Othello và Iago bước vào.
IAGO.
Ngài có nghĩ vậy không?
OTHELLO.
Nghĩ vậy sao, Iago?
IAGO.
Sao cơ,
Lại hôn nhau trong chỗ kín đáo ư?
OTHELLO.
Một nụ hôn không được phép.
IAGO.
Hay nằm khỏa thân với nhân tình trên giường
Hàng tiếng đồng hồ hoặc hơn thế nữa, mà chẳng có ý gì xấu xa?
OTHELLO.
Khỏa thân trên giường, hả Iago, mà không có ý gì xấu ư?
Đó là sự giả hình báng bổ quỷ dữ:
Kẻ nào tâm niệm điều đức hạnh mà lại làm thế,
Thì quỷ dữ cám dỗ đức hạnh của chúng, còn chúng thì thách thức cả thiên đình.
IAGO.
Nếu chúng chẳng làm gì cả, thì đó chỉ là một lỗi lầm nhỏ nhặt.
Nhưng nếu tôi tặng vợ mình một chiếc khăn tay—
OTHELLO.
Thì sao nào?
IAGO.
À thì, đó là của nàng, thưa chúa công, và đã là của nàng,
Thiết nghĩ nàng có thể ban nó cho bất kỳ kẻ nào.
OTHELLO.
Nàng đồng thời là người gìn giữ danh tiết của mình.
Liệu nàng có thể đem thứ đó cho đi không?
IAGO.
Danh tiết là một bản chất vô hình không thể thấy;
Rất nhiều kẻ sở hữu nó thực chất lại chẳng có gì:
Nhưng còn chiếc khăn tay—
OTHELLO.
Trời đất ơi, ta rất đỗi mong sao mình đã quên quắt nó đi.
Ngươi đã nói (ôi, điều đó cứ hiện về trong tâm trí ta,
Như con quạ bay qua ngôi nhà có dịch bệnh,
Mang điềm rủi cho tất cả) rằng hắn giữ chiếc khăn tay của ta.
IAGO.
Vâng, thì sao chứ?
OTHELLO.
Giờ thì điều đó chẳng hay ho gì.
IAGO.
Thế nào
Nếu tôi nói rằng tôi đã thấy hắn đối xử tệ bạc với ngài?
Hoặc nghe hắn nói (vì ở đời có những kẻ tiểu nhân như thế,
Những kẻ nhờ sự nài nỉ quấy rầy của chính chúng,
Hoặc sự si mê tình nguyện của người tình nào đó,
Được toại nguyện hoặc được nuông chiều, đâm ra không thể cưỡng lại
Mà buộc phải bép xép.)
OTHELLO.
Hắn đã nói gì ư?
IAGO.
Hắn có nói, thưa chúa công, nhưng ngài hãy cứ yên tâm,
Sẽ chẳng nhiều hơn những lời hắn sẵn sàng chối bay chối biến.
OTHELLO.
Hắn đã nói gì nào?
IAGO.
Thưa, rằng hắn đã—tôi cũng chẳng rõ hắn đã làm gì.
OTHELLO.
Sao cơ? Sao cơ?
IAGO.
Tư tình.
OTHELLO.
Với nàng ấy ư?
IAGO.
Với nàng, trên người nàng, tùy ngài muốn nghĩ sao cũng được.
OTHELLO.
Tư tình với nàng! Tư tình trên người nàng!—Ta nói là tư tình trên người nàng khi chúng vu oan giáng họa cho nàng.—Tư tình với nàng! Thật là bỉ ổi. Khăn tay—những lời thú tội—khăn tay! Thú tội, rồi bị treo cổ vì công sức của hắn. Đầu tiên là bị treo cổ, rồi sau đó mới thú tội. Ta thấy run rẩy vì điều đó. Tự nhiên sẽ không bao giờ khoác lên mình một nỗi đam mê u ám nhường ấy nếu không có chút điềm báo nào. Không phải những lời nói đang làm ta chấn động thế này đâu. Púi! Mũi, tai, và đôi môi. Có thể thế ư?—Thú tội?—Khăn tay?—Hỡi quỷ dữ!—
[Ngất lịm đi.]
IAGO.
Cứ ngấm đi,
Liều thuốc của ta ơi, cứ ngấm đi! Những kẻ khờ dại cả tin bị mắc bẫy là thế,
Và biết bao vị phu nhân đoan trang đáng kính cũng chính vì thế,
Dù hoàn toàn vô tội, vẫn phải gánh chịu điều sỉ nhục. Này, hỡi chúa công!
Chúa công tôi ơi, tôi gọi ngài! Othello!
Cassio bước vào.
Thế nào rồi, Cassio!
CASSIO.
Có chuyện gì vậy?
IAGO.
Chúa công của tôi vừa lên cơn động kinh.
Đây là cơn thứ hai của ngài. Ngài đã bị một cơn vào ngày hôm qua.
CASSIO.
Hãy xoa hai bên thái dương cho ngài.
IAGO.
Không, đừng chạm vào;>
Cơn hôn mê này phải có diễn tiến tự nhiên của nó.
Nếu không, ngài sẽ sùi bọt mép, và chẳng mấy chốc
Sẽ bùng phát thành cơn điên dại hung tợn. Kìa, ngài đang động đậy:
Ngài hãy lui ra đây một lát,
Ngài sẽ hồi tỉnh ngay thôi. Khi ngài đã đi rồi,
Tôi có điều quan trọng muốn thưa chuyện với ngài.
[Cassio bước ra.]
Mọi chuyện thế nào rồi, thưa tướng quân? Ngài không bị va đập vào đầu đấy chứ?
OTHELLO.
Ngươi đang chế nhạo ta ư?
IAGO.
Tôi chế nhạo ngài ư? Không, xin thề có trời cao.
Ước gì ngài có thể dũng cảm đối mặt với vận mệnh của mình!
OTHELLO.
Kẻ bị cắm sừng chẳng khác nào quái vật và cầm thú.
IAGO.
Vậy thì trong một thành phố đông đúc có biết bao con thú,
Và biết bao con quái vật đội lốt người.
OTHELLO.
Hắn đã thú nhận điều đó chứ?
IAGO.
Thưa ngài, hãy tỏ ra là một người đàn ông.
Hãy nghĩ rằng mọi tên đàn ông râu ria chịu cảnh chung chạ kia
Đều có thể đang kéo xe cùng ngài. Hàng triệu kẻ đang sống ngoài kia
Đêm đêm vẫn nằm trên những chiếc giường xa lạ đó
Mà chúng dám quả quyết là của riêng mình: hoàn cảnh của ngài còn khá hơn chán.
Ồ, đó là sự cay độc của địa ngục, là trò chế nhạo thâm độc của ác ma,
Khi được áp má vào một ả lẳng lơ trên chiếc giường êm ấm,
Và lại đinh ninh ả là người trinh bạch! Không, cứ để tôi tường tận,
Và khi biết rõ bản chất mình, tôi sẽ biết ả rồi sẽ ra sao.
OTHELLO.
Ồ, ngươi thật khôn ngoan, điều đó chắc chắn rồi.
IAGO.
Ngài hãy đứng tránh ra một bên chốc lát,
Và kiên nhẫn kìm chế bản thân trong giới hạn.
Trong lúc ngài đang ngập chìm trong nỗi đau đớn ở đây,
Thể loại u sầu hoàn toàn không xứng với một đấng nam nhi như ngài,
Cassio đã đến đây. Tôi đã tìm cách gạt hắn đi,
Và viện ra một cái cớ hay ho cho cơn ngất của ngài,
Bảo hắn lát nữa hãy quay lại và nói chuyện với tôi ở đây,
Và hắn đã hứa. Ngài chỉ việc ẩn mình đi,
Và chú ý quan sát những điệu cười nhạt, những lời mai mỉa, và sự khinh miễu rõ mồn một,
Hiển hiện trên từng nét mặt của hắn;
Bởi tôi sẽ khiến hắn phải kể lại đầu đuôi câu chuyện,
Nơi chốn, cách thức, tần suất, thời gian cách đây bao lâu, và khi nào
Hắn đã từng và sắp sửa lại được ân ái với vợ ngài:
Tôi nói rồi, ngài chỉ việc quan sát cử chỉ của hắn. Thôi nào, hãy nhẫn nại,
Bằng không tôi sẽ phải thưa rằng ngài hoàn toàn bị cảm xúc chi phối,
Chẳng còn chút khí phách nam nhi nào nữa.
OTHELLO.
Ngươi có nghe thấy không, Iago?
Ta sẽ tỏ ra vô cùng mưu mô trong sự nhẫn nhịn của mình;
Nhưng—ngươi có nghe thấy không?—cũng vô cùng đẫm máu.
IAGO.
Thế thì không có gì phải chê trách cả.
Nhưng dẫu sao ngài cũng phải biết kiềm chế trong mọi việc. Ngài lui vào trong nhé?
[Othello lui vào ẩn.]
Giờ thì ta sẽ gặng hỏi Cassio về Bianca,
Một ả đĩ thỏa dùng thân xác để kiếm miếng ăn và xiêm y:
Ả là sinh vật si mê Cassio đến cuồng dại,
(Như định mệnh của phường kỹ nữ là lừa phỉnh nhiều kẻ nhưng lại bị lừa bởi một kẻ.)
Hắn, khi nghe nhắc đến ả, không sao kìm lại được
Những trận cười ngặt nghẽo. Hắn tới kìa.
Cassio bước vào.
Càng thấy hắn cười, Othello sẽ càng phát điên lên cho mà xem,
Và sự ghen tuông khờ khạo của ngài sẽ diễn dịch
Những nụ cười, cử chỉ và điệu bộ lơi lả của tội nghiệp Cassio
Theo chiều hướng hoàn toàn sai lệch. Dạo này thế nào rồi, thưa trung úy?
CASSIO.
Tệ đi một chút bởi ngài lại ban cho tôi cái chức tước ấy,
Thứ mà sự thiếu vắng nó suýt nữa đã bóp nghẹt tôi.
IAGO.
Cứ nhiệt tình tán tỉnh Desdemona đi, anh nắm chắc phần thắng trong tay đấy.
[Nói nhỏ hơn.] Này, nếu việc cầu hôn này nằm trong tầm tay của Bianca,
Thì anh đã thành công nhanh chóng biết bao!
CASSIO.
Khốn khổ thay, tội nghiệp ả!
OTHELLO.
[Nói riêng.] Kìa nhìn xem hắn đã cười cợt rồi kìa!
IAGO.
Tôi chưa từng thấy người phụ nữ nào yêu đàn ông đến thế.
CASSIO.
Khốn khổ cho con bé! Tôi tin chắc rằng ả yêu tôi thật lòng.
OTHELLO.
[Nói riêng.] Giờ thì hắn chối bay chối biến một cách yếu ớt rồi cười xòa cho qua chuyện.
IAGO.
Anh có nghe thấy gì không, Cassio?
OTHELLO.
Giờ thì hắn đang nài nỉ ả
Kể lại đầu đuôi câu chuyện. Thôi được, nói hay lắm, nói hay lắm.
IAGO.
Ả đang phao tin rằng anh sẽ cưới ả đấy.
Anh có ý định đó thật không?
CASSIO.
Ha, ha, ha!
OTHELLO.
Ngươi đang đắc ý lắm hả, tên La Mã kia? Ngươi đang đắc ý lắm ư?
CASSIO.
Tôi cưới ả ư? Gì chứ? Một đứa con gái buôn hương bán phấn á? Xin anh hãy tỏ lòng thương xót đến trí tuệ của tôi một chút, đừng nghĩ tôi lại kém cỏi đến thế chứ. Ha, ha, ha!
OTHELLO.
Được lắm, được lắm, được lắm. Kẻ chiến thắng là kẻ cười sau cùng.
IAGO.
Thật đấy, thiên hạ đang đồn inh lên là anh sẽ lấy ả làm vợ.
CASSIO.
Nói thật đi xem nào.
IAGO.
Không thì tôi chẳng khác nào một tên đểu cáng.
OTHELLO.
Ngươi đã lừa gạt ta thế đấy hả? Khá lắm.
CASSIO.
Đó chỉ là do con ranh đó tự phao tin ra thôi. Ả tự huyễn hoặc rằng tôi sẽ cưới ả, xuất phát từ tình yêu và sự nịnh bợ của chính ả, chứ chẳng phải do lời hứa hẹn gì của tôi cả.
OTHELLO.
Iago đang ra hiệu cho ta. Giờ thì hắn bắt đầu kể câu chuyện rồi.
CASSIO.
Lúc nãy ả vừa ở đây. Ả cứ đeo bám tôi khắp mọi nơi. Hôm nọ tôi đang đứng nói chuyện bên bờ biển với mấy thương gia Venice, thì bỗng nhiên cái đồ nhãi ranh đó xuất hiện, rồi nhào vào cổ tôi thế này này.
OTHELLO.
Vừa khóc lóc, “Ôi Cassio thân yêu của em!” phỏng thế: điệu bộ của hắn hàm ý là vậy.
CASSIO.
Cứ đu đưa, bám víu rồi khóc lóc trên người tôi; cứ lôi kéo và giằng xé lấy tôi. Ha, ha, ha!
OTHELLO.
Giờ thì hắn đang kể chuyện ả ta đã lôi kéo hắn vào phòng ngủ của ta như thế nào. Ồ, ta thấy cái mũi của ngươi đấy, nhưng tiếc là không thấy con chó mà ta sẽ ném nó cho.
CASSIO.
Thôi, tôi phải dứt ra khỏi ả này thôi.
IAGO.
Chúa tôi ơi! Kìa nhìn xem ai đang tới kìa.
Bianca bước vào.
CASSIO.
Đúng là một ả dâm phụ chính hiệu! Chà, lại còn xức cả nước hoa nữa chứ.
Cô định giở trò gì khi cứ bám theo tôi thế này hả?
BIANCA.
Cầu trời cho quỷ dữ và mụ vợ của hắn bám theo anh đi! Anh có ý gì với cái chiếc khăn tay mà anh vừa tặng tôi lúc nãy hả? Tôi thật là một đứa ngốc tồi tệ mới đi nhận nó. Tôi phải thêu thùa lại hoa văn trên đó ư? Thật là một trò bịp bợm nực cười khi anh nhặt được nó trong phòng mình mà lại không biết ai đã bỏ lại ở đó! Đây chắc chắn là món quà của một ả lẳng lơ nào đó, và tôi lại phải ngồi thêu thùa lại hoa văn trên đó sao? Cầm lấy đi, mang trả nó cho con đĩ ruột của anh đi. Dù anh có vớ được nó ở xó xỉnh nào đi nữa, thì tôi cũng chẳng thèm thêu thùa gì vào cái thứ đó đâu.
CASSIO.
Sao thế, Bianca ngọt ngào của anh? Có chuyện gì thế, sao thế?
OTHELLO.
Trời đất quỷ thần ơi, đích thị là chiếc khăn tay của ta rồi!
BIANCA.
Tối nay nếu anh muốn tới ăn tối thì tới. Còn không thì cứ đợi đến khi nào anh sẵn sàng đi.
[Bianca bước ra.]
IAGO.
Đuổi theo ả đi, đuổi theo đi.
CASSIO.
Thôi chết, tôi phải đi đây; bằng không ả sẽ làm rùm beng cả ngoài đường mất.
IAGO.
Tối nay anh có sang đấy ăn tối không?
CASSIO.
Thưa, tôi tính là có.
IAGO.
Ừm, có lẽ tôi sẽ ghé sang gặp anh, vì tôi đang có chuyện rất muốn nói với anh.
CASSIO.
Thế thì anh nhớ đến nhé, chịu không?
IAGO.
Thôi được rồi; không cần nói nữa.
[Cassio bước ra.]
OTHELLO.
[Bước lên phía trước.] Làm thế nào để ta giết được hắn đây, hỡi Iago?
IAGO.
Ngài có thấy lúc nãy hắn cười cợt về thói hư tật xấu của mình thế nào không?
OTHELLO.
Ôi Iago!
IAGO.
Và ngài có thấy chiếc khăn tay đó không?
OTHELLO.
Đó thực sự là của ta ư?
IAGO.
Chính tay ngài đây chứ còn gì nữa: và hãy nhìn cách hắn coi trọng người đàn bà khờ khạo là vợ ngài kìa! Nàng đã trao nó cho hắn, và hắn lại đem hiến cho ả kỹ nữ của mình.
OTHELLO.
Ta muốn hành hạ cho hắn chết dần chết mòn trong chín năm trời. Một người đàn bà kiều diễm, một người đàn bà xinh đẹp, một người đàn bà ngọt ngào nhường ấy!
IAGO.
Thôi nào, ngài phải quên chuyện đó đi chứ.
OTHELLO.
Ừ, hãy để ả ta mục rữa, thối nát, và xuống địa ngục ngay tối nay đi, vì ả sẽ không thể sống sót được đâu. Không, trái tim ta đã hóa đá rồi; ta đấm vào nó mà tay cũng phải đau buốt. Ồ, trên đời này chẳng có sinh vật nào ngọt ngào hơn thế. Nàng từng có thể nằm bên cạnh một vị hoàng đế, và sai khiến cả ngài ấy.
IAGO.
Thôi nào, ngài không nên nghĩ theo hướng đó.
OTHELLO.
Mặc thây ả, ta chỉ nói lên bản chất của ả thôi mà. Khéo léo làm sao với từng đường kim mũi chỉ, lại là một nghệ sĩ âm nhạc tuyệt vời! Ôi, nàng có thể cất tiếng ca làm tan biến cả sự hung ác của một con gấu! Lại sở hữu trí tuệ và sự sáng tạo vô cùng phong phú và sắc sảo!
IAGO.
Những điều đó càng khiến ả tồi tệ hơn thôi.
OTHELLO.
Ồ, ngàn lần, vạn lần hơn thế: và lại mang một tính nết vô cùng dịu dàng!
IAGO.
Vâng, dịu dàng quá mức ấy chứ.
OTHELLO.
Ừ, điều đó thì chắc chắn rồi. Nhưng ngẫm lại thật đáng thương làm sao, hỡi Iago! Ôi Iago, thật đáng thương đứt ruột, hỡi Iago!
IAGO.
Nếu ngài cứ thương xót cho tội lỗi của ả đến vậy, thì hãy ban cho ả đặc quyền được phạm tội đi, bởi vì nếu nó không làm tổn hại đến ngài, thì nó cũng chẳng đá động gì đến ai khác.
OTHELLO.
Ta sẽ băm vằm ả ra thành từng mảnh vụn. Dám cắm sừng ta ư!
IAGO.
Ồ, đó là hành vi đồi bại của ả.
OTHELLO.
Lại còn dám làm điều đó với thuộc cấp của ta!
IAGO.
Điều đó còn đồi bại hơn nhiều.
OTHELLO.
Hãy kiếm cho ta chút độc dược đi, Iago; ngay tối nay. Ta sẽ không đôi co với ả nữa đâu, kẻo thể xác và vẻ đẹp của ả lại làm tâm trí ta mềm yếu mất thôi. Ngay đêm nay, hỡi Iago.
IAGO.
Đừng dùng độc dược; hãy siết cổ ả ngay trên giường của ả, chính trên chiếc giường mà ả đã làm cho ô uế.
OTHELLO.
Hay lắm, hay lắm. Cách trừng phạt đó thật hợp lý. Quá hay.
OTHELLO.
Còn về phần Cassio, cứ để tôi lo liệu. Ngài sẽ nhận được tin tức trước nửa đêm.
OTHELLO.
Quá tuyệt vời. [Tiếng kèn trỗi lên ở bên trong.]
Lodovico, Desdemona và tùy tùng bước vào.
IAGO.
Chắc là sứ giả từ Venice đến rồi. Kia là Lodovico
Được công tước cử đến. Kìa, vợ ngài đang đi cùng với ngài ấy.
LODOVICO.
Kính chào vị tướng quân đáng kính!
OTHELLO.
Tôi xin đáp lễ bằng cả tấm lòng, thưa ngài.
LODOVICO.
Công tước và các nguyên lão thành Venice gửi lời thăm ngài.
[Trao cho chàng một bưu kiện.]
OTHELLO.
Tôi xin cung kính đón nhận sứ điệp từ những bậc tôn giả.
[Mở bưu kiện ra đọc.]
DESDEMONA.
Tin tức thế nào vậy, người anh họ Lodovico kính mến?
IAGO.
Tôi rất vui được gặp lại ngài, thưa ngài đại nhân.
Chào mừng ngài đến với đảo Cyprus.
LODOVICO.
Cảm ơn anh. Trung úy Cassio dạo này thế nào?
IAGO.
Vẫn sống, thưa ngài.
DESDEMONA.
Biểu huynh ơi, giữa anh ấy và phu quân em vừa xảy ra
Một sự rạn nứt không đáng có, nhưng anh sẽ giúp mọi thứ êm xuôi chứ.
OTHELLO.
Nàng chắc chắn về điều đó lắm nhỉ?
DESDEMONA.
Thưa phu quân?
OTHELLO.
[Đọc.]
LODOVICO.
Ngài ấy đâu có gọi; ngài đang bận tâm vào bức thư.
Giữa phu quân ngài và Cassio có sự chia rẽ nào sao?
DESDEMONA.
Một sự rạn nứt vô cùng bất hạnh. Em sẵn sàng làm mọi thứ
Để giảng hòa cho họ, vì tình cảm em dành cho Cassio.
OTHELLO.
Lửa và diêm sinh!
DESDEMONA.
Thưa phu quân?
OTHELLO.
Nàng mất trí rồi sao?
DESDEMONA.
Sao cơ, ngài đang nổi giận ư?
LODOVICO.
Có lẽ bức thư đã làm ngài ấy bực dọc;
Bởi theo tôi nghĩ, họ đang triệu hồi ngài ấy về nước,
Và giao quyền cai quản cho Cassio.
DESDEMONA.
Tin tôi đi, em rất vui vì điều đó.
OTHELLO.
Thật thế sao!
DESDEMONA.
Thưa phu quân?
OTHELLO.
Ta rất vui khi thấy nàng phát điên lên rồi đấy.
DESDEMONA.
Sao anh lại nói thế, Othello ngọt ngào?
OTHELLO.
Con quỷ cái!
[Tát nàng.]
DESDEMONA.
Em đâu có đáng bị đối xử thế này.
LODOVICO.
Thưa chúa công, chuyện này ở Venice có nằm mơ cũng chẳng ai tin,
Cho dù chính mắt tôi có thề thốt đi nữa: thật quá quắt lắm rồi.
Xin hãy đền bù cho nàng. Nàng đang khóc kìa.
OTHELLO.
