Bà cụ Công nương xứ York bước vào cùng hai đứa con của Clarence.

CẬU BÉ.

Hỡi bà hiền, xin hãy nói cho chúng cháu biết, cha chúng cháu đã chết rồi phải không?

CÔNG NƯƠNG XỨ YORK.

Không đâu, con ngoan.

CÔ BÉ.

Sao bà cứ khóc mãi, và đấm ngực, rồi kêu lên:

“Ôi Clarence, đứa con bất hạnh của ta”?

CẬU BÉ.

Sao bà cứ nhìn chúng cháu, rồi lắc đầu, và gọi chúng cháu là những đứa trẻ mồ côi, những kẻ khốn cùng, những kẻ bị bỏ rơi,

nếu như người cha cao quý của chúng cháu vẫn còn sống?

CÔNG NƯƠNG XỨ YORK.

Những đứa cháu ngoan của ta, cả hai cháu đều hiểu lầm ta rồi.

Ta thương xót cho cơn bệnh của Nhà Vua,

vì không muốn mất ngài, chứ không phải vì cái chết của cha các cháu.

Khóc thương cho một người đã mất là nỗi buồn vô ích.

CẬU BÉ.

Thế thì bà kết luận rằng cha cháu đã chết.

Và Nhà Vua, bác cháu, phải chịu trách nhiệm về việc đó.

Chúa trời sẽ trừng phạt ngài, và cháu sẽ khẩn cầu Người

bằng những lời cầu nguyện thiết tha nhất vì điều đó.

CÔ BÉ.

Cháu cũng vậy.

CÔNG NƯƠNG XỨ YORK.

Thôi các con, thôi nào. Nhà Vua rất mực yêu thương các con.

Những đứa trẻ ngây thơ và khờ dại ơi,

các con không thể đoán được ai là kẻ gây ra cái chết của cha các con đâu.

CẬU BÉ.

Thưa bà, chúng cháu đoán được chứ, vì người bác kính yêu Gloucester của cháu

đã nói với cháu rằng Nhà Vua, do Hoàng hậu xúi giục,

đã bịa ra những lời buộc tội để tống giam cha cháu;

và khi bác ấy nói điều đó với cháu, bác ấy đã khóc,

và thương xót cháu, rồi ân cần hôn lên má cháu;

bác bảo cháu hãy tin cậy vào bác như tin cậy ở cha mình,

và bác sẽ yêu thương cháu hết mực như con ruột.

CÔNG NƯƠNG XỨ YORK.

Ồ, sự giả dối lại có thể khoác lên mình một vẻ ngoài dịu dàng nhường ấy,

và dùng lớp vỏ bọc đức hạnh để che giấu tâm địa đồi bại sâu xa!

Nó là con trai ta, phải, và đó cũng chính là nỗi nhục nhã của ta;

nhưng thứ dối trá này không phải bú mớm từ dòng sữa của ta mà ra.

CẬU BÉ.

Bà nghĩ bác cháu đã giả dối sao, thưa bà?

CÔNG NƯƠNG XỨ YORK.

Phải, con ạ.

CẬU BÉ.

Cháu không thể nghĩ thế được. Lắng nghe kìa, tiếng động gì thế nhỉ?

Hoàng hậu Elizabeth bước vào với mái tóc xõa ngang vai, theo sau là Rivers và Dorset.

HOÀNG HẬU ELIZABETH.

Ồ, ai có thể ngăn ta than van và khóc lóc,

trách móc số phận và tự đày đọa chính mình chứ?

Ta sẽ cùng nỗi tuyệt vọng đen tối chống lại linh hồn ta

và trở thành kẻ thù của chính bản thân mình.

CÔNG NƯƠNG XỨ YORK.

Cảnh tượng thiếu kiên nhẫn thô bạo này có ý nghĩa gì đây?

HOÀNG HẬU ELIZABETH.

Là để diễn một màn kịch bạo lực bi thương.

Edward, chúa công của ta, con trai bà, vị Quốc vương của chúng ta, đã qua đời.

Tại sao những nhành cây vẫn đâm chồi khi gốc rễ đã chẳng còn?

Tại sao những chiếc lá thiếu nhựa sống lại không héo khô đi?

Nếu bà muốn sống, hãy khóc than; nếu muốn chết, hãy làm cho nhanh,

để những linh hồn có cánh bay nhanh của chúng ta có thể bắt kịp Nhà Vua,

hoặc, như những thần dân vâng lời, đi theo ngài

đến vương quốc mới của màn đêm vĩnh cửu.

CÔNG NƯƠNG XỨ YORK.

Ồ, ta có phần trong nỗi đau buồn của ngươi

cũng nhiều như ta từng có danh phận với người chồng cao quý của mình.

Ta đã khóc thương cho cái chết của một người chồng đáng kính,

và sống bằng cách ngắm nhìn những bức tượng của ngài;

nhưng giờ đây hai tấm gương phản chiếu dáng vẻ vương giả ấy

đã bị cái chết tàn ác đập vỡ thành từng mảnh,

và để làm khuây khỏa, ta chỉ còn lại một tấm gương giả dối,

thứ khiến ta đau lòng khi nhìn thấy nỗi nhục nhã của mình trong đó.

Ngươi là một góa phụ, nhưng ngươi vẫn là một người mẹ,

và ngươi còn lại niềm an ủi từ những đứa con của mình;

nhưng thần chết đã giật lấy chồng ta khỏi vòng tay ta

và bứt đi hai chiếc nạng khỏi đôi tay yếu ớt của ta,

Clarence và Edward. Ồ, ta có lý do biết bao,

khi nỗi sầu của ngươi chỉ là một nửa so với nỗi sầu của ta,

để vượt lên trên những niềm đau của ngươi và làm chìm ngập những tiếng khóc than của ngươi.

CẬU BÉ.

Ồ, thưa dì, dì đã không khóc cho cái chết của cha chúng cháu.

Làm sao chúng cháu có thể giúp dì với những giọt nước mắt ruột thịt của chúng cháu đây?

CÔ BÉ.

Nỗi khốn khổ mồ côi của chúng cháu đã bị bỏ mặc không ai thương khóc.

Nỗi đau góa bụa của dì cũng hãy để không ai đoái hoài!

HOÀNG HẬU ELIZABETH.

Đừng giúp ta than vãn nữa.

Ta không hề cạn kiệt những lời oán thán.

Tất cả các dòng suối hãy dồn dòng chảy về đôi mắt ta,

để ta, chịu sự chi phối của vầng trăng đẫm nước,

có thể tuôn trào dòng lệ dạt dào làm ngập cả thế gian.

Ồ, vì chồng ta, vì chúa công Edward quý giá của ta!

CÁC CON.

Ồ vì cha chúng ta, vì chúa công Clarence quý giá của chúng ta!

CÔNG NƯƠNG XỨ YORK.

Thương thay cho cả hai, cả hai đều là con của ta, Edward và Clarence!

HOÀNG HẬU ELIZABETH.

Ta còn chỗ dựa nào ngoài Edward? Và ngài đã đi rồi.

CÁC CON.

Chúng cháu còn chỗ dựa nào ngoài Clarence? Và bác ấy đã đi rồi.

CÔNG NƯƠNG XỨ YORK.

Ta còn chỗ dựa nào ngoài chúng? Và chúng đã đi rồi.

HOÀNG HẬU ELIZABETH.

Chưa từng có góa phụ nào phải chịu một mất mát đau đớn đến thế.

CÁC CON.

Chưa từng có những đứa trẻ mồ côi nào phải chịu một mất mát đau đớn đến thế.

CÔNG NƯƠNG XỨ YORK.

Chưa từng có người mẹ nào phải chịu một mất mát đau đớn đến thế.

Than ôi, ta chính là người mẹ sinh ra những nỗi đau này.

Nỗi sầu của chúng được chia sẻ, còn nỗi sầu của ta là chung cho tất cả.

Nó khóc vì Edward, và ta cũng vậy;

ta khóc vì Clarence, còn nó thì không;

Những đứa trẻ này khóc vì Clarence, và ta cũng vậy;

ta khóc vì Edward, còn chúng thì không.

Than ôi, cả ba con, hãy trút lên ta, người đang chịu đựng nỗi đau gấp ba,

tất cả nước mắt của các con. Ta là bảo mẫu cho nỗi buồn của các con,

và ta sẽ nuôi dưỡng nó bằng những tiếng khóc than.

DORSET.

Xin hãy nguôi ngoai, thưa mẹ kính yêu. Chúa trời rất tức giận

khi mẹ đón nhận hành động của Người với sự bất mãn.

Trong những chuyện đời thường, người ta gọi là vô ơn

khi một mực miễn cưỡng không chịu trả lại món nợ

đã được ân cần cho mượn bằng một bàn tay rộng lượng;

huống chi lại chống đối lại Thiên đàng theo cách này,

vì Người đang đòi lại món nợ hoàng gia mà Người đã cho mẹ mượn.

RIVERS.

Thưa Điện hạ, xin hãy nghĩ đến hoàng tử trẻ tuổi, con trai ngài, như một người mẹ chu đáo. Hãy sai người đi đón ngay ngài ấy về;

hãy để ngài ấy đăng quang; sự an ủi của ngài nằm ở đó.

Hãy nhấn chìm nỗi buồn tuyệt vọng trong ngôi mộ của Edward đã khuất,

và gieo rồng niềm vui của ngài lên ngai vàng của Edward đang sống.

Richard, Buckingham, Stanley Bá tước xứ Derby, Hastings và Ratcliffe bước vào.

RICHARD.

Xin chị hãy nguôi buồn. Tất cả chúng ta đều có lý do

để thương tiếc sự lu mờ của ngôi sao sáng ngời, nhưng không ai có thể xoa dịu tổn thương bằng cách than khóc chúng.

Thưa mẫu thân, con xin cúi đầu tạ tội với Người;

con đã không nhìn thấy Điện hạ. Con thành khẩn quỳ gối

cầu xin Người ban phước cho con.

[Quỳ xuống.]

CÔNG NƯƠNG XỨ YORK.

Chúa phù hộ con, và ban sự khiêm nhường vào lòng con,

tình yêu, lòng bác ái, sự vâng lời và bổn phận chân chính.

RICHARD.

Amen. [Nói riêng.] Và hãy cho con chết như một ông già tốt tính!

Đó là phần kết vẹn toàn của lời chúc phúc từ người mẹ;

con lấy làm lạ là Điện hạ lại quên mất điều đó.

BUCKINGHAM.

Hỡi những vị vương công u ám và các vị quý tộc đang đau đớn trong lòng,

những người đang gánh chịu gánh nặng than van nặng nề chung này,

giờ đây hãy cổ vũ lẫn nhau bằng tình yêu thương dành cho nhau.

Dù chúng ta đã gặt hái xong mùa màng của vị vua này,

chúng ta vẫn chuẩn bị gặt hái mùa màng từ con trai ngài.

Mối hận thù rạn nứt của những mối bất hòa đang dâng cao của quý vị,

mới đây đã được nẹp lại, gắn kết và nối liền với nhau,

phải được nâng niu, trân trọng và gìn giữ một cách nhẹ nhàng.

Thiết nghĩ thật tốt nếu với một đoàn tùy tùng nhỏ,

Hoàng tử trẻ tuổi lập tức được đón từ Ludlow

đến thẳng Luân Đôn để được tôn phong làm Vua của chúng ta.

RIVERS.

Sao lại chỉ với một đoàn tùy tùng nhỏ, thưa Lãnh chúa Buckingham?

BUCKINGHAM.

Thưa ngài, ấy là để tránh việc đám đông

làm bùng phát lại vết thương ác ý vừa mới lành,

điều đó sẽ càng trở nên nguy hiểm hơn

khi triều đại hãy còn non trẻ và chưa được cai quản vững vàng.

Nơi mà mọi con ngựa đều tự căng dây cương điều khiển

và có thể tự do định hướng theo ý mình,

thì cả nỗi sợ tai họa lẫn tai họa nhãn tiền,

theo ý kiến của tôi, đều phải được ngăn chặn từ đầu.

RICHARD.

Tôi hy vọng Nhà Vua đã giảng hòa với tất cả chúng ta;

và hiệp ước ấy vẫn vững bền, chân thực trong tôi.

RIVERS.

Và trong tôi cũng vậy, và tôi nghĩ, trong tất cả mọi người.

Tuy nhiên, vì nó hãy còn non trẻ, chúng ta không nên đẩy nó

vào khả năng rạn nứt nhãn tiền,

điều mà rất có thể sẽ bị thúc đẩy bởi một đám đông lớn.

Vì vậy, tôi đồng tình với công tước Buckingham cao quý

rằng thật phải lẽ khi để rất ít người đi đón Hoàng tử.

HASTINGS.

Tôi cũng nói vậy.

RICHARD.

Vậy thì hãy cứ thế đi, và chúng ta hãy cùng bàn định xem

ai sẽ là những người lập tức phi ngựa đến Ludlow.

Thưa mẫu thân, và thưa chị, hai người có muốn đi

để đưa ra phán quyết trong việc này không?

[Tất cả rời đi, trừ Buckingham và Richard.]

BUCKINGHAM.

Thưa ngài, bất cứ ai đi gặp Hoàng tử,

vì Chúa, xin đừng để hai chúng ta ở lại nhà.

Bởi vì trên đường đi, tôi sẽ sắp xếp cơ hội,

như phần mở đầu cho câu chuyện chúng ta vừa bàn luận lúc nãy,

để tách dòng họ kiêu ngạo của Hoàng hậu ra khỏi Hoàng tử.

RICHARD.

Hình bóng thứ hai của ta, hội đồng tư vấn của ta,

lời sấm truyền của ta, nhà tiên tri của ta, người anh em họ thân mến của ta,

ta, giống như một đứa trẻ, sẽ đi theo sự chỉ dẫn của ngươi.

Vậy thì hướng tới Ludlow thôi, vì chúng ta sẽ không ở lại phía sau đâu.

[Cùng rời đi.]