Sau khi tuần thị kho Vị Kiều xong, Thiệu Thụ Đức thực sự đã đi tới hai huyện Vị Nam, Lịch Dương.

Thế nhưng chẳng ở lại bao lâu, rất nhanh đã tới huyện Chiêu Ứng, nghỉ đêm tại Hoa Thanh cung, dưỡng sức nghỉ ngơi.

Tất nhiên, cũng không phải hoàn toàn là dưỡng sức nghỉ ngơi, bởi vì cứ cách vài ngày, cơ thể luôn phải tiêu hao một phần protein.

Thái tử hăm hở trở về Trường An để xử lý chính vụ An Nam.

Trước khi đi, Thiệu Thụ Đức lại cẩn thận dặn dò một phen.

Ông nhìn ra được, Nhị lang có ý muốn tới phương Nam xem thử. Đối với việc lục đệ và Lý Đường Tân chủ trì chinh phạt Nam Chiếu, trong lòng cậu ta luôn canh cánh, hận không thể thay thế, dù có chậm sách phong Thái tử một năm cũng được, cứ đánh xong trận này đã rồi tính.

Thiệu Thụ Đức trực tiếp bảo cậu ta cút về hầu hạ thê thiếp của mình.

Đứa trẻ này! Sớm biết vậy lúc trước đã đồng ý gả Chiết Thập Tứ Nương cho nó rồi.

Thập Tứ Nương sau khi gả đi, nghe nói chồng nàng bị nàng trị cho phục phục thiếp thiếp, thỉnh thoảng còn bị đánh, nhưng hai vợ chồng trước sau đã sinh được bốn năm đứa con, đây là một người phụ nữ mắn đẻ.

Đáng tiếc!

Sau khi Nhị lang về tới Trường An, Thiệu Thụ Đức lại nhớ tới chuyện An Nam.

Sổ sách năm ngoái của Bột Hải thương xã đã kiểm kê xong, lợi nhuận hơn 52.000 mân.

Nhớ lại lúc Kiến Cực năm thứ mười, khi đó vẫn là thời kỳ Nội Vụ phủ, lợi nhuận đạt 49.000 mân.

Kiến Cực năm thứ mười một, coi như là năm đầu tiên Bột Hải thương xã vận hành độc lập, lợi nhuận 41.000 mân.

Pháo đầu không vang, vậy mà còn không bằng thời kỳ Nội Vụ phủ. Mặc dù các cổ đông không nói gì, nhưng liệu trong lòng có hoài nghi lợi nhuận của Kiến Cực năm thứ mười là do làm giả sổ sách mà ra hay không?

Cũng may là Kiến Cực năm thứ mười hai năng lực lợi nhuận đã tăng cường, rất nhiều tàu thuyền, hầm băng, bến tàu đầu tư từ năm thứ mười một đã bắt đầu đưa vào sử dụng. Nếu không phải do địa phương nổi loạn ăn mất một phần lợi nhuận thì sổ sách chắc hẳn sẽ còn đẹp hơn nữa.

Lợi nhuận hơn năm vạn mân có thể chia cổ tức rồi.

Với tư cách là đơn vị chịu trách nhiệm vận hành hàng ngày, Nội Vụ phủ nhận được sự chỉ thị của Thiệu Thụ Đức, đã lấy ra ba vạn mân chia cho các cổ đông, một cổ phần có thể nhận được ba mươi mân —— tạm thời vẫn đang trong thời gian miễn thuế.

Tất nhiên cũng không phải năm nào cũng chia cổ tức.

Chủ yếu là để khích lệ sĩ khí mọi người, cho họ thấy tiền lời quay vòng, tạo dựng sự tin tưởng ban đầu. Như vậy, sau này các quyết sách khác cũng dễ nói chuyện hơn.

"A Cổ Chỉ năm nay có thể nhận được ba trăm mân tiền cổ tức." Thiệu Thụ Đức ngồi bên bờ hồ hơi nước mịt mù, nói: "Hắn là Giám tác của Giáp Phường thự phải không?"

Giáp Phường thự mỗi kinh đều có một cái, Giám tác là cấp quan thấp nhất, Tòng cửu phẩm hạ.

Tiêu A Cổ Chỉ khi còn ở Khiết Đan từng tự mình tham gia rèn sắt. Tới Đại Hạ, nhìn người khác rèn sắt, cuộc sống trôi qua rất bình thường, kém xa Tiêu Địch Lỗ — Tiêu Địch Lỗ từng dâng thành, dâng em gái, để con cháu Thiệu Thụ Đức những năm nay có một nơi an nghỉ rất thoải mái, công lao cực lớn, quả thực không phải A Cổ Chỉ có thể so sánh.

"Đúng vậy." Nguyệt Lý Đóa bơi tới, dựa vào bên cạnh ông, khẽ nói: "A Cổ Chỉ cảm ơn ơn đức của Bệ hạ, đã đổi tên thành Vĩnh Trung, bây giờ gọi là Tiêu Vĩnh Trung."

"Hắn một tháng mới lĩnh 15 mân tiền, một năm còn chẳng kiếm nổi ba trăm mân, số cổ tức này đối với hắn mà nói là một khoản tiền lớn rồi." Thiệu Thụ Đức ấn đầu Tiêu Trọng Cổn xuống nước, thoải mái nửa nằm trên thành bể, nói: "Năm đó ở Lạc Dương... Lạc Dương nam... thị, cổ phần của Bột Hải thương xã vậy mà không ai thèm đoái hoài, nghĩ lại mà tức. Giờ muốn mua lại, hắc, không còn cơ hội nữa rồi."

Quan chức Tòng cửu phẩm hạ, sau loạn An Sử, khi tình hình tài chính tốt thì một tháng có thể lĩnh hai mươi mân, khi tình hình tài chính không tốt thì là mười hai mân, mười mân, thậm chí là bị nợ lương.

Tất nhiên, đây chỉ là tiền, chưa tính phúc lợi hiện vật, thực tế thì mỗi tháng lương thực phát cũng không ít, tạp nham cộng lại, một tháng cũng có thể quy đổi ra khoảng ba bốn mân, nhược điểm là quá không ổn định, hoàn toàn phụ thuộc vào số dư của nha môn.

Đây là quan kinh thành.

Quan địa phương còn có cách sống của quan địa phương, ví dụ như tiền thủ lực, tiền trù dư, vân vân.

Những thứ này nghiêm túc mà nói là "phúc lợi", "tiền thưởng", không phải "tiền lương", là sự bù đắp mà triều đình khi gặp khó khăn về tài chính, trong tình trạng không thể tăng lương, cố gắng hết mức để cấp cho quan lại, coi như một phần thu nhập của họ.

A Cổ Chỉ cho dù có tính hết số tiền thưởng này vào, một tháng cũng không vượt quá thu nhập hai mươi mân, so với cổ tức vẫn là không bằng.

Ngoài ra, làm quan rồi sẽ nghỉ hưu, sau khi nghỉ hưu thì không còn bổng lộc nữa, nhưng cổ tức thì có thể, loại cổ phiếu ký danh này thậm chí có thể truyền cho con cháu đời sau, chỉ cần Bột Hải thương xã còn tồn tại, còn tiếp tục chia lợi nhuận.

"Bệ hạ hôm nay sao lại đột nhiên hỏi về Bột Hải thương xã vậy?" Nguyệt Lý Đóa cẩn thận từng chút một rời xa Thiệu Thụ Đức một khoảng nhỏ, bởi vì nàng sợ hãi.

"Còn không phải vì vụ nổi loạn ở An Nam sao?" Thiệu Thụ Đức hừ lạnh một tiếng.

"Bệ hạ gần đây khí sắc hơi lớn..." Bồ Tát Nô cũng bơi lại, nói khẽ.

Chồng nàng chết sớm, con trai tử trận ở Đại Bắc, bây giờ hy vọng duy nhất đều gửi gắm trên người Thiệu Thụ Đức. Nàng hiểu rất rõ, chính là Thiệu Thánh đã cho nàng cuộc sống sung túc mà trước đây nàng nghĩ cũng không dám nghĩ tới, cùng với — hai đứa con.

Cho nên, nàng là thật lòng lo lắng cho cơ thể của Thiệu Thụ Đức.

"Ngươi nói như vậy, trẫm cũng giật mình kinh sợ." Trầm mặc một lát, Thiệu Thụ Đức nói.

Nguyên nhân gì ư? Ông đại khái cũng có thể hiểu rõ.

Nói trắng ra, là căn bệnh chung của đế vương khi về già: cảm giác bất an.

Hơn nữa phong khí xã hội hiện nay càng làm trầm trọng thêm cảm giác bất an của ông, bởi vì hiện tại không có bất kỳ quy tắc nào cả. Sức ràng buộc của chế độ tuy mạnh hơn so với ba mươi năm trước, hai mươi năm trước một chút, nhưng vẫn vô cùng không đáng tin cậy.

"Thôi bỏ đi, sau này trẫm sẽ chú ý." Thiệu Thụ Đức thở dài, ôm Bồ Tát Nô vào lòng.

Tiêu Trọng Cổn vừa mới lấy lại hơi thở, lại bị ấn xuống dưới nước.

Nguyệt Lý Đóa thì thở phào nhẹ nhõm.

"Nói lại chuyện An Nam." Thiệu Thụ Đức nói: "Lợi nhuận năm nay của Bột Hải thương xã hẳn là còn có thể nhiều thêm chút nữa. Như vậy, lòng tin của trẫm cũng đủ đầy hơn một chút. Năm sau, sẽ bàn về việc thiết lập An Nam thương xã, có lẽ trở lực sẽ nhỏ hơn, người tham gia sẽ đông hơn."

Lợi nhuận mấy vạn mân một năm của Bột Hải thương xã nghe thì không lớn, bởi vì có những đại gia trà ở phương Nam mỗi năm kiếm được nhiều tiền hơn thế này. Nhưng thực tế thì cũng thực sự không ít, dù sao thương nhân lợi nhuận có thể lên tới mấy vạn, ở trong nước kiểu gì cũng xếp được vào hàng ngũ rồi.

Huống chi sổ sách chính trị cũng không thể bỏ qua.

Ví dụ như trong thời gian ăn Tết, sứ giả các bộ Nữ Chân vào kinh triều cống. Triều tập sứ Bảo Lộ châu là Ngột Đan Lượng đã nhắc tới, năm ngoái các thị tộc bán được bao nhiêu trân châu, bao nhiêu da thú, thậm chí một đôi hải đông kiện hộc cũng bán được giá cao — loại hàng hóa đặc biệt này, thông thường mà nói không nằm trong phạm vi kinh doanh của Bột Hải thương xã, nhưng không chịu nổi Ba quốc công Cao Luân ra giá cao để mua, vậy thì chỉ có thể làm kẻ bán lại lần hai, ngậm lệ kiếm một món hời lớn.

Sau khi họ kiếm được tiền, cơ bản đều tiêu sạch, thậm chí còn nợ ngược lại một chút, đổi về một lượng lớn nhu yếu phẩm do Trung Nguyên sản xuất, thậm chí là những loại "hàng xa xỉ" như trà, rượu mạnh.

Người kiếm được nhiều nhất vẫn là thủ lĩnh các thị tộc, có người đã không còn ở hầm đất nữa, bắt đầu đóng cọc trên đất đóng băng, xây một tòa biệt thự kết cấu gỗ xinh đẹp, lại mua từ Trung Nguyên thảm, lò sưởi và các loại hàng hóa khác — dưới hình thức mua chịu.

Từ trên xuống dưới, mức sống tổng thể đã có sự cải thiện.

Con người mà, cuộc sống một khi đã tốt rồi, khí hung hăng cũng không còn nặng nề như vậy nữa. Đây mới chỉ là bắt đầu, qua thêm mấy chục năm cuộc sống tốt đẹp nữa, ước chừng sẽ càng thêm "tường hòa" hơn.

Đất Nữ Chân không phải là không có người có kiến thức.

Thực ra năm ngoái ở Hắc Thủy châu đã có thủ lĩnh thị tộc giết chết thương đồ thuộc dưới cờ Nội Vụ phủ đi bán rượu mạnh, xúi giục một đám người gây loạn, đồng thời chỉ trích Nội Vụ phủ đang "ngu muội", "bóc lột" họ, là cùng một phường với người Bột Hải cướp đất của họ.

Kết quả thì, tự nhiên là không có kết quả gì tốt đẹp rồi.

Nội Vụ phủ điều động năm trăm binh đinh xuất thân từ Hoàng trang, do Ngu hầu Chu Tri Dụ thống lĩnh, đi tới bắt giữ. Mặc dù cuối cùng người đã chạy thoát, nhưng bắt được cả nhà già trẻ của hắn, phát vãng tới Hà châu làm phủ binh bộ khúc, để chấn nhiếp những kẻ khác.

"Bệ hạ, An Nam thương xã dựa vào những thứ gì để kiếm tiền?" Nguyệt Lý Đóa tuy theo bản năng muốn rời xa Thiệu Thụ Đức, nhưng nghe thấy những chuyện như vậy, lại dừng lại, tò mò hỏi.

Thiệu Thụ Đức sớm đã chú ý tới động tác nhỏ của nàng. Trong lòng thầm cười, người phụ nữ này bảo nàng ngu ngốc thì cũng không phải, thực ra rất tinh khôn, việc quân quốc đại sự, thường thường có thể đưa ra ý kiến của mình, hơn nữa còn rất đáng tin. Nhưng nếu nói nàng thông minh, thì khi nghe tới những chuyện liên quan tới trị quốc này, lại không kìm lòng được muốn tham gia, đến mức ngay cả an nguy bản thân cũng quên mất.

"Ngươi ở bên cạnh trẫm hầu hạ, hẳn là từng nghe qua vụ nổi loạn ở Ái châu chứ?" Thiệu Thụ Đức hỏi.

"Từng nghe qua." Nguyệt Lý Đóa gật đầu.

"Ái châu thực ra đã không tệ rồi, biên hộ chi dân gần một vạn hộ, hiện nay trồng rộng rãi hồ tiêu. Biên hộ chi dân của Hoan châu cũng không ít, lại còn có vàng bạc, ngà voi, sừng tê, trầm hương." Thiệu Thụ Đức nói: "Dựa núi ăn núi, dựa nước ăn nước. Những hàng hóa này đều là thứ Trung Nguyên đang cấp thiết cần tới, chỉ cần vận chuyển tới đây, không có lý nào là không bán được." Thiệu Thụ Đức nói: "Trẫm vốn còn muốn vài năm nữa mới xây dựng An Nam thương xã, nhưng loạn này vừa nổi lên, liền cảm thấy không thể trì hoãn được nữa. Năm nay coi như thôi, năm sau bàn bạc kỹ lưỡng một chút, mô phỏng theo chương trình của Bột Hải thương xã, nên làm thế nào thì làm thế đó, nhanh chóng kéo những thổ hào, thế gia kia vào. Ổn định được họ, An Nam là yên ổn rồi. Trẫm có dự cảm, cái An Nam thương xã này sẽ kiếm tiền hơn Bột Hải thương xã."

"Vậy phải mở rộng hạm đội sao?" Nguyệt Lý Đóa hỏi.

"Tất nhiên là phải rồi." Thiệu Thụ Đức gật đầu.

Ông thực ra đã nghĩ kỹ, sau khi bình định vụ nổi loạn lần này, khu vực hành chính của An Nam sẽ phải điều chỉnh lại một phen.

Trước tiên chính là bãi bỏ Vũ An châu.

Đây là một chính châu, nhưng lại là tên kép, ở thời Đường khá hiếm thấy. Năm Thiên Bảo, Huyền Tông muốn chơi trội, đổi tất cả các châu trong cả nước thành quận, Vũ An châu lúc đó gọi là Vũ Khúc quận, quản hạt hai huyện, tức hai huyện Vũ An, Lâm Giang, phạm vi đại khái ở vùng Hải Phòng, Hòn Gai của Việt Nam sau này.

Trong thời kỳ Đường, đã từng bãi bỏ không chỉ một lần, lần nào cũng đều là vì động loạn.

Hai huyện này trong năm Thiên Bảo chỉ có bốn trăm hộ, vô cùng nực cười. Nhưng đây chính là hiện thực, bởi vì đại đa số dân cư địa phương đều nằm trong tay các bộ lạc, hào cường, thời kỳ đầu rất có thể là tính chất ki mi.

Hiện nay biên hộ chi dân của Vũ An châu đại khái đã có hơn một ngàn hộ, đại đa số sống ở gần trạm dịch, thành trì, bởi vì quan lại thời Đường đi An Nam nhậm chức, thường là ở Quảng Châu đi thuyền, đổ bộ tại Vũ An châu, rồi theo đường bộ đi tới Giao châu — điều này có thể thấy rõ từ trong thơ ca của các quan lại thời Đường bị lưu đày.

Hơn một ngàn hộ bách tính này, phần lớn chính là phục vụ cho con đường dịch đạo này. Bên ngoài dịch đạo, thành trì, thực ra đều là bình nguyên, đầm lầy, rừng rậm, cư trú rất nhiều bộ lạc Man Lý.

Trong lịch sử sau khi Việt Nam độc lập kiến quốc, cũng từng chinh phạt các bộ lạc này, và đẩy họ về phía Bắc. Mà phía Bắc cũng có các bộ lạc Trung Nguyên nam hạ, cuối cùng hòa nhập tại vùng núi Việt Bắc.

Thiệu Thụ Đức mơ hồ nhớ tới, vùng núi Việt Bắc của thế kỷ 21, ngay cả ở Việt Nam cũng là nơi vô cùng nghèo khó, người Việt Nam dường như gọi những người cư trú tại địa phương đó là "người Mèo", thổ ngữ người địa phương nói, người Mèo trong lãnh thổ Trung Quốc thậm chí có thể hiểu được đại khái.

Có thể thấy những người này với thổ nhân An Nam cũng không phải cùng một đường, cùng lắm là quan hệ họ hàng, vừa vặn lấy họ ra mà xử lý.

Hai huyện thuộc Vũ An châu quản lý, nên hợp nhất với bốn huyện của Trường châu, đặt một châu mới, ra sức biên hộ tề dân.

Nghĩ tới đây, Thiệu Thụ Đức lại có chút không thông suốt.

Vũ An châu, Trường châu cộng lại sáu huyện, đều là từ ki mi châu thăng lên thành chính châu, tổng cộng cũng chỉ có hai ba ngàn hộ bách tính (biên hộ chi dân), xung quanh là các khu vực bộ lạc ven biển rộng lớn, nhưng họ không làm phản. Ngược lại, nơi có trình độ phát triển cao hơn là Ái châu, Hoan châu, hai nơi này cộng lại có hai ba vạn hộ bách tính (biên hộ chi dân) lại gây loạn, chẳng lẽ đúng là tri thức càng nhiều càng phản động?

Nhưng dù thế nào đi nữa, Thiệu Thụ Đức vẫn định tin tưởng họ một lần.

Cựu Tiến tấu quan Tĩnh Hải quân Khương Tri Vi đã được bổ nhiệm làm Thứ sử Ái châu mới, mang theo một đám con em Ái châu, Hoan châu từng đọc sách, làm quan mấy năm ở Lạc Dương trở về quê hương, đảm nhiệm các chức vụ quan lại các cấp.

Tiên tổ của Khương thị là Khương Công Phụ từng làm Tể tướng của Đường Đức Tông, sau ẩn cư ở Phúc Kiến, sống tới bảy mươi sáu tuổi. Khương thị cũng là đại tộc ở Ái châu, tầm ảnh hưởng không nhỏ. Sau khi trấn áp đẫm máu, để con em Khương thị đảm nhiệm Thứ sử, coi như là một sự an ủi cho người địa phương, hy vọng Khương thị đừng khiến ông thất vọng.

"Đủ rồi!" Sau khi suy nghĩ xong xuôi, Thiệu Thụ Đức một tay đẩy đầu Tiêu Trọng Cổn ra, lại bắt lấy Nguyệt Lý Đóa đang ngây ngốc nhìn mình ở bên cạnh, nói: "Đừng trốn, sinh con cho trẫm."

Nguyệt Lý Đóa thở dài thườn thượt.

Từng ngây thơ cho rằng, sau khi tới Trung Nguyên, sẽ còn tôn quý hơn, có quyền thế hơn so với khi ở Khiết Đan. Nhưng giờ nàng hối hận rồi, bởi vì nàng quên mất một yếu tố trí mạng: nàng là phụ nữ, phụ nữ một khi đã bị đàn ông dùng rồi, là sẽ mang thai.

Mấy năm thời gian, đã sinh hai đứa con rồi, đây vẫn là trong tình trạng nhu cầu của Thánh nhân giảm sút. Nếu Thánh nhân còn long tinh hổ mãnh, nàng không dám tưởng tượng, ước chừng sẽ sinh con đến chết.

Hùng tâm tráng chí gì đó, đều chôn vùi trong cảnh ngộ bi thảm bụng hết lần này tới lần khác to lên.

Nàng bây giờ có chút nhớ nhung sự dịu dàng của A Bảo Cơ, nhưng hạt giống của người khác lại sắp phải ươm mầm sinh mạng mới trong bụng rồi.

Một lát sau, Thiệu Thụ Đức thoải mái nằm trở lại vị trí cũ, nói: "Tháng tư, trẫm muốn tuần hạnh các châu Kinh Tây Bắc, Nguyệt Lý Đóa ngươi tùy giá hầu hạ."

"Thiếp tuân chỉ." Nguyệt Lý Đóa cảm thấy giọng nói không giống như phát ra từ miệng mình.

"Các châu Kinh Tây Bắc, tình cảm của trẫm rất sâu đậm." Thiệu Thụ Đức nhìn người phụ nữ đã trở nên tê liệt, cười ha hả nói: "Nơi đó đã yên ổn rất nhiều năm rồi, phong vật rất khác biệt với Liêu Đông, An Nam mà chúng ta vừa bàn luận, trẫm còn có rất nhiều ý tưởng, ngươi có lẽ có thể đưa ra chút kiến nghị. Ngoài ra, tới bên đó còn có thể nhận tin tức từ Thục Trung truyền về gần hơn, trẫm tinh lực có hạn, đôi khi lười biếng, tin tức hành doanh gửi tới, Nguyệt Lý Đóa ngươi giúp trẫm kiểm duyệt trước."

Nguyệt Lý Đóa hơi lấy lại chút hứng thú, tâm trạng cũng khá hơn không ít, nói: "Thiếp tuân chỉ."

Bồ Tát Nô ở một bên lạnh lùng đứng xem, trong lòng thầm than: Muội muội thông minh như vậy, lại bị Thánh nhân ăn đến chết gắt. Không chỉ phải thị tẩm, sinh con, còn phải giúp hắn xử lý các loại chính vụ, đến cuối cùng đừng có mà rơi vào kết cục không ra gì.