Vương hậu, Bushy và Bagot bước vào.

BUSHY.

Thưa Điện hạ, ngài quá đổi u sầu.

Khi tiễn Nhà vua, ngài từng hứa hẹn

Sẽ gạt bỏ nỗi buồn thương tàn phá đời mình

Và giữ cho tâm hồn một nét vui tươi.

VƯƠNG HẬU.

Vì chiều lòng Vua, ta đã làm thế; nhưng để chiều lòng ta,

Ta chẳng thể nào làm nổi. Dẫu vậy, ta nào biết vì sao

Mình lại phải đón chào một vị khách như nỗi buồn,

Trừ lúc phải cất lời từ biệt một vị khách quá đỗi ngọt ngào

Là Richard dấu yêu của ta. Nhưng rồi ta lại nghĩ,

Một nỗi đau chưa hình thành, đương chín muồi trong lòng dạ Vận Mệnh,

Đang tiến đến gần ta, và cõi lòng sâu thẳm của ta

Đang run lên vì một điều vô định. Ta đau đớn vì một điều gì đó

Còn hơn cả lúc phải chia tay chúa thượng kiêm phu quân của mình.

BUSHY.

Mỗi thực thể của nỗi buồn mang theo hai mươi chiếc bóng,

Trông tựa như nỗi buồn thật sự, nhưng lại chẳng phải vậy;

Bởi đôi mắt u sầu, mờ đục vì lệ che,

Đem một sự vật trọn vẹn chia thành muôn vàn hình ảnh,

Giống như những bức tranh quang cảnh mà nếu nhìn thẳng vào,

Chẳng thấy gì ngoài một sự hỗn độn; còn nếu liếc xéo đi,

Ta lại phân định được hình thù. Thế nên, thưa Điện hạ khả ái,

Khi ngài liếc nhìn nỗi ra đi của phu quân mình bằng ánh mắt lệch lạc,

Ngài thấy những hình hài buồn đau nhiều hơn cả bản thân sự việc để mà tiếc thương,

Thứ mà nếu nhìn đúng như bản chất thì chẳng là gì ngoài những chiếc bóng

Của một điều không có thật. Vậy nên, thưa Vương hạ muôn vàn kính mến,

Xin đừng khóc than nhiều hơn sự ra đi của phu quân. Chẳng còn gì khác để thấy đâu,

Hoặc nếu có thấy, thì đó chỉ là qua lăng kính của nỗi buồn giả tạo,

Thứ vốn lấy những điều tưởng tượng mà khóc cho sự thật.

VƯƠNG HẬU.

Có thể là thế; nhưng cõi lòng thẳm sâu của ta

Vẫn quả quyết rằng sự việc không phải vậy. Dù thế nào đi nữa,

Ta không thể không buồn — nỗi buồn nặng nề xiết bao

Đến nỗi tư duy, khi mải nghĩ ngợi về một điều vô nghĩa nào đó mà ta suy tưởng,

Lại khiến ta kiệt quệ và suy sụp trong cõi hư vô nặng nề.

BUSHY.

Đó chỉ là do trí tưởng tượng của ngài thôi, thưa Điện hạ.

VƯƠNG HẬU.

Không phải thế đâu. Trí tưởng tượng suy cho cùng vẫn bắt nguồn

Từ một nỗi buồn tiền định nào đó. Nỗi buồn của ta không như vậy,

Bởi chẳng có gì đã sinh ra nỗi buồn mang chút hình hài của ta,

Hoặc chính nỗi buồn mang chút hình hài ấy đang nắm giữ cõi hư vô mà ta đang thổn thức.

Nó là một quyền thừa kế mà ta đang sở hữu,

Nhưng nó là gì, thứ mà bản chất chưa ai rõ là gì ấy,

Ta chẳng thể gọi tên. Ta chỉ biết đó là một nỗi đau không tên mà thôi.

Green bước vào.

GREEN.

Nguyện Chúa phù hộ cho Điện hạ! Và xin chào các vị.

Tôi hy vọng Nhà vua vẫn chưa xuống thuyền sang Ireland.

VƯƠNG HẬU.

Sao ngươi lại hy vọng thế? Tốt hơn là nên hy vọng ngài đã đi rồi,

Bởi những kế hoạch của ngài cần sự khẩn trương, mà sự khẩn trương lại mang theo niềm hy vọng lớn.

Vậy cớ sao ngươi lại mong ngài chưa xuống thuyền?

GREEN.

Để ngài, niềm hy vọng của chúng ta, có thể triệu hồi binh lực,

Và đập tan hy vọng của kẻ thù

Đang đặt chân vững chãi lên mảnh đất này.

Kẻ bị lưu đày Bolingbroke đã tự bãi bỏ lệnh lưu đày cho chính mình,

Và với gươm giáo giương cao, hắn đã cập bến an toàn

Tại Ravenspurgh.

VƯƠNG HẬU.

Trời đất trên cao xin chớ để điều đó xảy ra!

GREEN.

Thưa điện hạ, sự thật phũ phàng làm sao; và tồi tệ hơn thế nữa,

Lãnh chúa Northumberland, con trai hắn là chàng thanh niên Harry Percy,

Các vị lãnh chúa Ross, Beaumond và Willoughby,

Cùng toàn bộ bè phái hùng mạnh của họ, đều đã chạy theo hắn.

BUSHY.

Sao các người không tuyên bố Northumberland

Cùng toàn bộ bọn phản loạn còn lại là những kẻ phản quốc?

GREEN.

Chúng tôi đã làm thế, nhưng ngài Bá tước xứ Worcester

Lại bẻ gãy quyền trượng, từ chức quản gia,

Và toàn bộ gia nhân trong phủ đều bỏ trốn theo hắn

Đến với Bolingbroke.

VƯƠNG HẬU.

Hỡi Green, hóa ra ngươi là kẻ đỡ sinh cho nỗi đau của ta,

Và Bolingbroke chính là đứa con hoang tàn của nỗi buồn ta mang nặng.

Giờ đây tâm hồn ta đã hạ sinh ra một quái thai,

Và ta, một người mẹ thở hổn hển vừa vượt cạn,

Phải gánh thêm nỗi đau chồng chất nỗi đau, nỗi buồn vùi dập nỗi buồn.

BUSHY.

Xin Điện hạ chớ tuyệt vọng.

VƯƠNG HẬU.

Ai có thể ngăn cản ta chứ?

Ta sẽ tuyệt vọng và quyết đối đầu không khoan nhượng

Với niềm hy vọng dối lừa kia. Hắn chỉ là kẻ nịnh hót,

Kẻ ăn bám, kẻ níu kéo cái chết lại,

Thứ vốn sẽ nhẹ nhàng cởi trói cho sợi dây sự sống,

Mà niềm hy vọng hão huyền lại cố kéo dài trong cơn thoi thóp.

Công tước York bước vào.

GREEN.

Công tước xứ York đến kìa.

VƯƠNG HẬU.

Với những dấu hiệu chiến tranh vắt trên chiếc cổ già nua!

Ôi! Gương mặt ngài tràn ngập những lo âu bận rộn!

Hỡi chú, vì ơn trên, xin hãy thốt lên những lời an ủi.

YORK.

Nếu ta làm thế, ta sẽ phải phản lại chính suy nghĩ của mình.

Sự an ủi chỉ có trên thiên đường, còn chúng ta đang đứng dưới trần gian,

Nơi chẳng có gì tồn tại ngoài những chông gai, lo toan và tang tóc.

Phu quân của con đã đi để cứu lấy một nơi xa xôi,

Trong khi những kẻ khác kéo đến để khiến ngài trắng tay ngay tại quê nhà.

Còn ta bị bỏ lại đây để chống đỡ giang sơn này,

Một kẻ thân tàn ma dại vì tuổi già, đến bản thân còn chẳng nổi.

Giờ là lúc cái họa bệnh tật do thói trác táng của ngài gây ra đang bùng phát;

Giờ là lúc ngài phải thử thách lòng dạ những kẻ từng nịnh hót mình.

Một người hầu bước vào.

NGƯỜI HẦU.

Thưa ngài, con trai ngài đã rời đi trước khi tôi kịp đến.

YORK.

Nó đi rồi ư? Ồ, thế thì hay lắm! Mọi chuyện muốn ra sao thì ra!

Bọn quý tộc thì đã bỏ trốn, dân chúng thì lạnh nhạt

Và ta sợ rằng chúng sẽ nổi dậy theo phe của Hereford.

Này anh chàng kia, hãy đến Plashy ngay, tìm em gái ta là Công tước phu nhân xứ Gloucester;

Bảo nàng gửi ngay cho ta một ngàn bảng.

Nào, cầm lấy nhẫn của ta đi.

NGƯỜI HẦU.

Thưa ngài, tôi suýt quên không tâu với ngài điều này:

Hôm nay, khi đi ngang qua đó, tôi có ghé vào —

Nhưng chắc tôi sẽ làm ngài đau lòng khi thuật lại phần còn lại mất.

YORK.

Ý ngươi là gì, đồ tiểu nhân?

NGƯỜI HẦU.

Một tiếng đồng hồ trước khi tôi đến nơi, Công tước phu nhân đã qua đời.

YORK.

Lạy Chúa nhân từ, một làn sóng đau thương

Lại đang ồ ạt đổ ập xuống mảnh đất khốn khổ này cùng một lúc!

Ta chẳng biết phải làm gì nữa. Ta ước gì trước mặt Chúa,

Giá như sự bất trung của ta không xúi giục ngài làm thế,

Thì Nhà vua đã chặt đầu ta cùng với đầu của anh trai ta rồi.

Sao thế, chẳng có trạm trượng nào được phái đi Ireland à?

Chúng ta sẽ lấy tiền đâu ra cho những cuộc chiến tranh này?

Lại đây, em gái — ý ta là anh em họ, xin hãy tha lỗi cho ta.

Này anh bạn, hãy về nhà đi; chuẩn bị một số xe ngựa

Và mang toàn bộ áo giáp ở đó đến đây.

[Người hầu lui ra.]

Hỡi các vị, các vị có đi chiêu mộ binh lính không?

Nếu ta biết làm thế nào hoặc theo cách nào để xoay sở những công việc này

Đang bị ném một cách hỗn độn vào tay ta,

Thì xin đừng tin ta nữa. Cả hai đều là họ hàng của ta.

Một người là quân vương của ta, kẻ mà cả lời thề

Lẫn bổn phận đều buộc ta phải bảo vệ; người kia mặt khác

Lại là người họ hàng đã bị Nhà vua xử ép,

Kẻ mà lương tâm và dòng máu thúc giục ta phải đứng về phe chính nghĩa.

Thôi được, thế nào chúng ta cũng phải làm gì đó. Nào, người anh em họ,

Ta sẽ sắp xếp chỗ cho ngươi. Hỡi các vị, hãy đi chiêu mộ binh lính,

Và gặp ta ngay lập tức tại Lâu đài Berkeley.

Lẽ ra ta cũng phải đến Plashy,

Nhưng thời gian không cho phép. Mọi thứ đều bất ổn,

Và mọi chuyện đều đang rối tung lên cả rồi.

[York và Vương hậu lui ra.]

BUSHY.

Gió đang thổi thuận lợi cho tin tức bay đến Ireland,

Nhưng chẳng có tin nào quay về cả. Việc chúng ta huy động binh lực

Sánh ngang với kẻ thù

Là điều hoàn toàn bất khả thi.

GREEN.

Thêm vào đó, tình cảm gắn bó của chúng ta với Nhà vua

Cũng chính là ngọn nguồn sự că ghét của những kẻ chẳng ưa gì Nhà vua.

BAGOT.

Và đó chính là sự dao động của tầng lớp dân chúng, bởi tình yêu của họ

Nằm trong túi tiền của chính họ; và kẻ nào làm trống rỗng những chiếc túi ấy,

Thì đồng thời cũng đổ đầy lòng căm hận chết người vào tim họ.

BUSHY.

Khuôn mặt Nhà vua trong mắt thiên hạ vì thế mà bị lên án chung.

BAGOT.

Nếu quyền phán xét nằm trong tay họ, thì số phận chúng ta cũng vậy,

Bởi từ trước đến nay chúng ta vẫn luôn thân cận với Nhà vua.

GREEN.

Thôi được, ta sẽ tìm đường tị nạn thẳng đến Lâu đài Bristol.

Bá tước xứ Wiltshire đã có mặt ở đó rồi.

BUSHY.

Ta sẽ đi cùng ngài đến đó, bởi dăm ba chút việc công

Thì đám dân chúng đầy căm thù kia chẳng đời nào làm cho chúng ta đâu,

Trừ phi chúng xé xác chúng ta ra thành trăm mảnh như lũ chó săn.

Các người có muốn đi cùng chúng tôi không?

BAGOT.

Không, ta sẽ đến Ireland để diện kiến bệ hạ.

Vĩnh biệt. Nếu những điềm báo trong tim không phải là hão huyền,

Thì ba chúng ta hôm nay chia tay là để chẳng bao giờ gặp lại nhau nữa.

BUSHY.

Điều đó còn tùy thuộc việc York có đánh bại được Bolingbroke hay không.

GREEN.

Hỡi ôi, tội nghiệp vị Công tước! Nhiệm vụ mà ngài gánh vác

Chẳng khác nào mò kim đáy bể và uống cạn đại dương.

Cứ một kẻ chiến đấu bên phía ngài, sẽ có hàng ngàn kẻ đào ngũ.

Xin vĩnh biệt một lần, vĩnh biệt cho tất cả, và vĩnh biệt mãi mãi.

BUSHY.

Thôi nào, biết đâu chúng ta còn gặp lại.

BAGOT.

Ta e rằng không bao giờ.

[Họ cùng lui ra.]