Phủ vệ Chỉ huy sứ.

Hiện nay là Chỉ huy sứ, ngày sau chính là Ngũ quân đô đốc của nước Châu!

Điều này chẳng khác nào đem toàn bộ binh quyền của nước Châu giao cho Lý Minh Hòa. Từ một tiểu đội trưởng bước lên làm Chỉ huy sứ, đây là nhảy vọt bao nhiêu cấp bậc rồi?

Hụt chẳng phải là một bước thăng quan tiến chức sao.

Nếu đổi lại là người khác, không chừng sớm đã lập tức gật đầu đồng ý rồi, thế nhưng Lý Minh Hòa lại lựa chọn trầm mặc. Hắn trầm ngâm chốc lát, đoạn đưa mắt nhìn lướt qua những cuốn sách trên giá.

Bưng chén trà lên, thong thả nhấp một ngụm, Lý Minh Hòa vẫn không trực tiếp đáp lời, mà né tránh lời mời của hắn, ngược lại hỏi ngược lại.

“Hôm trước, ta đọc trên báo thấy nói lấy tông thất để trấn vỗ man di, ta chỉ có một câu hỏi muốn thưa với đại vương, ngày sau đại vương chuẩn bị trấn trị và vỗ về man di như thế nào?”

“Ồ! Chuyện này thì đơn giản, tự nhiên là thuận ta thì sống, nghịch ta thì chết, kẻ nào chống đối ta thì trấn áp, kẻ nào thuận theo ta thì vỗ về.”

Câu trả lời của Chu Luân Kỳ vô cùng tiêu chuẩn, ngàn dặm nay đối với man di vẫn luôn là như vậy.

“Mềm mỏng cứng rắn song hành, như thế, man di ắt có thể vỗ về!”

“Sách sử quả thực ghi chép như vậy.”

Lý Minh Hòa đặt chén trà xuống, nhìn vị Châu vương trước mặt nói.

“Thế nhưng, mạt tướng muốn hỏi đại vương, không nói đến những nơi khác, chỉ riêng các tộc man di ở Tây Nam, từ trước tới nay đã trấn trị mấy trăm năm, vì sao hết lần này tới lần khác vẫn luôn có man di bạo loạn?”

“Cái này……”

Chu Luân Kỳ không khỏi ngẩn người.

“Ngươi xem, đây chẳng phải là vì cô chỉ bàn chuyện trên giấy, cho nên mới phải mời ngươi xuất sơn hay sao.”

Giọng điệu của Chu Luân Kỳ vô cùng thành khẩn. Kỳ thực, ở Bắc Kinh có những người “văn võ song toàn” nổi tiếng hơn Lý Minh Hòa, nhưng Chu Luân Kỳ lại biết rõ, những kẻ đó chẳng qua chỉ là “bàn chuyện trên giấy”. Không nói đến chuyện khác, trong hàng ngũ tướng lĩnh của Trung Nghĩa quân thì có mấy người là kẻ “văn võ song toàn” nổi danh chốn thôn quê ngày trước? Bệ hạ vì sao có thể luyện ra Trung Nghĩa quân? Thứ dựa vào tuyệt không phải tài “văn võ song toàn” của chủ tướng, mà thứ dựa vào là cách luyện binh.

Hắn đương nhiên biết rõ, bệ hạ không thể nào luyện binh thay cho mình, thế nhưng những bộ tướng từng đi theo bệ hạ nhiều năm ấy, lại có thể luyện binh cho nước Châu. Không những luyện binh, còn có thể trấn man vỗ di giúp hắn. Mà đây chính là ưu điểm mà những người khác không có được.

Hơn nữa, Chu Luân Kỳ cũng hiểu rõ, hiện tại hắn không có vốn liếng để chiêu mộ danh tướng, còn những kẻ chủ động tìm đến cửa, rốt cuộc có mấy kẻ có tài năng thực sự?

“Lý đội trưởng, xin ngài hãy rộng lòng giúp đỡ ta một tay.”

“Mạt tướng thì có thể giúp đại vương làm những gì chứ?”

Lý Minh Hòa nét mặt nghiêm nghị hỏi ngược lại.

“Cái này…… Nếu ngài không nỡ rời khỏi nơi này, ngài có thể ở lại trong vương phủ, giúp ta hiến kế mưu sự, làm một vị tham mưu. Dù ngài chọn thân phận nào đi nữa, ta cũng đều chiếu theo mức bổng lộc của Chỉ huy sứ mà phát cho ngài bổng lộc gấp đôi, bảo đảm gia quyến già trẻ của ngài không phải lo lắng về chuyện cơm áo gạo tiền.”

Chu Luân Kỳ vẫn đinh ninh cho rằng Lý Minh Hòa không muốn rời khỏi nơi này nên đành lùi lại bước thứ hai, muốn để Lý Minh Hòa làm tham mưu cho mình, đương nhiên vị tham mưu này cũng phải giúp hắn luyện binh.

Lý Minh Hòa mỉm cười rồi nói.

“Chúng ta chưa từng cùng nhau làm qua một việc nào, những điều thường ngày nói đến, chẳng qua cũng chỉ là lời nói suông trên đầu môi. Cổ nhân có câu nói rất hay, nói thì dễ làm thì khó, ngài dựa vào đâu mà cứ tin tưởng ta như vậy?”

Chu Luân Kỳ nghiêm túc đáp.

“Dựa vào việc ngươi từng ở trong quân ngũ nhiều năm, dựa vào việc bệ hạ từng tự tay ban thưởng cho ngươi, đương nhiên, cũng dựa vào việc ngươi lập nhiều công trạng khi trấn man ở Đài Loan.”

Đây mới chính là lý do Chu Luân Kỳ lựa chọn hắn.

Nghe xong câu này, trong lòng Lý Minh Hòa ngược lại cảm thấy vô cùng xúc động. Người ta đường đường là phiên vương, lại có thể tự mình đến tận cửa mời mọc, sĩ vì tri kỷ mà hy sinh, chỉ bằng sự chân thành thấu hiểu này, cũng rất đáng để ra ngoài giúp đỡ hắn ta.

Thế nhưng……

Bưng chén trà lên không nói năng gì, Lý Minh Hòa thong thả nhấp vài ngụm trà, sau khi đặt chén trà xuống, hắn điềm đạm thong thả mở lời.

“Lần này, bệ hạ phân phong các nước, ra lệnh cho đại vương đi đến vùng đất man di, trấn man vỗ di, quy về Hoa Hạ, rốt cuộc là có dụng ý gì, mạt tướng chỉ là một quân nhân, tự nhiên không biết phải giải thích thế nào, thế nhưng dựa vào kinh nghiệm của mạt tướng ở Đài Loan mà xét, muốn trấn man vỗ di, kỳ thực cũng không có gì khó khăn, then chốt là ở chỗ đại vương!”

“Ở chỗ cô?”

Chu Luân Kỳ kinh ngạc hỏi ngược lại.

“Sao lại ở chỗ cô được chứ?”

“Đại vương, nếu như đại vương đặt chân đến nước phong kiến rồi, mà có một người di dân ra ngoài bị người man di sát hại, đại vương sẽ xử lý việc này như thế nào?”

“Kẻ giết người phải đền mạng, tự nhiên là bắt tù trưởng man di giao nộp kẻ giết người ra, đem chém!”

Câu trả lời của Chu Luân Kỳ khiến Lý Minh Hòa bật cười, đoạn hắn nói.

“Làm như vậy thì sao có thể răn đe kẻ khác?”

“Kẻ giết người đền mạng, đó là quốc pháp của người Hán, còn đối với man di, bọn chúng vốn không hiểu lễ pháp, sao có thể đem lễ pháp ra mà bàn luận với họ được chứ?”

Nhìn vị Châu vương dường như vẫn chưa tường tận sự tình, Lý Minh Hòa tiếp tục nói.

“Man di sở dĩ là man di, đều là vì bọn chúng không biết lễ pháp, cùng ở lại trấn trị với man di, thường thì bên ta ít mà người di thì đông, người di giết một người của ta, ta giết một người của di, kẻ chịu thiệt vẫn cứ là chúng ta. Cho nên, vào lúc này, thường chỉ có thể tru diệt tù trưởng đầu sỏ, liên lụy đến cả gia tộc bọn chúng, như thế mới có thể răn đe thiên hạ. Nếu như không làm thế, man di sao có thể kính sợ? Sao có thể tâm phục khẩu phục chịu sự giáo hóa của Đại Minh chúng ta?”

Nghe Lý Minh Hòa nói vậy, Chu Luân Kỳ không khỏi ngẩn người, hắn thậm chí càng lúc càng cảm thấy chuyến đi nhậm chức này nhất định phải mời bằng được vị này đi cùng.

“Thế nhưng nếu cứ khăng khăng một mực như vậy cũng không phải là thượng sách, dù sao thì dân di không chịu lao động, cuộc sống nghèo khó, cho nên phải dạy họ cách cày cấy ruộng nương.”

Uống một ngụm trà, rồi Lý Minh Hòa lại tiếp tục nói.

“Hồi đó, khi mới đặt chân đến Cơ Long, thổ dân thường xem chúng ta là kẻ thù, mà bọn chúng ta vì muốn bảo toàn tính mạng, buộc phải chinh phạt thổ dân, thổ dân không một ai là không cảnh màn trời chiếu đất, trôi dạt tha hương. Vì lẽ đó, chỉ có cách đưa họ đến vùng đồng bằng, sai họ khai khẩn ruộng hoang, cảm hóa họ thành lương dân. Mà thổ dân từ xưa vốn quen thói lười biếng sản xuất, không biết cách lao động, binh lính và di dân chỉ có thể dùng roi da để ép họ lao động, dọc đường nghe thấy toàn là tiếng rên rỉ khóc lóc oán thán khắp nơi. Thế nhưng nếu không làm như vậy, sao có thể cảm hóa họ thành lương dân cho được?”

Dù chỉ là dăm ba câu, thế nhưng Chu Luân Kỳ vẫn lĩnh hội được một vài ý tứ từ lời nói của hắn, biết rằng “giáo hóa” mà đối phương nhắc tới tuyệt không đơn giản như lời hắn nói, thế là hắn liền chắp tay đi đi lại lại trong thư phòng nhà họ Lý.

“Đại vương, nếu đến lúc đó, có kẻ dâng sớ lên đại vương, nói Lý mỗ lạm sát thổ dân, thậm chí cướp đoạt họ làm nô bộc tôi tớ, đại vương sẽ xử lý mạt tướng ra sao đây?”

Cái này……

Chu Luân Kỳ vốn định hỏi, các ngươi ở Đài Loan đã xử lý như thế nào, nhưng lời đến khóe môi, hắn lại nghĩ đến thời điểm đó, trong thiên hạ có mấy kẻ biết đến Đài Loan, hơn nữa những vùng đất như Đài Loan khi ấy ngoài quân nhân ra thì toàn là tội nhân bị lưu đày, còn lại mấy ai là bách tính bình thường? Tự nhiên cũng sẽ chẳng có ai đặt ra câu hỏi này.

Trầm ngâm chốc lát, Chu Luân Kỳ cười khổ nói.

“Đến lúc đó, nhất định sẽ có kẻ đến chỉ trích ngươi như vậy, dẫu sao thì, dẫu sao mọi người đều là kẻ đọc sách thánh hiền, điều gì mình không muốn thì đừng áp đặt lên người khác mà!”

“Cho nên, mạt tướng mới nói, vấn đề là ở ng chứ không phải ở mạt tướng.”

Lý Minh Hòa chớp chớp mắt, đoạn cười nói.

“Nếu đến lúc đó, người ta vừa lên tiếng, đại vương liền muốn thi hành nhân đức, mạt tướng lại làm sao có thể bình định được man di?”

“Minh Hòa nói thế là sai rồi!”

Chu Luân Kỳ ra vẻ nghiêm nghị nói.

“Thổ dân không biết lễ nghĩa, như vậy mới cần chúng ta đi đến vùng đất man di để dạy họ về lễ nghĩa, có như thế mới có thể quy về Hoa Hạ. Bản thân ta Chu Luân Kỳ mang trọng trách là phiên vương nhà Đại Minh, há lại có thể không thi hành nhân đức? Cô ngày nay may mắn được bệ hạ trọng dụng, ban cho đất phong nơi xứ man di, từ nay về sau, phiên vương đời đời giáo hóa thổ dân một phương, khiến họ quy thuận Hoa Hạ, nếu như không thể thi hành nhân đức, vậy thì khác gì với đám giặc rợn Hồ lỗ? Minh Hòa, nói thật cho ngươi biết, chuyến này cô đi đến đất man di, là để giáo hóa bách tính địa phương, dẫu có mệt chết cũng xin cam lòng tình nguyện, tuyệt không hối hận!”

“Hay cho câu chí khí đáng khen của đại vương!”

Lý Minh Hòa vỗ tay khen ngợi, đoạn lại nói tiếp.

“Những gì đại vương vừa nói, quả thực là lời mà tôn thất Đại Minh chúng ta nên nói, thế nhưng đại vương đã từng nghĩ qua chưa, nếu như thổ dân không chịu khuất phục sự giáo hóa thì phải làm thế nào? Nếu thổ dân phạm nước, chẳng lẽ đại vương chuẩn bị lấy đức báo oán, vươn cổ ra cho bọn chúng chém hay sao?”

Câu hỏi vặn lại của Lý Minh Hòa khiến trong lòng Chu Luân Kỳ nặng trĩu, thậm chí nghẹn lời không nói nên lời, đành tạm thời lựa chọn sự im lặng.

Hồi lâu sau, Lý Minh Hòa mới cất lời.

“Đương nhiên khi mới đến Đài Loan, mạt tướng từng nghe cấp trên nói câu “sói đi ngàn dặm ăn thịt, chó đi ngàn dặm ăn phân”, sống chết đều chỉ trong một ý niệm, nhân từ với kẻ địch, chính là tàn nhẫn với chính mình! Người sống trên đời, ngoài miệng có thể nói nhân nghĩa đạo đức, nhưng những việc cần làm thì vẫn cứ phải làm! Có đôi khi, nhân nghĩa đạo đức này, còn phải xem là đối với ai! Nếu mạt tướng đoán không sai, hình như, cách đây ít lâu, có người từng đăng bài viết trên báo nói rằng, thiên hạ mấy ngàn năm nay dường như đã hiểu lầm ý định ban đầu mà sách của thánh nhân đã nói, bởi vì trong chế độ nhà Châu, vừa có quốc nhân, lại vừa có dã nhân, đối với quốc nhân thì phải thi hành pháp độ, hành xử nhân nghĩa, nhưng đối với dã nhân thì phải đối đãi khác biệt.”

Ngay cả khi ở ngoài quan ải, Lý Minh Hòa vẫn có thể nắm bắt được một số thay đổi trong quan ải từ các tờ báo, bao gồm cả những tranh luận nhất định về mặt học thuật.

“Chẳng qua cũng chỉ là ý kiến của một nhà.”

Chu Luân Kỳ đành bất lực đáp lại một câu.

“Nhưng, có lẽ cũng là đang nói cho chúng ta biết, đã thi hành chế độ nhà Châu, thì phải phân biệt quốc nhân và dã nhân ư……”

Thốt ra câu nói này, sắc mặt Chu Luân Kỳ có phần khó coi.

Quốc nhân, dã nhân…… Chẳng lẽ, đây mới chính là chế độ nhà Châu thực thụ sao?

Chế độ nhà Châu rốt cuộc là gì, không một ai có thể nói rõ cho ra lẽ, thế nhưng giờ phút này sau khi trải qua một phen thảo luận, ai nấy đều biết rõ, chế độ nhà Châu tuyệt không chỉ có mỗi chữ “lễ”, thứ gọi là “lễ” đằng sau lưng rốt cuộc là gì?

Nếu chỉ bàn về “lễ”, há lại có sự phân biệt giữa quốc nhân và dã nhân hay sao?

Trầm tư hồi lâu, Chu Luân Kỳ mới lên tiếng.

“Quản Tử từng nói “kho lẫm đầy đủ thì biết lễ tiết, cơm áo no đủ thì biết vinh nhục”, câu nói này cực kỳ có lý, dã dân chốn hóa ngoại không biết lễ tiết, đều là vì cơm áo không đủ, mà sau này khi đến đất phong, cô tự nhiên sẽ khiến bách tính cơm áo no đủ. Kỳ thực, làm như vậy mới là thuận theo lòng dân, chỉ cần khiến bách tính có ăn có mặc, bọn họ tự khắc sẽ biết lễ, trước khi đạt được điều đó, quả thực không thể chỉ khăng khăng bàn suông những chuyện trống rỗng……”

Bàn suông chuyện gì?

Là nhân nghĩa, hay là lễ?

Chu Luân Kỳ vào lúc này, không khỏi cảm thấy có chút mịt mờ. Vốn dĩ tràn đầy mong đợi đối với việc đi nhậm chức phiên vương, giờ đây hắn thậm chí có chút hoang mang, dẫu cho hắn biết rõ, bản thân sắp phải đối mặt với rất nhiều vấn đề, thế nhưng những vấn đề ấy, có phải là thứ mà hắn tự nguyện muốn đối mặt hay không?

“Đại vương đã biết rõ không thể bàn chuyện suông, kỳ thực, mạt tướng đi hay không đi, vốn không quan trọng, điều quan trọng là đại vương, rốt cuộc có thể kiên định bổn tâm hay không!”

Vào khoảnh khắc đó, câu nói bất ngờ vang lên khiến Chu Luân Kỳ không khỏi ngẩn ngơ, trong ánh mắt hắn mang theo một chút hoang mang.

Bổn tâm?

Bổn tâm là gì?