[TIÊU DỀ]: Gửi Diệp Tử Minh

Đồng chí Tử Minh: Thư và luận văn đã nhận được. Luận văn của bạn được viết rất công công phu, mang tinh thần cầu thực tế, phân tích khách quan. Xin lỗi vì tôi không thể đưa ra ý kiến cụ thể nào. Là một tác giả được nghiên cứu, từ trước đến nay tôi luôn chỉ muốn lắng nghe những lời phê bình, chứ không muốn tự mình lên tiếng. Cũng vì lý do tương tự, tôi không tiện giới thiệu bài luận văn này của bạn để đem đi xuất bản; nếu tôi làm vậy, đặc biệt là vì tôi vẫn là người phụ trách cấp cao của cơ quan hành chính văn hóa, thì sẽ mang hiềm nghi lợi dụng chức quyền để tự lăng xê.

Nói ra thì buồn cười, chính tôi cũng không nhớ bốn mươi năm trước mình từng viết những bài đó ở tập mười một của "Tiểu Thuyết Nguyệt Báo", cũng không nhớ trước năm 1927 mình từng viết "Luận về nghệ thuật vô sản" trên "Văn Học Chu Báo". Bạn có thể cho tôi biết: Khi bài "Luận về nghệ thuật vô sản" đượcphát biểu lúc

© Chú thích của Diệp Tử Minh (dưới đây tương tự): Lúc bấy giờ tôi gửi luận văn cho đồng chí Mâu Thuẫn, chủ yếu là muốn lắng nghe ý kiến phê bình của ông, chứ chưa nghĩ đến chuyện xuất bản, đồng chí Mâu Thuẫn tưởng rằng tôi hy vọng ông giới thiệu để đi xuất bản. Nhưng từ bức thư hồi âm này, có thể thấy được sự nghiêm khắc với bản thân của ông. Sau đó, do giảng viên hướng dẫn luận văn của tôi là tiên sinh Vương Kỳ Trung, đã đem bản thảo đầu tay của luận văn dài hơn sáu vạn chữ này cùng với bức thư của đồng chí Mâu Thuẫn, cùng nhau giới thiệu cho Nhà xuất bản Văn nghệ Thượng Hải.

② Chỉ "Lời tuyên ngôn của chuyên mục 'Tiểu thuyết tân trào'", "Bình luận về việc bình luận văn học mới và cũ", "Tản mạn văn học cận đại Nga", v.v.

đó ký tên gì? Nếu là bút danh, hơn nữa lại không phải là mấy cái tên quen thuộc bên ngoài (chắc chắn không phải hai chữ "Mâu Thuẫn", bởi vì bút danh này bắt đầu được dùng khi viết "Huyễn Diệt"), thì rất có thể là bài viết của người khác (ví dụ như em trai tôi, trước khi xuất cảnh cậu ấy cũng có chút ít nghiên cứu văn học), lại bị tính nhầm lên đầu tôi. Thế thì sẽ thành trò cười mất.

Cho nên, lúc nào rảnh xin bạn hãy cho tôi biết bút danh của bài viết đó, để tôi tự mình hồi tưởng lại một chút. Đối với bài luận văn này của bạn, tôi cảm thấy hơi dài một chút, vẫn có thể tinh giản thêm. Một số tác phẩm của tôi có thể lướt qua nhanh, không cần phải thuật lại chi tiết. Xin gửi trả lại bản thảo gốc qua đường bưu điện bảo đảm. Viết vội vài dòng, chúc bạn gần đây bình an.

Mâu Thuẫn ngày 3 tháng 6 năm 1957

① Bài viết này khiphát biểu ký tên Thẩm Nhạn Băng.

② Sau đó tôi không làm theo ý kiến này của đồng chí Mâu Thuẫn. Bởi vì, khi Nhà xuất bản Văn nghệ Thượng Hải mời đồng chí Dĩ Quần đến thẩm định bài luận văn này, đồng chí Dĩ Quần xuất phát từ góc độ làm thế nào để đánh giá toàn diện con đường văn học của Mâu Thuẫn cùng các tác phẩm tiêu biểu của ông, đã đưa ra rất nhiều ý kiến quan trọng đối với các khuyết điểm và điểm thiếu sót trong luận văn, đồng thời cổ vũ tôi sửa chữa bổ sung, kết quả bài viết lại mở rộng từ sáu vạn chữ thành hơn mười một vạn chữ. Do hạn chế về năng lực của bản thân, trong quá trình sửa chữa vẫn không thể khắc phục được căn bệnh hành văn chưa đủ tinh luyện mà đồng chí Mâu Thuẫn đã chỉ ra.

③ Trên bản thảo luận văn gốc do đồng chí Mâu Thuẫn gửi trả lại, ông đã dùng bút lông thêm vào rất nhiều lời phê bình chú thích, đính chính và bổ sung đối với một số sự thật lịch sử, đáng tiếc là những lời phê bình chú thích này cùng với bản thảo luận văn đã bị thất lạc.

Trong đó có một số chú thích, khi tác phẩm của tôi xuất bản năm 1959, từng được đưa vào phần chú thích theo hình thức "Mâu Thuẫn tự nói", nhờ đó mà được giữ lại.