Rất nhiều truyền thống không thể thay đổi trong một sớm một chiều.

Tuy nhiên, khi tin tức về việc thảo ra "Đại Minh Hoàng vị kế thừa pháp" được truyền ra, nó vẫn gây ra một gợn sóng không nhỏ trong thiên hạ. Lúc bấy giờ, không ai biết rằng, một vài tháng sau—tức là vào đầu năm Hưng Khàn thứ tư—Hội liên hiệp Huân quý được thành lập cùng với "Huân quý tập vị pháp" đã ảnh hưởng sâu sắc đến Đại Minh thế nào, nhưng hậu thế lại coi đó là bộ luật ảnh hưởng lớn nhất đến Đại Minh trong số các đời.

Người dân năm Hưng Khàn thứ tư không hề hay biết, mặc dù những "đứa con út" của các gia tộc huân quý buộc phải phiêu bạt giang hồ, tự mưu sinh, thoạt nhìn có vẻ chật vật, nhưng thực tế, nền giáo dục bậc cao mà họ nhận được từ nhỏ vượt trội hơn hẳn người thường. Hơn nữa, việc không có quyền thừa kế đã thôi thúc họ tinh thần tiến thủ và mưu hiểm để sinh tồn. Trong thời kỳ Hưng Khàn đầy biến động xã hội, họ đảm nhận các vai trò phân công khác nhau trong xã hội: người mở nhà máy, người trở thành nhà thực dân và nhà mạo hiểm, thậm chí rất nhiều người trở thành quân chủ của các nước chư hầu.

Và hệ thống phân công: "trưởng tử xuất vốn, con út xuất nhân lực hoặc kỹ thuật" cũng tự nhiên hình thành từ đó. Sẽ không còn cảnh tượng như xưa, khi mà trưởng tử phải đề phòng con út mưu đoạt gia sản. Suy cho cùng, luật pháp đã dập tắt khả năng thừa kế của con út, con út chỉ là một nhân viên thân thiết chứ không còn là mối đe dọa.

Ngược lại, nhìn vào các triều đại Trung Quốc từ thời nhà Hán trở đi, chế độ chia thừa kế tài sản do Lệnh đẩy ân (Thôi ân lệnh) mở rộng lại kéo chân lùi bước. Đại tư bản liên tục bị chia nhỏ thành tiểu tư bản, thế nên giàu không quá ba đời. Tư bản không thể hoàn thành tích lũy, kinh tế gánh nặng khó đi. Hơn nữa, chính vì ngoài đích trưởng tử ra, tất cả các con đều có thể nhận được một phần tài sản, dẫn đến việc rất nhiều người con út ăn chơi lêu lổng, ham hưởng lạc, thiếu tinh thần tiến thủ. Đây cũng là nguyên nhân tạo ra khoảng cách với châu Âu.

Tuy nhiên, đối với người dân năm Hưng Khàn thứ ba, họ không biết rằng chế độ trưởng tử thừa kế—bắt đầu từ hoàng gia, lan rộng từ huân quý đến huân sĩ, rồi đến binh hộ và cuối cùng là quan lại, sĩ phu, bách tính—sẽ mang lại sự biến đổi to lớn gì cho đất nước này trong vài chục năm tới. Thế nhưng, ít nhất đối với những người nhạy bén, họ vẫn cảm nhận được sự thay đổi của thiên hạ. Đặc biệt là đối với những sĩ tử được coi là rường cột của quốc gia, họ luôn có thể cảm nhận được sự thay đổi của thiên hạ sớm nhất.

Sùng Chính thư viện nằm ở Thanh Lương Sơn, trong số vô vàn thư viện ở Nam Kinh cũng được coi là có tiếng tăm lừng lặt. Không chỉ vì vị trạng nguyên đầu tiên của Nam Kinh chính là tu luyện và đỗ trạng nguyên ở đây, mà còn vì nơi đây đồng thời là một trong những cái nôi phát nguyên của thực học Đại Minh. Lý Trí, đại tông sư của Thái Châu học phái, từng đến đây giảng học, đặt nền móng cho phong cách "lấy hư thành thực" của Sùng Chính thư viện.

Đương nhiên, khi Lý Trí giảng học ở đây, nhắm vào quan niệm tài phú đạo đức luân lý của Lý học rằng: "Kẻ sĩ bàn cao đàm tính mệnh, thanh luận huyền vi, để mặc bách tính trong thiên hạ đau khổ không màng, ngược lại còn coi việc bàn đến tài chính là ô trược", ông đã đề xuất rõ ràng: "Kẻ không bàn chuyện tài chính, quyết không thể bình trị thiên hạ".

"Quản lý tài chính" là gốc rễ để trị vì thiên hạ, vì vậy nên khuyến khích "làm nghề nghiệp sản xuất", "cần kiệm làm giàu". Loại tư tưởng không thẹn khi bàn về lợi ích này đối với Sùng Chính thư viện, có lẽ trong triều đại Thiên Khải và Sùng Trinh không mang lại quá nhiều ảnh hưởng, nhưng vào thời Hưng Khàn, Sùng Chính thư viện âm thầm đã trở thành đại bản doanh thực học nổi tiếng nhất vùng Giang Nam, các loại học vấn kinh thế thiết thực được truyền bá rộng rãi trong thư viện.

Cũng chính vì thế, nơi đây mới thu hút các sĩ tử từ khắp nơi đến theo học. Do gần sông nước, thư viện đã mở khoa Hàng hải vào năm ngoái. Song, vì khoa Hàng hải khó bề làm quan, không được các sĩ tử ưa chuộng, nên khoa Hàng hải này chỉ thu hút được một số ít học sinh lựa chọn.

Lý do Từ Vẫn Hiền lựa chọn khoa Hàng hải rất đơn giản—không thu học phí. Học phí của khoa Hàng hải do thương hội tài trợ. Thương hội hy vọng thông qua sự tài trợ này để đào tạo ra một nhóm thuyền trưởng am hiểu hàng hải, nhằm có thể dấn thân vào thương mại trên biển.

Không thẹn khi bàn chuyện lợi ích, người người theo đuổi lợi ích, chính là đặc điểm của thời đại Hưng Khàn. Thậm chí việc Từ Vẫn Hiền chọn khoa Hàng hải, điều mà hắn nhắm đến ngoài học phí ra, còn vì mức đãi ngộ hậu hĩnh của một thuyền trưởng.

Đúng lúc Từ Vẫn Hiền đang lật xem những cuốn sách hàng hải phương Tây do Đồng Văn Quán mới dịch năm nay—chiếu theo luật pháp Đại Minh, khi tàu buôn các nước phương Tây lần đầu tiên cập cảng Đại Minh, bắt buộc phải "cống hiến" không dưới trăm cuốn sách; còn nếu truyền giáo sĩ phương Tây muốn vào Đại Minh, cần phải "cống hiến" hai trăm cuốn sách; nếu muốn xây nhà thờ, số lượng còn phải nhân lên gấp mười lần. Hơn nữa, chủng loại của những cuốn sách này cũng có quy định tương ứng.

Cũng nhờ ơn đó, hiện nay Đồng Văn Quán đã dịch hàng vạn cuốn sách học thuật phương Tây, thậm chí có những cuốn sách chỉ ra mắt muộn hơn châu Âu một năm. Hơn nữa, mỗi tác phẩm học thuật phương Tây do Đồng Văn Quán dịch và xuất bản đều thông qua Thư viện Hoàng gia để quyên tặng cho các thư viện ở các thư viện cũng như phủ huyện. Nhờ vậy, tốc độ truyền bá của Tây học tại Đại Minh thậm chí còn nhanh hơn tốc độ truyền bá của chính tác phẩm đó tại bản quốc châu Âu.

Trong tất cả các môn Tây học, hải dương học lại là khâu yếu nhất của Đại Minh. Xét cho cùng, phương Tây lúc bấy giờ qua gần hai thế kỷ thám hiểm hàng hải đã tích lũy được kinh nghiệm phong phú, họ đã nắm vững gió mùa, hải lưu trên phạm vi toàn cầu cùng một loạt công nghệ định vị sinh ra từ đó. Chính vì thế, Từ Vẫn Hiền cũng giống như các bạn học của mình, giáo trình sử dụng phần lớn đều được dịch từ phương Tây.

Khi Từ Vẫn Hiền đang lật giở sách vở, người bạn học bên cạnh là Dương Thành lại đang đọc báo. Có lẽ vì xuất thân của hai người tương tự nhau, nên họ coi như là tri kỷ.

"Người phương Tây từ trăm năm trước đã đi vòng quanh thế giới, và dò ra tuyến đường từ châu Mỹ đến Luzon. Người phương Tây nói châu Mỹ có đất đai màu mỡ hàng ngàn dặm..."

Dương Thành tiện tay mở tờ báo ra, nhìn thấy một bài viết trong đó, đoạn nhẹ nhàng đọc lên.

"Nay Ninh Tĩnh vương muốn vì Đại Minh ta mở ra hàng tuyến đi tới Bắc Mỹ, đặc biệt quyên tiền tài trợ cho chuyến hải hành lần này..."

Dương Thành đọc mãi, vô thức nhíu mày lại, miệng lầm bầm.

"Đây nào phải là đi theo hàng tuyến của người phương Tây, rõ ràng là tự tìm lấy một con đường mới!"

Sau đó, cậu ta tiếp tục đọc nhỏ:

"Bắc Mỹ có đất đai màu mỡ ngàn dặm, chỉ nghe nói có người man rợ phân tán, chứ không nghe nói có quốc bang, chính là nơi để Đại Minh ta mở mang bờ cõi..."

"Ninh Tĩnh vương muốn giúp Đại Minh ta mở mang bờ cõi sao?"

Dương Thành nhỏ giọng nói, đoạn đưa tờ báo cho Từ Vẫn Hiền.

"Tri Kiến, cậu xem bài viết này đi."

Từ Vẫn Hiền bỏ qua phần mở đầu của bài viết, rồi đảo mắt nhìn lướt qua vài dòng, liền nói:

"Đây là chuyện tốt mà!"

"Chuyện tốt?"

Nhìn Từ Vẫn Hiền, Dương Thành nói:

"Chuyện tốt gì chứ, mở ra hàng tuyến mới là sẽ chết người đấy. Hắn chiêu hiền như thế, cho dù có ai điên rồ đi chăng nữa, cũng chưa chắc đã đồng ý mạo hiểm cái rủi ro này."

Là một học sinh khoa Hàng hải, Dương Thành rất rõ ràng đằng sau mỗi hàng tuyến là gì: là cái chết, là vô số tàu buôn chìm dưới đáy biển, là vô số thủy thủ chôn vùi ngoài khơi. Cũng chính vì thế, họ càng sẵn sàng đi theo những tuyến đường mà người phương Tây đã mở ra hơn.

"Cậu cũng thấy đấy, hàng tuyến này bị người Tây Ban Nha lũng đoạn. Nếu chúng ta muốn tiến vào châu Mỹ, thì không thể không xung đột với họ. Mà người Tây Ban Nha lũng đoạn hàng tuyến này há lại chịu nhường bước? Cho nên, vì muốn tiến vào, chúng ta buộc phải mở ra một hàng tuyến mới, ít nhất hàng tuyến này phải có điểm khác biệt với hàng tuyến của người Tây Ban Nha."

Từ Vẫn Hiền vừa nói, vừa dùng ngón tay vẽ trên mặt bàn một tuyến đường hàng hải vượt Thái Bình Dương, rồi phân tích lợi hại của các tuyến đường hàng hải hiện tại.

"...Nói chung, nếu không có điểm khác biệt, đến lúc đó lúc về chúng ta đi Luzon, lúc đi đến Mexico, bình thường thì có lẽ không có vấn đề gì, nhưng một khi hai nước xảy ra xung đột, thì tự nhiên họ có thể lấy nhàn chế động ở gần đó. Đến lúc ấy, thắng bại khó lòng đoán trước! Nếu chuyến đi này của Ninh Tĩnh vương thành công, quả thật là công lao đối với quốc gia, lợi ích ngàn đời!"

Tán tụng Ninh Tĩnh vương xong, Từ Vẫn Hiền nhìn tờ báo, lông mày nhíu chặt, hồi lâu mới thở dài thườn thượt:

"Nhưng mà, thuyền trưởng sẵn sàng mạo hiểm lần này e là khó tìm. Ai lại vì một cái hư danh mà vượt biển vạn dặm, mạo hiểm chín phần chết một phần sống để khai phá hàng tuyến này chứ."

"Hư danh... cậu có nguyện ý không?"

Đột nhiên, Dương Thành nhìn người bạn thân hỏi.

"Tôi..."

Từ Vẫn Hiền kinh ngạc nhìn bạn mình.

"Cậu chưa từng nghĩ tới việc khôi phục lại vẻ vang ngày trước của nhà họ Từ sao?"

Trên mặt Dương Thành mang theo nụ cười. Từ Vẫn Hiền ban đầu còn chút khó hiểu, nghe cậu ta nói vậy liền bật cười:

"Ba năm trước, bệ hạ hạ chỉ khôi phục tước vị Chương Vũ bá cho nhà họ Dương các cậu, sao cha cậu lại từ chối nhận phong?"

Bạn thân chưa kịp đáp, Từ Vẫn Hiền đã thu liễm sắc mặt nói:

"Nhà họ Dương đời đời nhận ơn nước, thân là huân quý mà giặc đến lại không thể chống lại, tuy tự vẫn trọn tiết nhưng bề tôi vẫn có chỗ thiếu sót, há còn dám mong bệ hạ ban ơn phục tước? Cha cậu còn như thế, huống chi là nhà họ Từ chúng ta?"

Cười khổ một tiếng, Từ Vẫn Hiền lắc đầu thở dài:

"Bên Bắc Kinh đầu hàng giặc, bên Nam Kinh đầu hàng thát. Cứ thế giặc tới hàng giặc, thát tới hàng thát, không bị lưu đày vạn dặm đã là bệ hạ mở lượng khoan hồng rồi."

Từ Vẫn Hiền xuất thân từ gia tộc họ Từ có hai đời làm quốc công. Song, nhà họ Từ tuy đời đời hưởng ơn nước, nhưng biểu hiện quả thực khiến người ta hổ thẹn. Mạch Định Quốc công do Thành Tổ sách phong ở Bắc Kinh đã đầu hàng giặc rồi bị giết. Còn hệ thống Ngụy Quốc công ở Nam Kinh, sau khi đầu hàng nhà Thanh thì cũng không thoát khỏi cái chết.

Thực ra hậu duệ huân quý Đại Minh, có mấy ai thoát khỏi cái chết?

Thế nào là cùng quốc gia tồn vong, nước còn thì còn, nước mất thì mất. Các huân quý năm xưa đại đa số đều chết dưới tay Lý Sấm, chỉ có mấy người ở Nam Kinh là chết dưới tay giặc Thanh, nhưng được mấy ai giữ trọn tiết tháo?

Dù vậy, những người giữ trọn tiết tháo ấy chung quy cũng nhận được báo đáp. Giống như Chương Vũ bá giữ tròn tiết tháo, tước vị của ông đã được bệ hạ khôi phục, nhưng rồi lại bị người nhà từ chối. Có lẽ là do người nhà họ Dương trải qua cảnh phân tranh của thiên hạ nên đã nhìn nhẹ công danh lợi phú hơn rất nhiều.

So với nhà họ Dương, nhà họ Từ có hai đời làm quốc công lại làm mất hết thể diện của huân quý. Từ Vẫn Hiền tự nhiên không dám nói gì đến chuyện khôi phục lại vẻ vang ngày trước.

"Ngày trước... haiz, tổ tông nhà họ Từ nếu biết hai mạch đều ra thế này, khéo mà..."

Nhân lúc thở dài, Từ Vẫn Hiền nhìn bài viết trên báo, châm biếm than thở:

"Tuy nhiên, nếu có thể khai phá hàng tuyến này, cũng coi như lập công với Đại Minh, như vậy có lẽ có thể bù đắp phần nào."

Thứ bù đắp tự nhiên là tội lỗi của nhà họ Từ. Ngay trong lúc tư duy Từ Vẫn Hiền đang dao động, ngoài cửa phòng ký túc xá bên đó đã vang lên tiếng nói đầy kích động của bạn học cùng lớp.

"Định rồi, định rồi, triều đình ban bố thánh chỉ phong kiến rồi."

https:

Thiên tài một giây nhớ kỹ địa chỉ trang web này: ..:m.