Cách đây đã lâu lắm, có một kẻ ngốc danh tiếng lẫy lừng là Juan Loco. Hắn là con của một người hàng thịt, ít nhất là trong phạm vi những trải nghiệm sắp được kể ra đây; bởi hắn còn vô số chuyến phiêu lưu khác không hề được ghi chép lại trong câu chuyện này.
Juan vốn dĩ chẳng thể giao phó cho làm việc gì, vì hắn khờ khạo hết chỗ nói; thế nhưng vào một ngày nọ, hắn nài nỉ cha cho phép mình mang thịt đi bán. Thế là khoảng tám giờ sáng, Juan rời nhà với lượng thịt heo trị giá khoảng ba peso, lòng tràn trề những niềm hy vọng tốt đẹp. Sau khi lang thang qua bao nhiêu là con phố, hắn nhận ra có một con ruồi ngựa to lớn đang bám theo mình với tiếng vo ve khẩn khoản. Tưởng rằng con ruồi muốn mua thịt, vị thương gia thông thái ấy bấy giờ mới cất lời hỏi: “Mày có muốn mua thịt không?” Con ruồi liền đáp lại một tiếng “vo veeee.” Đối với Juan, câu trả lời thế là quá đủ: bấy là hắn bèn giao một phần ba số thịt heo cho con ruồi, đoạn dặn dò rằng lát nữa hắn sẽ quay lại lấy tiền. Kế đến, hắn gặp một con heo vừa đói lả vừa bị đối xử tệ bạc, hắn liền hỏi nó xem có muốn mua thịt hay không. Con heo chỉ phát ra tiếng “ục, ục,” kèm theo vài cái gật đầu giận dữ, nhưng Juan lại tưởng nó đang nói: “Có chứ;” thế là hắn quẳng cho nó một nửa số thịt heo còn lại, kèm theo lời hứa hẹn y như lúc nãy với con ruồi—rằng hắn sẽ quay lại để thu tiền thịt. Vị khách hàng thứ ba của hắn lại chính là bản thân hắn, hay nói đúng hơn là bóng phản chiếu của chính mình. Vừa mệt nhọc, nóng nực lại khát khô cổ họng sau hồi lang thang, hắn đi đến một cái giếng nước và định bụng sẽ ghé vào uống một ngụm. Thế nhưng, khi ngó xuống đáy giếng, hắn lại nhìn thấy một người đàn ông ở dưới đó. Lúc Juan cất tiếng gọi và khua tay múa chân, người đàn ông ấy—hoặc chính là bóng phản chiếu cùng tiếng vọng của giọng nói hắn— liền phát ra thứ âm thanh ú ớ nào đó, đồng thời cũng thực hiện y hệt những cử binh điệu bộ của Juan. Lại một lần nữa, ngần ấy là đủ để coi như câu trả lời “Có.” Thế là Juan quẳng nốt phần thịt heo còn lại xuống giếng, đoạn bảo rằng hắn sẽ quay lại lấy tiền.
Giờ thì đến màn thu tiền, và hắn thấy việc này hóa ra lại vô cùng dễ dàng. Hắn bước vào một cửa hàng bách hóa, nơi hắn nhìn thấy một con ruồi đang đậu trên tay chủ quán. Juan liền sáp lại gần con ruồi và đòi tiền cho bằng được. Nó chẳng thèm đáp lời: thế là hắn bắt đầu đuổi bắt nó khắp phòng, thỉnh thoảng còn giáng cho mấy phát khi thấy nó đậu trên tay khách hàng. Cuối cùng, vì quá mệt mỏi trước sự phá phách ấy, người chủ tiệm đành trả tiền cho xong chuyện để tống khứ hắn đi. Tiếp đó, Juan tiến đến một khu vườn có nuôi một con heo. Với con heo này, hắn lại vấp phải sự im lặng ngoan cố y như thế. Hắn bắt đầu đuổi theo con heo, cứ chớp lấy cơ hội áp sát là hắn lại quật cho nó mấy nháp. Khi chủ nhân của con vật chứng kiến cảnh đó và nhận ra hắn chẳng bình thường, ông ta cũng đành trả tiền cho xong nợ. Giờ thì đến vị khách hàng thứ ba. Hình bóng phản chiếu dưới giếng chỉ châm chọc và khiến hắn thêm phần bực bội. Thế là Juan kiếm một cây sào dài rồi khuấy tung phần đáy giếng lên. Nhận ra rằng cách đối phó này chỉ khiến vị khách của mình biến mất tăm, hắn bèn cất cao giọng gào thét. Cuối cùng, chủ nhân cái giếng cũng xuất hiện; và để tránh rắc rối thêm nữa, ông ta cũng đành trả tiền nốt cho hắn, bởi ai nấy đều có thể dễ dàng nhận ra vị thương gia này đã hóa điên (loco) qua từng lời ăn tiếng nói lẫn hành động.
Thế là Juan phơi phới hân hoan bước chân về nhà. Hắn nhận được vô số lời tán dương từ người cha, thậm chí còn được hứa hẹn sẽ cho phép đi bán thịt mỗi ngày; và anh chàng đáng thương ấy tỏ ra vô cùng tự hào vì được ca tụng như thế.
Để tìm hiểu thêm những câu chuyện về những kẻ ngốc của người Philippines, xin xem số 9 và JAFL 20 : 104–106 của chúng tôi.
1 Bayluhan (bắt nguồn từ tiếng Tây Ban Nha baile), “tiệc khiêu vũ.” Katapusan (tiếng Tagalog; từ tapus, “chấm dứt, kết thúc”), một bữa tiệc mừng tổ chức chín ngày sau khi một người lớn qua đời, hoặc ba ngày sau khi một đứa trẻ qua đời.
2 Silong, tầng trệt của một ngôi nhà kiểu Philippines. Nơi đây thường chỉ có nền đất và không được trát vữa hoàn thiện.
3 Người kể chuyện có lẽ đã làm cho tình tiết gốc trở nên tinh tế hơn đôi chút ở đoạn này. Có những điểm bất hợp lý trong dị bản hiện tại của câu chuyện: một con thằn lằn phải cảm thấy lạnh chứ không thể thấy nóng; hơn nữa, nó khó lòng mà bám chặt lấy chiếc áo khoác của Juan khi hắn đang lao như bay qua khu rừng. Rõ ràng, thứ rơi vào người Juan không phải là thằn lằn.
4 Tuntung là cái nắp bằng đất nung của một chiếc vại đất. Động từ bắt nguồn từ từ này, tuntungan, có hai nghĩa: một là “đậy cái gì đó lại,” nghĩa còn lại là “giẫm lên hoặc bước qua cái gì đó.” Do đó mà Juan đã hiểu lầm.
