Năm Kiến Cực thứ 15, ngày mùng 4 tháng 2, huyện Vô Đệ, trời quang.
Giêng vừa qua, những nhóm thủy thủ năm ba người tụ tập tại bến tàu, chờ đợi sông ngòi tan băng để theo tàu ra khơi.
Khi họ vừa đến, các cửa tiệm cũng nhanh chóng nghe tin, nô nức mở cửa kinh doanh.
Ai cũng biết, người làm nghề trên biển tiêu xài phóng khoáng nhất, phải tìm cách moi được số tiền bán mạng của họ về túi mới được.
Thế là, các tửu quán bày đủ trò chiêu dụ khách, các cô gái kỹ viện chân mềm nhũn bước ra đổ bô, trong sòng bạc thì khói mù mịt, đèn đuốc sáng suốt đêm không tắt.
Ai có thể ngờ được, hơn mười năm trước nơi này còn là chiến trường, Vương sư và Lư Ngạn Uy đại chiến liên miên cơ chứ?
Chuyện cũ đã qua, thiên hạ nay đã đổi khác.
"Lần này ra khơi, chúng ta đi xa hơn về phía bắc một chút." Trong quán trà, thuyền trưởng Vương Hắc Tử nói.
"Nghe theo Hắc Tử!"
"Tam Lang huynh quyết là được."
"Huynh là thuyền trưởng, bọn ta đều nghe theo huynh."
Những người được Vương Hắc Tử triệu tập đều lên tiếng.
Vương Hắc Tử cười lớn, nói: "Chủ quán, mau dọn điểm tâm lên."
Mọi người đồng thanh tán thưởng.
Ánh mắt Vương Hắc Tử lướt qua từng người, vô cùng hài lòng.
Nhớ năm xưa, hắn cũng chỉ là kẻ đi theo người khác, làm chút việc vặt trên tàu.
Ra khơi lợi nhuận phong phú, hắn lại là người tinh tế, sau khi tích góp được chút tiền, lại được trưởng bối trong tộc hỗ trợ, mua được một con tàu ở Thanh Châu, tự mình làm thuyền trưởng — danh xưng này nghe nói là do Thánh nhân truyền xuống.
Nhắc đến cuộc sống ra khơi hai năm nay, có vui có buồn.
Vui là vì được làm chủ, lợi nhuận ra khơi sau khi chia với người trưởng bối đã tài trợ cho mình, phần còn lại hắn toàn quyền chi phối, rất đỗi thoải mái.
Buồn là vì người ra khơi ngày càng đông.
Cứ nói như quán trà mà thủy thủ thường tụ tập này, vài năm trước nhiều nhất chỉ có một hai bàn, giờ có thể tụ họp đến sáu bảy bàn. Chủ quán làm ăn phát đạt, thậm chí còn mở rộng cửa tiệm, còn một hơi lấy thêm hai cô tiểu thiếp, cùng vợ cả giúp việc trong hậu trù — thêm hai cô nàng đầu bếp không mất tiền lương, tối đến lại có thể hầu hạ, sướng cho lão ta!
Một điểm khác khiến người ta phiền lòng là giá cá biển ngày càng thấp.
Khổ nhất là cá Bàng Đầu! Thứ đó không cần ra khơi cũng có thể bắt được, số lượng lại cực lớn, giá cá biển giảm xuống, quá nửa là do bị cá Bàng Đầu cạnh tranh.
Tất nhiên, thuyền đánh cá ra khơi ngày càng nhiều cũng là nhân tố không thể bỏ qua.
Một số thay đổi, người ngoài không hiểu rõ, nhưng người trong nghề như họ thì quá hiểu. Phong trào do Thánh nhân vô tình khởi xướng, sau mười năm ngấm ngầm lan tỏa, đã dần dần thấm sâu vào từng chi tiết trong cuộc sống của bách tính.
Tại huyện Vô Đệ và vùng Đức Châu này, nhà nào thuê thợ nề đến xây nhà, thuê thợ mộc đến làm đồ gia dụng, nếu không có cá Bàng Đầu ăn, người ta sẽ không làm việc tử tế đâu — chủ nhà keo kiệt quá, ông đây không thích!
Chủ quán nhanh chóng bưng điểm tâm lên, còn cố ý chỉ vào hai đĩa nho khô, nói: "Vương Hắc Tử, lâu rồi không thấy ngươi tới, đặc biệt chuẩn bị nho khô Cao Xương đây, đủ thành ý chứ?"
"Toàn nói lời hồ đồ." Vương Hắc Tử cười lớn: "Với cái thói keo kiệt của ngươi mà mua được nho khô Cao Xương á? Chắc là thu mua từ vùng quê chứ gì."
Chủ quán bị vạch trần lời nói dối, gương mặt có chút không giữ được, để lại một câu "Chuyện ngươi sờ mông tiểu thiếp của ta vẫn chưa tính sổ đâu nhé", rồi lủi thủi bỏ đi.
Mọi người lại cười lớn.
Vương Hắc Tử thu lại nụ cười trên mặt, hai tay ấn nhẹ, tiếng cười của mọi người hơi ngớt.
"Lần này tới toàn là tay thiện nghệ." Vương Hắc Tử nhìn mọi người: "Cho nên ta định đi xa hơn về phía bắc."
"Tam Lang, huynh muốn đi đến đâu?" Có người hỏi.
"Hướng bắc, đi vùng biển gần Kỷ Châu xem sao. Nghĩ cách..." Nói đến đây, Vương Hắc Tử khựng lại một chút, hạ thấp giọng xuống: "Bắt một con cá lớn!"
Trong miệng đám thủy thủ, "cá lớn" chính là ý chỉ cá voi, cũng là loại thủy sản có giá trị cao nhất — hay nói cách khác, là con mồi.
"Tam Lang muốn làm quan đấy à."
"Cái này... nguy hiểm lắm nhỉ?"
"Dài dòng lải nhải, thuyền trưởng bảo bắt cá lớn thì bọn ta bắt cá lớn. Con cá đó tính tình ôn thuận, lại không ăn thịt người, sợ cái gì?"
"Nghe người khác nói, cá lớn cao như núi, đáng sợ lắm."
Đám thủy thủ bàn tán xôn xao, thần sắc mỗi người một vẻ.
"Đồ vô dụng!" Vương Hắc Tử cười mắng một tiếng, nói: "Bí quyết bắt cá lớn, ta đã biết hết cả rồi, nghe theo ta là không sai. Chỉ cần làm thành một vụ, là đủ cho anh em ta ăn sung mặc sướng rất lâu rồi."
Phải nói từ khi có người bắt được cá voi sống thành công, các bí quyết về săn bắt cá voi bắt đầu lưu truyền giữa các thuyền trưởng — tất nhiên là phải tốn phí.
Những thuyền trưởng mua được tin tức ngày đêm nghiên cứu, đặt mình vào tình huống nếu gặp phải một con cá voi khổng lồ thì nên săn bắt như thế nào mới hợp lý nhất.
Kinh nghiệm cứ như thế tích lũy từng chút một.
Chi tiết cũng cứ như thế mà hoàn thiện từng chút một.
Vạn sự khởi đầu nan, chỉ cần đi vào quỹ đạo và hình thành phản hồi tích cực, bạn không thể coi thường trí tuệ của con người. Họ sẽ đi rất xa trên con đường này, làm tốt hơn cả những gì bạn tưởng tượng, hoàn toàn không cần bạn phải hướng dẫn điều gì.
Thiệu Thụ Đức thúc đẩy sự phát triển của ngành hàng hải, không hề dựa vào mệnh lệnh hành chính. Nhưng mười năm trôi qua, số lượng thủy thủ tập trung tại các cảng ngày càng đông, kỹ thuật hàng hải cũng có tiến bộ đáng kể, ngay cả tàu thuyền cũng đã thay đổi mấy đời. Hiện nay tàu thuyền do dân tự đóng không thua kém gì tàu do quan phủ đóng, nếu bạn trả đủ tiền, họ thậm chí có thể đóng một con tàu vượt trội hơn cả tàu "Hải Giao".
Từng có người nói đùa, nếu Thánh nhân chiêu mộ thủy quân, không dám nói nhiều, mười ngàn người là chuyện dễ như trở bàn tay. Sau khi huấn luyện tinh nhuệ một phen, đều sẽ là những võ phu trên biển đủ tiêu chuẩn.
Nguyên nhân cũng rất đơn giản, nền tảng quần chúng tốt, thổ nhưỡng thâm hậu, tự nhiên có thể chọn lọc những người ưu tú nhất.
Ngược lại, nếu bạn không có cơ sở nhân khẩu hàng hải khổng lồ, thì không chỉ thiếu hụt thủy thủ chiêu mộ, có khi cả thợ đóng tàu cũng không đủ.
Hãy nhìn những xưởng đóng tàu mọc lên như nấm sau mưa ở Đại Hạ những năm gần đây mà xem, chúng đại diện cho hai thứ: năng lực sản xuất và chi phí.
Thợ càng nhiều, năng lực sản xuất càng lớn, chi phí càng thấp, giá tàu càng rẻ. Mà những thứ này, ngược lại có thể kích thích sự phát triển của ngành công nghiệp hàng hải, thúc đẩy tiến bộ của kỹ thuật hàng hải, tất cả đều hỗ trợ lẫn nhau.
"Thuyền trưởng, cá voi không phải muốn là gặp, chuyện này..." Có người nói.
"Bộp!" Vương Hắc Tử đập bàn, nghiến răng nghiến lợi nói: "Đừng nói lời xui xẻo. Lão tử ngay cả nỏ cũng đã chuẩn bị vài chiếc rồi, ngươi còn nói với ta cái này?"
Mọi người giật mình, Vương Hắc Tử đường lối hoang dã thật, lại có thể kiếm được cả nỏ, mà không chỉ một chiếc.
"Không bắt được cá voi, thì bắt người." Vương Hắc Tử hung ác nói: "Lên đảo Khố Diệp, bắt lũ người hoang dã, đưa đến Mục Châu bán cho phủ binh. Có những phủ binh không đợi nổi triều đình sắp xếp bộ khúc, chỉ cần có người, bọn họ sẵn sàng bỏ tiền ra mua."
Đảo Khố Diệp vào thời Đường đã gọi là "Khố Diệp" hoặc "Quật Thuyết".
Mọi người vô thức nuốt nước bọt, Vương Hắc Tử thật sự tàn nhẫn.
Nơi đó là đảo Khố Diệp, cô lập ngoài biển, nhưng cũng không xa lắm. Xét về phân chia hành chính, nơi này không thuộc Liêu Đông đạo, tức là căn bản không phải vương thổ. Vậy thì người hoang dã trên đảo, đương nhiên cũng không phải vương dân.
"Mẹ kiếp, Vương Hắc Tử ngươi đáng phát tài, làm thôi!"
"Phủ binh dám mua, bọn ta dám bán."
"Năm xưa có người cướp nô tỳ Cao Ly đi bán, quân chủ Cao Ly kiện tận sang Trường An, Đường Ý Tông cũng chỉ ra chiếu chỉ cấm đoán mà thôi, kẻ làm việc này chưa từng có ai bị truy cứu cả."
"Ai thay người hoang dã đi kiện chứ? Ha ha!"
Vương Hắc Tử hài lòng cười, gọi mọi người uống trà.
Hắn có một linh cảm, khi số người ra khơi ngày càng nhiều, sớm muộn gì cũng sẽ có người làm loại chuyện tội ác này.
Trên thực tế đã có người làm như vậy rồi, hắn không phải người đầu tiên, cũng sẽ không phải người cuối cùng.
Người mua chính là phủ binh ở Liêu Đông, thường là mua về làm nô tỳ, gặp cô gái xinh đẹp thậm chí sẽ làm tiểu thiếp.
Phủ binh sẽ không trực tiếp bỏ tiền ra mua, họ cũng không có nhiều tiền, thường là lấy da thú, dược liệu, hàng hóa sơn dã để đổi, những thứ này đem về Trung Nguyên lại có thể kiếm được một khoản.
Bắt cá voi dựa vào vận may, còn bắt người, ha ha, xác suất thành công vẫn là khá cao.
Nội vụ phủ thừa Chiết Tòng Y đã đến Vô Đệ.
Thành phố liên vận đường sông - đường biển này thực chất là một căn cứ quan trọng của Nội vụ phủ, có hoàng trang, có kho hàng, có bến tàu, có công xưởng, còn có doanh trại — dành cho đám thiếu niên tử đệ binh lớn lên trong hoàng trang cư ngụ, họ là lực lượng vũ trang hộ vệ quan trọng dưới trướng Nội vụ phủ.
Chiết Tòng Y đến từ Lạc Dương, chủ yếu là để đốc thúc một đợt hàng tiếp tế — thịt khô.
Thánh nhân viễn chinh phía tây, đại quân tiêu hao rất lớn, quan phủ, thương nhân dốc hết sức lực vận chuyển vật tư, ngày đêm không nghỉ. Với tư cách là cơ quan do Thánh nhân một tay sáng lập, Nội vụ phủ nếu không có chút biểu hiện gì, thì cũng quá thiếu nhạy bén về chính trị rồi.
Lương thực, thịt cá thông thường thì cứ mua sắm, vận chuyển tại Lương Châu là được, nhưng đó chỉ là cung ứng quân nhu, còn phần của Thánh nhân thì sao?
Không cần nói cũng biết, trong mấy chiếc tàu cập cảng Vô Đệ cuối tháng mười năm ngoái, đã chở theo thịt hươu, cá biển mà Thánh nhân ưa thích.
Nhân lúc mùa đông trời rét, Nội vụ phủ không tiếc cái giá phải trả, vận chuyển một đợt về phía tây. Nay Chiết Tòng Y đến đốc thúc chính là đợt thứ hai rồi.
"Chiết phủ thừa."
"Phủ thừa."
Sau khi bước vào cổng công xưởng, mọi người lần lượt hành lễ.
Chiết Tòng Y mỉm cười, lần lượt đáp lễ.
Ông rất tận hưởng mỗi ngày trong Nội vụ phủ, bởi vì có thể nhìn thấy quá nhiều thứ mới lạ. Hơn nữa, dầu mỡ ở đây thật sự rất phong phú, chỉ cần nhúng tay vào, đều là những lợi ích kinh người.
Năm Kiến Cực thứ 14, Bột Hải Thương Xã do Nội vụ phủ chủ đạo kinh doanh thu lợi sáu mươi chín ngàn mân, vô cùng rực rỡ. Theo quy củ, trích ra ba mươi ngàn mân chia cổ tức, một cổ phần nhận được ba mươi mân, ai nấy đều tấm tắc khen ngợi.
Nhớ lại mấy năm trước, khi Bột Hải Thương Xã chia cổ tức lần đầu tiên, có người còn tỏ vẻ xem thường. Nhưng khi các cổ đông năm nào cũng có thể nhận được cổ tức, danh tiếng của Bột Hải Thương Xã ngay lập tức được dựng lên — thỉnh thoảng chia cổ tức một năm, với việc năm nào cũng chia, tuyệt đối là hai khái niệm khác nhau.
Bây giờ các quan lại quý tộc ở Lạc Dương đều nói Liêu Đông là kho báu, tranh nhau hỏi han xem có cơ hội phát tài nào tương tự không. Đối với điều này, Chiết Tòng Y chỉ muốn nói: "Lúc trước làm gì vậy?"
Tuy nhiên họ vẫn còn cơ hội.
Chiết Tòng Y nhìn dòng người tấp nập trong công xưởng, trong lòng biết rõ, đây là đã vượt định mức nhân sự, đang đào tạo nhân tài liên quan cho An Nam Thương Xã.
Trì hoãn đến hôm nay, việc thành lập An Nam Thương Xã về cơ bản đã là nước chảy thành sông.
Không có bất kỳ trở ngại nào, ngược lại ai ai cũng mong chờ việc trù bị hoàn tất càng sớm càng tốt, để họ có thể mua cổ phần, sau đó coi như bảo vật truyền gia cất trong nhà — cổ tức có lẽ không phải số tiền quá lớn, nhưng thắng ở chỗ "nước chảy đá mòn", lại là hợp pháp, tự nhiên khiến người ta đổ xô vào.
An Nam Thương Xã vẫn là một ngàn cổ phần, còn việc phân chia thế nào, vẫn phải chờ Thánh nhân quyết định. Chiết Tòng Y đã nhận được tin tức, chậm nhất là giữa năm nay, An Nam Thương Xã sẽ thành lập xong xuôi, và tiến vào An Nam, làm tốt mọi sự chuẩn bị, đầu năm sau chính thức kinh doanh.
Thánh nhân quả thật có sức mạnh hóa mục nát thành kỳ diệu.
Mười mấy năm trước, còn có người nói Liêu Đông ba ngày một trận nổi loạn, năm nào cũng trú quân, chi phí rất lớn, kiến nghị "ki mi". Nhưng giờ thì không ai nói lời nhảm nhí này nữa.
Chi phí trú quân là tiền của triều đình, can hệ gì đến ngươi? Hộ bộ, huân quý cứ ngồi đó chia tiền là được, ai dám nói từ bỏ Liêu Đông, mọi người sẽ cùng nhau lật đổ kẻ đó.
Mà để triệt để ngăn chặn kẻ nói xấu, Thánh nhân dự định lấy hai trăm cổ phần mà Hộ bộ chiếm giữ đem chia cổ tức, phân phát xuống như phúc lợi cho các chức sự quan tại kinh thành từ ngũ phẩm trở lên.
Dù sao hai trăm cổ phần cũng chỉ được sáu ngàn mân cổ tức, đối với Hộ bộ mà nói chẳng tính là gì, chi bằng lấy ra phát phúc lợi cho quan lại, để họ khi muốn chê bai cũng không thấy ngại miệng.
Mỗi khi nghĩ đến chỗ này, Chiết Tòng Y đều muốn cười.
Ngươi thanh cao, ngươi giỏi giang, ngươi có lấy số tiền này không?
Được, của Bột Hải Thương Xã không lấy, vậy của An Nam Thương Xã có lấy không? Tương lai còn có khả năng thành lập Vân Nam Thương Xã, Tây Vực Thương Xã, ngươi đều không lấy? Vậy thì ngươi hãy chuẩn bị tâm lý bị vợ con chê trách đi, cuộc sống sẽ chẳng dễ chịu đâu.
Trong công xưởng vẫn đang bận rộn. Từng tảng thịt hươu, thịt cá được phân loại theo kích cỡ, cho vào trong vò, ít hôm nữa, chờ Hoàng Hà thông thương, sẽ gửi đến tiền tuyến. Số lượng không lớn, nhưng đều là tấm lòng hiếu kính của Nội vụ phủ.
"Làm cho tốt." Chiết Tòng Y quay người lại, nhìn đám quan lại lớn nhỏ đi theo bên cạnh mình, nói: "An Nam Thương Xã có một đống vị trí trống đang chờ chư vị đây, ai làm tốt, người đó có thể đến xã làm việc, đây là Thánh nhân đích thân hứa hẹn. Đừng vây ở đây nữa, mau đi làm việc đi."