Làm người lớn thì có nỗi lo của người lớn.
Cho dù mới chỉ mười sáu tuổi, nhưng Ôn Dụ Gia đã là một người lớn rồi. Ngày ngày, cậu cũng giống như cha mình và những người lớn trong thôn, vác công cụ xuống hầm mỏ làm việc, mỗi ngày cần làm đủ sáu canh giờ.
Sau khi tiến vào hầm mỏ, Ôn Dụ Gia giống như mọi khi, tháo đèn mỏ trên thắt lưng xuống, sau đó lại lấy từ trong túi ra một chiếc đinh, dùng búa sắt đóng nó vào tấm ván chống vách hầm, rồi treo đèn mỏ lên trên đó.
Thế này thì trong hầm mỏ sáng hơn nhiều. Nhờ ánh đèn, có thể thấy những khối than lấp lánh xung quanh hầm mỏ. Dựa vào kiến thức học được từ sách vở, cậu biết loại than này là than không khói, còn gọi là than trắng. Kỳ thực nó vẫn là màu đen, chỉ là khi được ánh mặt trời chiếu vào, trông nó phát sáng, trắng ra, nên mới bị gọi là than trắng, khác biệt hoàn toàn với than đá thông thường.
Ở Đại Minh, than đá dùng để luyện cốc, luyện sắt, chỉ có số ít nơi mới dùng nó để nhóm lửa nấu cơm, còn bếp lò than trong thành đều là dùng than không khói chế thành. Tuy nhiên, mỏ than không khói không nhiều, cũng chính vì vậy, than không khói của Hồ Nam mới trở thành nguồn cung duy nhất cho vùng Hồ Quảng và những nơi khác.
Mà than ở đây, chính là do những người thợ mỏ như Ôn Dụ Gia từng chút từng chút đào lên.
Giống như mọi khi, Ôn Dụ Gia cùng những công nhân khác tiếp tục làm việc trong hầm mỏ. Chẳng bao lâu sau, cậu đã cảm thấy cánh tay và đôi chân bắt đầu đau nhức. Cậu đã quen với tất cả những điều này, cho dù là đau nhức thì vẫn phải dùng xẻng sắt xúc từng khối than trên mặt đất cho vào xe goòng.
Có thể làm cả đời được không?
Dưới chân cậu là than vụn, đây là than vừa mới được đánh mìn, hiện nay khai thác than đều dùng thuốc nổ, nhưng việc điểm hỏa đó đều do những thợ mỏ già đảm nhận. Chỉ trong chốc lát, cậu đã dọn dẹp xong khu vực gần đó, bụi than vừa lấp đầy xe goòng, nhưng cậu đã cảm thấy kiệt sức.
Thế nhưng cho dù là như vậy, cậu vẫn phải tiếp tục làm tiếp, ít nhất, cậu phải hoàn thành định mức của ngày hôm nay, nếu không thì sẽ bị trừ tiền công.
Sau khi chất hết than dưới chân, Ôn Dụ Gia thử đẩy xe goòng, để đỡ phải đi quá xa với đống bụi than vừa xúc được. Trong lúc di chuyển về phía trước, cậu lại tiếp tục xúc than, chỉ là lúc này, cậu bắt đầu giảm tốc độ, cân nhắc sức lực của bản thân để tránh làm việc quá sức.
Mặc dù Ôn Dụ Gia luôn chú ý tiết kiệm thể lực, nhưng vì địa hình khu vực làm việc khiến cậu ngày càng cách xa xe goòng, điều này khiến cậu càng trở nên mệt mỏi hơn vì phải đi lại nhiều hơn, làm việc nhiều hơn. Thế nhưng mặc cho cơ bắp đau nhức, cậu vẫn có thể kiên trì tiếp.
Công việc trong mỏ rất có quy củ, đơn điệu và lặp đi lặp lại. Sự nhàm chán này khiến đầu óc cậu trống rỗng và bắt đầu mơ mộng hão huyền. Đây cũng chẳng phải chuyện gì hay ho, con người một khi nghĩ quá nhiều thì chuyện rắc rối cũng nhiều theo.
Trong khi làm việc, Ôn Dụ Gia bắt đầu suy nghĩ xem con đường mỏ này còn kéo dài bao xa trước mặt cậu. Đương nhiên cậu cũng nghĩ đến ngọn núi lớn trên đỉnh đầu, hiện tại trọng lượng của ngọn núi lớn đang nhờ vào những cây xà gỗ chống đỡ, ngộ nhỡ nó sập xuống thì sao?
Một cách tự nhiên, Ôn Dụ Gia nhớ tới vụ sập một mỏ than khác vào năm ngoái, nhớ tới những người đã chết trong hầm mỏ đó, chỉ có vài người sống sót.
Ý nghĩ này khiến Ôn Dụ Gia bắt đầu cảm thấy sợ hãi, cảm thấy không nên nghĩ tới những chuyện này.
"Không được nghĩ linh tinh, nghĩ càng nhiều thì càng dễ xảy ra chuyện..."
Thu lại tâm trí đang rối bời, Ôn Dụ Gia cảm thấy đói. Kỳ thực cậu đã đói từ lâu rồi, chỉ là phải nhịn một chút, dù sao cũng phải làm việc sáu canh giờ, ăn xong mà lại đói thì chỉ có thể đợi về nhà mới được ăn tiếp.
Đã đến giờ ăn cơm chưa?
Ôn Dụ Gia không có đồng hồ bỏ túi nên đương nhiên không biết, nhưng cái bụng đang cồn cào đói khát khiến cậu cảm thấy mình không thể nhịn được nữa, cứ ăn cơm xong rồi tính tiếp vậy. Cậu đi về phía chỗ treo đèn mỏ, rồi tìm thấy chiếc hộp cơm bằng đồng của mình trên đèn mỏ.
Tuy rằng trên đèn mỏ có chỗ để hộp cơm, ánh lửa ít nhiều cũng mang lại chút nhiệt lượng, nhưng sau khi đặt vài giờ, cơm trong hộp đã lạnh ngắt từ lâu. Cho dù là như vậy, Ôn Dụ Gia vẫn ngồi tựa vào tường, uống một ngụm lớn nước trà đã nguội lạnh. Sau đó bắt đầu ăn bữa cơm không nóng không lạnh kia. Cơm là cơm tẻ, trong thức ăn lại có vài miếng thịt. Làm việc trong mỏ thì phải ăn nhiều, hơn nữa còn phải ăn thịt, nếu không thì căn bản không trụ nổi, công việc ở đây đều là việc chân tay nặng nhọc.
Miếng thịt ba chỉ xào đó dày tới một ngón tay, rộng ba ngón, to bằng bàn tay, trong hộp cơm có hai miếng thịt như vậy. Tuy rằng đã nguội nhưng cũng là món ngon khiến người ta chảy nước miếng, cậu gần như ăn một miếng thịt chỉ trong một lần, sau đó ăn từng miếng cơm lớn.
Húp miếng cơm và thức ăn cuối cùng vào miệng, Ôn Dụ Gia liền ngồi đó uống thêm chút trà, rồi cứ thế ngồi đó. Sau khi ăn xong, cậu cảm thấy thể lực dường như đã hồi phục lại, tuy nhiên, cậu không lập tức làm việc ngay, cậu còn muốn nghỉ ngơi thêm một lát, dù sao thì vẫn còn vài canh giờ làm việc nữa.
Kỳ thực, công nhân trong mỏ than đều như vậy, lúc nào cũng có việc làm không hết. Thỉnh thoảng, từ sâu trong hầm mỏ lại truyền đến tiếng nổ mìn. Hiện tại vì kinh nghiệm còn thiếu sót, cho nên Ôn Dụ Gia không thể vào nơi sâu nhất làm việc, nơi cậu đang ở hiện tại là nơi tương đối an toàn hơn.
Cứ như vậy, cậu làm một lát lại nghỉ một lát. Lúc nghỉ ngơi, cậu còn cần kiểm tra đèn mỏ để tránh việc dầu cạn hết. Đối với thợ mỏ, đèn mỏ gần như tương đương với mạng sống của họ, không phải vì nó có thể chiếu sáng, vì trong hầm mỏ rời xa nó thì không nhìn thấy bất cứ thứ gì khác, mà là vì kích thước ngọn lửa, độ dài, thậm chí là màu sắc của nó đều liên quan đến mạng sống của họ. Hơn nữa, mỗi khi họ tan làm, người quản lý đèn mỏ sẽ kiểm kê số lượng, cho nên họ mới biết có người không lên được.
Cho nên đối với thợ mỏ, đèn mỏ vô cùng quan trọng, mà với tư cách là người mới như Ôn Dụ Gia, khi xuống giếng, theo quy củ cậu đã nhận được một chiếc đèn mỏ mới. Hiện tại chiếc đèn mỏ đó trông không khác gì đèn mỏ của những người khác – bẩn thỉu và đầy bụi than.
Kỳ thực, Ôn Dụ Gia cũng vậy, bộ quần áo từng sạch sẽ giờ cũng đã đầy bụi than.
Thằng nhóc đen... luôn luôn là như vậy!
Cứ như vậy, không biết đã làm việc bao lâu, khi Ôn Dụ Gia lại một lần nữa cảm thấy đói bụng, cậu biết, đã sắp đến giờ tan làm rồi.
Một ngày sáu canh giờ!
Đây chính là công việc của cậu, tất cả thợ mỏ đều như vậy. Mà mỗi khi nghĩ đến việc cả đời mình đều phải trải qua như thế này, Ôn Dụ Gia lại bắt đầu cảm thấy sợ hãi. Điều khiến cậu bất an không chỉ là bóng tối trong mỏ than, mà còn vì bóng tối này khiến cậu không nhìn thấy tương lai, không nhìn thấy phương hướng. Cậu lo lắng rằng cả đời mình chỉ có thể bầu bạn với mỏ than, cho đến khi già chết.
Sau đó cậu lại nhớ đến câu nói đã từng thấy trong sách.
"Không bước ra ngoài, vĩnh viễn không biết thế giới rộng lớn đến nhường nào, không biết thế giới bên ngoài đặc sắc ra sao."
Thế giới bên ngoài rốt cuộc có bộ dạng như thế nào?
Có phải thực sự giống như trong sách viết, khắp nơi tràn đầy cơ hội? Vàng bạc đầy đường? Thậm chí còn có khả năng lấy được công chúa của người bản địa?
Mặc dù biết rõ, tất cả những điều này chẳng qua chỉ là những con chữ trong sách, là không có thật, nhưng Ôn Dụ Gia cũng cảm thấy cuộc sống như vậy tốt hơn cuộc sống hiện tại nhiều.
Ngay lúc cậu đang suy nghĩ vẩn vơ, cậu nghe thấy tiếng bước chân, ngẩng đầu lên, cậu nhìn thấy cha mình, trên thắt lưng ông treo chiếc đèn mỏ, khuôn mặt ông bị che khuất trong bóng tối.
"Đi thôi, tan làm rồi!"
Sau đó ông gỡ đèn mỏ trên đinh xuống, treo lên thắt lưng của Ôn Dụ Gia, rồi quay người đi dọc theo đường hầm trở về, không nói một lời nào, cũng không đợi Ôn Dụ Gia.
Dựa vào ánh sáng của đèn mỏ, Ôn Dụ Gia nhìn bóng lưng của cha, cậu nhìn thấy điều gì? Đó là một tương lai khiến cậu sợ hãi. Trong lòng cậu, một ý nghĩ lại một lần nữa trỗi dậy.
"Con không muốn sống cả đời như thế này."
Ôn Dụ Gia há miệng về phía bóng lưng của cha, nhưng lại không thốt lên lời.
Theo sau cha, Ôn Dụ Gia cảm thấy đôi chân mệt mỏi đến mức hơi đau nhức, thậm chí cậu cảm thấy mình có thể ngã quỵ bất cứ lúc nào. Ngày thường cậu sẽ không để tâm đến những điều này, vì cậu biết, ca làm việc này đã kết thúc. Rất nhanh cậu có thể về nhà, có thể nằm xuống ngủ rồi.
Thế nhưng hôm nay, mỗi bước đi, Ôn Dụ Gia đều cảm thấy bước chân ngày càng nặng nề.
Ngồi vào lồng thang máy cùng đám thợ mỏ mặt đen, Ôn Dụ Gia nhìn những người xung quanh, tất cả mọi người đều tỏ ra vô cùng mệt mỏi. Cậu biết, sau khi họ về đến nhà, sẽ uống vài chén rượu, ăn vài miếng thịt, sau đó lăn ra ngủ, ngày hôm sau tiếp tục liều mạng làm việc!
Đây chính là cuộc sống của họ!
Cuộc sống không thay đổi!
Nghe họ đang bàn tán ở đó về việc người phụ nữ nhà nào ở quán rượu gần đây xinh đẹp, trong lòng Ôn Dụ Gia, ý nghĩ đó cứ cuộn trào ở đó. Cậu biết, tất cả những điều này không phải là thứ cậu muốn.
"Tối nay, con cũng đi uống hai chén cùng với ta."
Ôn Lão Lục liếc nhìn con trai rồi nói.
"Con cũng đã lớn rồi, cũng có thể cùng ngồi chung bàn với bọn ta rồi."
Đây, chính là người lớn sao?
Ôn Dụ Gia nhìn cha, cậu lại nghe thấy tiếng nói của những người khác, dường như đều đang nói, cậu đã lớn rồi, đại khái đều là những lời như vậy.
"Cha, con không muốn đào than nữa!"
Cuối cùng, Ôn Dụ Gia cũng nói ra điều mà cậu vẫn luôn muốn nói.
Cái gì?
Những người vốn đang nói chuyện đều nhìn về phía Ôn Dụ Gia, mà nụ cười trên mặt Ôn Lão Lục cũng biến mất, trông có vẻ hơi khó hiểu, thậm chí có chút nổi giận.
"Không muốn đào than, con muốn làm gì?"
Nhìn cha, Ôn Dụ Gia quyết định nói ra suy nghĩ của mình.
"Con không muốn cứ ở trong giếng này cả đời, không muốn tiếp tục làm việc thế này nữa, con..."
Ôn Dụ Gia do dự một chút rồi nói.
"Đất nhà mình không đủ, có lẽ, con, con có thể đi ra nước ngoài, đi đến những nơi khác, tóm lại, con không muốn cứ đào than cả đời như thế này."
Ôn Lão Lục đột nhiên cười ha hả, những người khác cũng cười theo. Tiếng cười của họ vang vọng trong không gian tĩnh lặng, dường như giống như nghe thấy chuyện cười gì vậy.
Trong tiếng ầm ầm vang dội, lồng thang máy không ngừng nâng lên. Theo một tiếng va chạm, lồng thang dừng lại. Ôn Dụ Gia ngẩng đầu nhìn trời, trên trời đã là đầy sao rồi.
Cậu đã nửa năm không nhìn thấy mặt trời rồi!
"Cha, con không đào than nữa!"
Một lần nữa, Ôn Dụ Gia quay đầu nhìn cha, khuôn mặt đầy bụi than của cậu, thần tình kiên định.
"Ngày mai, con sẽ đi!"