Trong suốt mười mấy phút đồng hồ, bên trong Văn Chiêu Các vô cùng tĩnh lặng, thậm chí có thể nghe thấy cả tiếng kim rơi. Dù là Chu Minh Trung hay Cố Viêm Vũ, lúc này đều đang đắm chìm vào cảnh giới tối cao mà sĩ nhân thiên hạ hằng theo đuổi.

Thiên hạ đại đồng!

Đây là danh từ khiến người ta kích động biết bao, đây chính là nơi thiên đạo ngự trị, cũng là nơi thiên mệnh tồn tại!

Ai dám nghi ngờ!

Nhìn bóng lưng của Bệ hạ đang quay về phía mình, Cố Viêm Vũ dường như đã nhìn thấy, nhìn thấy khi triều đình định dùng việc phân phong để thúc đẩy thiên hạ đại đồng, những sĩ tử tự xưng là đệ tử cửa Thánh sẽ đàn quan tương khánh ra sao. Ông thấy họ sẽ vui sướng điên cuồng thế nào khi nhảy lên thuyền của phiên vương, hiến kế cho các phiên vương, để giáo hóa bốn phương, thực hiện thiên hạ đại đồng – tâm nguyện cả đời của các bậc thánh nhân và sĩ nhân thiên hạ.

Đắm chìm trong viễn cảnh đó, Cố Viêm Vũ dường như nhìn thấy ngày thiên hạ đại đồng ấy. Đương nhiên, ông không hoàn toàn lạc lối trong đó, mà ở bên cạnh bổ sung rằng.

"Bệ hạ, phân phong các quốc, để thúc đẩy đại đồng, nhưng nếu muốn thiên hạ đại đồng trong tương lai, tuy Hoa Hạ chúng ta đã sớm 'thư đồng văn' (chữ viết thống nhất), nhưng vẫn cần phải 'ngữ đồng âm' (phát âm thống nhất). Nếu không, người thiên hạ sau này sẽ giao tiếp thế nào? Giống như việc nhậm chức tại Lưỡng Quảng, nếu không biết phương ngôn Lưỡng Quảng, chắc chắn không thể giao tiếp với bách tính. Hôm nay phân phong các nước tại đất Di, tiếng Di ở đất Di đâu chỉ hàng nghìn vạn. Năm xưa Mông Nguyên nhập khấu, chưa đầy trăm năm đã khiến nhã âm của người Hán ở phía bắc Trường Giang mất đi chuẩn mực. Thanh lỗ nhập khấu mới chỉ vỏn vẹn mười mấy năm, đã khiến Hán âm ở kinh sư mất đi chuẩn mực. Các nước phân phong đất Di, nếu không có ngữ đồng âm, ngày sau tất sẽ bị chính âm nhập Di. Nếu như vậy, còn bàn gì đến việc hóa Di thành Hạ, trái lại còn biến Hạ thành Di. Cho nên, theo ý thần, các nước bắt buộc phải đọc đồng âm, như vậy mới có được thiên hạ đại đồng của tương lai!"

Kiến nghị của Cố Viêm Vũ khiến Chu Minh Trung bất giác ngẩn người, hắn gần như theo bản năng nghĩ đến việc hiện nay tại Thanh Hà thư viện và quan trường đều bắt buộc phải nói quan thoại dựa trên cơ sở "Hồng Vũ Chính Vận". Thực tế, "Hồng Vũ Chính Vận" vốn được soạn dựa trên âm vận thời Đường Tống, tham khảo nhã âm Trung Nguyên, vào thời Minh không hề "không phổ biến" như lời văn nhân Mãn Thanh vu khống. Trên thực tế, "Hồng Vũ Chính Vận" được khắc in nhiều lần dưới triều Minh, ảnh hưởng rất lớn, đã sớm trở thành quan thoại hay chính là phổ thông thoại đọc sách của triều Minh. Cũng chính nhờ sự nỗ lực gần ba trăm năm của triều Minh, mới khiến thứ "Hán nhi ngôn ngữ" nửa Hồ nửa Hán, tựa Hồ mà không phải Hồ, tựa Hán mà không phải Hán thời Mông Nguyên như câu "Khách Cao Ly bán vải Mao Thi trong tiệm này có (Lý Xá) không?"; "Trong quả mơ vàng chưa chín, quả mơ lớn nửa vàng nửa sống có" hoàn toàn tuyệt tích vào giữa thời Minh, từ đó hình thành khẩu ngữ dựa trên "Hồng Vũ Chính Vận". Mà sau khi Mãn Thanh nhập quan, di dân Đại Minh đối với "chính âm" thời Minh mà "Hồng Vũ Chính Vận" đại diện lại càng sùng bái, trái lại càng thêm bài xích đối với phương ngôn khẩu ngữ không chuẩn mực.

Cũng chính vì thế, ngay cả bản thân Chu Minh Trung, trong vài năm qua cũng vô cùng nghiêm túc học tập "Hồng Vũ Chính Vận". Tuy nhiên, dù là vậy, đôi khi vẫn có chút sai sót. Nhưng về điều này, mọi người dường như cũng có thể thông cảm, dù sao thì khi hắn còn "lưu lạc" nhân gian, để tránh bại lộ thân phận, chỉ có thể nói phương ngôn.

Lời nhắc nhở của Cố Viêm Vũ khiến Chu Minh Trung lập tức nghĩ đến tiếng Anh đời sau. Bởi vì nước Anh sở hữu các thuộc địa rộng lớn trên phạm vi thế giới, nên tiếng Anh có rất nhiều biến thể. Chủ yếu có tiếng Anh Mỹ và Canada, tiếng Anh Úc và New Zealand, tiếng Anh Ấn - Pakistan cũng như tiếng Anh châu Phi.

"Ngữ âm là nền tảng của nền tảng. Không có ngữ âm chuẩn xác thì không thể bàn đến ngữ điệu tiêu chuẩn thanh lịch, chính âm cũng không được chịu ảnh hưởng của Di âm, quả thực là có sự cần thiết này."

Đối với sự thật đã rồi, Chu Minh Trung tự nhiên sẽ không phản đối, chỉ là một lần nữa ban một đạo thánh chỉ củng cố vị thế của "Hồng Vũ Chính Vận". Nhưng phương ngôn vẫn không thể tránh khỏi việc tồn tại, trừ phi đợi đến một ngày nào đó, nhờ sự lan truyền của phát thanh, truyền hình, mới có thể khiến phương ngôn dần dần tiêu vong.

"Tuy nhiên, trong phần chú âm đọc của 'Hồng Vũ Chính Vận' vẫn còn những điểm thiếu sót. Theo ý trẫm, có thể..."

Nghĩ đến Hán ngữ bính âm đời sau, Chu Minh Trung liền mở lời nói.

"Có thể hay không mượn dùng mẫu tự Tây Dương, chế định Chính Vận bính âm. Dùng bính âm này có thể đánh vần ra từng chữ một, tương lai còn có thể biên soạn một cuốn từ điển, chú âm cho từng chữ Hán. Như vậy, dù học hay đọc đều thuận tiện hơn, mà phát âm lại càng tiêu chuẩn."

Vận dụng bính âm từng học thuở nhỏ, Chu Minh Trung thậm chí còn tạm thời biên soạn vài cách đọc chữ Hán tương tự. Tất nhiên, bộ bính âm phổ thông thoại đời sau vốn dựa trên cơ sở tiếng Bắc Kinh pha tạp quan thoại Giang Hoài hiển nhiên không thích hợp để chú âm cho "Hồng Vũ Chính Vận". Tuy nhiên về điều này, Chu Minh Trung lại không vội.

"Việc này, ý Bệ hạ là dùng văn tự Tây Dương để chú âm cho chữ Chư Hạ?"

Vốn còn đang kích động vì "phân phong Chư Hạ, giáo hóa bốn phương, thành tựu đại đồng", Cố Viêm Vũ thấy Bệ hạ đột nhiên nảy ra ý tưởng dùng mẫu tự Tây Dương để chú âm "Hồng Vũ Chính Vận", tự nhiên có chút bài xích.

"Đây dù sao cũng là Di văn Tây Dương!"

Lời nhắc nhở của Cố Viêm Vũ khiến Chu Minh Trung cười ha hả. Hắn hiểu rõ người Đại Minh thời đại này tuy có lẽ không bài xích văn minh ngoại lai, nhưng họ vẫn tràn đầy tự tin cao độ, tự nhiên khinh thường việc dùng mẫu tự Latin để chú âm cho tiếng Hán, vì vậy hắn cười nói.

"Hôm nay là Di Tây Dương, nhưng ai mà biết được, vài trăm năm sau, họ liệu có biến thành Chư Hạ hay không?"

Điểm này ai có thể bảo đảm?

Có lẽ hơn trăm năm sau, đến đời cháu chắt của hắn, sự phân phong của Đại Minh đã đến tận châu Âu. Mà lúc đó, toàn bộ châu Âu đã hoàn toàn thần phục dưới sự giáo hóa của Chư Hạ. Tiếng Anh, tiếng Đức, tiếng Pháp cũng như tiếng Nga và tất cả các ngôn ngữ khác đều không còn là ngôn ngữ thanh lịch gì nữa, mà chỉ là một loại ngôn ngữ bản địa đang dần biến mất. Thậm chí người ở nơi đó cũng sẽ nói một loại phương ngôn dựa trên cơ sở tiếng Hán. Có lẽ, lúc ấy họ sẽ nói một tràng quan thoại Đại Minh lưu loát.

"Chư Hạ sở dĩ có thể thành tựu văn minh Hoa Hạ ngày nay, chính là vì chúng ta thiện chí học hỏi, thiện chí phát hiện và học tập sở trường của các bộ tộc xung quanh, sau đó kiêm thu tịnh súc, như vậy mới có được Hoa Hạ ngày nay."

Tuy nói như vậy có chút khiên cưỡng, nhưng tư duy đã định hình khiến Chu Minh Trung thiên về hướng sử dụng Hán ngữ bính âm dựa trên mẫu tự Latin hơn.

"Tất nhiên, quan trọng hơn là giáo dục. Xã học hiện tại bắt buộc phải được tăng cường hơn nữa. Bởi vì trong tương lai, những tử đệ bước ra từ các xã học đó, họ cũng gánh vác trách nhiệm, gánh vác trách nhiệm truyền bá văn minh ra toàn thiên hạ. Có được bộ bính âm này, sách vở trong xã học đều có thể chú âm, đọc âm đều có thể thống nhất. Như vậy sau này khi họ di cư ra hải ngoại, sẽ có thể mang nhã ngôn của người Hán chúng ta thanh lịch nhất đi khắp toàn thế giới!"

"Nhã ngôn, chính ngôn vậy."

Về phần "nhã ngôn" này, rốt cuộc có phải là "nhã ngôn" thời Đường cả ngàn năm trước hay không, có quan trọng không? Không quan trọng. Quan trọng là sự thống nhất ngôn ngữ có thể mang lại sự thống nhất thiên hạ, giống như người Ấn Độ đời sau sở dĩ cảm kích người Anh, chính là cảm kích tiếng Anh mà người Anh mang đến cho họ vậy. Tiếng Anh đã biến sự thống nhất của Ấn Độ thành hiện thực.

Nghĩ đến Ấn Độ đời sau, phóng đại Ấn Độ ra toàn thế giới, Chu Minh Trung nhìn Cố Viêm Vũ, trong ánh mắt lộ ra vẻ tán thưởng. Học giả có thể được lịch sử ghi nhớ quả nhiên có chỗ hơn người, ông ấy có thể nhìn ra điểm mấu chốt vô cùng nhạy bén.

Ngôn ngữ!

Là nền tảng của thống nhất.

Nếu không có nhã ngôn do nhà Chu chế định lưu thông giữa quý tộc sĩ nhân các nước thời Xuân Thu Chiến Quốc, cho dù có Tần Thủy Hoàng 'thư đồng văn', cũng không thể thay đổi sự phân liệt về ngôn ngữ của con người, sự phân liệt vẫn là điều không thể tránh khỏi.

"Ngôn ngữ không chỉ là phương tiện biểu đạt ý nghĩa, truyền đạt tư tưởng, mà còn là sợi dây liên kết xã hội. Ngôn ngữ thống nhất có thể nuôi dưỡng tư tưởng thống nhất, mà sự phân liệt của đế quốc thường bắt đầu từ việc phân liệt ngôn ngữ trước tiên. Giống như các nước châu Âu, khi giới quý tộc bắt đầu nói ngôn ngữ bản địa trong cuộc sống hàng ngày, thì một châu Âu thống nhất không thể nào xuất hiện trên thế giới."

Tại sao châu Âu không thể thống nhất?

Truy xét nguyên nhân, e rằng chính là sự không thống nhất về ngôn ngữ. Mặc dù tiếng Latin là ngôn ngữ của quý tộc, là ngôn ngữ của tôn giáo, nhưng tiếng Latin chưa bao giờ lan truyền đến miệng của bách tính bình dân.

Mà từ thời Tần Hán trở lại đây, vì sao Trung Quốc có thể duy trì thống nhất, chính là nhờ ngôn ngữ. Mà đây lại chính là điều quan trọng nhất sau khi nhà Chu phân phong chư hầu, chính là việc giảng dạy và truyền bá nhã ngôn tại các nước.

"Bệ hạ, giờ nghĩ lại, cổ chi tiên hiền từ sớm đã minh xác những điều này. Như trong 'Lễ Ký - Học Ký' có viết: 'Cổ chi vương giả, kiến quốc quân dân, giáo học vi tiên', nói chính là các chư hầu được phân phong nơi đất khách, bắt buộc phải lấy giáo học làm trọng. Còn câu 'Quân tử dục hóa dân thành tục, kỳ tất do học hồ', người đời sau luôn hiểu là nếu muốn giáo hóa nhân dân, tạo ra phong tục tập quán tốt đẹp, nhất định phải bắt tay từ giáo dục. Nhưng thực tế, có lẽ cái gọi là 'hóa dân', chỉ việc người trong nước giáo hóa dã dân bên ngoài thành trì, bắt buộc phải bắt tay từ giáo dục. Mà không thể cứ mãi áp dụng thảo phạt..."

Sự tái giải thích của Cố Viêm Vũ đối với kinh sách thánh hiền khiến mắt Chu Minh Trung sáng lên. Trong khoảnh khắc này, hắn dường như đã hiểu ra vì sao trong cái gọi là kinh sách thánh hiền, có một số văn tự lại mâu thuẫn lẫn nhau, bởi vì môi trường đối mặt là khác nhau. Nhà Chu phân phong có sự phân biệt giữa 'quốc nhân' và 'dã nhân', đối đãi với họ tự nhiên là khác nhau.

Giống như thời kỳ cai trị thuộc địa, người thực dân phương Tây đối đãi với người nước mình và người bản địa là hai kiểu đối đãi hoàn toàn khác nhau. Cái gọi là 'nhân đạo' của các nước phương Tây thời đó, chỉ là 'nhân đạo' đối với người của chính họ, còn đối với kẻ man di thì sao? Tự nhiên không thể dùng phương thức của quốc gia văn minh để đối đãi.

Mà những văn tự đối đãi với dân chúng hoàn toàn trái ngược, thậm chí xung đột lẫn nhau trong 'kinh sách thánh hiền', chẳng phải cũng là sự xung đột này hay sao?

"Bệ hạ..."

Mà bản thân Cố Viêm Vũ cũng nhận ra trong khoảnh khắc này, ngộ nhận của sĩ nhân suốt hơn hai ngàn năm qua – họ đã hiểu sai bản ý của 'Chu Lễ', 'Nghi Lễ' và 'Lễ Ký'.

"Dường, dường như là, chúng ta đều đã hiểu sai cái gốc của Chu chế. Cái gọi là Chu chế, nay nhìn lại, nên là lấy lễ trị Hạ, lấy lực chế Di, dạy Di bằng lễ. Mà 'lễ bất hạ thứ nhân', thứ nhân này, nên là dã dân bên ngoài thành trì. Nên trước tiên lấy lực mà chế ngự họ, sau đó mới truyền thụ lễ nghi cho họ, hóa họ thành Hạ, chứ không thể chỉ lấy lực chế ngự, hạ thấp họ bằng lễ..."

Khi những lời này của Cố Viêm Vũ lọt vào tai, Chu Minh Trung, người cũng nhận ra mình đã đọc sai sách, đột nhiên có một sự xung đột muốn bật khóc. Mẹ kiếp, người trong nước thế mà đọc sách sai suốt hơn hai ngàn năm, chuyện này, cái nồi này mẹ kiếp... không ai ngờ tới được!

"Ninh Nhân, trẫm... dường như cũng đọc phải sách giả rồi!"