Câu chuyện do Fernando M. Maramag người tỉnh Isabella, vùng Ilagan kể lại. Ông cho biết đây là một truyện dân gian của người Ilocano.
Ngày xửa ngày xưa, trong một khu rừng nọ, có một cây camanchile lớn với những cành lá xum xuê. Gần đó có nhiều loài cây khác với hoa thơm khoe sắc, thu hút vô vàn khách bộ hành.
Cây camanchile vốn chẳng có hoa thơm, nhưng vòm lá lại có dáng hình tuyệt đẹp, bởi những phiến lá của nó nhận được ánh sáng chan hòa chẳng kém gì các loài cây khác. Thế nhưng, vẻ đẹp của vòm lá ấy lại chẳng thể thu hút khách qua đường, và họ cứ thế lướt qua nó.
Một ngày nọ, cây Camanchile cất tiếng than thở: "Ôi, cuộc đời ta sao mà buồn chán quá! Ước chi ta cũng có những đóa hoa như bao cây khác, để khách bộ hành ghé thăm ta thường xuyên hơn!" Một cây dây leo tên là Lạc Tiên, mọc gần đó, nghe được tiếng than của Camanchile. Vốn dĩ, loài dây leo này thường mọc sát mặt đất nên chỉ đón nhận được chút ánh sáng ít ỏi. Cho rằng đây là cơ hội để cải thiện cảnh ngộ của mình, dây Lạc Tiên cất lời: "Này Camanchile, vì sao cuộc đời ngươi lại buồn chán đến vậy?"
"À, Lạc Tiên đó sao!" Camanchile đáp, "Thử tưởng tượng xem, nếu ngươi bị người đời ngó lơ như ta thì sao? Khách bộ hành chẳng bao giờ ghé thăm ta, chỉ vì ta chẳng có lấy một đóa hoa."
"Ồ, chuyện đó dễ thôi!" Lạc Tiên nói. "Hãy để ta leo lên người ngươi, ta sẽ khoe những đóa hoa xinh đẹp của mình trên vòm lá của ngươi. Khi ấy, ắt sẽ có bao người tới ngắm nhìn." Camanchile đồng ý và để cho Lạc Tiên bò lên thân mình. Chỉ vài ngày sau, Lạc Tiên đã vươn tới tận ngọn cây và nhanh chóng phủ kín cả vòm lá.
Vài tháng sau, Camanchile nhận ra mình đang bị nghẹt thở: nó chẳng thể đón nhận chút ánh sáng nào nữa, nên đành khẩn khoản yêu cầu Lạc Tiên rời đi. "Ôi Lạc Tiên hỡi! Ta đau đớn quá! Ta không thể đón lấy ánh sáng được nữa. Vẻ đẹp của ngươi chẳng mang lại ích lợi gì cả. Ta đang bị nghẹt thở đây, làm ơn hãy rời khỏi ta đi!"
Thế nhưng, Lạc Tiên nhất quyết không chịu rời bỏ Camanchile, và rồi cuối cùng, Camanchile cũng chết.
BÀI HỌC: Hãy là chính mình.
