Benedick bước vào.

BENEDICK

Này cậu bé!

Một cậu bé bước vào.

CẬU BÉ

Dạ, thưa ngài?

BENEDICK

Trong phòng ta có để một cuốn sách; hãy mang ra đây cho ta ở khu vườn nhỏ.

CẬU BÉ

Dạ, cháu ở đây sẵn rồi, thưa ngài.

BENEDICK

Ta biết chứ; nhưng ta muốn em lui ra, rồi lại vào đây.

[Cậu bé đi ra.]

Ta thực sự lấy làm lạ khi một người, sau khi chứng kiến kẻ khác khờ dại thế nào lúc dâng hiến tâm hồn cho tình yêu, và sau khi đã cười trừ những thói ngớ ngẩn hời hợt ấy ở người khác, nay chính mình lại biến thành trò cười cho thiên hạ vì vướng vào lưới tình: và Claudio chính là một kẻ như vậy. Đã có lúc ta biết đối với cậu ta chẳng có âm thanh nào ngoài tiếng trống trận và tiếng kèn ống; thế mà giờ đây cậu ta lại thích nghe tiếng trống cơm và tiếng sáo hơn. Đã có lúc ta biết cậu ta có thể đi bộ mười dặm chỉ để ngắm một bộ áo giáp đẹp; thế mà giờ đây cậu ta sẵn sàng thức trắng mười đêm để cắt may kiểu áo chẽn thời trang mới. Cậu ta từng quen ăn nói thẳng thắn, đúng trọng tâm, hệt như một người trung thực và một người lính; thế mà giờ đây cậu ta đã biến thành kẻ câu chấp ngữ pháp; những lời cậu ta nói chẳng khác nào một bữa tiệc kỳ quái, toàn những món ăn lạ lùng. Liệu ta có bị cảm hóa như thế và mở mắt ra nhìn không? Ta chẳng biết nữa; ta nghĩ là không: ta không dám chắc rằng tình yêu có thể biến ta thành một con ốc biển; nhưng ta dám lấy danh dự ra thề rằng, cho đến khi nó biến ta thành một con ốc biển, nó sẽ không bao giờ biến ta thành một kẻ ngờ nghệch như thế được. Phụ nữ dẫu có xinh đẹp, ta vẫn bình an vô sự; người khác khôn ngoan, ta vẫn bình an vô sự; người khác đức hạnh, ta vẫn bình an vô sự; nhưng cho đến khi mọi đức tính tụ hội ở một người phụ nữ, thì một người phụ nữ ấy mới được bước vào lòngân sủng của ta. Chắc chắn nàng phải giàu có; phải khôn ngoan, bằng không ta chẳng màng; phải đức hạnh, bằng không ta chẳng buồn hỏi tới; phải xinh đẹp, bằng không ta chẳng thèm liếc mắt; phải dịu dàng, bằng không chớ có lại gần ta; phải cao quý, bằng không ta thà làm thiên thần còn hơn; phải có tài đối đáp, chơi đàn xuất sắc, và tóc nàng muốn màu gì là tùy ý Chúa ban. Chà! Hoàng tử và Ngài Tình Yêu kìa! Ta phải trốn vào giàn nho này thôi.

[Ẩn mình đi.]

Don Pedro, Leonato và Claudio bước vào, theo sau là Balthasar và các nhạc công.

DON PEDRO

Nào, chúng ta nghe chút âm nhạc chứ?

CLAUDIO

Vâng, thưa điện hạ kính yêu. Buổi chiều mới tĩnh lặng làm sao,

Như thể nín thở cố tình tôn vinh bản hòa ca!

DON PEDRO

Các ngươi có thấy Benedick trốn ở đâu không?

CLAUDIO

Ôi! Thưa điện hạ, rất rõ ạ: dứt tiếng nhạc này,

Chúng ta sẽ cho tên chồn con một vố xứng đáng.

DON PEDRO

Nào Balthasar, chúng ta nghe lại bài hát đó đi.

BALTHASAR

Ôi! Thưa điện hạ kính yêu, xin đừng bắt một giọng ca tệ hại

Làm ô uế âm nhạc thêm lần nữa.

DON PEDRO

Đó vẫn là chứng cứ của sự xuất chúng,

Khi tỏ raêm khiêm trước chính sự hoàn mỹ của mình.

Ta cầu xin ngươi hãy hát, và đừng bắt ta phải nài nỉ thêm.

BALTHASAR

Vì ngài nhắc đến chuyện nài nỉ, tôi sẽ hát;

Bởi muôn vàn kẻ si tình vẫn bắt đầu tán tỉnh

Cả người mà hắn cho là không đáng; thế mà hắn vẫn tán;

Thậm chí hắn còn thề thốt rằng mình yêu.

DON PEDRO

Thôi nào, xin ngươi cứ hát đi;

Hoặc nếu ngươi muốn đôi co dài dòng hơn,

Hãy dùng nốt nhạc mà nói.

BALTHASAR

Xin hãy ghi nhận điều này trước nốt nhạc của tôi;

Chẳng có nốt nhạc nào của tôi đáng để ghi nhận cả.

DON PEDRO

Chà, hắn ta toàn nói những ý tưởng quái gở;

Nốt với chả nốt, quả thật chỉ là vô nghĩa!

[Âm nhạc.]

BENEDICK

Chà, giai điệu thần thánh! Giờ thì tâm hồn hắn đã ngây ngất rồi! Chẳng lẽ thật kỳ lạ khi ruột cừu lại có thể kéo hồn người ra khỏi xác sao? Chà, thà nghe tiếng kèn sừng của ta còn hơn, tính cho cùng là thế.

BALTHASAR [hát.]

Thôi thở dài nhé các bà các cô, đừng thở dài nữa,

Đàn ông xưa nay vốn dĩ bạc tình;

Một chân ở biển, một chân trên bờ,

Chẳng bao giờ chung thủy với một bóng hình.

Thế nên chớ thở dài, cứ để họ đi,

Và hãy vui tươi, rạng rỡ lên nào,

Biến mọi âm thanh than van sầu khổ

Thành tiếng dạo ca reo vui rộn ràng.

Đừng hát khúc tình ca, đừng ngâm nga nữa

Những điệu khúc ảm đạm nặng nề;

Sự lừa dối của đàn ông vẫn thế từ xưa,

Kể từ mùa hè xanh lá đầu tiên.

Thế nên chớ thở dài, cứ để họ đi,

Và hãy vui tươi, rạng rỡ lên nào,

Biến mọi âm thanh than van sầu khổ

Thành tiếng dạo ca reo vui rộn ràng.

DON PEDRO

Thật lòng mà nói, một bài hát hay.

BALTHASAR

Và một kẻ hát tồi, thưa điện hạ.

DON PEDRO

Ha, không, không đâu, thề đấy; ngươi hát tạm ổn thế là được rồi.

BENEDICK

[Nói nhỏ] Nếu hắn là một con chó hú lên thế này, chắc người ta đã treo cổ hắn rồi; và cầu xin Chúa là giọng ca tồi tệ của hắn không báo điềm gở gì. Ta thà nghe tiếng chim quạ đêm còn hơn, họa chăng tai ương nào giáng xuống sau đó thì giáng.

DON PEDRO. Phải đấy; ngươi có nghe không, Balthasar? Ta xin ngươi, hãy kiếm cho chúng ta chút âm nhạc tuyệt vời, vì tối mai chúng ta muốn thưởng thức nó bên cửa sổ phòng phu nhân Hero.

BALTHASAR.

Tôi sẽ cố hết sức, thưa điện hạ.

DON PEDRO.

Hãy làm thế nhé: tạm biệt.

[Balthasar và các nhạc công đi ra.]

Lại đây nào, Leonato: điều anh kể với tôi hồi chiều là gì nhỉ, rằng cháu gái anh là Beatrice đang đem lòng yêu Signior Benedick?

CLAUDIO

Ôi! Vâng:—[Nói nhỏ với Don Pedro] Cứ rón rén vào, rón rén vào; mồi đã sập bẫy. Tôi chưa từng nghĩ người phụ nữ đó lại có thể yêu bất kỳ ai.

LEONATO

Vâng, tôi cũng vậy; nhưng điều kỳ diệu nhất là con bé lại mê mẩn Signior Benedick đến thế, người mà qua mọi biểu hiện bên ngoài, nó vẫn luôn tỏ ra căm ghét.

BENEDICK

[Nói nhỏ] Có thể thế được sao? Gió đang thổi từ góc ấy đấy à?

LEONATO

Thật lòng với điện hạ, tôi cũng chẳng biết nên nghĩ thế nào ngoài chuyện con bé yêu anh ta bằng một thứ tình cảm cuồng nhiệt: vượt quá cả sức tưởng tượng.

DON PEDRO

Biết đâu con bé chỉ giả vờ thôi.

CLAUDIO

Thưa, rất có thể lắm chứ.

LEONATO

Ôi Chúa ơi! Giả vờ ư! Chưa từng có màn giả vờ đam mê nào lại giống thật đến thế như những gì con bé biểu lộ.

DON PEDRO

Thế chứ, nó biểu hiện những cảm xúc đam mê nào?

CLAUDIO

[Nói nhỏ] Cứ thả mồi cho kỹ vào: con cá này sẽ cắn câu đấy.

LEONATO

Biểu hiện nào ư, thưa điện hạ? Nó sẽ ngồi xuống cho ngài... [Nói với Claudio] Ngài đã nghe con gái tôi kể lại thế nào rồi đấy.

CLAUDIO

Quả thật tôi có nghe.

DON PEDRO

Thế nào, thế nào, xin anh kể xem nào? Anh làm tôi ngạc nhiên đấy: tôi cứ nghĩ tâm can cô ta bất khả chiến bại trước mọi cuộc tấn công của tình ái cơ đấy.

LEONATO

Tôi đã dám thề là thế đấy, thưa điện hạ; nhất là đối với Benedick.

BENEDICK

[Nói nhỏ] Ta đã tưởng đây là một cú lừa, nếu không phải vì chính lão râu bạc này nói ra: chắc chắn sự gian trá không thể ẩn mình sau vẻ đáng kính ấy được.

CLAUDIO

[Nói nhỏ] Hắn đã nhiễm bệnh rồi: cứ tiếp tục diễn đi.

DON PEDRO

Con bé đã bày tỏ tình cảm của mình cho Benedick biết chưa?

LEONATO

Chưa ạ; và nó thề sẽ không bao giờ làm thế: đó chính là điều dằn vặt con bé.

CLAUDIO

Đúng thế thật; con gái ngài nói vậy mà: ‘Lẽ nào,’ con bé thưa, ‘tôi, kẻ vẫn thường đối xử với anh ta bằng sự khinh miệt, lại đi viết thư thổ lộ rằng tôi yêu anh ta cơ chứ?’

LEONATO

Nó nói thế bây giờ là khi nó bắt đầu viết thư cho anh ta đấy; vì nó sẽ thức dậy tới hai mươi lần một đêm, rồi cứ ngồi thừ ra đấy trong chiếc áo lót cho đến khi viết xong một tờ giấy: con gái tôi kể lại hết cho chúng tôi nghe mà.

CLAUDIO

Nhắc đến tờ giấy, tôi lại nhớ đến một câu chuyện thú vị mà con gái ngài đã kể chúng ta nghe.

LEONATO

Ôi! Khi con bé viết xong, và đọc lại, nó thấy Benedick và Beatrice nằm giữa hai tờ giấy phải không?

CLAUDIO

Chính nó đấy.

LEONATO

Ôi! Nó xé nát bức thư ra thành hàng mảnh nhỏ; tự mắng mỏ bản thân vì đã quá vô liêm sỉ khi viết thư cho một kẻ mà nó biết chắc sẽ chế giễu mình: ‘Tôi đánh giá anh ta,’ con bé nói, ‘bằng chính tâm can mình; vì tôi cũng sẽ chế giễu anh ta, nếu anh ta viết thư cho tôi; vâng, dẫu tôi có yêu anh ta đi nữa, tôi vẫn cứ chế giễu.’

CLAUDIO

Rồi con bé quỳ sụp xuống, khóc lóc, thổn thức, đấm ngực, bứt tóc, cầu nguyện, nguyền rủa; ‘Ôi Benedick ngọt ngào! Xin Chúa ban cho con sự nhẫn nại!’

LEONATO

Đúng thế thật; con gái tôi nói vậy; và cơn cuồng nhiệt đã lấn át con bé đến mức con gái tôi đôi khi sợ rằng nó sẽ làm điều gì dại dột với bản thân. Thật đúng là như vậy.

DON PEDRO

Sẽ thật hay nếu Benedick biết chuyện này từ một người khác, giả sử cô ta không chịu hé lộ.

CLAUDIO

Để làm gì cơ chứ? Hắn ta sẽ chỉ mang ra làm trò đùa và càng hành hạ tội nghiệp người phụ nữ ấy thảm hại hơn thôi.

DON PEDRO

Và nếu hắn làm thế, treo cổ hắn đi cũng là làm phúc. Con bé là một tiểu thư tuyệt vời đáng yêu, và không mảy may nghi ngờ gì nữa, nó rất đức hạnh.

CLAUDIO

Và con bé vô cùng khôn ngoan.

DON PEDRO

Trong mọi chuyện ngoại trừ việc yêu Benedick.

LEONATO

Ôi! Thưa điện hạ, trí khôn và máu huyết giao tranh trong một cơ thể mong manh nhường ấy, mười phần thì chắc chắn máu huyết chiếm phần thắng đến chín. Tôi xót xa cho con bé lắm, và tôi có đủ lý do để làm thế, với tư cách là bác và là người giám hộ của nó.

DON PEDRO

Ước gì con bé trút sự mê mẩn này vào tôi; tôi sẽ vứt bỏ mọi bận tâm khác và coi nó là một nửa đời mình. Xin hai người hãy nói cho Benedick biết chuyện này, và xem anh ta sẽ nói gì.

LEONATO

Anh nghĩ làm vậy có tốt không?

CLAUDIO

Hero đinh ninh rằng con bé sẽ chết mất; vì con bé nói nó sẽ chết nếu anh ta không yêu mình, và nó thà chết chứ không bộc lộ tình yêu, và nó sẽ chết nếu anh ta đến tán tỉnh, còn hơn là bớt đi dù chỉ một hơi thở trong tính ương bướng quen thuộc của mình.

DON PEDRO

Con bé làm thế là phải: nếu nó chủ động bày tỏ tình yêu, rất có thể hắn sẽ khinh miệt; bởi vì gã đó,—như tất cả các anh đều biết,—mang một tâm hồn ngạo mạn đáng khinh.

CLAUDIO

Hắn là một người đàn ông rất đỗi đàng hoàng.

DON PEDRO

Quả thật hắn có vẻ ngoài khá tốt phước.

CLAUDIO

Có Chúa chứng giám, theo suy nghĩ của tôi, hắn rất khôn ngoan.

DON PEDRO

Quả thật hắn thi thoảng cũng lóe lên vài tia minh mẫn.

CLAUDIO

Và tôi cho rằng hắn là kẻ dũng cảm.

DON PEDRO

Dũng cảm như Hector ấy chứ, tôi bảo đảm với anh: và trong cách giải quyết các cuộc tranh cãi, anh có thể gọi hắn là khôn ngoan; vì hoặc là hắn tránh né chúng bằng sự thận trọng tuyệt vời, hoặc là lao vào chúng với nỗi sợ hãi đậm chất Cơ Đốc giáo nhất.

LEONATO

Nếu hắn kính sợ Chúa, ắt hắn phải giữ gìn hòa khí: nếu hắn phá vỡ hòa khí, hắn buộc phải bước vào cuộc tranh chấp trong nỗi sợ hãi và run rẩy.

DON PEDRO

Và hắn sẽ làm thế; vì gã đó thực sự kính sợ Chúa, dù bề ngoài có vẻ không phải vậy qua vài lời trêu chọc bỗ bã của hắn. Thôi, tôi lấy làm tiếc cho cháu gái anh. Chúng ta có đi tìm Benedick để kể cho hắn nghe về tình cảm của con bé không?

CLAUDIO

Đừng bao giờ kể cho hắn nghe, thưa điện hạ: hãy để con bé tự nguôi ngoai bằng những lời khuyên nhủ.

LEONATO

Không, điều đó là bất khả thi: tim con bé có khi tan nát trước mất.

DON PEDRO

Thôi được, chúng ta sẽ nghe thêm tin tức từ con gái anh: hãy để mọi chuyện lắng xuống đã trong lúc này. Tôi rất quý Benedick, và tôi ước gì hắn biết tự soi xét lại bản thân một cách khiêm nhường, để thấy mình không xứng đáng với một người phụ nữ tuyệt vời nhường nào.

LEONATO

Thưa điện hạ, ngài muốn đi dạo chứ? Bữa tối đã dọn xong rồi.

CLAUDIO

[Nói nhỏ] Nếu sau chuyện này mà hắn không mê mẩn con bé, tôi sẽ chẳng bao giờ tin vào dự đoán của mình nữa.

DON PEDRO

[Nói nhỏ] Hãy giăng sẵn chiếc lưới tương tự cho con bé; và việc đó đành nhờ con gái anh và cô hầu gái của nó thực hiện. Trò vui sẽ bắt đầu khi đôi bên cùng ảo tưởng về sự si tình của đối phương mà chẳng hề có chuyện đó: đó mới là cảnh mà tôi muốn chứng kiến, chắc chắn sẽ là một màn kịch câm tuyệt đỉnh. Nào, chúng ta hãy sai con bé vào gọi hắn ra ăn tối.

[Don Pedro, Claudio và Leonato đi ra.]

BENEDICK

[Bước ra từ giàn nho.] Đây không thể là một cú lừa: cuộc trò chuyện vừa rồi diễn ra vô cùng nghiêm túc. Bọn họ biết sự thật này từ Hero. Họ có vẻ thương hại người tiểu thư đó; xem ra tình cảm của nàng đã dâng trào đến cực điểm. Yêu ta ư? Chà, ta phải đáp lại thôi. Ta nghe thấy thiên hạ chê bai mình thế nào rồi: họ bảo ta sẽ cư ngạo mạn nếu nhận ra tình cảm xuất phát từ nàng; họ cũng bảo rằng nàng thà chết chứ không hé lộ một dấu hiệu tình cảm nào. Ta chưa từng nghĩ đến chuyện kết hôn; ta không được phép ra vẻ kiêu ngạo: hạnh phúc thay những ai nghe được lời chê bai mình và có thể sửa đổi chúng. Họ nói tiểu thư ấy xinh đẹp: đó là sự thật, ta xin làm chứng; và đức hạnh: quả đúng là thế, ta không thể chối cãi; và khôn ngoan, chỉ tiếc là lại yêu ta: thật lòng mà nói, điều đó chẳng làm trí tuệ nàng tăng lên, nhưng cũng chẳng phải biểu hiện của sự ngu ngốc lớn lao, vì ta sắp sửa yêu nàng say đắm mất rồi. Rất có thể ta sẽ phải hứng chịu vài câu châm chọc quái gở và tàn dư trò đùa giễu cợt, bởi vì ta đã đả kích chuyện hôn nhân quá lâu; nhưng nào phải chăng sự thèm muốn có thể đổi thay? Thời trẻ người ta thích món ăn mà đến tuổi già không tài nào chịu nổi. Lẽ nào những lời châm biếm, cách ngôn và những viên đạn giấy phát tiết từ trí óc lại có thể uy hiếp một con người từ bỏ dòng chảy tính khí của mình sao? Không; thế gian này phải được sinh sôi nảy nở. Khi ta tuyên bố sẽ sống đời độc thân, ta đâu ngờ có ngày mình lại sống đến lúc kết hôn. Beatrice đến kìa. Thề có ngày hôm nay! Nàng là một tiểu thư xinh đẹp: ta thoáng thấy vài dấu hiệu tình yêu ở nàng rồi đấy.

Beatrice bước vào.

BEATRICE

Tôi bị sai đến đây để gọi anh vào ăn tối, dẫu chẳng mấy tự nguyện.

BENEDICK

Tiểu thư Beatrice xinh đẹp, tôi xin cảm ơn công sức của nàng.

BEATRICE

Tôi nhọc công vì lời cảm ơn ấy cũng chẳng khác nào anh nhọc công để cảm ơn tôi: nếu nó là một sự nhọc nhằn, tôi đã chẳng thèm bước chân đến đây.

BENEDICK

Vậy nàng cảm thấy hứng thú với sứ mệnh này sao?

BEATRICE

Phải, hứng thú đúng bằng lượng vừa đủ để đặt lên mũi dao và đủ làm nghẹn cổ họng một con quạ. Anh chẳng còn thiết tha gì nữa đâu, thưa ngài: chúc ngài ở lại mạnh khỏe.

[Nàng đi ra.]

BENEDICK

Chà! ‘Tôi bị sai đến đây để gọi anh vào ăn tối, dẫu chẳng mấy tự nguyện,’ câu ấy ẩn chứa ý kép đấy. ‘Tôi nhọc công vì lời cảm ơn ấy cũng chẳng khác nào anh nhọc công để cảm ơn tôi,’ điều đó cũng có nghĩa là: Bất cứ sự nhọc nhằn nào tôi bỏ ra vì anh cũng nhẹ nhàng chẳng kém gì một lời cảm ơn. Nếu ta không rủ lòng thương nàng, ta đúng là đồ tiểu nhân; nếu ta không yêu nàng, ta đúng là quân Do Thái. Ta phải đi kiếm bức chân dung của nàng ngay mới được.

[Hắn đi ra.]