu tinh và ngỏ lời: "Bạn hiền ơi, chẳng phải chúng ta vẫn chưa chia số vàng bạc với nhau sao?" "Đúng thế," mụ yêu tinh đáp lời con cáo; "ngươi hãy đi lấy cái đấu đo đi rồi chúng ta cùng chia vàng với bạc." Con cáo liền chạy đến hoàng cung, nhưng không hề nói rằng: "Mụ yêu tinh muốn mượn cái đấu của ngài;" mà lại tâu rằng: "Don Joseph Pear muốn mượn tạm cái đấu của ngài để phân định vàng bạc." Nhà vua ngạc nhiên thốt lên: "Gì chứ, Don Joseph Pear này lại sở hữu khối tài sản lớn nhường ấy cơ à? Lẽ nào hắn còn giàu hơn cả ta sao?" Thế là ngài liền giao cái đấu cho con cáo. Khi chỉ còn lại một mình với công chúa, ngài nhân dịp trò chuyện bèn nói với con cơ: "Hẳn là Don Joseph Pear này phải rất giàu có, đến mức hắn phải dùng đến đấu để chia vàng chia bạc cơ mà." Con cáo đem cái đấu về cho mụ yêu tinh, và mụ ta bắt đầu đong đếm, vun đắp những núi vàng núi bạc. Khi mọi việc đã hoàn tất, con cáo liền quay lại chỗ Don Joseph Pear, chưng diện cho chàng những bộ cánh mới tinh, một chiếc đồng hồ nạm kim cương, nhẫn vàng, nhẫn đính hôn cho người vợ sắp cưới cùng mọi vật dụng cần thiết cho lễ cưới. Con cáo giục giã: "Nào Don Joseph, giờ tôi sẽ đi trước anh; anh hãy vào hoàng cung đón cô dâu rồi cùng đến nhà thờ nhé." Don Joseph vào triều đón cô dâu, và cả hai cùng tiến về nhà thờ. Sau khi cử hành lễ cưới xong xuôi, công chúa bước lên xe ngựa còn chú rể thì cưỡi ngựa theo sau. Con cáo ra hiệu cho Don Joseph và dặn dò: "Tôi đi trước đường này; anh cứ theo sau tôi, còn xe ngựa với đoàn hầu cận cứ đi sau chót."

Họ lên đường và tiến đến một trang trại cừu thuộc sở hữu của mụ yêu tinh. Cậu bé chăn cừu trông thấy con cáo đi tới liền ném một hòn đá về phía nó, khiến con cáo la oai oái. Nó quay sang doạ dẫm cậu bé: "Á à! Ta sẽ cho người đến giết chú mày bây giờ. Có thấy đoàn kỵ mã kia không? Ta sẽ lệnh cho họ đến trừng trị chú mày!" Cậu thiếu niên sợ hãi van xin: "Nếu ngài tha mạng cho tôi, tôi sẽ không dám ném đá vào ngài nữa đâu." Con cáo đáp: "Nếu không muốn mất mạng, thì lát nữa khi nhà vua đi qua và hỏi trang trại cừu này là của ai, chú mày phải đáp ngay: 'Là của Don Joseph Pear,' bởi Don Joseph Pear chính là con rể của ngài, và ngài sẽ thưởng cho chú mày." Đoàn người đi qua, nhà vua liền cất tiếng hỏi: "Trang trại cừu này của ai thế hả cháu?" Cậu bé đáp ngay lập tức: "Tâu, của Don Joseph Pear ạ." Nhà vua liền ban thưởng cho cậu ít tiền.

Con cáo cứ lững thững đi trước Don Joseph khoảng chục bước, còn chàng trai thì chẳng ngớt lẩm bẩm: "Ngươi đang dẫn ta đi đâu thế hả cáo? Ta có mảnh đất nào đâu mà ngươi dám khiến người ta tưởng ta là kẻ giàu có? Rốt cuộc chúng ta đang đi đâu vậy?" Con cáo điềm tĩnh đáp: "Cứ thong thả đi Don Joseph, cứ mặc tôi lo." Họ cứ tiếp tục lên đường, và con cáo lại nhìn thấy một trang trại gia súc khác cùng người chăn nuôi. Mọi chuyện diễn ra y hệt như vụ chăn cừu: cú ném đá và lời đe dọa của con cáo. Nhà vua đi tới. "Này người chăn gia súc, trang trại gia súc này là của ai?" "Thưa, của Don Joseph Pear ạ." Và nhà vua, vô cùng kinh ngạc trước sự giàu có của con rể mình, liền ban cho người chăn gia súc một đồng tiền vàng.

Don Joseph một mặt thì lấy làm đắc ý, mặt khác lại đâm hoang mang chẳng hiểu cơ sự này rồi sẽ đi đến đâu. Khi con cáo quay đầu lại, chàng liền hỏi: "Ngươi đang dắt ta đi đâu thế hở cáo? Ngươi đang hại đời ta đấy." Con cáo vẫn thản nhiên tiến bước như thể chuyện đó chẳng dính dáng gì đến mình. Chẳng mấy chốc họ đã đến một trang trại ngựa và ngựa cái. Cậu bé chăn đám ngựa cũng ném đá vào con cáo. Con cáo lại hù dọa cậu ta, để rồi khi nhà vua hỏi, cậu ta cũng đáp rằng trang trại này là của Don Joseph Pear.

Họ tiếp tục hành trình cho đến khi tới một cái giếng, ngay bên cạnh là mụ yêu tinh đang ngồi. Con cáo liền cắm cổ chạy và làm bộ sợ hãi tột cùng. "Bạn hiền ơi, mau nhìn kìa, họ đang tới kìa! Đám kỵ mã kia sẽ giết chúng ta mất! Hay là chúng ta trốn xuống giếng đi, chịu không nào?" Mụ yêu tinh hoảng hốt đáp: "Được chứ, bạn hiền. Có cần ta ném ngươi xuống trước không?" con cáo hỏi. "Chính diện, bạn hiền ạ." Thế là con cáo liền đẩy luôn mụ yêu tinh xuống giếng, rồi hiên ngang bước vào cung điện của mụ ta. Don Joseph Pear theo chân con cáo cùng người vợ mới cưới, bố vợ và toàn bộ đoàn tùy tùng. Con cáo dẫn họ đi tham quan khắp các căn phòng, trưng bày toàn bộ châu báu giàu sang. Don Joseph Pear vô cùng mãn nguyện vì đã tìm được cơ đồ, còn nhà vua lại càng sung sướng hơn nữa vì con gái mình có được một chốn gả chồng giàu sang phú quý. Tiệc tùng yến ẩm kéo dài vài ngày, rồi nhà vua hoan hỉ trở về vương quốc của mình, để lại cô con gái ở lại cùng chồng. Một hôm, con cáo đang đứng ngóng cửa sổ, còn Don Joseph Pear và vợ đang rảo bước lên sân hiên. Don Joseph Pear bốc một nhúm bụi trên sân ném thẳng vào đầu con cáo. Con cáo ngẩng phắt lên. "Ý anh là gì thế, sau tất cả những ơn huệ ta dành cho anh, đồ vong ân bội nghĩa kia?" con cáo quát lên với Don Joseph. "Cẩn thận đấy kẻo ta lật tẩy anh đấy nhé!" Người vợ quay sang hỏi chồng: "Con cáo bị làm sao thế nhỉ, sao nó lại dám nói năng xấc láo thế?" "Có gì đâu," chồng nàng đáp. "Anh tiện tay ném ít bụi vào nó nên nó đâm ra cáu kỉnh ấy mà." Don Joseph bèn bốc thêm một nhúm bụi nữa ném vào đầu con cáo. Nổi giận lôi đình, con cáo hét toáng lên: "Joe này, anh thấy chưa, tôi sẽ nói hết đấy nhé! Tôi tuyên bố cho mà biết anh vốn chỉ là chủ nhân của một cây lê nghèo kiết xác!" Don Joseph hoảng hồn sợ hãi, vì con cáo sắp kể hết mọi chuyện cho vợ anh nghe; thế là anh vớ lấy một cái vại đất ném thẳng vào đầu con cáo, nhờ thế mà tống khứ được nó đi. Cứ như thế—đúng là kẻ vong ân bội nghĩa—anh ta đã ra tay sát hại kẻ từng ban cho mình biết bao ơn huệ; dẫu vậy, anh ta vẫn cùng người vợ tận hưởng trọn vẹn mọi thứ tài sản giàu sang phú quý của mình.[11]

Câu chuyện chúng ta chuẩn bị xem xét tiếp theo đây, ở một số phiên bản, mang đậm sắc thái truyền thuyết, và có lẽ sẽ phù hợp hơn nếu được đề cập ở chương IV. Tuy nhiên, tính chất truyền thuyết ấy chỉ là ngẫu nhiên, và nó thực chất thuộc về nhóm những câu chuyện được bàn luận trong chương này. Nhìn chung, câu chuyện này có thể được gọi tên là "Người chết biết ơn", phỏng theo tình tiết quan trọng nhất trong truyện. Người anh hùng tỏ lòng thành kính với một thây ma (thanh toán những khoản nợ mà người đó mắc phải khi còn sống, nhờ đó giành được quyền mai táng cho tử thi ấy), để rồi linh hồn người chết trở thành bà tiên đỡ đầu cho chàng, phù trợ chàng khi gặp hiểm nguy và cuối cùng mang lại cho chàng vận may hiển hách. Xoay quanh hạt nhân cốt lõi ấy là nhiều tình tiết khác nhau sẽ được đề cập trong phần chú thích. Làm ví dụ cho câu chuyện này, do tính chất hiếm có của nó, chúng tôi xin giới thiệu phiên bản vùng Istria (Ive, Nozze Ive-Lorenzetto, III. tr. 19).