Ông không đi nhanh, dọc đường nhìn thấy các đồn lũy phong hỏa, còn dừng lại xem thử.
Những thứ này phần lớn đều đã là di tích.
Hậu thế có học giả nghiên cứu lịch sử Tây Vực, đúc kết ra một kết luận: "Việc thông hành chữ Hán ở Cao Xương, Quy Từ, Vu Điền... chủ yếu phụ thuộc vào thế lực chính trị", một khi thế lực chính trị suy thoái, tiếng Hán, chữ Hán liền sẽ biến mất theo.
Sau loạn An Sử, Thổ Phồn chiếm lĩnh Tây Vực, cũng giống như ở Hà Lũng, cưỡng ép đẩy mạnh Thổ Phồn hóa. Nhưng thời gian thống trị của chúng không dài, rất nhanh đã bị trục xuất, Hồi Hột bắt đầu khống chế Tây Vực.
Trước khi Hồi Hột hãn quốc diệt vong, vì trung tâm chính trị nằm ở Mạc Bắc, họ chủ yếu thực hiện chế độ ki mi tại Tây Vực, bổ nhiệm quan viên bản địa. Nhìn từ tài liệu khai quật được hậu thế, lúc đó công văn chữ Hán, chữ Hồi Hột đều có, chữ Hán chiếm đa số.
Sau khi Hồi Hột hãn quốc diệt vong, Bàng Đặc Cần di cư về phía tây, chúng dân hai mươi vạn, cộng thêm Cao Xương Hồi Hột, tổng cộng ba bốn mươi vạn người Hồi Hột, đã thay đổi rất lớn cấu trúc chủng tộc ở Tây Vực. Hơn nữa vì trung tâm thống trị của họ chuyển đến Cao Xương và Quy Từ, nên không còn thực hiện ki mi, mà là quản lý trực tiếp, điều này dẫn đến sự Turk hóa phổ biến ở Tây Vực.
Tài liệu khai quật được trong khoảng thời gian này, chữ Hán đã rất ít, công văn tiếng Hồi Hột dần dần chiếm thế chủ lưu, người Hán vốn dĩ số lượng đã ít, trong khoảng thời gian dài bảy tám mươi năm, chậm rãi bị Turk hóa, hoàn toàn giống hệt việc người Hán ở Hà Lũng dần dần bị Thổ Phồn hóa.
Mà số lượng người Hán ở Hà Lũng vẫn khá đông, vượt xa Tây Vực, vậy mà vẫn bị người Thổ Phồn đồng hóa hơn phân nửa, hình thành nên quần thể Uất Mạt to lớn, tình cảnh An Tây thế nào, có thể tưởng tượng được.
Trong di tích, không thấy thứ gì có giá trị.
Số lượng nhiều nhất chính là mũi tên, cán mâu mục nát, mảnh vỡ bình gốm, đồ sứ, cùng một hai món vật dụng gia đình, nhìn từ mảnh vỡ, chữ viết lại không phải chữ Hồi Hột, mà là chữ Turk.
Vùng đất này, rời xa văn minh Trung Nguyên thật sự quá lâu rồi...
"Mọi thứ đều cầntrùng kiến (trùng kiến - xây dựng lại), không chỉ là hệ thống quân sự." Thiệu Thụ Đức nhìn một chiếc đĩa vỡ tràn đầy phong cách Turk, nói: "Giáo hóa là một việc đáng sợ. Nó có thể khiến người ta nhớ về cội nguồn của mình, cũng có thể khiến người ta quên đi cội nguồn của mình. Kinh học ở ba châu Y, Tây, Đình, tuyệt đối không được bỏ. Năm nay đã đến bao nhiêu kinh học sinh?"
"Bệ hạ, lúc tháng Tư, đã có hơn tám mươi người đến. Trong khoảng tháng Bảy tháng Tám, sẽ còn hơn bảy mươi người nữa tới nơi." Vu Việt Tiết Nguyên Trợ bẩm báo.
"Ngươi đã từng đến Đình Châu xem qua, trường học bên đó mở ra thế nào rồi?" Thiệu Thụ Đức hỏi.
"Tiếng đọc sách vang vọng, đã có vài phần phong vận Hoa Hạ." Tiết Nguyên Trợ đáp.
"Trẫm đã nói thế nào? Thực sự cầu thị!" Thiệu Thụ Đức có chút bất mãn, nói: "Ngươi nghe xem ngươi trả lời cái gì, toàn nói nhảm với Trẫm. Mấy trường học? Mấy học sinh? Mấy giáo dụ? Đã nói chưa? Một cái cũng không có."
"Huyện Kim Mãn, Luân Đài mỗi nơi có một trường kinh học, tổng cộng mười sáu học sinh." Tiết Nguyên Trợ sắc mặt tái nhợt, đáp.
"Thế mới giống lời người ta nói." Thiệu Thụ Đức gật gật đầu, nói: "Thời gian gấp gáp, trường ít, học sinh ít, Trẫm có thể hiểu, sẽ không trách tội các ngươi. Nhưng cứ nói mấy lời không đâu vào đâu để lừa gạt Trẫm, thì không nên. Sau này tấu sớ, vấn đối, không được viết những nội dung nói lớn nói suông như vậy, phải nói có sách, mách có chứng, liệt kê con số, để Trẫm nhìn cho rõ, trong lòng nắm chắc. Ngươi sau này chuyên quản việc trị học, giáo hóa, những việc khác chớ có bận tâm."
"Tuân chỉ." Tiết Nguyên Trợ cúi đầu đáp.
Liêm Hựu đứng ở một bên nhìn.
Kim thượng thật đúng là khó hầu hạ mà. Ngươi nói những lời vẽ ra viễn cảnh tốt đẹp, ngài căn bản không nghe, chỉ cần con số, mà thứ này lại tương đối khó lừa, còn dễ khiến người ta nắm thóp, thật sự phiền phức.
"Những thôn lạc hoang vu này, Liêm khanh ngươi thấy nên làm thế nào?" Thiệu Thụ Đức lại nhìn sang Liêm Hựu, hỏi.
"Có thể sai khiến bách tính địa phương, sơ qua chỉnh đốn một phen, đợi người nhà trấn binh tới nơi, cấp đất cày cấy." Liêm Hựu đáp.
Thiệu Thụ Đức nói: "Trẫm phong ngươi làm Quy Từ, Cô Mặc, Sơ Lặc, Vu Điền tứ trấn doanh điền sứ, làm tốt việc này. Các việc dân chính phiên bộ còn lại, vẫn không được lơi lỏng."
"Thần tuân chỉ." Liêm Hựu đáp.
Lý Phiên Viện hiện tại có năm vị Mai Lục, lần lượt là hắn, Tiết Nguyên Trợ, A Xuyết, Trang Ước và Long Tư Đồng.
Lúc ở Cô Mặc Châu, Thánh nhân đã làm rõ ranh giới quyền trách giữa Lý Phiên Viện và Chính Sự Đường.
Nói tóm lại, bách tính biên hộ ở Chính Châu thuộc Chính Sự Đường quản, bách tính bộ lạc thuộc Lý Phiên Viện quản; bách tính quân trấn, ki mi châu, bất luận là phiên hay Hán, đều thuộc Lý Phiên Viện quản.
Mà việc phân chia nghiệp vụ giữa năm người bọn họ, bây giờ xem ra cũng dần dần rõ ràng rồi.
Vào năm ngoái, các việc dân chính như tranh chấp đồng cỏ, hình ngục tư pháp, thanh tra hộ khẩu, chẩn tế nạn dân, khảo học trị học, cày cấy chăn thả, vẫn luôn do hắn và Tiết Nguyên Trợ cùng quản lý.
Bây giờ đặc biệt làm rõ, việc dân chính do hắn quản hạt, điều này tương đương với Hộ bộ Thượng thư ở Hán địa rồi. Còn Tiết Nguyên Trợ, đại khái chỉ có thể chia sẻ việc giáo hóa, khảo học loại hình này, có chút tương tự Lễ bộ Thượng thư. Nhưng Lễ bộ Thượng thư ở Hán địa quyền lực rất lớn, vị giả Lễ bộ Thượng thư của Lý Phiên Viện này thì khó mà nói, dù sao chế độ bây giờ không hoàn thiện đến vậy, chưa nhìn rõ được.
Long Tư Đồng phụ trách việc phán quyết hình ngục.
Trang Ước, A Xuyết hai người phân quản tài thuế, người trước chủ yếu quản chi tiền, người sau quản thu tiền, phân công khác nhau.
Về phần phiên binh, thì do Tiêu A Cổ Chỉ, Bộc Cố Đại Bi Nô hai người cùng quản lý.
Sự việc đến nước này, bọn họ cũng nhìn ra được, Thánh nhân đang cố gắng cải cách, hoàn thiện Lý Phiên Viện, và bắt đầu làm từ phía Tây Vực này.
Đây quả là cơ hội ngàn năm có một!
Nha môn một khi cải cách, hơn nữa là đại cải cách triệt để, mang tính lật đổ, rất nhiều chức vụ vốn có liền không còn được tính nữa.
Lý Phiên Viện vốn dĩ chẳng có mấy người, mèo lớn mèo nhỏ hai ba con, giống như nha môn thanh thủy vậy. Bây giờ cải cách thế này, thực quyền tăng mạnh, chức vị làm lên đã rất có tư vị rồi.
Lúc này, ai thường xuyên lảng vảng bên cạnh Thánh nhân, tiên phong đạt được sự ưu ái của ngài, liền có thể chiếm lấy một vị trí tốt. Dù sao ngài ấy là Khai quốc hoàng đế, Vô thượng Khả hãn, ngài ấy có đủ uy vọng để đề bạt ai, bãi truất ai.
Các quan viên Lý Phiên Viện lưu thủ Lạc Dương, lúc này hẳn là ruột gan đều hối hận đến xanh cả rồi, rất nhiều lợi ích không đến lượt họ nữa.
Nói xong hai việc này, Thiệu Thụ Đức lại gọi Trang Ước, A Xuyết hai người đến, nói: "Giữa tháng Bảy, các bộ Tích Bắc, Tích Nam sẽ đưa một lượng lớn gia súc đến Bắc Đình, hai ngươi phải chuẩn bị cho tốt, cho dù không thể đích thân đến Đình Châu, cũng phải phái người giao nhận cho tốt. Sau khi vỗ béo xong, lùa xuống phía nam."
"Tuân chỉ." Hai người cùng đáp.
Thiệu Thụ Đức cùng Dương Dược nhìn nhau một cái, cái "Hãn đình" nhỏ mà bọn họ cùng nhau suy tính ra này càng ngày càng ra dáng rồi. Sau khi thí điểm hoàn tất, tương lai phải tổng kết kinh nghiệm giáo huấn, làm tốt việc đối tiếp, dung hợp với các bộ phận khác của Lý Phiên Viện cũng như Bắc Nha Xu Mật Viện.
Lý Phiên Viện, Bắc Nha Xu Mật Viện, và Chính Sự Đường, Nam Nha Xu Mật Viện, hai bộ máy, hai đội ngũ, song hành không bất bối (bất bối - không trái ngược nhau/không xung đột), cùng nhau cấu thành nền tảng của Đại Hạ Đế quốc.
Cuối tháng Sáu, Thiệu Thụ Đức đến Sơ Lặc.
Trước khi vào thành, ông tỉ mỉ thưởng lãm một phen tòa thành trì này.
Chu vi thành đại khái khoảng mười dặm, thực ra không lớn, trong số châu thành Trung Nguyên thì tính là nhỏ. Thậm chí so với hai thành Yên Kỳ, Quy Từ, Sơ Lặc cũng kém xa. Có thể thấy vào thời Tiền Đường, Sơ Lặc trấn đại khái là cái không có tồn tại cảm nhất trong An Tây tứ trấn rồi.
Dương Lượng, Lý Tự Nguyên, Lý Thánh Thiên, Tuệ Chiếu pháp sư, Bạt Tắc Can, Tô Nông cùng các quan viên phiên Hán ra ngoài thành ba dặm, đứng bên trái con đường đón tiếp.
"Nghe nói pháp sư đã đến A Đồ Thập, có thu hoạch gì không?" Thiệu Thụ Đức đi đến trước mặt Tuệ Chiếu pháp sư, cười hỏi.
Pháp sư nhìn một cái vị Đại Triều Thiên tử uy trấn Tây Vực này, nghe nói ngài đã năm mươi tám tuổi rồi, nhưng lại tinh thần phấn chấn, thần thái bay bổng, uy phong lẫm liệt, khiến người ta không dám nhìn lâu.
"Bẩm Bệ hạ, không thể bắt được hai người Tát Đồ Khắc, Tát Mạn Ni, thực là điều đáng tiếc." Tuệ Chiếu pháp sư chắp tay trước ngực, nói.
Thiệu Thụ Đức đã biết chuyện này rồi.
Hai người Tát Đồ Khắc, Tát Mạn Ni chạy trốn quay lại, sau khi nghe tin đại quân Vu Điền ở ngay gần đó, liền Sơ Lặc cũng không dám quay về, thẳng tiến về phía A Đồ Thập.
Đến bên đó, vừa muốn nghỉ ngơi chỉnh đốn một phen, khinh kỵ Turk lại đến, thế là lại chạy trốn về phía tây, đi về hướng đất cũ Bạt Hãn Na.
Tô Nông dẫn vài trăm kỵ binh bám theo, nửa đường gặp phải một bộ phận phần tử Jihad, trong lúc trở tay không kịp, tổn thất hơn trăm kỵ binh, chật vật rút lui.
Cục diện phía tây tạm thời ổn định lại. Những người Jihad biết được Khách Lạt Sa đã mất, trong lòng oán hận, lớn tiếng tuyên bố muốn triệu tập thêm nhiều người đi về phía đông, truyền bá vinh quang của Tạo vật chủ sau đó liền chuồn mất.
Tăng binh Vu Điền chiếm lĩnh đại miếu A Đồ Thập, đem người trong miếu tàn sát sạch sẽ, sau đó đem các thứ tràn ngập yếu tố của Tạo vật chủ phá hủy, tài vật chuyển đi, hành sự vô cùng khốc liệt.
"Trong miếu có phát hiện gì không?" Thiệu Thụ Đức hỏi.
"Có rất nhiều sách vở, tài bảo." Tuệ Chiếu pháp sư nói: "Kinh thư đã bị đốt sạch, sách vở còn lại liên quan đến phong vật, địa lý Tây Vực, bần đạo đã cất giữ cẩn thận, đang định đem chúng cùng với tài hóa, lương thảo, gia súc thu được, dâng lên Bệ hạ."
"Rất tốt." Thiệu Thụ Đức khen ngợi: "Ngôi chùa đó và đất đai phụ thuộc, Trẫm ban cho pháp sư. Pháp sư có thể phái người đến đây khai chi tán diệp, cũng là một chuyện tốt đẹp."
"Tạ ơn Bệ hạ long ân." Tuệ Chiếu pháp sư kìm nén sự vui mừng trong lòng, lại nói: "Xin Bệ hạ ban tên chùa."
"Liền gọi là Đồng Quang Tự đi." Thiệu Thụ Đức nói.
Nói xong, lại nhìn sang Lý Thánh Thiên, nói: "Lý khanh hai lần xuất binh, một lần đánh hạ Quy Từ, hai lần đánh hạ Sơ Lặc, công lao rất lớn."
Lý Thánh Thiên hơi có chút xấu hổ.
Chỉ đánh vài trận thái bình quyền mà thôi, chém đầu không bao nhiêu, tài hóa, nô lệ ngược lại vơ vét được một đống. Chàng còn rất trẻ, da mặt còn chưa đủ dày, lúc này nghe được sự tán dương của Thánh nhân, cực kỳ ngượng ngùng.
"Đều là chút công lao nhỏ bé thôi, không đáng để Bệ hạ tán dương." Lý Thánh Thiên thành thật nói.
"Cần gì phải khiêm tốn? Nam Cương có Lý khanh, mọi việc không còn lo nữa." Thiệu Thụ Đức cười ha hả, kéo tay Lý Thánh Thiên, lại hỏi: "Thành Thông Lĩnh Thủ Tróc thế nào rồi?"
"Có một toán giặc nhỏ tập kích quấy nhiễu, thần đã phái binh đánh lui chúng." Lý Thánh Thiên đáp.
Chàng phái hai nghìn người đến chiếm lĩnh thành Thông Lĩnh Thủ Tróc, lúc vừa tới nơi, liền gặp mấy nghìn kỵ binh phiên đen nghịt kéo đến, vây hãm họ. May mà tin tức truyền về kịp, Lý Thánh Thiên lại từ Sơ Lặc điều một vạn bộ kỵ tới giải vây, đám giặc thấy binh liền rút lui.
"Đều là người thế nào?" Thiệu Thụ Đức hỏi.
"Ba Tư ở phía bắc núi Huyền Độ có rất nhiều bộ lạc ki mi. Đám kỵ binh phiên này, hẳn là bị người ta xúi giục, cho rằng Khách Lạt Sa đại loạn, muốn tới vơ vét lợi lộc. Sau khi thấy quân ta nghiêm trận chờ đợi, biết không thể làm gì, liền rút lui." Lý Thánh Thiên nói.
"Ngươi thấy họ là bị ai xúi giục?"
"Tám phần là người Ba Tư."
"Phía Bạt Hãn Na đó, có động tĩnh gì không?"
"Tạm thời chưa thấy."
Thiệu Thụ Đức gật đầu, trong lòng đã nắm chắc.
Khách Lạt Sa cách Bạt Hãn Na quá gần, sự việc đã qua hơn hai tháng, bọn chúng dù chậm chạp đến mấy cũng đã nhận được tin tức rồi. Huống hồ, Tát Đồ Khắc người này sau khi khởi sự, phần lớn là có cấu kết với người Ba Tư, điều này nhìn từ việc hắn hoảng loạn chạy về phía tây là có thể thấy rõ.
Người Ba Tư sẽ dùng thái độ thế nào, để đối đãi với triều đại Đại Hạ đã mở rộng thế lực tới Tây Vực này đây?
