Đồng chí Tử Minh: Đã nhận được thư và sách. Nay xin viết riêng một tờ giấy về những sai sót nhỏ liên quan đến các sự kiện trong sách để tham khảo. Còn về quan điểm của toàn bộ cuốn sách, tôi không có ý kiến gì. Lại nữa, những lời dẫn về Trần Bá Đạt trong sách hình như có thể lược bỏ. Vài dòng vội vàng, kính chúc sức khỏe.

Thẩm Nhạn Băng [1978] ngày 2 tháng 2

H Phụ lục I Ý kiến thẩm duyệt của đồng chí Mâu Thuẫn đối với "Bàn về con đường văn học bốn mươi năm của Mâu Thuẫn" (bản năm 1963) (dưới đây đều là nguyên văn):

Trang 4: "Nhậm chức Tổng biên tập Thông tấn xã Quốc Dân ở Thượng Hải", sai. Tôi chưa từng giữ chức vụ này, sau Sự kiện tàu Trung Sơn, tôi trở về Thượng Hải, vẫn làm công tác bí mật dưới sự lãnh đạo của Đảng.

Trang 6: Dòng cuối cùng của trang đầu "Sau khi Bắc Kinh giải phóng năm 1949...", phải là cuối năm 1948, Trung ương Đảng bố trí các nhân sĩ dân chủ ở Hồng Kông bí mật rời Hồng Kông đi Đại Liên, chuyển đến Thẩm Dương tạm trú.

Sau khi Bắc Kinh được giải phóng, Đảng phái một chuyến tàu đặc biệt mời tất cả các nhân sĩ dân chủ ở Thẩm Dương đến Bắc Kinh để chuẩn bị cho Hội nghị Hiệp thương Chính trị.

Trang 7: Dưới câu "Chủ yếu làm công tác lãnh đạo cơ quan hành chính văn hóa cao nhất của quốc gia", có thể thêm "đã viết không ít bài bình luận văn học, sau đó được biên tập thành "Cổ súy tập", "Cổ súy tục tập"."

Trang 9: "Số học" đều phải đổi thành "Toán học".

Trang 9: "Năm tám tuổi...", hai chữ "thể dục" nên xóa bỏ. Lúc đó trường không có môn này. Lại nữa, câu "giáo viên hiểu tân học" nên đổi thành "Do giáo viên không hiểu tân học, cho nên Mâu Thuẫn tuy nhập học nhưng không thường xuyên đi học, mà do mẹ anh dạy anh". Lại nữa, câu này nói trường có các môn lịch sử, địa lý cũng là sai. Lúc đó trường không có hai môn này; cha tôi lúc đó đang ốm liệt giường, mẹ dạy tôi lịch sử, địa lý. Lại nữa, đoạn dài tiếp theo "Đồng thời, trước khi vào tiểu học..." cho đến hết trang 10 "không gần", đều không đúng sự thật, nên xóa.

Cha tôi vì tự học toán học, chưa từng có thời gian dạy tôi đọc sách, trước khi tôi mười tuổi, đều do mẹ dạy.

Trang 10: Ngoài "Tân Dân báo" ra, còn có "Chiết Giang triều".

Trang 10: Về đoạn viết về mẹ tôi, nên có nội dung như sau: Mẹ họ Trần, là con gái duy nhất của danh y Ô Trấn Trần Ngã Như, tiên sinh Ngã Như nổi tiếng ở ba phủ Hàng, Gia, Hồ, tay trắng lập nghiệp, tích lũy được nhiều tài sản, từ năm bốn tuổi đã mời người dạy con gái văn học cổ điển. Cha của Mâu Thuẫn sau khi đính hôn đến nhà vợ học y, mẹ của Mâu Thuẫn mười chín tuổi xuất giá, chịu ảnh hưởng của chồng, chuyển sang học cái gọi là kinh bang tế thế lúc bấy giờ, trước học sử, địa Trung Quốc, sau học sử, địa thế giới v.v., nhưng không học âm quang hóa điện. Cha của Mâu Thuẫn ngoài toán học ra, cũng học âm quang hóa điện, "Cách trí hội biên" là cuốn sách xuất bản ở Thượng Hải thời đó mang tính khơi mào giới thiệu về âm quang hóa điện phương Tây.

Trang 12: Dòng cuối cùng ở chân trang "... Đào Hoán Khanh, Phạm Cổ Nông" đều xóa. Lúc đó ở Nhị trung (tức Phủ thành Gia Hưng) không có hai người này giảng dạy, hiệu trưởng Nhị trung là Phương Thanh Sương là người của Đồng minh hội, trong số giáo viên có mấy người (như Kế Ngưỡng Tiên dạy hình học) cũng là người của Đồng minh hội. Khi cách mạng Tân Hợi, Kế Ngưỡng Tiên dẫn đội quân học sinh (trong đó có học sinh cấp cao của Nhị trung) tấn công nha môn Tuần phủ Hàng Châu. Phương Thanh Sương với tư cách là Chủ tịch phân phủ quân chính Gia Hưng sau khi quang phục, hiệu trưởng Nhị trung đã đổi người. Không khí dân chủ trong trường không còn nữa.

Trang 12: Tôi vào Đại học Bắc Kinh năm mười bảy tuổi (tuổi mụ mười tám). "Mười lăm tuổi" ở trên phải là tuổi thật. Sách khi nhắc đến tuổi của tôi lúc thì tính tuổi mụ lúc thì tính tuổi thật, không nhất quán.

Trang 25: Nguyên nhân tôi không biên tập "Tiểu thuyết nguyệt báo" là thế này: Lúc đó phái "Lễ bái lục" công kích "Tiểu thuyết nguyệt báo", tôi viết bài phản kích trên "Tiểu thuyết nguyệt báo", phái bảo thủ trong Thương Vụ sợ hãi, nói Thương Vụ xưa nay không mất lòng ai, bảo tôi dừng phản kích, tôi không chịu, bèn từ chức. Thương Vụ sợ tôi đi rồi sẽ mở tạp chí khác cạnh tranh với họ, bèn kiên quyết giữ tôi lại tiếp tục làm biên tập viên ở Thương Vụ (những sách như "Trang Tử" được đưa vào "Học sinh quốc học tùng thư", chính là được biên tập sau lúc này), mà để Trịnh Chấn Đạc vốn đang biên tập "Thế giới nhi đồng" ở Thương Vụ lên thay làm biên tập "Tiểu thuyết nguyệt báo", tỏ ý phương châm của "Tiểu thuyết nguyệt báo" không thay đổi. Trịnh Chấn Đạc đến Thượng Hải năm 1922, ban đầu biên tập phụ san "Học đăng" của "Thời sự tân báo", sau vào Thương Vụ biên tập "Thế giới nhi đồng".

Trang 48-49 Sự thật là: Năm 1925 phái Tây Sơn Hội của Quốc dân đảng câu kết với đế quốc chiếm đoạt ngôi nhà số 44 đường Hoàn Long ở Thượng Hải (ngôi nhà này vốn là tư trạch của Tôn Trung Sơn, là nhà kiều bào tặng cho Tôn tiên sinh sau cách mạng Tân Hợi, khi Tôn Trung Sơn cải tổ Quốc dân đảng và Cộng sản đảng, ngôi nhà này đã trở thành tòa nhà làm việc của "Bộ phận Chấp hành Thượng Hải", lúc bình thường chưa thành lập Đảng bộ Quốc dân đảng thành phố Thượng Hải), các đảng viên tả phái Quốc dân đảng thành phố Thượng Hải mất đi cơ quan lãnh đạo, thế là Đảng ra lệnh cho Vận Đại Anh và tôi cùng tổ chức bộ phận tả phái Đảng bộ Quốc dân đảng thành phố Thượng Hải, thành lập vào tháng 12 năm 1925, thuê nhà khác làm văn phòng. Lúc này, Quốc dân đảng triệu tập Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ hai, Đảng bộ Quốc dân đảng tả phái thành phố Thượng Hải cử sáu đại biểu đi Quảng Châu dự đại hội, Vận Đại Anh và tôi là đại biểu. Đến Quảng Châu đã là cuối tháng 12, sau đại hội, Vận và tôi bị giữ lại Quảng Châu công tác, Vận vào Hoàng Phố. Tôi vào Bộ Tuyên truyền. Đại hội lần thứ hai bầu Uông Tinh Vệ làm Bộ trưởng Bộ Tuyên truyền, Uông vì đã nhậm chức Chủ tịch Chính phủ Quốc dân, không thể kiêm nhiệm, liền tại chỗ đề cử Chủ tịch Mao làm Quyền Bộ trưởng. Tôi vào Bộ Tuyên truyền là làm việc dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch Mao. Cùng vào Bộ Tuyên truyền còn có Tiêu Sở Nữ và hai, ba đảng viên trẻ tả phái Quốc dân đảng Quảng Đông, sau lại điều Trương Thu Nhân (cũng là đảng viên cộng sản) từ Chiết Giang tới. Sau Sự kiện tàu Trung Sơn, Chủ tịch Mao từ chức Quyền Bộ trưởng (Uông Tinh Vệ xuất ngoại, Bộ trưởng Bộ Tuyên truyền trên thực tế không có ai, Tưởng Giới Thạch mời Cố Mạnh Dư —— giáo sư Đại học Bắc Kinh —— đảm nhận Bộ trưởng Bộ Tuyên truyền), tôi và Tiêu, Trương đều rút khỏi Bộ Tuyên truyền, Tiêu ở lại Quảng Châu, công tác ở Trường huấn luyện nông vận, lại kiêm giáo quan chính trị Hoàng Phố, Trương Thu Nhân (ông vốn là ủy viên thường vụ Tỉnh ủy đảng địa phương Chiết Giang) chuyên biên tập "Tuần báo chính trị", tôi về Thượng Hải. Tôi là một tuần sau Sự kiện tàu Trung Sơn mới về Thượng Hải, nguyên văn nói "Ngày thứ hai sau Sự kiện tàu Trung Sơn tôi liền về Thượng Hải", không phù hợp với sự thật.

Lại nữa, nguyên văn (trang 48) "Bộ trưởng lúc đó là Uông Tinh Vệ, sau đó Quyền Bộ trưởng là Chủ tịch Mao", cũng có chỗ không khớp với sự thật. Có thể dựa vào sự thật tôi nói ở trên để sửa đổi cho phù hợp.