Làm thế nào để bách tính tình nguyện di cư, hơn nữa lại là di cư đến vùng hải ngoại đầy rẫy man di? Suốt hàng nghìn năm qua, đối với những người đã quen với tư tưởng Trung Hoa làm trung tâm, trong mắt họ, chỉ có Trung Quốc mới là nơi trù phú nhất, những nơi khác đều là đất man di, đều là nơi không thích hợp để sinh tồn. Như vùng Nam Dương kia, lại càng là chốn ác địa đầy rẫy chướng khí, nếu không phải vạn bất đắc dĩ, ai lại muốn đi?
Đến những nơi như thế, thậm chí còn đáng thương hơn cả bị lưu đày. Cũng chính vì lẽ đó, từ trước tới nay, Chu Minh Trung mới lựa chọn lưu đày làm phương thức di dân chủ yếu, nhưng phương pháp này rõ ràng không thể kéo dài. Cho nên, làm thế nào để bách tính tự nguyện di cư đến đó, mới là vấn đề quan trọng nhất.
"Từ xưa tới nay, những kẻ chủ động di cư, không gì hơn là do chiến loạn. Thời Tấn có Ngũ Hồ loạn Hoa, thiên hạ đại loạn, sĩ tộc Trung Nguyên dắt díu nhau chạy về phương Nam, y quan nam độ; lại đến Tĩnh Khang chi loạn, Kiến Viêm nam độ, đều là người dân tránh loạn về phương Nam rồi cắm rễ sinh sống. Y quan nam độ phần nhiều là chạy loạn, nếu không phải vì tránh loạn, bách tính sao lại nguyện ý rời bỏ quê hương? Huống hồ, hiện nay thiên hạ đã thái bình, triều đình muốn lệnh bách tính di cư ra hải ngoại, e rằng dù có diệu kế, cũng khó lòng khiến họ rời làng."
Đoạn rồi Vương Trung Hiếu lại thở dài một tiếng, nếu không phải vạn bất đắc dĩ, chẳng ai muốn rời khỏi nơi đây. "Người rời quê thì rẻ, vật rời quê thì quý". Nếu không phải bị ép vào đường cùng, ai lại muốn rời quê hương? Câu "người rời quê thì rẻ, vật rời quê thì quý" này khiến bốn vị quân thần trong các đều rơi vào trầm mặc, họ chỉ đứng đó, không ai nói lời nào, dù sao đây cũng là sự thật, sau khi rời bỏ cố hương, ở nơi đất khách quê người không thân không thích, mất đi chỗ dựa, chắc chắn sẽ bị người ta khinh thường.
"Nếu bệ hạ muốn dùng việc di dân hải ngoại để giảm bớt nỗi lo đất chật người đông ở Trung Nguyên, thần xin bệ hạ phong tông thất kiến quốc nơi đất Di!" Sau hồi lâu im lặng, Cố Viêm Vũ chắp tay vái dài trước mặt bệ hạ. "Như vậy, thiên hạ tự nhiên có thể di cư đến đất Di."
Phong tông thất kiến quốc ở đất Di! Lại một lần nữa, đề nghị này vang lên bên tai Chu Minh Trung. Lại một lần nữa ông nghe thấy đề nghị này của các thần. Đối với việc này, ông không cảm thấy lạ lùng. Bởi vì bản thân Cố Viêm Vũ vốn là người ủng hộ việc phong quốc kiến bang, còn như Trương Hoàng Ngôn và những người khác cũng không phản đối. Tầng lớp tinh anh Đại Minh sau khi trải qua Giáp Thân thiên biến, đa phần đều là những người tán đồng việc phong quốc kiến bang, sở dĩ như vậy là vì họ tin rằng nếu năm xưa chư vương vẫn giữ vững "phiên bình trung ương", thì không thể nào có chuyện lưu khấu làm loạn, cũng không thể nào có chuyện quân Thanh xâm lược, thậm chí không thể có chuyện Kiến Nô trỗi dậy. Đây tất nhiên là một sự phản tư về quá khứ. Họ vẫn luôn suy ngẫm. Dẫu sao sau khi trải qua cục diện đại loạn thiên hạ biến đổi như vậy, họ luôn phải suy ngẫm, suy ngẫm tại sao? Điều gì đã dẫn đến tất cả những chuyện này? Tất nhiên, quan trọng nhất là làm sao để tránh được cảnh này tái diễn trong tương lai.
"Việc này là vì sao?" Chu Minh Trung nhìn Cố Viêm Vũ vặn hỏi. Thần sắc ông lộ vẻ tò mò.
"Bệ hạ, nếu phong tông thất kiến quốc ở đất Di, để bảo toàn tông thất không bị mất mát, tất phải khôi phục xây dựng Tam Vệ, Tam Vệ có vạn người chúng, một đinh một nhà, như vậy một phiên đã có vạn hộ di cư ra hải ngoại, cộng thêm bề tôi, hôn quyến, mỗi phiên ít thì vạn hộ, nhiều thì vài vạn hộ, khiến họ xây vương thành nơi đất Di, chờ vương thành xây xong, quanh thành tất sẽ được khai khẩn hết thành đất thục, chờ binh hộ định cư xong, người thân bạn bè truyền tai nhau, chắc chắn sẽ có người cam tâm vượt biển, lâu dần, chờ đến khi bách tính không còn coi đất Di là ác địa, không coi việc di cư là lưu đày, tự nhiên sẽ cam tâm di dân tới đất Di."
Sau khi Cố Viêm Vũ nói ra những lời này, Chu Minh Trung không hề biểu lộ bất cứ thái độ gì. Phong phiên ở đất Di, mượn phủ vệ để di dân, đây quả thực là một biện pháp thúc đẩy di dân. Trong điều kiện không có chiến loạn, di dân quân sự là cách di dân ổn thỏa nhất. Dẫu sao, người di cư qua đó không chỉ riêng một người lính. Giống như Binh đoàn xây dựng Tân Cương mấy trăm năm sau vậy. Họ qua đó không chỉ có bản thân mình mà còn có gia đình, vợ con họ, cuối cùng, họ cắm rễ sinh sống, sinh sôi nảy nở ở nơi đó. Cũng chính những người đó đã biến biên thùy thành nội địa. Hiện tại cũng có thể sử dụng biện pháp này. Để có thể bảo đảm việc di dân, ông đã suy nghĩ bao nhiêu cách, đều cảm thấy không mấy thỏa đáng. "Phong phiên di dân" của Cố Viêm Vũ quả thực vẫn coi là biện pháp ôn hòa thích hợp, hơn nữa so với cách lưu đày thì phù hợp hơn, dễ được người ta chấp nhận hơn.
Suy nghĩ một lát, Chu Minh Trung bèn nói. "Đây quả thực cũng là một cách, nhưng ngươi đã nghĩ tới chưa, phiên có binh, tất sinh loạn, nếu phong họ ở đất Di, liệu họ có gây họa cho triều đình? Dẫn đến thiên hạ phân loạn?" Phong kiến là sự bắt đầu của loạn lạc thiên hạ. Thiết lập chế độ phong kiến không có lợi cho sự thống nhất, chắc chắn sẽ dẫn đến chiến loạn, cai trị một đế quốc cương vực rộng lớn như vậy phải bảo đảm tập quyền trung ương, tuyệt đối không được phân quyền. Nhưng ở mặt khác, đối diện với sự cám dỗ của phong kiến, lại khiến người ta không nhịn được muốn nảy sinh cái ý niệm đó.
"Bệ hạ, nơi đó đều là đất Di, người bản địa nhiều mà người nước mình lại ít, sau khi phiên vương đến nước, tất phải dẫn dắt quân dân tất tả ngược xuôi, khai khẩn núi rừng. Vỗ về man di, như vậy mới có thể khiến họ thuộc về Hoa Hạ, thổ nhân chưa quy hóa, phiên vương sao dám ruồng bỏ triều đình." Lời Cố Viêm Vũ khiến Trương Hoàng Ngôn gật đầu tán đồng rất tâm đắc. "Bệ hạ, Kiềm Quốc Công trấn thủ Vân Nam, vỗ về man di gần ba trăm năm, cho đến loạn Sa Phổ năm Hoằng Quang thứ nhất, thổ ty Vũ Định là Ngô Tất Khuê vẫn tuyên bố 'đã không có hoàng đế họ Chu, thì sao có Kiềm Quốc Công'. Miêu man Tây Nam, tuy vỗ về nghìn năm, đến nay vẫn còn phân chia sinh - thục, như vậy có thể thấy, vỗ về man di, không bốn năm trăm năm thì không thể thấy hiệu quả. Dùng khách cai trị chủ, dùng Hán chế Di, lấy ít vỗ về nhiều, vốn chẳng dễ dàng gì, theo thần thấy, ít nhất trong bốn năm trăm năm, các phiên tất sẽ theo sát triều đình, không dám có chút lòng bất kính nào."
Thổ nhân! Đây chính là ưu thế lớn nhất của việc phong tông thất ở đất phiên, dù là Thất Quốc chi loạn thời Hán hay Bát Vương chi loạn thời Tấn, hoặc là Tĩnh Nan thời Vĩnh Lạc, nguyên nhân căn bản khiến họ khởi binh là vì khu vực được phân phong đều là những nơi trù phú đã được khai phá, bách tính ở đó đều là con dân của họ, tài vật ở đó đều là thứ họ có thể chiếm đoạt. Ngay cả khi khởi binh, họ cũng không có nỗi lo nội hoạn, không cần lo lắng hậu phương có kẻ làm loạn.
Nhưng ở đất Di thì khác, tông thất phải đối mặt với thổ nhân sinh man đầy rẫy, họ buộc phải thông qua việc trấn áp và vỗ về không ngừng nghỉ mới có thể duy trì sự thống trị của mình, như vậy không những tiêu tốn phần lớn tinh lực của họ, mà còn khiến họ buộc phải tăng cường liên hệ với triều đình, để có được sự ủng hộ của triều đình. Cho dù họ có ý đồ làm loạn, cũng không có cái gan đó. Vì họ hiểu rõ hơn ai hết, một khi họ dẫn binh rời khỏi đất phong, lúc đó rất có khả năng thổ nhân làm loạn, không một ai dám mạo hiểm rủi ro đó.
"Như vậy, các phiên tự nhiên không dám lòng mang dị chí, dẫu sao, lấy khách cai trị chủ, lấy ít cai trị nhiều, vốn dễ bị thổ nhân phản kháng, các phiên cần sự ủng hộ các mặt của triều đình, nhất là nhân đinh, các phiên cần người nước mình di cư tới, để duy trì sự thống trị, dẫu sao người nước mình càng nhiều, thống trị càng vững chắc." Vương Trung Hiếu gật đầu, vốn là người Phúc Kiến, ông tự nhiên có thể hiểu được mấu chốt vấn đề từ những cuộc tranh chấp giữa người bản địa và khách cư mà ông từng chứng kiến khi còn ở quê nhà Phúc Kiến, mấu chốt đó chính là sự cân bằng.
"Như Quảng Đông, Quảng Tây, Phúc Kiến, vừa có thổ dân, vừa có khách gia, thổ khách sống chung với nhau, thường vì tranh giành ruộng đất, nguồn nước cho đến chút tiền tài cỏn con, thổ khách phân tranh thường xuyên xảy ra, thậm chí chém giết lẫn nhau không ngừng, nhưng thổ hay khách dù bên nào thế mạnh thế yếu, đối với quan phủ đều cung kính, chỉ sợ quan phủ thiên vị bên kia, mà đối với đất Di mà nói, triều đình Đại Minh ta chính là quan phủ, phiên vương là khách, thổ dân là chủ, triều đình chỉ cần giữ sự công bằng, là có thể khiến cả hai bên đều không thể rời xa triều đình..."
Lời Vương Trung Hiếu khiến mắt Chu Minh Trung sáng lên, ông dường như thấp thoáng nhìn thấy một khả năng. Đúng lúc ông đang suy nghĩ, Vương Trung Hiếu tiếp tục nói. "Tuy nhiên, dù là như vậy, Thất Quốc chi loạn thời Hán, Bát Vương chi loạn thời Tấn, có thể coi là tấm gương soi. Phân phong vượt quá quy chế, hạn độ nhất định, lập tức sẽ sinh ra tai họa. Cho nên, dù có phân phong đất Di, cũng phải hạn chế quy chế của họ. Thần nghĩ có thể học theo "Nhất quốc nhất thành lệnh" của Nhật Bản, để hạn chế các phiên."
"Nhất quốc nhất thành." Khi đột ngột nghe thấy từ này, Chu Minh Trung vẫn không nhịn được đôi chút kinh ngạc. Kinh ngạc vì sao Vương Trung Hiếu cũng biết danh từ này. Một lát sau mới sực tỉnh, quan lại triều đình hiện nay không giống quan lại thời Mãn Thanh, đối với thế giới là mù tịt. Họ cũng khao khát tìm hiểu thế giới bên ngoài. Tất nhiên bao gồm cả Nhật Bản, và ở mặt khác, vì Phúc Kiến có nhiều quan hệ thương mại với Nhật Bản. Nên ông biết từ này cũng chẳng có gì lạ. Nghĩ đến người hàng xóm đã tự khóa cửa nước mình, dùng "Nhất quốc nhất thành lệnh" khiến thực lực đại danh suy yếu hơn nửa, việc này quả thực có thể tham khảo, nhưng cũng không thể hoàn toàn rập khuôn. Chu Minh Trung cười nói.
"Biện pháp này của Đức Xuyên Gia Khang nước Nhật, quả thực cũng không tệ, có thể hạn chế thực lực phiên vương. Tuy nhiên, Nhất quốc nhất thành này, tuy nói là hay, nhưng chưa chắc đã hoàn toàn phù hợp với Nam Dương. Dẫu sao, Nam Dương vừa có đất thục, vừa có đất sinh, đất thục thì có thổ, đất sinh thì có man, vỗ về thổ, chiêu dụ man, mỗi bên mỗi khác, tự nhiên phải tùy theo hoàn cảnh mà định kế..." Một câu "tùy theo hoàn cảnh mà định kế" thực tế đã bày tỏ thái độ với ba người họ — bệ hạ không phản đối việc phong tông thất ở đất Di.
Sự nới lỏng của bệ hạ khiến lòng Cố Viêm Vũ bồi hồi xúc động, bèn dò hỏi. "Vậy, theo ý bệ hạ, việc này, nếu phân phong, là thực hiện cựu chế Hoàng Minh ta, hay là Chu chế, hoặc Hán chế..." "Đã là đất Di, thì không thể dùng cựu chế chỉ lãnh binh mà không trị dân được nữa, dẫu sao, họ phải vỗ về chiêu dụ thổ dân, khiến họ quy thuận Hoa Hạ." Trầm ngâm một lát, đôi mày nhíu chặt, Chu Minh Trung đã đưa ra quyết định trong lòng.
"Cũng không thể dùng Hán chế, nếu dùng quận quốc chế thời Hán, tất sẽ cần phái quan viên đến các phiên, điều này chắc chắn sẽ gây ra tranh chấp quyền lực giữa triều đình và phiên vương. Khi quan viên trung ương và phiên vương xảy ra tranh chấp, chắc chắn sẽ vì lý do một bên mưu quyền, một bên tước phiên, tự nhiên sẽ giẫm lên vết xe đổ của phong quốc làm loạn, hơn nữa phái quan viên sẽ làm tăng chi tiêu triều đình." Tại sao các quan lại chủ trương tước phiên? Chính vì họ bị kẹp giữa hoàng đế và phiên vương, làm việc gì cũng bó tay bó chân, cảm thấy bị kiềm chế, nhất là bị phiên vương kiềm chế, hơn nữa giữa họ và phiên vương cũng vì sự phân chia quyền lực mà không ngừng nảy sinh mâu thuẫn. Trong tình huống này, họ tự nhiên chủ trương tước phiên. Nói toẹt ra, chính là vì muốn có được nhiều quyền lực hơn. Để giành lấy quyền lực từ tay phiên vương. Đây chính là khiếm khuyết lớn nhất của quận quốc chế thời Hán.
Trong lúc do dự, Chu Minh Trung dứt khoát nói. "Triều đình ngoại trừ phái Sử quan tới các phiên để ghi chép quốc sử, thì không phái bất kỳ quan viên nào tới các phiên. Nước không thể tự chủ, thì phong kiến có ý nghĩa gì?" Nước không thể tự chủ, thì phong kiến có ý nghĩa gì! Câu này truyền đến tai ba người, khiến ba người họ không ai là không kinh tâm. Mặc dù Trương Hoàng Ngôn, Cố Viêm Vũ, Vương Trung Hiếu đều ủng hộ chế độ phân phong ở các mức độ khác nhau, nhưng quan điểm của họ lại khác biệt. Trương Hoàng Ngôn chủ trương khôi phục tổ chế Đại Minh đầu thời khai quốc, tức là "chỉ liệt tước mà không lâm dân, phân phiên mà không ban thổ". Khác biệt với chế độ phân phong thời Chu, Hán. Còn Cố Viêm Vũ thì chủ trương Hán chế. Riêng Vương Trung Hiếu thì nghiêng về "Nhất thành nhất quốc lệnh" của Nhật Bản, phiên vương có thể lãnh binh, thậm chí có thể lý chính, nhưng chỉ có đất một thành, binh một thành, thuế một thành, tự nhiên không thể gây ra bất kỳ đe dọa nào cho trung ương. Như vậy vừa có thể đạt được mục đích làm giậu che chắn trung ương, vừa có thể khiến thực lực của họ đều nằm trong tầm kiểm soát.
Mà hiện tại, quyết định của bệ hạ rõ ràng hoàn toàn nằm ngoài dự liệu của họ. Bởi vì bệ hạ quyết định thực hiện Chu chế! "Bệ hạ, thực hiện Chu chế..." "Thực hiện Chu chế, Đại Minh ta, cũng đồng thời là thiên hạ cộng chủ!" Chu Minh Trung đã đưa ra quyết định tiếp tục nói. "Thiên hạ chỉ có một Thiên tử, đó là Thiên tử Đại Minh, là cộng chủ của thiên hạ, còn như các phiên, chính là phiên thuộc của Đại Minh ta, nhưng tuyệt đối không phải chư hầu quốc!"
Tuyệt đối không phải chư hầu quốc! Câu nói này của bệ hạ khiến Trương Hoàng Ngôn, Cố Viêm Vũ ba người đều sững sờ, họ rất khó hiểu, thế nào là phiên thuộc, thế nào là chư hầu quốc. "Phiên thuộc này có thể tự trị nội chính, cũng có thể chế định pháp lệnh riêng, cũng có quân đội riêng, nhưng chỉ có Đại Minh mới có quyền tuyên chiến..." Trước đó khi Vương Trung Hiếu đề cập đến vai trò của quan phủ trong xung đột thổ - khách, Chu Minh Trung đầu tiên nghĩ đến vai trò của nước Anh trong các lãnh địa tự trị của đế quốc thực dân Anh đã thiết lập, so với chư hầu quốc gần như hoàn toàn tự chủ, một mô hình lãnh địa tự trị cải tiến, ngược lại lại phù hợp hơn với sự phân phong "đại nhất thống".
"Bệ hạ, muốn dùng cách này để ngăn chặn chư hầu phân tranh sao." Vương Trung Hiếu lập tức nói ra suy nghĩ của bệ hạ, đúng lúc ông muốn tiếp tục nói, đột nhiên cảm thấy một hồi tâm hoảng ù tai. Chu Minh Trung đã sớm nhìn thấy, vội hỏi. "Trường Nho, sắc mặt ngươi có chút không ổn, có phải không thoải mái?" Vương Trung Hiếu gượng cười, "Già rồi dễ sinh bệnh, không sao đâu." Nhưng sắc mặt kia vẫn cực kỳ khó coi, Chu Minh Trung vội sai thị tùng mời thái y, đồng thời khuyên can, bảo ông nghỉ ngơi cho tốt. Cuộc đối thoại giữa quân thần tự nhiên cũng kết thúc, tối hôm đó, Chu Minh Trung đang phê duyệt tấu chương thì nhận được bẩm báo của thị tùng - Thứ phụ Vương Trung Hiếu qua đời... Sau khi biết tin tức này, Chu Minh Trung trong một thời gian dài không nói nên lời, ông chỉ lặng lẽ ngồi đó. Trong giây lát này, ông nghĩ rất nhiều. Nghĩ đến việc ban đầu vì sao lại dùng ông làm nội các các thần, có lẽ là vì sự cân bằng. Nhưng ở mặt khác, sự bảo thủ của ông cũng đồng thời kiềm chế sự cấp tiến của mình. Suy ngẫm một lát sau. Chu Minh Trung cầm bút lên, rồi viết lên giấy. "Văn Chính."
