Già Jack ngồi xuống hàng ghế thứ năm trong đám đông, hy vọng không ai nhận ra ông. Nhà thờ đông đến mức những người không tìm được chỗ ngồi trong các nhà nguyện ở hai bên đành đứng trong các hàng ghế và chen chúc nhau ở phía cuối.

Ngài Giám mục của Bath và Wells khiến Già Jack ứa nước mắt khi ông này nói về niềm tin không gì lay chuyển nổi của bố ông vào Chúa, cũng như cách người giáo sĩ, kể từ sau cái chết quá sớm của vợ ông, luôn tận tụy cống hiến cho việc phụng sự cộng đồng. “Bằng chứng của điều đó,” ngài Giám mục tuyên bố, đồng thời đưa hai cánh tay ông ra để thừa nhận đám đông đang hiện diện, “có thể thấy qua số lượng những người có mặt, những người đã tới đây để tưởng niệm ông từ biết bao mảnh đời, và cũng để bày tỏ sự tôn trọng của họ”.

“Và mặc dù ông hoàn toàn xa lạ với mọi sự phù phiếm, ông không hề giấu diếm niềm tự hào về người con trai duy nhất của mình, Jack, người với lòng can đảm quên mình, sự dũng cảm sẵn sàng hy sinh tính mạng của bản thân tại Nam Phi trong cuộc Chiến tranh Boer đã cứu sống rất nhiều đồng đội của anh, và giúp anh được tặng thưởng Chữ thập Victoria”. Ông ngừng lời, nhìn xuống hàng ghế thứ năm và nói, “Và tôi thật vui mừng biết bao khi nhìn thấy người con trai đó trong các bạn hôm nay”.

Một số người bắt đầu quay sang nhìn người đàn ông trước đây họ chưa bao giờ nhìn thấy, Jack cúi gằm mặt xuống đầy hổ thẹn.

Đến cuối buổi lễ, nhiều người trong đám đông dự lễ tìm tới bày tỏ với đại úy Tarrant họ ngưỡng mộ bố ông đến mức nào. Các từ “cống hiến”, “quên mình”, “rộng lượng” và “yêu thương” vang lên trên môi tất cả mọi người.

Jack cảm thấy tự hào được là con trai của bố ông, đồng thời thật hổ thẹn vì đã gạt bỏ bố ra khỏi cuộc đời mình, cũng giống như cách ông đã xử sự với những người thân thuộc khác.

Khi chuẩn bị ra về, ông nghĩ vừa nhận ra một quý ông cũng đã đứng tuổi đứng bên cửa lớn, rõ ràng đang đợi để nói chuyện với ông. Người đàn ông đó bước tới, nhấc mũ lên. “Đại úy Tarrant phải không?” ông hỏi với giọng nói của một người có uy quyền.

Jack đáp lại lời chào. “Vâng, còn ngài?”

“Tên tôi là Edwin Trent. Tôi có hân hạnh là luật sư riêng của bố ông, và tôi cũng muốn tự cho rằng mình là một trong những người bạn vong niên thân thiết nhất của cụ nhà”.

Jack nồng nhiệt bắt tay ông luật sư. “Tôi còn nhớ như in, thưa ngài. Ngài đã dạy tôi tình yêu dành cho Trollope và sự ngưỡng mộ những đường bóng bowling tinh tế”.

“Ông thật tử tế khi vẫn còn nhớ”, Trent tặc lưỡi. “Tôi không rõ có thể đi cùng ông trên đường quay lại ga được không?”

“Tất nhiên là được rồi”.

“Như ông cũng biết đấy”, Trent nói trong lúc hai người bắt đầu đi bộ vào thành phố, “bố ông là giáo sĩ quản hạt tại nhà thờ lớn này trong suốt chín năm vừa qua. Ông rồi cũng sẽ thấy ông cụ không hề bận tâm gì tới của cải trần tục, và thậm chí còn chia sẻ chút của cải ít ỏi ông cụ có với những cảnh ngộ khó khăn hơn mình. Nếu ông cụ nhà được phong thánh, chắc chắn cụ sẽ là vị thánh bảo trợ cho những người vô gia cư”.

Già Jack mỉm cười. Ông nhớ lại cái lần ông phải đến trường vào buổi sáng mà không có bữa ăn sáng vì có ba người lang thang ngủ ngoài lối đi, và như mẹ ông nói, những người này đã ăn sạch nhẵn nhà họ.

“Vì thế, khi di chúc của cụ được công bố”, Trent nói tiếp, “nó sẽ cho thấy nếu như cụ đã chào đời với hai bàn tay trắng, thì bố ông cũng ra đi không để lại gì - ngoài một nghìn người bạn, và hẳn cụ đã coi những người bạn này như một gia tài thực sự. Trước khi qua đời, cụ đã ủy thác cho tôi một việc nhỏ trong trường hợp ông tới dự tang lễ của cụ, đó là chuyển lại cho ông lá thư cuối cùng cụ viết”. Vị luật sư lấy từ túi trong áo khoác ra một chiếc phong bì và đưa cho Già Jack, nhấc mũ lên chào một lần nữa và nói, “Tôi đã thực hiện được lời ủy thác của cụ thân sinh, và rất hân hạnh được gặp lại con trai cụ một lần nữa”.

“Tôi rất biết ơn ngài, thưa ngài. Tôi chỉ ước gì mình đã không khiến cha mình phải viết lá thư này”. Jack nhấc mũ lên chào đáp lễ, và hai người đàn ông chia tay.

Già Jack quyết định ông sẽ không đọc lá thư của bố mình cho tới khi ông đã ở trên tàu, và bắt đầu hành trình quay trở lại Bristol. Khi đoàn tầu bắt đầu di chuyển rời bến, phun ra những đám mây hơi nước, Jack ổn định chỗ ngồi trong một khoang hạng ba. Khi còn nhỏ, ông nhớ có lần hỏi bố tại sao ông lại luôn đi trên toa hạng ba, và nhận được câu trả lời, “Bởi vì không có toa hạng bốn.” Thật mỉa mai thay, trong suốt ba mươi năm vừa qua, Jack đã sống trong một toa hạng nhất.

Ông chậm rãi mở phong bì, và ngay cả sau khi đã lấy lá thư ra, ông vẫn để nó nguyên như cũ trong lúc tiếp tục nghĩ tới bố mình. Không người con trai nào có thể đòi hỏi một người hướng dẫn hay một người bạn tốt hơn thế. Khi ông nhìn lại cuộc đời mình, mọi hành động, phán quyết và quyết định của ông chẳng qua chỉ là sự bắt chước mờ nhạt từ bố ông.

Cuối cùng khi Jack mở lá thư ra, thêm một làn sóng hồi ức nữa ùa về vào khoảnh khắc ông nhìn thấy những nét chữ viết tay rắn rỏi, đều đặn như in bằng mực đen nhánh. Ông bắt đầu đọc.

The Close

Nhà thờ lớn Wells

Wells, Sommerset

Ngày 26 tháng Tám, 1936

Con trai yêu quý của bố,

Nếu con vui lòng tới dự tang lễ của bố, giờ đây hẳn con đang đọc lá thư này.

Hãy cho phép bố bắt đầu bằng việc cảm ơn con đã có mặt trong số những người dự lễ.

Già Jack ngẩng đầu lên và nhìn ra ngoài khung cảnh đồng quê đang trôi dần qua. Thêm một lần nữa ông cảm thấy có lỗi vì đã cư xử với bố mình một cách thiếu chu đáo và vô tâm như thế, và giờ đây đã quá muộn để cầu xin sự tha thứ của ông. Đôi mắt ông quay trở lại với lá thư.

Khi con được tặng thưởng Chữ thập Victoria, bố chính là người tự hào nhất ở nước Anh, và bài báo đăng tin con được khen thưởng vẫn còn nằm trên bàn làm việc của bố cho tới tận hôm nay. Nhưng rồi sau đó, khi năm tháng trôi qua, tâm trạng hạnh phúc của bố chuyển thành phiền muộn, và bố đã hỏi Chúa của chúng ta rằng bố đã làm gì để bị trừng phạt bằng cách mất đi không chỉ người mẹ yêu quý của con, mà còn mất cả con, đứa con duy nhất của bố.

Bố chấp nhận việc con chắc hẳn phải có mục đích cao cả nào đó khi ngoảnh mặt và khép kín trái tim của con lại với thế giới này, nhưng bố vẫn ước gì con đã chia sẻ với bố lý do khiến con làm thế. Nhưng, nếu có lúc nào đó con đọc lá thư này, có thể con sẽ cho bố được toại nguyện một mong ước cuối cùng.

Già Jack lấy khăn mùi soa ra khỏi túi ngực trên áo và lau mắt trước khi ông có thể đọc tiếp.

Chúa đã ban cho con khiếu lãnh đạo đáng chú ý và khả năng truyền cảm hứng cho những người xung quanh con, vì thế bố mong con sẽ không xuống mồ mà phải mang theo ý thức rằng khi đến thời khắc con đối diện với đấng tạo hóa, con sẽ, giống như trong tiết Matthew 25, câu 14-30, phải thú nhận rằng con đã chôn vùi đi năng khiếu mà Người đã ban cho con.

Thay vào đó, hãy sử dụng năng lực ấy vì lợi ích của đồng loại, để khi thời khắc của con tới, và chắc chắn nó sẽ tới, và cũng những con người ấy tới dự tang lễ của con, Chữ thập Victoria sẽ không phải là điều duy nhất họ nhớ đến khi họ nghe nhắc tới tên Jack Tarrant.

Bố yêu quý của con

“Ông vẫn ổn chứ, thưa ông?” một người phụ nữ vừa di chuyển từ phía bên kia sang ngồi cạnh Già Jack hỏi.

“Vâng, cảm ơn bà”, ông nói, nước mắt trào xuống thành dòng trên khuôn mặt. “Chỉ là tôi mới vừa được trả tự do khỏi nhà tù ngày hôm nay”.