Đồng chí Tử Minh: Thư anh gửi tôi hồi âm chậm, xin lỗi nhé. Có một số việc tôi cũng không còn nhớ rõ, chỉ có thể trả lời đơn giản.
Một, cuộc luận chiến lịch sử xã hội thời đó có thể tra cứu các tạp chí đương thời, tôi cũng không nhớ rõ là tạp chí gì [1]. Những người tham gia luận chiến không chỉ có phe Trot-skít, mà còn có cả các nhà kinh tế học tư sản lúc bấy giờ, luận điểm của họ tương tự nhau, tức là Trung Quốc đang bước vào thời đại tư bản, điều đó có nghĩa là một chút tư bản dân tộc thời đó có thể phát triển để thoát khỏi sự kiểm soát của giai cấp tư sản quan liêu mại bản. Lúc ấy, những người thuộc Liên minh Xã hội Left-Wing đã phản bác lại, cuộc luận chiến từ đó mà nổ ra.
Hai, "mua khống" (đa đầu), "bán khống" (không đầu), thực ra đọc trong tiểu thuyết là có thể hiểu được ý nghĩa của nó. Nói một cách ngắn gọn, người mua vào công trái gọi là "mua khống", người bán ra (thực ra đa số những người giao dịch công trái trong tay đều không có trái phiếu) gọi là "bán khống", vì trong tay không có trái phiếu mà lại bán ra nên gọi là "bán khống" (bán trống). Khi quyết toán vào cuối tháng, anh ta có thể mua bổ sung vào để bù cho số lượng đã bán ra.
Sự lời lỗ của anh ta lúc đó sẽ phân rõ trắng đen [2].
Ba, cuối năm 1925 tôi đến Quảng Châu, cuối tháng 4 năm 1926 rời đi. Lúc ấy, Chủ tịch Mao đảm nhiệm Quyền Trưởng ban Tuyên truyền Trung ương Quốc Dân đảng, tôi làm Thư ký Ban Tuyên truyền Trung ương, làm trợ lý cho Chủ tịch Mao. Sau sự biến tàu Trung Sơn, Uông Tinh Vệ ra nước ngoài, Chủ tịch Mao cũng không còn đảm nhiệm Quyền Trưởng ban, tôi bèn trở về Thượng Hải.
Bốn, Thương Vụ Ấn Thư Quán thời đó có một Ủy ban Bãi công, tôi là một trong số những thành viên đó.
Kính chúc sức khỏe!
Thẩm Nhạn Băng
Ngày 5 tháng 10 năm 1977
Chú thích:
[1] Ghi chú của Diệp Tử Minh (các chú thích sau cũng vậy): Chỉ cuộc luận chiến về tính chất xã hội Trung Quốc bắt đầu từ năm 1930. Mâu Thuẫn trong bài viết "Tử Dạ đã được sáng tác như thế nào" từng nói qua, việc ủ mầm và cấu tứ của "Tử Dạ" có mối quan hệ mật thiết với cuộc luận chiến về tính chất xã hội Trung Quốc đang diễn ra lúc bấy giờ. Từ sau khi giải phóng, tài liệu về cuộc luận chiến này chưa từng được gom thành tập, không dễ tìm kiếm, vì vậy tôi đã viết thư thỉnh giáo ông. Chỉ mấy ngày sau khi viết cho tôi lá thư này, Mâu Thuẫn vào ngày 9 tháng 10 đã viết bài "Bổ sung thêm vài câu" cho bản in mới của "Tử Dạ", trong bài viết đã giải thích rõ hơn một bước về các luận điểm chính của các phe phái trong cuộc luận chiến lúc đó. Xem chi tiết tại bản in "Tử Dạ" của Nhà xuất bản Văn học Nhân dân năm 1977.
[2] Lúc đó tôi nghe được một số ý kiến của độc giả nói rằng những miêu tả về sở giao dịch trong "Tử Dạ" có không ít thuật ngữ chuyên môn như đa đầu (mua khống), không đầu (bán khống), tiêu kim (vàng thỏi), hoa sá (bông sợi)... không rõ ý nghĩa, hy vọng tương lai khi "Tử Dạ" tái bản có thể thêm vào một số chú thích. Tôi đã viết thư kể những ý kiến và hy vọng này cho Thẩm lão, cho nên trong thư hồi âm ông đã giải thích về đa đầu và không đầu.
