Khi Newton và những người khác đang đầy ắp những viễn cảnh về tương lai, đang mong chờ cuộc sống phía trước, thì hơn mười chiếc xe ngựa chở đầy hàng hóa lại đang dọc theo con đường phủ đầy tuyết trắng tiến vào Trung Đô. Những hàng hóa này đều được mang về từ châu Âu, trong đó không ít là những thứ được gọi là đồ mới lạ.

Thật ra, đối với Đại Minh năm Hưng Càn thứ năm, giờ đây đã sớm qua giai đoạn say mê những món đồ mới lạ từ Tây Dương như ban đầu. Trong mấy năm qua, theo sau một loạt thợ thủ công hoặc kỹ thuật viên phương Tây được đưa vào Đại Minh, hiện nay Đại Minh đã có thể chế tạo từ kính thiên văn cho đến kính hiển vi. Không chỉ có thể chế tạo, mà hiệu năng còn ưu việt hơn, dù sao thì Đại Minh cũng đang sở hữu kỹ thuật sản xuất thủy tinh quang học duy nhất trên thế giới thời kỳ này.

Còn về những bức tranh, tượng điêu khắc và đồ thủ công đầy phong vị dị quốc kia, những thứ này trong mắt sĩ phu Đại Minh cũng không tính là đồ mới lạ gì. Thậm chí tại Thanh Hà thư viện còn có giáo sư người Tây dạy hội họa phương Tây. Tóm lại, Đại Minh năm Hưng Càn thứ năm là một Đại Minh cởi mở, chủ động học hỏi sở trường của Tây Dương, lấy ngắn bù dài mà không hề có chút kiêng dè.

Tuy nhiên dù là như thế, khi hai mươi ba chiếc xe ngựa chở đầy hàng hóa này tiến vào hoàng cung, vẫn khiến cho những vị quan viên kiến văn rộng rãi phải kinh ngạc thốt lên. Không chỉ vì số lượng lớn các thiết bị khoa học tương đối mới mẻ, mà tất nhiên cũng không phải vì những đặc sản châu Âu hoa mắt chóng mặt kia.

Mà là một nhiệm vụ quan trọng mà Chu Minh Trung đã đặc biệt căn dặn. Lúc này, trong Ngự thư phòng của hoàng cung, bày biện đủ mấy chục chiếc hòm, mà trong mỗi hòm đều không ngoại lệ, chứa đầy những cuốn sách. Đối với cảnh tượng này, mọi người ai nấy đều thầm cảm thấy kinh ngạc đôi chút. Thế nhưng, nghĩ đến trong bốn năm qua, điều kiện nhập quan đặc biệt của hải quan Đại Minh - tàu thuyền các nước khi vào cảng bắt buộc phải nộp vài cuốn sách của bản quốc. Chính nhờ vào điều đó, trong thư viện hoàng gia của Đại Minh mới có hàng vạn cuốn sách đến từ các nước. Mà trong đó không ít sách đã được Đồng Văn quán dịch sang Hán văn, ít thì in ấn vạn bản, nhiều thì mấy vạn bản, ngoài việc bày bán tại các hiệu sách, còn được gửi đến các thư viện ở khắp mọi nơi cho bách tính mượn đọc.

Chính nhờ việc những tác phẩm Tây học lưu thông tại Đại Minh, đã khiến Tây học vốn đang dần mai một dưới sự nô dịch của Mãn Thanh nay lại một lần nữa thịnh hành tại Đại Minh. Việc này tương trợ lẫn nhau với sự coi trọng thực học của triều đình, khiến cho Tây học vốn thiên về thực học không những ngày càng được sĩ tử và thư viện coi trọng, mà thậm chí ngay cả triết học phương Tây cũng đang ảnh hưởng đến Đại Minh. Vừa mở mang tầm nhìn của mọi người, vừa truyền vào triết học Nho gia một luồng sinh khí mới.

"Đây đều là những cuốn sách mà hạ quan phụng mệnh bệ hạ đặc biệt thu thập từ châu Âu. Trong đó sáu phần sách mua từ thư viện các nước như Pháp, Anh, bốn phần mua từ các thư thương hoặc học giả tư nhân. Nội dung những cuốn sách này liên quan đến chính trị, triết học, luật pháp, nghệ thuật, kiến trúc, kinh tế, vật lý, hóa học, thực vật học, địa lý... của Tây Dương và nhiều khía cạnh khác, tổng cộng hơn một trăm ba mươi sáu ngàn cuốn. Xin bệ hạ xem qua."

Trần Chí Kiên cầm hốt cung tay hành lễ nói, thần sắc hắn tỏ ra vô cùng đắc ý. Mới chỉ hơn ba mươi tuổi, mục đích chuyến đi châu Âu lần này của hắn chính là để mua sách, mà điều ngoài dự kiến là, việc lấy được những cuốn sách này vô cùng thuận lợi - chỉ cần có tiền, là có thể mua được bất cứ cuốn sách nào cần thiết.

"Đây... những cuốn sách này, đều là sách trong thư viện Tây Dương sao?" Chu Đại Hàm khẽ ngẩn người, trong mắt tràn đầy vẻ khó tin. Dù sao thì, thư viện của Đại Minh cũng không thể tùy tiện bán đi sách tàng thư.

"Xác thực là vậy, Thứ phụ. Lúc hạ quan mới đến châu Âu, còn từng nghĩ người Tây Dương có lẽ không muốn bán sách cho mình, nào ngờ đâu, chỉ cần thử dò xét một chút, người Tây Dương liền lập tức đồng ý bán. Tất nhiên, chỉ cần chúng ta có thể cung cấp đủ bạc, đối với người Tây Dương mà nói, chỉ cần có tiền, thì tuyệt đối không có lý nào là không bán." Câu trả lời của Trần Chí Kiên khiến Chu Minh Trung cười nói.

"Ừm, không tồi. Tính cách người Tây Dương là thế, chúng tham tài hám lợi, tuyệt đối sẽ không có chuyện không muốn bán những cuốn sách này đâu." Nhìn những cuốn sách này, Chu Minh Trung hài lòng gật đầu nói.

"Số này vẫn chưa phải là tất cả nhỉ, dù sao cũng tới mười mấy vạn cuốn cơ mà!"

Đủ để mở một thư viện rồi! Tất nhiên, hiện nay Trung Đô cũng có một tòa Đại Minh Hoàng gia thư viện, quy mô vô cùng to lớn - tàng thư không dưới triệu cuốn. Số lượng sách Trung Quốc không bị Mãn Thanh cấm hủy nhiều đến mức vượt xa tưởng tượng của Chu Minh Trung, hơn nữa số lượng đó vẫn không ngừng tăng lên - rất nhiều nhà sưu tầm tư nhân liên tục hiến tặng sách của mình. Tất nhiên, trừ khi họ bày tỏ ý định quyên tặng, nếu không sách sẽ được trả lại cho chủ nhân sau khi đã sao chép lại.

Mà lý do những nhà sưu tầm tư nhân sẵn lòng hiến tặng sách, chính là vì sách của họ sau khi được sao chép lại sẽ in dòng chữ "** tỉnh ** phủ ** huyện nghĩa hiến cuốn sách này" lên trang giấy. Bởi vì những cuốn sách này sẽ được phân phát đến các thư viện hoàng gia trên khắp cả nước, như vậy, người hiến sách đương nhiên cũng có thể lưu danh thiên hạ.

Loại chuyện tốt không tốn một xu mà lại có thể có được danh tiếng này, tự nhiên sẽ khiến người trong thiên hạ đổ xô vào, khiến họ đua nhau đem sách quý trong nhà ra hiến tặng. Tất nhiên, điều này cũng khiến Chu Minh Trung được tận mắt chứng kiến sự phong phú của tàng thư trong dân gian, và sự tích lũy của văn minh Hoa Hạ qua mấy ngàn năm đã kinh người đến mức nào.

Tuy nhiên, so với những tàng thư kia, những cuốn sách đến từ châu Âu này rõ ràng càng quý giá hơn. Dù sao thì, những tri thức khoa học đến từ phương Tây và triết học phương Tây vốn khác biệt hoàn toàn với tư tưởng Nho gia được cất giấu trong những cuốn sách này, đối với văn minh Hoa Hạ mà nói, là một sự bổ sung vô cùng đắc lực.

"Bệ hạ, văn hóa Thiên triều ta tuy là bác đại tinh thâm, nhưng không ngờ rằng, Tây Dương cũng như vậy. Sứ đoàn sang châu Âu chỉ mới vội vàng vài tháng, mà đã mang về hơn mười vạn cuốn sách. Nếu đợi đến khi sứ đoàn trở về, chỉ sợ trong Hoàng gia thư viện này, sẽ lưu trữ không dưới mấy chục vạn cuốn sách. Nhìn như vậy, chúng thần trước đây quả thật có hiềm nghi dạ lang tự đại!" Khi Cố Viêm Vũ, người mấy năm nay không ít tiếp xúc với học vấn Tây Dương, nói ra câu này, trong giọng điệu tràn đầy sự tán thán từ tận đáy lòng.

Cảm giác ưu việt suốt mấy ngàn năm khiến các sĩ đại phu Hoa Hạ luôn cho rằng Thiên triều chính là Thiên triều thượng quốc vạn di tới chầu, là trung tâm của thế giới. Cho dù các sĩ đại phu, học giả đều rất hứng thú với việc học thuật Tây Dương truyền vào, không hề có chút bài xích nào, nhưng khó tránh khỏi trong lòng họ vẫn còn suy nghĩ rằng ngoài "Thiên triều thượng quốc" ra đều là phiên bang man di. Dù cho thực học của họ sở trường, cũng chẳng qua chỉ là tả đạo mà thôi. Nào ngờ, giờ đây chỉ trong vòng vài tháng ngắn ngủi đã mang về từ châu Âu hơn mười vạn cuốn sách các loại, việc này sao không khiến người ta kinh ngạc cho được.

Đây mới là sĩ đại phu người Hán chân chính! Nhìn những vị đại thần đang trầm trồ khen ngợi văn minh phương Tây kia, Chu Minh Trung tự nhiên nghĩ đến những "sĩ đại phu" thời Vãn Thanh. Mãn Thanh chiếm cứ Trung Quốc đã lựa chọn Lý học có lợi hơn cho sự thống trị của mình, mà Lý học vốn đã suy vi lại được họ sùng bái mà phát dương quang đại. Dưới ách Văn tự ngục của ngoại tộc, sĩ nhân chỉ có thể lựa chọn khảo cứ học, không dám hỏi han việc khác, cuối cùng tạo nên một bầu không khí sĩ nhân cực kỳ bảo thủ. Sự bảo thủ này thậm chí bài xích cả sự thay đổi, cải cách. Mà nực cười hơn là, người đời sau lại cho rằng thứ bảo thủ, bài xích văn minh ngoại lai này mới là Nho gia, mới là hình ảnh của sĩ đại phu cổ đại. Họ hoàn toàn ngó lơ "Tây học đông tiệm" kéo dài hàng trăm năm vào cuối thời Minh, hoàn toàn ngó lơ việc các tác phẩm Tây học thịnh hành tại Đại Minh trong suốt hàng trăm năm, ngó lơ sự thật rằng các sĩ đại phu từng lấy việc bàn luận học vấn Tây Dương làm niềm vui.

"Người Hán chúng ta tại sao có thể tồn tại trên thế gian mấy ngàn năm mà văn minh vẫn ngạo nghễ đứng vững giữa đời?" Chu Minh Trung khẽ nhếch cằm, thần sắc ngạo nghễ nhìn mọi người nói.

"Chính là vì, từ thời Tiên Tần, người Hán chúng ta đã không ngừng học hỏi người ngoài, lấy sở trường bù đắp sở đoản, như vậy mới có thực tế văn minh người Hán dẫn trước chư di. Tự đại, dạ lang tự đại... chưa bao giờ là thói hư tật xấu của người Hán chúng ta! Chỉ có học hỏi, mới có thể khiến văn minh Hoa Hạ của chúng ta ngạo nghễ đứng vững giữa đời! Thời xưa là vậy, thời nay cũng thế!"

"Bệ hạ anh minh, có câu học hải vô nhai. Xuân Thu còn có 'Hồ phục kỵ xạ', dù là phiên bang man di cũng có chỗ đáng học hỏi, huống chi là châu Âu, một nền văn minh gần như không thua kém Hoa Hạ chúng ta là bao."

Có hoàng đế định ra tông chỉ, lại có các các phụ ở bên cạnh tán đồng, mà các đại thần xung quanh ai nấy đều gật đầu theo. Họ tất nhiên không phải chỉ gật đầu tuân theo một cách răm rắp, mà là từ tận đáy lòng công nhận điểm này. Bởi vì, họ đều rất rõ ràng, Đại Minh có thể có được sự trung hưng ngày hôm nay, không thể rời xa thực học, không thể rời xa học vấn phương Tây, hơn nữa học vấn phương Tây quả thực cũng có những chỗ đáng học hỏi.

Mấy năm nay, sĩ đại phu Đại Minh cũng đang học hỏi phương Tây, thậm chí ngay cả trong thuật trị quốc mà họ kiêu ngạo nhất, cũng không ngại tham khảo châu Âu. Tất nhiên họ tuyệt đối sẽ không thừa nhận, ở phương diện này phương Tây dẫn trước Đại Minh, cùng lắm chỉ là học hỏi một cách có giới hạn.

Tất nhiên, điều này quả thực cũng là sự thật. Dù sao thì, ít nhất là trước khi Mãn Thanh dùng "Tam quỵ cửu khấu đầu lễ" thay thế "Cửu bái lễ" của người Hán, nô dịch hóa Hoa Hạ, đẩy Hoa Hạ vào vực thẳm đen tối, châu Âu ở nhiều phương diện vẫn còn lạc hậu hơn Hoa Hạ rất xa.

Sự tán đồng của mọi người khiến Chu Minh Trung lập tức chuyển hướng câu chuyện nói.

"Thế nhưng, như người ta vẫn nói 'Nam quất Bắc chỉ', một phương thủy thổ nuôi một phương người. Cái gọi là học hỏi của chúng ta, bắt buộc phải căn cứ vào tình hình thực tế mà chắt lọc tinh hoa, loại bỏ cặn bã. Ví dụ như trong số sách mang về lần này có dân luật của các nước châu Âu, Đại Minh ta có thể tăng cường tham khảo để bù đắp những thiếu sót trong dân luật và thương luật. Dù sao thì, mấy năm nay chúng ta quả thực đã gặp phải một số vấn đề về thương luật."

Cho dù không muốn thừa nhận, so với châu Âu vốn sùng bái chủ nghĩa trọng thương, thương luật của Đại Minh chẳng qua chỉ mới bắt đầu. Trong tình hình này, việc tham khảo và hấp thụ thương luật của châu Âu, thúc đẩy sự phát triển thương luật trong nước, quy phạm hóa thương luật, đã trở thành một đường tắt.

Sự phân phó của bệ hạ khiến các văn võ đại thần có mặt tại đó nghe xong cũng cảm thấy có lý, họ càng cảm nhận sâu sắc những thiếu sót của Đại Minh về mặt thương luật, thậm chí là dân luật. Thế là Cố Viêm Vũ lập tức bước ra, cầm hốt cung tay nói.

"Bệ hạ thánh minh, Pháp bộ sẽ sớm tổ chức nhân sự phối hợp với Đồng Văn quán dịch thuật và nghiên cứu luật pháp phương Tây."

"Ừm, ngoài ra, lần này chúng ta còn mời được không ít nhân tài từ châu Âu về, trong đó cũng có cả nhân tài về mặt luật pháp. Trẫm tin rằng có họ sẽ giúp ích cho việc hoàn thiện thương luật của Đại Minh."

Khi nhắc đến những nhân tài đó, Chu Minh Trung tự nhiên nghĩ đến một người trong số họ - Newton. Vài trăm năm sau, Galileo, Newton và Einstein được xem là những nhà khoa học vĩ đại nhất của nhân loại từ trước đến nay. Giờ đây ông ấy đã đến Đại Minh, trong tương lai ông ấy sẽ tạo ra những vĩ nghiệp gì đây?

Nghĩ đến đây, Chu Minh Trung thậm chí thầm mong đợi sự xuất hiện của ông ấy……