[TIÊU DỀ]: Gửi Đỉnh Sinh

Đồng chí Đỉnh Sinh: Thư ngày 11 tháng 11 của anh, tôi đã trân trọng nhận được. Bức thơ phú về đề tài đất đai của anh đã sớm nhận được, vì bận rộn nên chưa thể đọc ngay. Tháng trước mới tranh thủ thời gian đọc qua, mạo muội xin đem đôi dòng cảm tưởng sau khi đọc để thưa cùng anh, không biết có thỏa đáng hay không?

Thứ nhất, tác phẩm này viết về sử thực đấu tranh anh dũng của căn cứ địa Mân Tây trong thời kỳ đầu kháng chiến, đối với việc giáo dục đấu tranh giai cấp cho độc giả có tác dụng cực kỳ lớn; thứ hai, lúc tôi đọc phải đọc một mạch cho xong, không thể buông tay, (nhưng trên thực tế mỗi ngày chỉ có thể đọc từ một đến hai tiếng vào buổi sáng), đọc xong vô cùng cảm động; lý do sở dĩ được như vậy, là vì hình tượng anh hùng của mấy nhân vật chính trong sách rất thu hút người đọc; Nhị Thiết, Xuân Hoa, mẹ Xuân Hoa, Á Quế, Ngân Tiên, v.v., đều được viết rất có máu có thịt; thứ ba, bố cục toàn sách thể hiện rõ công phu tinh tế; mở đầu bằng việc "xem của hồi môn" để hé lộ lịch sử cách mạng trước kia của Nhị Thiết và Xuân Hoa, đồng thời phản ánh sự đấu tranh cách mạng vô cùng khốc liệt, lực lượng quần chúng hùng hậu ở vùng này, đoạn này vô cùng có lực, khí thế bừng bừng, các chương sau viết tản ra ở các mặt, dày thưa đan xen, sóng gió cuồn cuộn.

Thứ tư, việc miêu tả môi trường cũng phần lớn làm nổi bật được câu chuyện và nhân vật; viết cảnh tượng căng thẳng và viết cảnh tượng u tĩnh đều cảm động như nhau. Thế nhưng, thứ năm, theo thiển ý của tôi, khi miêu tả môi trường thỉnh thoảng lại đan xen văn ngôn, có lúc hơi nhiều, làm tổn hại đến sự thống nhất về ngôn ngữ văn học của toàn sách. (Miêu tả môi trường trong "Hồng Lâu Mộng" thường dùng hai, ba câu đối, điểm này có người khen ngợi, có người cho là điểm yếu, cách nhìn không giống nhau; nhưng ngày nay chúng ta hình như nên ít dùng câu đối văn ngôn thì thỏa đáng hơn, ý anh thế nào?) Lại nữa, đối thoại của nhân vật, phương ngôn Long Nham vừa không dùng được, mà bắt nhân vật nói tiếng Bắc Kinh lại không phù hợp, cho nên đành phải dùng thứ ngôn ngữ bạch thoại thời Ngũ Tứ, điều này khiến phần đối thoại hơi kém sắc điệu một chút, vốn là chuyện bất đắc dĩ, nhưng nếu có thể nghĩ cách làm cho nó có sự biến hóa, khiến cho nghe tiếng nói như thấy người thì sẽ tốt hơn. Tôi không rành tiếng Mân Tây, không biết có cách nào làm cho đối thoại của nhân vật trong sách mang màu sắc địa phương mà lại không gây bất tiện cho độc giả hay không. Tạm thời nêu vấn đề này lên, xin anh suy nghĩ thêm. Còn về nội dung toàn sách, vì tôi hoàn toàn thiếu kinh nghiệm sống về phương diện này, nên không dám đưa ra lời bàn nào. Tôi mong mỏi phần tiếp theo có thể nhanh chóng được xuất bản, để thỏa mãn niềm mong mỏi của tất cả những ai đã đọc phần thứ nhất này.

Những điều bàn trên đều rất phù hợp, đã nhận được câu hỏi thăm của anh, tôi xin mạo muội dâng chút lòng thành gọi là kính tiến mà thôi. Viết vội mấy dòng, kính chúc anh mạnh khỏe.

Mâu Thuẫn

Ngày 8 tháng 12 năm 1964, Bắc Kinh