Không biết chiếc lá mảnh mai là do ai cắt ra, gió xuân tháng hai tựa như chiếc kéo.

Tuy nói mấy năm nay mùa đông kéo dài, nhưng đến tận cuối tháng hai, khắp chốn Giang Nam này liễu cũng đã xanh lại, xuân về hoa nở, bài thơ này ngược lại cũng rất hợp cảnh.

Đông qua xuân tới, vào thời điểm xuân quang tươi đẹp này, các văn nhân sĩ tử Giang Nam tự nhiên sẽ mượn đường thủy thuận tiện để ra vào khắp nơi trên đất Giang Nam, bạn bè tụ họp, suốt ngày múa bút ngâm thơ, uống rượu vui chơi, cuộc sống này há chẳng phải vô cùng tự tại.

Mỗi khi mùa xuân đến, thành Nam Kinh này luôn tụ tập đông đúc các sĩ tử đến từ khắp nơi, họ du ngoạn trên những chiếc thuyền hoa ở sông Tần Hoài, ngâm vịnh giữa tiếng ca vũ của các ca kỹ, dẫu là ban ngày thì cũng có ba năm người bạn thân hẹn nhau, dạo chơi trong những khu vườn có cảnh trí mê hoặc lòng người cả trong lẫn ngoài thành Nam Kinh.

Có lẽ vì năm xưa đám giặc Thanh vì giữ thành mà một ngọn lửa thiêu rụi ngoại thành Nam Kinh, chỉ trong vỏn vẹn mấy năm, ngoại thành tuy nói chưa khôi phục được sự phồn thịnh như xưa, nhưng từ năm Hưng Càn thứ nhất, ngoại thành này đã xây dựng thêm vài Hoa viên, còn về phần bờ sông Tần Hoài thì lại biến thành một nơi có cảnh trí vô cùng mê người. Mỗi khi xuân về hoa nở, luôn thu hút không biết bao nhiêu du khách.

Bên bờ sông Tần Hoài rợp bóng liễu rủ, đường đi dạo và lan can đá uốn lượn quanh co kéo dài ven bờ, mà dọc bờ sông là một hàng liễu to bằng một vòng tay ôm, bên dưới đặt những chiếc bàn đá ghế đá. Sĩ tử từ khắp nơi thường tụ tập nhàn rỗi ở đây, lúc này cũng không ngoại lệ, mười mấy thanh niên sĩ tử đang cười nói giữa chốn ấy.

Gió nhẹ lướt qua, bóng liễu thướt tha, đám sĩ tử bên này chỉ cảm thấy ngọn gió mát lành này thật sảng khoái tinh thần, thì ở ngoài sông kia, trong chiếc thuyền hoa lại có tiếng người con gái cất giọng ngâm hát nhè nhẹ:

“... Sâu thẳm sân đình là mấy độ? Mây che rèm khói cửa phòng then cài. Cành liễu đóa mai dần thắm lại. Xuân về đất Mộ Lăng, người già thành Kiên Khang...”

Chu Dập thong thả bước đến dưới gốc cây liễu, vừa nghe khúc "Lâm Giang Tiên · Đình viện thâm thâm thâm kỷ hứa" do ca kỹ trên thuyền hát văng vẳng qua mặt nước. Tiếng ca khi như ngâm vịnh, lúc như vui tươi, khi thì u uất, lúc lại sảng khoái ấy, dường như thấu tận vào lòng người, khiến cho gân cốt tóc tai toàn thân đều cảm thấy thông suốt. Nhất thời, dẫu là một người tâm bình khí lặng nhiều năm như hắn cũng phải nghe đến ngẩn ngơ.

“Ồ, Đạo Lang, chẳng lẽ cũng mê mẩn rồi sao.”

Ngô Vĩ Nghiệp say sưa lắng nghe cho đến khi một khúc chấm dứt, dư âm vương vấn đã tàn, mới định thần lại, quay mặt cười nói.

“Khúc này chỉ có trên thiên đình, cõi trần mấy lần được nghe... Đạo Lang ở Nam Xương, chắc không được nghe tiểu khúc do ca kỹ Cao Ly này hát đâu nhỉ.”

Chỉ thấy Ngô Vĩ Nghiệp nhìn về phía chiếc thuyền hoa trên sông, rồi vô cùng cảm thán mà nói.

“Từ khi triều đình Hưng Càn cấm bách tính tự bán mình, kẻ tự bán, kẻ bán người đều bị lưu đày, thêm vào đó hộ tịch ca kỹ hèn kém đã bị xóa bỏ, cho nên ngày nay, ca kỹ thanh quan trên sông Tần Hoài phần lớn đều là tỳ nữ Cao Ly...”

Liếc mắt nhìn về phía chiếc thuyền, đoạn cầm ấm rượu trên bàn đá nhấp một ngụm, Vương Thụ Nhân ngồi đối diện cười nói tiếp.

“Tỳ nữ Cao Ly tuy xinh xắn đáng yêu, nhưng theo ý tiểu đệ, nếu nói đến vẻ diễm lệ e rằng vẫn phải là tỳ nữ Thái Tây mới là diễm lệ vô song!”

Tuy Nam Xương nằm ở nội địa, nhưng Chu Dập cũng biết "Thái Tây" mà Vương Thụ Nhân nhắc đến chính là châu Âu. Mấy năm gần đây, Đại Minh bắt đầu dùng xưng gọi của chính mình để đặt tên cho thế giới, chứ không hoàn toàn dùng cách gọi của người châu Âu, Thái Tây chính là cách gọi châu Âu từ thời nhà Hán. Đương nhiên cũng có người mượn những danh xưng như Đông Thắng Thần Châu, Tây Ngưu Tây Hạc châu Châu, Bắc Câu Lô Châu, Nam Thiệm Bộ Châu để đặt tên cho các đại lục.

Mà "trào lưu đặt tên" này cũng là kết quả của việc Đại Minh thông thương biển cả ngày nay. Chính vì thông thương biển cả, mới khiến Đại Minh hiểu rõ về thế giới, biết rằng Thần Châu chẳng qua chỉ là một phần của thế giới, biết được vị thế của Đại Minh trên thế giới này. Đương nhiên, sản phẩm phụ của việc thông thương biển cả — tỳ nữ Cao Ly cùng tỳ nữ Thái Tây, đặc biệt là tỳ nữ Thái Tây, thông qua đủ mọi con đường tràn vào Đại Minh, đây vừa là tất yếu của việc mở cửa buôn bán đường biển, đương nhiên cũng là vì luật pháp triều đình, dùng hình phạt để cấm bách tính tự bán mình. Điều này trực tiếp dẫn đến việc Đại Minh xuất hiện tình trạng thiếu hụt nô tỳ. Nô tỳ thiếu hụt thì có thể thuê mướn gia nhân, nhưng kỹ nữ thiếu hụt thì phải làm sao? Thuở trước còn có Giáo Phường Ti, nhưng sau đó quan kỹ trong Giáo Phường Ti cũng bị đày đi di dân hải ngoại, lệnh cho họ quay về lương thiện.

Đã có nhu cầu, ắt sẽ có kẻ luồn lách. Đại Minh luật cấm bách tính Đại Minh tự bán mình làm nô, nhưng lại không cấm mua nô tỳ từ hải ngoại. Năm năm trước, chuyến thuyền tỳ nữ Cao Ly đầu tiên được bán với giá cao ở Nam Kinh, bắt đầu từ tỳ nữ Cao Ly, rồi đến tỳ nữ Thái Tây cùng tỳ nữ các tộc Sắc Mục ở Thiên Phương v.v., lần lượt được các thương nhân các nước đưa đến Đại Minh. Hiện nay tỳ nữ Thái Tây, tỳ nữ Sắc Mục thậm chí đã trở thành ngành công nghiệp trụ cột của các nước Anh, Hà Lan, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha v.v.

Tuy rằng những tỳ nữ Sắc Mục đó không thông thạo quan thoại, nhưng chỉ cần qua vài năm trau dồi trong lầu xanh, là có thể nói một cách trôi chảy tiếng quan thoại. Nét phong tình dị vực ấy, đặc biệt là vóc dáng uyển chuyển, luôn có thể khơi gợi hứng thú của đàn ông. Ngay cả ở Nam Xương, hai năm nay tỳ nữ Sắc Mục cũng ngày càng được săn đón.

Thấy Chu Dập cười mà không nói, Vương Thụ Nhân lại tiếp tục nói.

“Thật ra, chúng ta hôm nay có thể ôm ấp tỳ nữ Cao Ly, bên gối có nữ nhân Sắc Mục, hoàn toàn là nhờ phúc của kim thượng. Nếu không có kim thượng thông thương thế giới, tụi mình há có thể tận hưởng trọn vẹn sắc đẹp nhân gian bực này. Ngươi nhìn chốn lầu xanh này xem, tỳ nữ Sắc Mục ở trong đó học ca luyện múa, bọn phàm phu tục tử chúng ta vừa vặn thỏa mãn tư dục, chẳng qua chỉ là góp vui mà thôi.”

“Ha ha, cái tên phàm phu tục tử ngươi, suốt ngày vương vấn lầu xanh, dạy tỳ nữ Sắc Mục luyện ca múa, mà còn nói cái gì là góp vui?”

Ngô Vĩ Nghiệp cười ha hả nói.

Những người xung quanh lập tức bật cười phá lên. Có người nói.

“Ha ha, chẳng phải đúng là như thế sao.”

Có người lại hùa theo nói.

Lúc mọi người đang cười nói, chân mày Chu Dập nhíu chặt lại, lên tiếng:

“Chư vị nhân huynh không cảm thấy nói lời như vậy, thực sự là bất kính lắm sao?”

Trong giọng điệu của Chu Dập mang theo sự bất mãn. Một sĩ tử để râu ria chuột cũng đứng dậy theo, cười nói.

“Vương hiền đệ hôm nay nói toạc ra chuyện này, chẳng qua cũng là để vui vẻ, chúng ta cứ coi như tìm chút niềm vui...”

Nói đoạn hắn lại liếc nhìn Chu Dập, rồi nói tiếp:

“Hơn nữa, đây cũng là khẳng định công nghiệp của kim thượng. Nếu không có kim thượng mở cửa biển buôn bán, chỉ e đối với Đại Minh chúng ta mà nói, thực sự không thể nào thấy được vẻ uyển chuyển mượt mà của tỳ nữ Sắc Mục kia. Ngươi ngẫm cái vòng eo ấy xem...”

Râu Riu lại bắt chước dáng vẻ của tỳ nữ Sắc Mục: Hắn ta trước tiên làm bộ làm tịch uốn éo vòng eo, đó chính là "múa bụng" mà tỳ nữ Sắc Mục Thiên Phương giỏi nhất, hiện nay đang cực kỳ thịnh hành trong các lầu xanh.

“Ngô huynh, tiểu đệ học điệu múa bụng này có giống không?”

Ngô Vĩ Nghiệp đang uống trà, bị hắn chọc cho "phốc" một tiếng phun hết ngụm trà trong miệng ra ngoài, cười liên hồi nói:

“Giống, giống, chính là cái bộ dạng này...”

Giữa tiếng cười ha hả của mọi người, Ngô Vĩ Nghiệp lại liếc mắt nhìn Chu Dập. Hắn để ý thấy sắc mặt Chu Dập đã mang theo một chút giận dữ, nghĩ đến một thân phận khác của Chu Dập, liền vội vàng nói:

“Thôi, thôi, đừng đùa giỡn kiểu này nữa. Dù sao thì, liên quan đến quân thượng, làm thế thực là đại bất kính.”

“Đại bất kính ư? Vậy cũng phải xem là ai chứ? Kim thượng ách phỏng?”

Vương Thụ Nhân lắc đầu nói.

“Người ta nói vua coi bồ tát như cỏ rác, bề tôi coi vua như cừu địch. Kim thượng coi đám sĩ tử chúng ta như cỏ rác, chúng ta chưa coi ngài ấy là cừu địch, đã là nhân chí nghĩa tận rồi!”

Sở dĩ Vương Thụ Nhân nói như vậy, hoàn toàn là vì nguyên nhân cá nhân. Phụ thân hắn là Vương Vĩnh Cát nhà Đại Thanh, là tiến sĩ thời Thiên Khải nhà Minh, làm quan đến chức Kế Liêu tổng đốc. Năm Thuận Trị thứ hai, theo lời giới thiệu của Tuần phủ Thuận Thiên Tống Quyền, được phong làm Đại lý sự khanh. Kể từ đó trong quan trường nhà Thanh có thể nói là thuận buồm xuôi gió, năm thứ mười sáu mất ở kinh sư. Vua Thuận Trị thấy Vương Vĩnh Cát cần cù nổi tiếng, lệnh ban ân huệ ưu ái, truy tặng Thiếu bảo kiêm Thái tử thái bảo, Lại bộ thượng thư, chiểu theo lệ nhất phẩm cấp tiền mai táng, lập bia, ban ơn cho một con trai, mà người được ban ơn chính là Vương Vĩnh Cát... à nhầm, chính là Vương Thụ Nhân.

Rồi sau đó... thì không có sau đó nữa. Gia tộc họ Vương bị định là Hán gian, tuy được miễn lưu đày, nhưng mồ mả tổ tiên bị san bằng, bị ghi tên lên bia Hán gian. Cú đả giáng xuống Vương Thụ Nhân, cho dù là cho đến tận bây giờ, cũng khó lòng tiêu trừ được mối hận trong lòng. Lúc này cái gọi là "cỏ rác" mà hắn nói, ám chỉ việc sĩ tử không được trọng dụng kể từ triều đại Hưng Càn đến nay.

“Chẳng phải đúng là như thế sao. Kim thượng tuy có đại công với Trung Quốc chúng ta, nhưng lại bị gian thần mê hoặc, phế bỏ khoa cử ngàn năm, vứt bỏ toàn bộ sĩ tử chúng ta, trăm phương nghìn kế mượn cớ tước đoạt công danh của sĩ tử chúng ta. Làm như vậy, thực sự không phải việc làm của một minh quân!”

Lời nói của Ngô Vĩ Nghiệp tỏ ra vô cùng cẩn trọng. Phụ thân hắn là Ngô Mai Thôn, năm xưa từng được Quốc tính phái đi Giang Bắc tuần tra thuế muối, nhưng ai ngờ sau đó lại vì việc bị đưa về Nam Kinh, giữa đường không rõ nguyên nhân mà chết trên thuyền, đối với bệ hạ tất nhiên cũng mang theo không ít oán giận.

“Sĩ tử chúng ta có được ưu ái hay không là chuyện thứ yếu, hiện nay bách tính thiên hạ chịu muôn vàn sự bóc lột của quan phủ, nhưng lại không có ai dám đứng lên nói thẳng, đó mới là chuyện chúng ta đáng lẽ nên quan tâm!”

Dứt lời, sĩ tử râu ria chuột lập tức phụ họa nói:

“Chẳng phải đúng là như thế sao, từ xưa đến nay, các vị minh quân trong thiên hạ, không ai là không khuyến khích bách tính khai hoang. Có như vậy, bách tính mới có cái ăn, quan phủ mới thu được thuế lợi, thế nhưng triều đại này lại hành động ngược lại. Ruộng sông núi rừng trong thiên hạ đều thuộc sở hữu của quan phủ, kẻ tự ý khai hoang bị lưu đày. Bách tính dẫu không có đất, cũng không thể tự mình khai hoang, bằng không sẽ bị đày đi ngàn dặm. Đày đọa dân chúng như thế, há lại là việc làm của một vị minh quân.”

Hắn vừa dứt lời, người bên kia lập tức có người hùa theo nói:

“Chẳng qua chỉ là quan phủ muốn thu lợi về đất đai mà thôi. Bách tính nếu không có đất, chỉ có thể thuê mượn ruộng quan, mỗi năm nộp ba phần mười địa tô. So ra, há có thể so với chút điền thuế cỏn con kia được? Ngươi không nhìn thấy đầu năm Hộ bộ nói rằng, điền thuế năm ngoái chưa tới một ngàn sáu trăm vạn lượng, mà địa tô ruộng quan lại lên tới ba ngàn bốn trăm vạn lượng, gấp đôi điền thuế đấy sao.”

“Lấy địa tô thay cho điền thuế, cũng có thể coi là một sáng kiến của triều đại Hưng Càn chúng ta!”

Lời nói vừa mang vẻ ca ngợi vừa mang vẻ mỉa mai vừa dứt, những người xung quanh lần lượt gật đầu tán thành. Trong lúc tán thành lại có người phụ họa nói:

“Chẳng phải đó là sáng kiến của triều Hưng Càn chúng ta sao? Hơn nữa, các ngươi không nhìn thấy đấy à? Cái gọi là trưởng tử thừa kế, thật ra chẳng qua chỉ là để tìm tá điền cho ruộng quan trong thiên hạ mà thôi.”

“Ồ? Thịnh Đức huynh sao lại nói vậy?”

Bị mọi người hỏi dồn, sĩ tử râu chuột tỏ ra vô cùng đắc ý nói:

“Các ngươi thử nghĩ xem, ruộng nhà bách tính đều thuộc về con trưởng, thế thì con thứ muốn sống sót, chỉ có thể đi cày ruộng quan. Cứ như vậy, quan phủ đời đời kiếp kiếp sẽ có tá điền cày ruộng cho mình. Ba mươi mấy vạn lượng... à nhầm, ba ngàn vạn lượng nhiều lắm sao? Nếu người trong thiên hạ đều là tá điền của quan phủ, thì thu nhập hằng năm của triều đình há chẳng phải vượt quá một ức vạn hay sao?”

Lời nói này của hắn khiến cho đám người vốn dĩ thoạt nhìn đang oán trách không khỏi giáng một trận kinh ngạc. Bọn họ chưa từng nghĩ theo hướng này bao giờ, nghe hắn nói như vậy quả thực cũng có vài phần hợp lý.

Ánh mắt Vương Thụ Nhân lóe lên một tia sáng, mỉm cười rồi hỏi:

“Chỉ tiếc là, sĩ tử trong thiên hạ chỉ ca tụng công nghiệp của kim thượng, mấy ai từng hoài hoang mang vì bách tính thiên hạ? Lại có ai chịu đứng ra đòi lại công bằng cho bách tính thiên hạ đây!”