"Mười năm sau, e rằng thuyền bè không thể vào được Khai Phong nữa rồi!"

Khi thuyền cập bến tàu Khai Phong, nhìn những phu khuân vác đang hối hả trên bến tàu đông đúc, Chu Minh Trung thầm nghĩ, có lẽ họ không biết rằng chỉ vài năm nữa thôi, họ sẽ thất nghiệp. Dẫu sao, một khi Hoàng Hà đổi dòng từ Huỳnh Dương đổ về phía bắc, quay lại con đường cũ thời Tống, sau khi đê mới chặn dòng Hoàng Hà, không có nước sông bổ sung, hầu hết các lòng sông phía dưới Huỳnh Dương sẽ bị bỏ hoang. Những lòng sông đã cạn bằng với mặt đất như ở Khai Phong, có lẽ sẽ trở thành ruộng tốt, còn một số nơi khác sẽ biến thành những hồ nhỏ.

Đối với Trung Đô ở bờ bắc Hoàng Hà, việc này không gây ra ảnh hưởng gì lớn, chỉ là tên sông thay đổi mà thôi. Hoài Hà sẽ chảy theo con đường cũ ra biển, không còn phù sa bồi đắp, đảo Uất Châu sẽ không còn liền với đại lục. Cảng Hải Châu cũng không còn mối đe dọa bồi lắng, thậm chí những bãi cát bồi ở bờ biển Tô Bắc cũng sẽ nhanh chóng sụt lún, chậm rãi khôi phục lại đường bờ biển như ngày xưa.

Tất nhiên, đối với Khai Phong mà nói, đây là một tai họa. Không còn đường thủy Hoàng Hà thuận tiện, tương lai của phủ thành Hà Nam này sẽ phát triển ra sao?

Tuy nhiên, đây không phải là điều Chu Minh Trung cần cân nhắc. Sau khi rời thuyền, Chu Minh Trung cải trang thành khách thương, vài thị vệ đi cùng cũng cải trang thành tùy tùng, lặng lẽ tiến vào trong thành.

Vi phục tư hành (vi hành), ở hậu thế thường chỉ tồn tại trong phim ảnh, nhưng nay Chu Minh Trung, với tư cách là Hoàng đế Đại Minh, lại rất thích vi hành. Là Hoàng đế thì luôn cần phải gần gũi với đời sống thực tế. Tuy rằng báo chí hiện nay có thể giúp ông không bị bế tắc thông tin như các vị vua đời trước, chỉ có thể biết thế giới bên ngoài thông qua tấu chương, nhưng ông lại thích thông qua vi hành để đích thân tìm hiểu một số sự việc.

Là phủ thành, Khai Phong tự nhiên là vô cùng náo nhiệt, nhưng ông cũng không có hứng thú với việc dạo phố. Sau khi dạo một vòng trong thành Khai Phong, Chu Minh Trung liền nói với La Ân Thành bên cạnh:

"Ngọc Phụ, mặt trời đã lặn, cũng nên dừng chân dùng bữa rồi. Nơi nghỉ đêm nay đã chuẩn bị xong chưa?"

"Công tử, ngài xem là ở trong thành hay ngoài thành? Trong thành tuy có vài nhà trọ không tồi, nhưng nếu bàn về môi trường thì môi trường ở Đại Lương thư viện vẫn tốt hơn một chút."

"Đại Lương thư viện?"

Chu Minh Trung hơi sững người.

"Công tử, Đại Lương thư viện do Đề học phó sứ Lưu Xương khởi xướng xây dựng từ hai trăm năm trước, Thiên Thuận năm thứ năm. Sau khi xây xong, nó trở thành thư viện tốt nhất trong thành Khai Phong. Năm Sùng Trinh thứ mười lăm, Sấm tặc vây hãm Khai Phong, vì phá thành nên đã đào đê Hoàng Hà, nước lũ nhấn chìm Khai Phong, thư viện bị hủy hoại. Năm đó sau khi Trung Nghĩa quân thu phục Khai Phong, Vương phủ đã trích ra 5 vạn lượng bạc chuyên dụng, cộng thêm sự quyên góp của sĩ dân địa phương Hà Nam, thư viện mới được xây dựng lại. Học phong nơi đây không chỉ tương tự Thanh Hòa thư viện, mà cảnh sắc trong ngoài cũng rất tuyệt vời. Nếu muốn tìm nơi nghỉ ngơi thì ở đó là tốt nhất."

Là thị tòng quan của bệ hạ, trước khi đến Khai Phong, La Ân Thành đương nhiên đã tìm hiểu chút ít.

Chu Minh Trung cười nói:

"Được, vậy thì đến thư viện tá túc."

Cái gọi là tá túc, thực ra cũng chẳng phải là mượn ở nhờ, bởi vì trong thư viện có khách điếm kinh doanh cho người ngoài. Sau khi đoàn người ổn định chỗ ở, cũng như thói quen trước đây, sau khi ăn cơm xong, Chu Minh Trung liền đi dạo trong khuôn viên thư viện. Khác với thư viện ngày xưa, Đại Lương thư viện hiện nay có phong cách tổng thể giống như đại học ở hậu thế, chiếm diện tích hơn hai nghìn mẫu, ngoài giảng đường, đương nhiên không thể thiếu công viên, sân thể thao, cảnh sắc khá là đẹp mắt. Đi dạo trong khuôn viên, mặc dù trời đã tối, những ngọn đèn dầu trong đèn đường chỉ soi sáng phạm vi khoảng một trượng xung quanh, tuy ánh sáng mờ ảo nhưng cũng giúp cho thư viện này không hoàn toàn chìm vào bóng tối. Dưới ánh đèn lờ mờ, luôn có thể nhìn thấy những nhóm học sinh ba năm người, hoặc là trò chuyện phiếm, hoặc là bàn luận về thời sự.

"Đã nói phiên vương không có tội, vậy tại sao đương kim thánh thượng lại đày họ đi xa vạn dặm?"

Lời nói lọt vào tai khiến đôi mày Chu Minh Trung khóa chặt. Dẫu cho việc phân phong tông thất là việc nhà của hoàng gia, nhưng nghe câu này vẫn cảm thấy vô cùng chói tai. Họ làm sao biết được nỗi khổ tâm của Trẫm!

"Hôm nay phiên vương không có tội, nhưng mười năm sau thì sao?"

Chu Minh Trung vốn đang định rời đi, nghe thấy lời phản biện của đám học sinh kia, không khỏi dừng bước.

"Mọi người đừng quên Quế Vương là thái tử của Hiếu Khuông Hoàng đế, nếu để ông ta ở lại Trung Nguyên, tương lai khó tránh khỏi có kẻ đầu cơ trục lợi quanh quẩn bên cạnh xúi giục. Nếu bị kẻ gian kích động, đến lúc đó, chuyện sẽ không còn đơn giản là có tội hay không nữa. Cho nên, thay vì như vậy, chi bằng phân phong ra ngoài vạn dặm, rời xa Trung Nguyên, tự nhiên không cần phải lo lắng về điều này nữa."

Người này cũng có chút kiến thức.

"Theo lời ngươi nói như vậy, chẳng lẽ đương kim thánh thượng là đang yêu thương Quế phiên?"

"Đừng quên việc Cao Hoàng đế dời Trần Lý cùng Quy Nghĩa Hầu Minh Thăng đến Cao Ly. Nếu không phải Cao Hoàng đế lo lắng họ bị kẻ tiểu nhân lừa gạt xúi giục, dời họ đến Cao Ly, làm sao có thể an hưởng tuổi già?"

Lời của Diệp Thích Chi khiến đám người trong đình đều im lặng. Đối với hậu duệ của các tướng lĩnh đầu hàng, thường là nắm giữ trọng binh, nếu để ở lại Trung Nguyên sẽ gây ra mối đe dọa cho việc củng cố chính quyền, càng phải đề phòng các tướng lĩnh qua lại quá thân thiết, dẫn đến hiện tượng khởi binh mưu phản bất lợi. Khởi binh bình phản trong nước, một là tổn hao quốc lực, hai là khiến kinh tế trong nước thụt lùi. Tuy nhiên, những người này lại không thể giết, giết đi sẽ gây ra lòng người bất ổn, càng dễ khiến các tướng lĩnh khác vì lo sợ kết cục của bản thân mà khởi binh làm phản, hoặc dân chúng không phục chính quyền mà phất cờ khởi nghĩa. Cho nên cách tốt nhất là đẩy những người này ra biên cương, phong cho một tước hiệu có quyền mà không có thực, an hưởng tuổi già ở hải ngoại, để thời gian làm phai nhạt ảnh hưởng của cá nhân đối với hoàng quyền. Trong số những người này, có địa vị cao nhất chính là Minh Thăng, Hoàng đế nước Đại Hạ định đô ở Trùng Khánh thời cuối Nguyên, ông ta được phong vương ở Cao Ly, lấy con gái của đại thần Cao Ly làm gia quyến. Bây giờ bệ hạ đối với Quế Vương như vậy, chưa chắc không phải là vì yêu thương.

Cuối cùng vẫn có người hiểu được ý định của Trẫm!

Chu Minh Trung khẽ gật đầu, sắc mặt vốn khó coi cũng có chút thay đổi, thậm chí hai chân cũng không tự chủ được mà bước về phía họ.

"Thêm nữa, lý do đương kim thánh thượng không muốn phân phong chư phiên ở trong nước, hoàn toàn là hành động yêu thương trăm họ thiên hạ. Ngày xưa đừng nói đến những nơi khác, riêng Hà Nam của chúng ta có bao nhiêu phiên vương tông thân? Để phụng dưỡng tông thất, chi phí thiên hạ tiêu tốn đâu chỉ hàng triệu..."

"Chẳng lẽ bây giờ không tốn tiền sao? Bây giờ là triều đình phát bổng lộc, lộc mễ cho họ, chi phí này cũng chẳng ít hơn bao nhiêu."

"Cho nên, mới phải phân phong họ ra hải ngoại!"

Chu Minh Trung không đợi người kia phản biện thay cho mình, liền chủ động bước tới nói:

"Chư phiên Đại Minh ta phân phong chẳng qua chỉ là hình thức, đúng như câu 'phân phong mà không ban đất, liệt tước mà không cai trị dân, hưởng lộc mà không can thiệp việc công'. Tức là tông thất không được phép làm việc, hoàn toàn do quốc gia nuôi dưỡng. Đại Minh ta mỗi năm chi phí lộc mễ để phụng dưỡng tông thất không dưới một triệu năm trăm vạn thạch, không chỉ là gánh nặng của triều đình, mà còn là gánh nặng của trăm họ thiên hạ. Gánh nặng này tự nhiên không phải triều đình có thể gánh nổi, ngay cả bây giờ, triều đình phát bổng lộc, đối với triều đình mà nói, vẫn là một khoản chi không nhỏ."

Đây vừa là sự thật, vừa là lời biện giải. Dẫu sao, tông thất còn sống sót hiện nay không nhiều, hơn nữa đãi ngộ tông thất thời Minh cũng tồn tại sự phân hóa cực đoan nghiêm trọng. Từ quận vương trở lên, sống cuộc sống giàu có ngang hàng với quốc gia. Còn từ quận vương trở xuống, so với bách tính thì cũng chỉ có thể nói là tạm chấp nhận được.

Còn về bây giờ, mỗi năm vạn lượng, vạn thạch, nhìn thì có vẻ không ít, nhưng số người có thể nhận được bổng lộc hạng này chỉ đếm trên đầu ngón tay.

"Chẳng lẽ phong ra hải ngoại thì không cần gánh vác bổng lộc tông thất?"

"Phân phong mà không ban đất, đây là quy củ cũ của Hoàng Minh ta, còn bây giờ triều đình muốn phong Quế Vương ở Tuyên Nam, ban cho điền sản tại địa phương hơn mười vạn khoảnh, như vậy, triều đình tự nhiên không cần phải gánh vác bổng lộc của họ nữa."

Thực ra khi phong Quế Vương ở Tuyên Nam, Chu Minh Trung đã tính toán kỹ lưỡng. Sự tính toán của ông rất đơn giản, đó là đem tài sản của Công ty Đông Ấn - các đồn điền, ruộng nước và nô lệ - giao cho Quế Vương, và tương ứng, triều đình từ đó về sau không cần phải gánh vác bổng lộc của Quế phiên nữa.

"Ban cho điền sản hơn mười vạn khoảnh? Thế chẳng phải bằng với việc ban đất phân phong sao?"

"Chẳng qua chỉ là ban cho chút trang điền mà thôi, sao có thể nói là ban đất phân phong?"

"Thực ra, phân phong ban đất cũng không phải là không được."

Diệp Thích Chi liếc nhìn người vừa tới này khi nghe ông nói như vậy, trong mắt vẫn còn vẻ nghi hoặc, liền cười nói:

"Năm xưa Cao Hoàng đế phân phong chư tử, sở dĩ định ra quy củ 'phân phong mà không ban đất, liệt tước mà không cai trị dân, hưởng lộc mà không can thiệp việc công', chẳng qua là để tránh loạn Bát Vương thời Hán. Nhưng bây giờ phong Quế Vương ở hải ngoại, cách Trung Quốc đâu chỉ vạn dặm, quy củ 'phân phong mà không ban đất, liệt tước mà không cai trị dân, hưởng lộc mà không can thiệp việc công' trái lại lại tỏ ra có chút không phù hợp với nhu cầu hiện nay. Dẫu sao, Quế Vương lấy thân phận thân phiên trấn thủ hải ngoại, nếu liệt tước mà không cai trị dân, chẳng phải triều đình lại phải phái quan viên đến Tuyên Nam nhậm chức sao? Như thế cách xa trùng dương, chẳng phải việc gì cũng phải thỉnh giáo triều đình? Như vậy, chi bằng ra lệnh cho Quế phiên cai quản sự vụ Tuyên Nam, như thế đối với triều đình và Quế Vương đều là chuyện tốt..."

Chuyện tốt?

Đôi mày Chu Minh Trung khẽ nhướng lên, rồi nhìn vị học sinh trẻ tuổi trước mặt, trong ánh mắt mang theo chút nghi hoặc.

"Như vậy, chẳng phải đây là phong quốc ở Tuyên Nam sao?"

Phong quốc khác với phân phong. Tuy thời Minh cũng thực thi chế độ phân phong, nhưng chế độ phân phong thời Minh khác rất lớn với chế độ phân phong thời Tiên Tần, chế độ quận quốc song hành thời Hán và chế độ phân phong thời Tấn. Chư hầu thời Minh phân phong mà không ban đất, liệt tước mà không cai trị dân, hưởng lộc mà không can thiệp việc công, thậm chí không được phép làm nghề sĩ, nông, công, thương, thế tập võng thế (con cháu đời đời kế thừa tước vị). Nói cách khác, phiên vương thời Minh không có thực quyền, cho nên phân phong thời Minh chẳng qua chỉ là hư danh, cùng lắm là có phiên danh mà không có phong quốc. Còn bây giờ, người này nói cho phép phiên vương cai trị dân, can thiệp việc công, không khác gì chế độ phân phong thời Tiên Tần.

"Phong quốc? Có gì không được chứ."

Không màng đến sự kinh ngạc của mọi người, Diệp Thích Chi vặn hỏi lại:

"Đúng như câu 'phép vua thua lệ làng', thiết lập châu huyện Tuyên Nam, tuy là khai cương thác thổ, nhưng tương lai cai trị địa phương lại là chuyện phiền phức. Không khéo lại là một cuộc nổi loạn Giao Chỉ. Năm xưa Đại Minh ta vì sao kinh doanh Giao Chỉ hai mươi năm, lại vô công mà lui? Bởi vì không có quan lại tốt nào muốn đến đó làm quan, dù có người đến, 'trời cao hoàng đế xa' làm điều xằng bậy là chuyện bình thường. Nếu không phải như vậy, năm xưa triều đình sao lại rút khỏi Giao Chỉ. Bây giờ Nam Thiên Môn, Chiêm Thành, Bình Nam triều đình còn có thể chọn phái quan lại tốt, nhưng nếu thiết lập hàng chục hàng trăm châu huyện, triều đình lấy đâu ra nhiều quan tốt như vậy để phái đi?"

Câu vặn hỏi của Diệp Thích Chi khiến mọi người xung quanh đều sững sờ. Phàm là người làm quan, tự nhiên không muốn bị phái đến dị vực cách vạn dặm, người đến loại nơi đó tự nhiên chẳng phải là quan hiền. Năm xưa Giao Chỉ sở dĩ thối nát, chẳng phải chính vì một đám quan tham lại nhũng đã hủy hoại tâm huyết kinh doanh hai mươi năm của Đại Minh sao.

"Thay vì phái đến một đám quan tham lại nhũng, cuối cùng khiến triều đình kinh doanh mấy chục năm hủy hoại trong chốc lát, chi bằng phong nơi đó cho phiên vương. Ít nhất, họ không phải là quan tham lại nhũng chỉ làm một nhiệm kỳ rồi đi, ít nhất sẽ không làm hại tài sản của nhà mình!"

Sẽ không làm hại tài sản của nhà mình!

Đây chẳng phải là đạo lý bình thường của con người sao!

Lời của Diệp Thích Chi lọt vào tai Lý Tòng Nghi, lại khiến trong đầu anh ta lóe lên một tia sáng - ngay trong khoảnh khắc này, trong tâm trí anh ta hiện lên một ý nghĩ.

"Năm ngoái, từng có người nói, triều đình thiết lập phủ huyện ở Nam Dương đồn trú quân đội, lưu dân, mỗi năm tiêu tốn không dưới trăm vạn, như vậy tuyệt đối không phải là kế sách lâu dài. Nếu lại có quan tham lại nhũng, hủy hoại đại nghiệp mở mang bờ cõi của triều đình, khiến công lao mấy chục năm đổ sông đổ bể. Đã như vậy..."

Lý Tòng Nghi nhìn Diệp Thích Chi nói:

"Chi bằng khôi phục phân phong thì sao?"

Mọi người nhất thời đều không hiểu cái gọi là "phân phong" mà Lý Tòng Nghi nói là gì, nhưng chốc lát sau, tất cả mọi người đều phản ứng lại.

Ai nấy đều vẻ mặt kinh ngạc!

Trong sự kinh ngạc của mọi người, Diệp Thích Chi chú ý tới vị công tử vừa đi tới đó, tuy có vẻ kinh ngạc, nhưng ánh mắt của ông ta lại khác hoàn toàn với những người khác - ông ta dường như không hề ngạc nhiên.

"Từ xưa đến nay, đều có lệ triều đình phân phong chư hầu cho những nơi xa xôi ngoài tầm kiểm soát để làm phiên liêm cho quốc gia. Đừng nói những nơi khác, riêng Vân Nam, nếu không có Mộc quốc công đời đời trấn giữ, thì Vân Nam làm sao có thể sáp nhập vào Đại Minh ta..."

"Diệu thay! Diệu thay!"

Diệp Thích Chi cũng tán thưởng theo:

"Xưa nay, ngoài thời Chu, thời Hán và thời Tấn ra, không còn thấy nói đến phân phong nữa, đều là vì quần thần cho rằng phân phong dễ dẫn đến cát cứ nội loạn, khiến cốt nhục tương tàn, làm tổn thương đến căn bản quốc gia. Nếu phân phong ở những vùng đất hóa ngoại thì không có nỗi lo này..."

Tán thưởng xong, Diệp Thích Chi nhìn mọi người nói: "Xưa tiên vương Hùng Dịch khai khẩn ở núi Kinh Sơn, thắt lưng buộc cỏ để ở nơi hoang dã, lặn lội núi rừng để phụng sự Thiên tử, chỉ có cung đào mũi gai để cùng làm việc vương."

Đây là ghi chép trong "Sử ký - Sở thế gia" về nước Sở, rồi ông nói tiếp:

"Nếu không có Chu Vương phong Sở Hùng ở Giang Nam, thì làm sao có sự phồn vinh của Hồ Quảng Giang Nam ngày nay?"

"Minh Đạt nói không sai."

Lý Tòng Nghi tuyệt đối không để người khác giành mất sự chú ý của mình.

"Nếu năm xưa Thành Tổ hạ Tây Dương, có thể phân phong phiên vương ở Nam Dương, thì khi biến cố Giáp Thân xảy ra, các phiên vương tự nhiên sẽ dấy vương sư vào Trung Nguyên, phù trợ hoàng thất Đại Minh ta, như vậy..."

"Những gì các ngươi nghĩ chẳng qua chỉ là ý nghĩ hão huyền mà thôi!"

Ngô Tòng Long không ngờ rằng lời nói vừa dứt, đã có người tạt một gáo nước lạnh vào đầu hắn, người tạt gáo nước lạnh này không phải ai khác, chính là Chu Minh Trung. Từ khi họ bàn luận về cái gọi là "phân phong", ông đã biết họ sẽ nói gì, vì thế lập tức phản bác:

"Đề nghị này tuyệt đối không thể thực hiện. Phiên vương có tội tình gì mà phải đày đi vạn dặm, chỉ riêng một Quế Vương thôi, các ngươi còn có chút ý kiến, nếu đưa hết tông phiên Đại Minh ta đày đến vùng chướng khí Nam Dương đó, tiếng xấu đương kim thánh thượng khắc nghiệt với tông phiên e rằng sẽ thành sự thật. Như vậy, chuyện tội quân (vua có tội), ai dám nói?"