Tôi đang định báo với thư ký riêng của mình là tôi sẽ đi về nhà thì anh ta xồng xộc lao vào phòng làm việc của tôi mà không hề báo trước.
Đó là một người đàn ông thấp, to ngang, với đôi vai rộng và cơ bắp vạm vỡ, vóc dáng của một công nhân bốc vác. Ý nghĩ đầu tiên của tôi là tự hỏi làm thế nào anh ta qua mặt được cô Potts, người đang hối hả lao theo sau anh ta với khuôn mặt bối rối hiếm thấy. “Tôi không thể ngăn được anh ta”, cô ta lên tiếng, nói ra một chuyện đã quá hiển nhiên. “Tôi có cần gọi bảo vệ không?”
Tôi nhìn thẳng vào mắt người đàn ông và nói, “Không cần”.
Cô Potts đứng nguyên ngoài cửa trong lúc hai chúng tôi nhìn nhau, hệt như một con cầy măng - gút và một con rắn, mỗi người đều tự hỏi ai sẽ ra đòn trước. Sau đó người đàn ông kia miễn cưỡng bỏ mũ ra và bắt đầu nói huyên thuyên. Phải mất một lúc tôi mới hiểu được anh ta đang nói gì.
“Người bạn thân nhất của tôi sắp chết mất! Arthur Clifton sẽ chết mất trừ khi ông làm gì đó”.
Tôi bảo anh ta hãy bình tĩnh lại và giải thích xem có chuyện gì đã xảy ra, đúng lúc đó thì người quản lý công nhân của tôi lao vào phòng.
“Tôi rất xin lỗi rằng Ngài đã bị Tancock quấy rầy, thưa ngài”, ông ta nói sau khi thở lấy hơi, “nhưng tôi có thể cam đoan với ngài là mọi thứ đã nằm trong tầm kiểm soát. Ngài không có gì phải bận tâm cả”.
“Cái gì đã nằm trong tầm kiểm soát?” tôi hỏi.
“Tancock đây nói rằng anh bạn Clifton của anh ta đang làm việc bên trong vỏ thân tàu khi thay ca, và không hiểu bằng cách nào ca mới lại nhốt anh này bên trong”.
“Ông cứ tự đến mà xem đi”, Tancock hét lên. “Ông có thể nghe thấy tiếng cậu ấy gõ”.
“Có thể nào có chuyện như thế không, Haskins?” tôi hỏi.
“Chuyện gì cũng có thể xảy ra, thưa ngài, nhưng nhiều khả năng hơn là Clifton đã kết thúc giờ làm việc trong ngày và tới quán rượu rồi”.
“Vậy thì tại sao cậu ấy lại không ký tên ra về ở ngoài cổng?” Tancock hỏi.
“Chuyện đó cũng chẳng có gì lạ”, Haskins nói, không thèm nhìn người công nhân. “Chấm công khi tới mới quan trọng, chứ không phải là khi ra về”.
“Nếu ông không chịu tới và nhìn tận mắt”, Tancock nói, “ông sẽ xuống mồ với máu của cậu ấy trên hai bàn tay ông”.
“Cô Potts, tôi sẽ xuống cầu tàu số một”, tôi nói. “Tôi sẽ không đi lâu đâu”.
Người đàn ông thấp to ngang lao ra khỏi phòng làm việc của tôi mà không nói thêm một lời.
“Haskins, hãy lên xe cùng tôi”, tôi nói. “Chúng ta sẽ bàn về những việc cần phải làm trên đường”.
“Không cần phải làm gì hết, thưa ngài”, ông ta khăng khăng. “Tất cả chỉ là trò vớ vẩn vô nghĩa thôi”.
Mãi tận tới khi chỉ còn lại hai chúng tôi trong xe, tôi mới thẳng thừng hỏi người chánh đốc công của mình. “Liệu có khả năng nào mà Clifton thực sự bị mắc kẹt lại trong vỏ thân tàu không?”
“Không thể nào, thưa ngài”, Haskins quả quyết. “Tôi chỉ lấy làm tiếc đã làm lãng phí thời gian của ngài”.
“Nhưng người đàn ông đó có vẻ rất chắc chắn”, tôi nói.
“Như việc anh ta luôn chắc chắn về việc ai sẽ thắng trận lúc ba giờ ba mươi tại Chepstow vậy thôi”.
Tôi đã không cười.
“Ca của Clifton kết thúc lúc sáu giờ”, Haskins nói tiếp, chuyển sang giọng nghiêm túc hơn. “Anh ta chắc chắn phải biết tốp thợ hàn sẽ tới làm việc và được dự kiến phải hoàn thành công việc của họ trước khi ca sau vào làm việc lúc hai giờ sáng”.
“Mà Clifton đang làm gì dưới vỏ thân tàu vậy?”
“Kiểm tra lần cuối trước khi các thợ hàn bắt tay vào việc”.
“Có khả năng anh ta không nhận ra rằng ca mình đã hết giờ làm không?”
“Thậm chí ở tận trung tâm thành phố Bristol ngài cũng sẽ nghe thấy tiếng còi báo hết ca”, Haskins nói trong lúc tôi lái xe vượt qua bên Tancock, người đang chạy như bị ma nhập.
“Thậm chí cả khi ông đang ở sâu bên trong vỏ thân tàu sao?”
“Tôi đoán là có khả năng anh ta không nghe thấy còi nếu anh ta đang ở dưới đáy kép của vỏ tàu, nhưng tôi chưa từng gặp qua người công nhân nào làm việc ở cầu tàu lại không biết khi nào thì hết ca làm cả”.
“Chỉ nếu như anh ta có đồng hồ thôi”, tôi nói, rồi đưa mắt nhìn xem Haskins có đồng hồ không. Ông ta không có. “Nếu đúng Clifton còn ở dưới đó, liệu chúng ta có đủ thiết bị cần thiết để đưa anh ta ra không?”
“Chúng ta có đủ đèn xì a - xê - ty - len để cắt thủng vỏ tàu và gỡ hẳn một mảng ra. Vấn đề là chuyện đó sẽ tốn nhiều giờ, và nếu Clifton ở dưới đó, không có nhiều khả năng anh ta vẫn còn sống khi chúng ta tới được chỗ anh ta. Hơn nữa, công nhân của chúng ta sẽ mất thêm nửa tháng, có khi còn lâu hơn, để thay thế lại toàn bộ phần đó. Và như ngài vẫn liên tục nhắc nhở tôi, thưa ngài, ngài đã thưởng tiền mọi người để tiết kiệm chứ không phải lãng phí thời gian”.
Ca đêm đã bước sang giờ làm việc thứ hai khi tôi dừng xe lại bên con tàu. Chắc chắn phải có hơn một trăm người trên tàu, làm việc cật lực, đập búa, hàn và tán các đinh tán. Trong lúc đi trên cầu ván bắc lên tàu, tôi có thể thấy Tancock đang chạy về phía con tàu. Khi đuổi kịp tôi một lát sau, anh ta phải cúi gập người xuống, hai tay chống đùi trong lúc thở lấy hơi.
“Vậy anh muốn tôi làm gì bây giờ, Tancock?” tôi hỏi khi anh ta đã có thể hô hấp bình thường trở lại.
“Hãy bảo tất cả họ ngừng làm việc, thưa ông, chỉ vài phút thôi, khi đó ông có thể nghe thấy cậu ấy gõ”.
Tôi gật đầu đồng ý.
Haskins nhún vai, rõ ràng không tin nổi tôi có thể đưa ra một mệnh lệnh như thế. Phải mất đến vài phút ông ta mới lệnh cho mọi người dừng tay và giữ im lặng. Tất cả mọi người trên tàu cũng như dưới cầu tàu đều đứng im và chăm chú lắng nghe, nhưng ngoài tiếng kêu của một con hải âu thỉnh thoảng bay qua hay tiếng ho của một người nghiện thuốc lá, tôi không nghe thấy gì khác.
“Như tôi đã nói, thưa ngài, chuyện này chỉ làm phí thời gian của mọi người thôi”, Haskins nói. “Lúc này hẳn Clifton đã uống tới vại bia thứ ba của anh ta ở quán Pig and Whistle rồi”.
Ai đó đánh rơi một cái búa, tiếng rơi âm vang khắp cầu tàu. Thế rồi trong một khoảnh khắc, chỉ một khoảnh khắc ngắn ngủi, tôi nghĩ tôi đã nghe thấy một âm thanh khác, đều đặn và khẽ hơn.
“Là cậu ấy đấy!” Tancock la lên.
Và rồi sau đó, cũng đột ngột như khi nó bắt đầu, âm thanh đó ngừng bặt.
“Có ai khác nghe thấy gì không?” tôi lớn tiếng hỏi.
“Tôi chẳng nghe thấy gì hết”, Haskins nói, đưa mắt nhìn quanh đám công nhân, gần như thách thức họ dám phản kháng ông ta.
Vài người trong đám công nhân gườm gườm nhìn lại ông ta, trong khi một hai người cầm búa lên đầy đe dọa, như thể họ đang đợi ai đó cầm đầu dẫn họ xông tới.
Tôi cảm thấy mình giống một thuyền trưởng đang đứng trước cơ hội cuối cùng để dập tắt một cuộc nổi loạn. Làm thế nào thì tôi cũng không thể thắng được. Nếu tôi yêu cầu họ quay lại làm việc, tin đồn sẽ lan ra cho tới khi tất cả mọi người làm việc tại cầu tàu đều sẽ tin cá nhân tôi phải chịu trách nhiệm về cái chết của Clifton. Sẽ phải mất hàng tuần, hàng tháng, thậm chí hàng năm trước khi tôi khôi phục lại được quyền lực của mình. Nhưng nếu tôi ra lệnh cắt mở vỏ thân tàu ra, mọi hy vọng thu được lợi nhuận từ hợp đồng coi như sẽ tan biến, và cùng với nó là cơ hội một ngày nào đó được trở thành chủ tịch hội đồng quản trị của tôi. Tôi chỉ đứng đó, hy vọng sự im lặng tiếp tục kéo dài sẽ thuyết phục mọi người rằng Tancock đã nhầm. Mỗi giây im lặng trôi qua, sự tự tin của tôi càng tăng lên.
“Có vẻ như không ai nghe thấy gì hết, thưa ngài”, Một lát sau, Haskins nói. “Ngài cho phép tôi ra lệnh cho mọi người quay lại làm việc chứ?”
Những người công nhân vẫn không hề nhúc nhích, họ chỉ tiếp tục nhìn tôi gườm gườm đầy thách thức. Haskins trừng mắt nhìn lại họ, và một hay hai người cúi mặt xuống.
Tôi quay sang người chánh đốc công và ra lệnh tiếp tục cho làm việc. Trong khoảnh khắc im lặng tiếp theo, tôi có thể thề mình đã nghe thấy một tiếng gõ. Tôi liếc nhìn sang Tancock, nhưng âm thanh đó đã bị chìm lấp đi dưới hàng nghìn tiếng ồn khác khi những người công nhân quay lại làm việc một cách đầy bất bình.
“Tancock, sao anh không chạy tới quán rượu tìm xem bạn anh có ở đó không”, Haskins nói. “Và khi tìm thấy anh ta, hãy nện cho bạn anh một trận vì đã làm phí thời gian của tất cả mọi người”.
“Và nếu anh ta không có mặt ở đó”, tôi nói, “hãy ghé qua nhà anh ta và hỏi vợ anh ta xem cô ấy đã gặp chồng mình chưa”. Tôi nhận ra sai lầm của mình ngay sau khi vừa nói xong, và vội thêm, “Nghĩa là nếu bạn anh có vợ”.
“Có, thưa ông, cậu ấy có vợ”, Tancock nói. “Vợ cậu ấy chính là em gái tôi”.
“Nếu anh vẫn không thể tìm thấy bạn mình, hãy báo lại với tôi”.
“Lúc ấy thì quá muộn rồi”, Tancock vừa nói vừa quay đầu bước đi, hai vai rũ xuống.
“Haskin này, tôi sẽ có mặt trong phòng làm việc nếu ông cần tôi”, tôi nói, rồi mới bước xuống cầu ván. Tôi lái xe quay lại Barrington House, hy vọng không bao giờ phải gặp lại Tancock nữa.
Tôi quay về bàn làm việc của mình, nhưng không thể nào tập trung được vào những văn bản mà cô Potts để lại cho tôi ký. Tôi vẫn như nghe thấy tiếng gõ đó vang lên trong đầu mình, liên tục lặp đi lặp lại, như một giai điệu ưa thích không ngừng lặp lại trong đầu bạn, thậm chí ngăn không cho bạn ngủ. Tôi biết nếu Clifton không tới chấm công làm việc vào sáng hôm sau, tôi sẽ không bao giờ dứt bỏ nổi âm thanh ấy.
Trong suốt giờ tiếp theo, tôi bắt đầu cảm thấy tự tin hơn rằng Tancock hẳn đã tìm thấy bạn anh ta và lúc này đang lấy làm tiếc vì đã xử sự ngớ ngẩn như vậy.
Hôm đó là một trong những dịp hiếm hoi cô Potts rời khỏi văn phòng trước tôi, và tôi vừa vừa mới khoá cái ngăn kéo trên cùng của bàn làm việc lại trước khi ra về thì nghe thấy tiếng bước chân chạy lên cầu thang. Tiếng bước chân đó chỉ có thể là của một người.
Tôi ngước nhìn lên, và người đàn ông tôi đã hy vọng không bao giờ phải gặp lại đang đứng ngay ngưỡng cửa, cơn giận dữ ngùn ngụt trong đôi mắt anh ta.
“Ông đã giết chết người bạn thân nhất của tôi, đồ khốn kiếp”, anh ta vừa nói vừa dứ dứ một nắm đấm lên. “Chẳng khác gì ông đã tự tay giết chết anh ấy!”
“Nào, hãy bình tĩnh lại, Tancock, bạn của tôi”, tôi nói. “Từ tất cả những gì chúng ta biết, rất có thể Clifton vẫn còn sống”.
“Cậu ấy đã phải xuống mồ chỉ để ông có thể kết thúc cái hợp đồng chết tiệt của ông đúng hạn. Sẽ chẳng ai thèm bước chân lên còn tàu ấy nếu họ biết sự thật”.
“Người ta vẫn chết mỗi ngày trong các tai nạn xảy ra khi đóng tàu”, tôi yếu ớt chống chế.
Tancock bước một bước về phía tôi. Anh ta phẫn nộ đến mức trong một khoảnh khắc tôi nghĩ anh ta sắp sửa đánh tôi, nhưng anh ta chỉ đứng đó, chân giang rộng, hai nắm tay siết chặt, nhìn tôi chằm chằm. “Khi tôi nói với cảnh sát những gì tôi biết, ông sẽ phải thừa nhận rằng ông đã có thể cứu mạng cậu ấy chỉ bằng một lời nói của ông. Nhưng vì ông chỉ quan tâm đến chuyện kiếm được bao nhiêu tiền, tôi sẽ đảm bảo để sau này không còn ai trên các cầu tàu ở đây làm việc cho ông nữa”.
Tôi biết nếu quả thực cảnh sát can dự vào, một nửa Bristol sẽ nghĩ Clifton vẫn còn kẹt lại bên trong vỏ tàu, và công đoàn sẽ yêu cầu mở nó ra. Nếu chuyện này xảy ra, tôi không có chút nghi ngờ nào về thứ họ tìm thấy bên trong.
Tôi chậm rãi đứng dậy khỏi ghế, bước tới chỗ két an toàn ở phía đối diện của căn phòng. Tôi nhập mã số, xoay chìa khóa và kéo mở cửa két lấy ra một chiếc phong bì dày màu trắng trước khi quay lại bàn. Tôi cầm lấy một con dao bạc dùng để mở phong bì, rạch phong bì lấy ra một tờ giấy bạc năm bảng. Thậm chí tôi còn thầm tự hỏi liệu Tancock đã bao giờ trông thấy một tờ năm bảng chưa. Tôi để tờ bạc lên chiếc lăn thấm mực trước mặt anh ta và quan sát đôi mắt như mắt lợn của anh ta mở to dần ra từng giây một.
“Sẽ không gì có thể mang bạn anh trở lại”, tôi nói, để một tờ bạc thứ hai lên trên tờ thứ nhất. Đôi mắt anh ta không rời khỏi chỗ tiền.
“Và hơn nữa, ai mà biết được, có thể anh ta chỉ biến đi đâu đó vài ngày. Chuyện đó cũng chẳng lạ với những người làm công việc như của anh ta”. Tôi để thêm một tờ bạc thứ ba lên trên hai tờ đầu tiên. “Và khi anh ta quay trở về, các bạn đồng nghiệp của anh sẽ không cho anh quên được chuyện này đâu”. Tờ bạc thứ tư được nối tiếp bằng tờ thứ năm. “Và anh sẽ không muốn bị buộc tội làm lãng phí thời gian quý báu của cảnh sát chứ, phải không nào? Đó là một tội nghiêm trọng có thể khiến anh phải vào tù”. Thêm hai tờ nữa. “Và tất nhiên anh cũng sẽ mất việc làm của anh”. Anh ta ngước lên nhìn tôi, cơn tức giận của anh ta rõ ràng đã chuyển thành sợ hãi. Thêm ba tờ bạc nữa. “Khó có thể trông đợi tôi tuyển dụng một người đã cáo buộc tôi giết người”. Tôi để hai tờ bạc cuối cùng lên xấp tiền. Chiếc phong bì đã rỗng không.
Tancock quay đi. Tôi móc ví ra và thêm một tờ năm bảng, ba đồng một bảng và mười shiling vào xấp tiền: tổng cộng là 68 bảng và 10 shiling. Đôi mắt anh ta quay lại xấp tiền. “Vẫn còn thêm nhiều nữa ở chỗ xấp tiền này được lấy ra”, tôi nói, hy vọng giọng nói của mình có vẻ thuyết phục.
Tancock chậm chạp bước lại gần bàn làm việc của tôi và, không hề nhìn tôi, vơ lấy xấp tiền, nhét vào túi quần rồi ra về không nói một lời. Tôi tới bên cửa sổ nhìn theo trong lúc anh ta rời khỏi toà nhà chậm chạp đi về phía cánh cổng.
Tôi để két an toàn mở toang, ném vài thứ để trong đó rải rác xuống nền nhà, ném chiếc phong bì rỗng không trên bàn làm việc của mình và rời phòng làm việc của minh mà không khóa cửa. Tôi là người cuối cùng rời khỏi tòa nhà.
