Đồng chí Lưu Hoặc: Thư đề ngày mười tháng sáu đã nhận được. Anh muốn lấy bối cảnh thời kỳ đầu hợp tác hóa ở huyện mình để viết một cuốn tiểu thuyết, rất hay. Anh lo lắng đề tài này đã lỗi thời, cho nên anh hỏi viết một cuốn tiểu thuyết như vậy liệu có ích gì không? Tôi cho rằng điều này tùy thuộc vào việc tác phẩm anh viết ra có phản ánh chân thực hiện thực hay không (đương nhiên trong đó bao gồm cả sự khái quát nghệ thuật).
Nếu đem việc sáng tác và việc phối hợp với công tác trung tâm hiện nay nhìn nhận một cách quá máy móc, thì sẽ làm thu hẹp tác dụng giáo dục của tác phẩm văn nghệ, cho nên đề tài "lỗi thời" cũng có thể viết.
Tôi muốn nêu ra một điểm để anh lưu ý: đó là vấn đề khắc họa tính cách nhân vật. Nếu viết nhân vật không tốt, thành ra khái niệm hóa, thì tiểu thuyết rất có thể biến thành bức minh họa cho chính sách, như vậy sẽ không có ý nghĩa nữa.
Còn như nên bắt đầu viết từ đâu, cái này không có quy tắc cố định; anh hoàn toàn có thể bắt đầu theo cách mà anh cho là tốt nhất.
Viết vội mấy dòng để hồi đáp, chúc anh một lời chào trân trọng!
Thẩm Nhạn Băng, tháng sáu năm 1956
