[TIÊU ĐỀ CHƯƠNG]: NONE

Sampson và Gregory bước ra, tay lăm lăm gươm khiên.

SAMPSON

Này Gregory, danh dự tao đây, chúng mình không chịu nhục nhã thế đâu.

GREGORY

Không chứ, bằng không chúng ta đã thành phu phen vác than rồi.

SAMPSON

Ý tao là, nếu chúng ta nổi cơn thịnh nộ, chúng ta sẽ rút gươm.

GREGORY

Ừ, chừng nào mày còn sống, hãy rút cái cổ mày ra khỏi tròng đi đã.

SAMPSON

Tao mà bị khiêu khích là ra tay nhanh lắm đấy.

GREGORY

Nhưng mày có dễ bị khiêu khích để mà ra tay đâu.

SAMPSON

Một tên chó má bên nhà Montague làm tao nổi giận đấy.

GREGORY

Nổi giận là phải cựa quậy; còn dũng cảm là phải đứng vững: thế nên, nếu mày nổi giận, mày chỉ có nước cẳng chạy dài.

SAMPSON

Một tên chó má của cái nhà ấy sẽ khiêu khích tao đứng vững đấy.

Tao sẽ chiếm lấy phần đường đẹp của bất kỳ tên đàn ông hay ả đàn bà nào nhà Montague.

GREGORY

Điều đó chứng tỏ mày là một tên hèn nhát, vì kẻ yếu thế bao giờ cũng phải chịu lép vế vào tường.

SAMPSON

Đúng thế, và bởi vậy phụ nữ, những chiếc bình dễ vỡ, luôn bị đẩy sát vào tường: thế nên tao sẽ xô lũ đàn ông nhà Montague khỏi lối đi, và ép mấy ả hầu gái của chúng sát vào tường.

GREGORY

Cuộc cãi vã này là giữa các ông chủ của chúng ta và chúng ta, những kẻ ăn kẻ ở của họ.

SAMPSON

Cũng rứa cả thôi, tao sẽ tỏ ra là một kẻ độc ác: sau khi đánh nhau với lũ đàn ông, tao sẽ dịu dàng với mấy ả hầu gái, tao sẽ cắt cổ tụi nó.

GREGORY

Cổ của mấy ả hầu gái á?

SAMPSON

Ờ, cổ của mấy ả hầu gái, hoặc là cái ngàn vàng của chúng; mày muốn hiểu theo nghĩa nào cũng được.

GREGORY

Mấy ả sẽ phải hiểu theo cái thốn thịt da mới cảm nhận được.

SAMPSON

Chúng sẽ cảm nhận được tay tao chừng nào tao còn đứng vững được: mà ai cũng biết tao là một gã trai tráng ra trò.

GREGORY

May mà mày không phải là cá; bằng không, mày đã thành con cá muối khô queo rồi. Rút vũ khí ra đi; tụi nhà Montague tới kìa.

Abram và Balthasar bước vào.

SAMPSON

Gươm trần của tao đã rút ra đây: gây sự đi, tao sẽ làm hậu thuẫn cho mày.

GREGORY

Sao cơ? Quay lưng lại rồi chạy à?

SAMPSON

Đừng có lo cho tao.

GREGORY

Không, lạy Chúa; tao sợ mày quá cơ!

SAMPSON

Cứ để luật pháp đứng về phía chúng ta; hãy để chúng ra tay trước.

GREGORY

Tao sẽ cau mày khi đi ngang qua, rồi mặc tình chúng muốn hiểu sao thì hiểu.

SAMPSON

Không, cứ để chúng dám đi. Tao sẽ cắn ngón tay cái về phía chúng, đó là sự sỉ nhục cho chúng nếu chúng nuốt trôi cục tức này.

ABRAM

Có phải anh đang cắn ngón tay cái về phía chúng tôi đấy không, thưa anh?

SAMPSON

Ta có cắn ngón tay cái đây, thưa anh.

ABRAM

Có phải anh cắn ngón tay cái về phía chúng tôi không, thưa anh?

SAMPSON

(Nói nhỏ với Gregory)

Liệu luật pháp có đứng về phía chúng ta nếu ta trả lời là có không?

GREGORY

(Nói nhỏ với Sampson)

Không.

SAMPSON

Không thưa anh, tôi không cắn ngón tay cái về phía các anh đâu, thưa anh; nhưng tôi có cắn ngón tay cái, thưa anh.

GREGORY

Anh muốn gây sự hả, thưa anh?

ABRAM

Gây sự á? Không, thưa anh.

SAMPSON

Nhưng nếu các anh muốn, thưa anh, thì tôi chiều. Tôi hầu hạ một người chủ tốt chẳng kém gì các anh.

ABRAM

Không tốt hơn đâu.

SAMPSON

Thì tùy anh.

Benvolio bước vào.

GREGORY

Cứ nói là tốt hơn đi; kìa có họ hàng của chủ chúng ta đến.

SAMPSON

Ừ, tốt hơn chứ, thưa anh.

ABRAM

Mày nói láo.

SAMPSON

Rút gươm ra nếu tụi mày là đàn ông đi. Gregory, nhớ lại đòn đánh hiểm của mày đấy.

(Họ đánh nhau.)

BENVOLIO

Dừng tay, đồ ngốc! Cất gươm đi, các ngươi không biết mình đang làm gì đâu.

(Đánh gạt gươm của họ xuống.)

Tybalt bước vào.

TYBALT

Sao thế, ngươi lại rút gươm giữa đám tiện dân nhát gan này ư?

Quay lại đây hỡi Benvolio, nhìn thẳng vào cái chết của ngươi đi.

BENVOLIO

Tôi chỉ giữ gìn hòa khí thôi, hãy cất gươm đi,

Hoặc dùng nó để cùng tôi can ngăn những kẻ này.

TYBALT

Cái gì, gươm đã tuốt trần mà lại mở miệng nói chuyện hòa bình ư? Ta căm ghét cái từ đó

Cũng như ta căm ghét địa ngục, căm ghét mọi kẻ nhà Montague, và căm ghét cả ngươi nữa:

Đỡ lấy nhát này đây, đồ hèn.

(Họ đánh nhau.)

Ba hoặc bốn Công dân cầm câu liêm và gậy gộc bước vào.

ĐẠI DIỆN CÔNG DÂN

Dùng gậy gộc, kích và giáo mác đi! Đánh chúng nó! Tiêu diệt chúng nó!

Đả đảo nhà Capulet! Đả đảo nhà Montague!

Capulet mặc áo ngủ cùng Phu nhân Capulet bước vào.

CAPULET

Tiếng ồn ào gì thế này? Đâu, đưa cho ta thanh gươm dài mau!

PHU NHÂN CAPULET

Cái nạng, đưa cho ông ấy cái nạng! Ông đòi gươm làm cái gì?

CAPULET

Gươm của ta đâu, ta bảo thế cơ mà! Lão Montague đã đến rồi,

Và đang múa may lưỡi kiếm để khiêu khích ta đấy.

Montague cùng Phu nhân Montague bước vào.

MONTAGUE

Tên Capulet khốn kiếp! Đừng giữ ta lại, hãy để ta đi.

PHU NHÂN MONTAGUE

Ông đừng có hồng nhấc nổi một bước chân để đi tìm kẻ thù.

Hoàng tử Escalus cùng tùy tùng bước vào.

HOÀNG TỬ

Hỡi những thần dân nổi loạn, những kẻ thù của hòa bình,

Những kẻ làm vấy bẩn thứ thép đẫm máu láng giềng này,—

Chúng mày không nghe thấy gì sao? Này! Hỡi những kẻ kia, hỡi những con thú,

Những kẻ đang dập tắt ngọn lửa giận dữ tai hại của chúng mày

Bằng những dòng suối máu đỏ phun ra từ chính tĩnh mạch các ngươi,

Vì mạng sống của chúng mày, hãy vứt ngay những vũ khí bị nung nấu bởi sự giận dữ kia xuống đất

Từ đôi bàn tay đẫm máu ấy

Và lắng nghe phán quyết của vị hoàng tử đang nổi giận này.

Ba trận chiến đấu dân sự, khởi nguồn từ một lời nói vẩn vơ,

Bởi chính ngươi, hỡi lão Capulet, và cả Montague nữa,

Đã ba lần làm xáo trộn sự yên bình nơi đường phố chúng ta,

Và buộc những bậc trưởng lão kính cởi bỏ

Những trang phục trang nghiêm đứng đắn thường ngày,

Để cầm lấy những thứ binh khí han rỉ trên đôi bàn tay già nua tương tự,

Bị gặm nhấm bởi sự yên bình, nhằm dập tắt lòng hận thù đã mủn nát của các ngươi.

Nếu từ nay các ngươi còn dám làm xáo trộn đường phố của ta một lần nữa,

Mạng sống của các ngươi sẽ phải trả giá cho sự bình yên đó.

Lần này tất cả những người còn lại hãy giải tán đi:

Còn ngươi, Capulet, hãy đi theo ta,

Và Montague, buổi chiều nay hãy đến,

Để biết thêm ý muốn của ta về vụ việc này,

Tại thành Free-town cổ kính, nơi xét xử chung của chúng ta.

Một lần nữa, lấy tính mạng ra mà thề, tất cả mọi người hãy giải tán.

(Hoàng tử và tùy tùng cáo lui; Capulet, Phu nhân Capulet, Tybalt, các công dân và gia nhân cùng rời đi.)

MONTAGUE

Ai đã khơi mào lại mối thù xưa cũ này thế?

Hãy nói đi cháu, cháu có ở đó khi sự việc bắt đầu không?

BENVOLIO

Bọn gia nhân của đối thủ của bác

Và gia nhân của bác đang đánh nhau ác liệt trước khi cháu đến nơi.

Cháu đã rút gươm để can chúng, ngay khoảnh khắc đó

Tên Tybalt hung hăng xuất hiện với thanh gươm lăm lăm trên tay,

Hắn vừa thốt ra những lời thách thức bên tai cháu,

Vừa vung gươm quanh đầu và chém vào hư không,

Nhưng ngọn gió chẳng hề hấn gì, chỉ rít lên khinh bỉ hắn.

Trong lúc chúng cháu đang giao đấu từng đường gươm mũi giáo

Thì người kéo đến mỗi lúc một đông, và tham gia chiến đấu ở cả hai phe,

Cho đến khi Hoàng tử xuất hiện và phân rẽ hai bên.

PHU NHÂN MONTAGUE

Ôi Romeo đâu rồi, hôm nay các cháu có thấy nó không?

Ta mừng biết bao vì nó không có mặt trong vụ xô xát này.

BENVOLIO

Thưa Phu nhân, trước khi vầng thái dương được tôn kính

Nhô lên qua khung cửa sổ bằng vàng ở hướng đông tròn một tiếng đồng hồ,

Một tâm trí u sầu đã thúc đẩy cháu đi dạo bên ngoài,

Nơi có lùm cây sung dâu

Mọc rễ hướng về phía tây rìa thành phố này,

Cháu đã nhìn thấy con trai của người đi dạo từ rất sớm ở đó.

Cháu liền tiến về phía nó, nhưng nó đã nhận ra cháu,

Và lẩn khuất vào chốn thâm sơn cùng cốc của khu rừng.

Cháu, lấy tâm tư của nó để suy xét tâm tư của chính mình,

Vào lúc mà người ta chỉ muốn tìm một nơi vắng bóng người nhất,

Bản thân vốn đã lẻ loi mệt mỏi lại còn thấy mình thừa thãi,

Đành chiều theo tâm trạng của mình chứ không theo đuổi nó nữa,

Và vui vẻ lánh xa kẻ đang vui vẻ trốn chạy khỏi cháu.

MONTAGUE

Biết bao buổi sáng người ta đã thấy nó ở chốn ấy,

Dùng những giọt nước mắt làm tăng thêm lớp sương sớm mai tươi mát,

Làm cho những đám mây càng thêm mây bởi những tiếng thở dài ảo não;

Thế nhưng ngay khi vầng thái dương sưởi ấm vạn vật

Bắt đầu kéo những bức màn u ám ra khỏi chiếc giường của nữ thần Bình minh

Ở tận cùng phương đông xa xôi,

Con trai u buồn của ta liền rời khỏi ánh sáng để trốn về nhà,/g>

Tự giam mình trong căn phòng kín mít,

Đóng chặt các khung cửa sổ, khóa kín ánh sáng ban ngày tuyệt đẹp bên ngoài

Và tự tạo cho mình một màn đêm nhân tạo.

Tâm trạng này ắt hẳn sẽ đen tối và đầyềm điềm gở,

Trừ khi những lời khuyên nhủ tốt đẹp có thể xua tan được nguyên nhân của nó.

BENVOLIO

Thưa bác cao quý, bác có biết nguyên nhân là gì không?

MONTAGUE

Ta hoàn toàn không biết cũng chẳng thể dò hỏi được gì từ nó.

BENVOLIO

Bác đã tìm mọi cách để nài nỉ nó chưa?

MONTAGUE

Cả ta và rất nhiều người bạn khác đều đã làm thế;

Nhưng nó, kẻ tự tư vấn cho những cảm xúc của chính mình,

Chỉ giữ kín với bản thân — ta không dám nói là nó thành thật đến mức nào —

Nhưng nó vô cùng kín kẽ và dè dặt đối với chính mình,

Đến mức chẳng thể dò la hay khám phá được điều gì,

Tựa như nụ hoa bị con sâu độc cắn phá

Trước khi kịp xòe những chiếc lá ngọt ngào ra bầu không khí,

Hay dâng hiến vẻ đẹp của mình cho ánh mặt trời.

Phải chi chúng ta có thể biết được nỗi buồn của nó bắt nguồn từ đâu,

Chúng ta sẵn sàng chữa trị cũng nhiệt thành như khi muốn tìm hiểu vậy.

Romeo bước vào.

BENVOLIO

Kìa, nó đến kìa. Xin bác vui lòng bước sang một bên;

Cháu sẽ tìm cho ra nỗi uất ức của nó hoặc là bị từ chối thẳng thừng.

MONTAGUE

Mong sao con gặp nhiều may mắn khi ở lại đây

Để nghe được những lời thổ lộ chân tình. Thôi nào phu nhân, chúng ta đi thôi.

(Montague và Phu nhân Montague cáo lui.)

BENVOLIO

Chúc anh họ buổi sáng tốt lành.

ROMEO

Ngày trôi qua nhanh thế cơ à?

BENVOLIO

Mới vừa điểm chín giờ thôi.

ROMEO

Trời ơi, những giờ phút buồn đau sao mà dài đằng đẵng.

Có phải cha vừa mới rời khỏi đây không vậy anh?

BENVOLIO

Đúng vậy. Nỗi buồn nào khiến cho thời gian của Romeo trở nên dài lê thê thế?

ROMEO

Vì không có được thứ mà nếu có, sẽ khiến chúng trôi qua thật mau.

BENVOLIO

Đang yêu ư?

ROMEO

Không.

BENVOLIO

Hết yêu rồi à?

ROMEO

Không được người mình yêu đáp lại ân huệ.

BENVOLIO

Than ôi, tình yêu thoạt nhìn thì dịu dàng biết bao,

Mà khi trải nghiệm lại cay nghiệt và phũ phàng đến thế.

ROMEO

Than ôi, tình yêu, với đôi mắt hãy còn bị bịt kín,

Lại có thể nhìn thấu những lối đi theo ý muốn của mình mà chẳng cần đến mắt!

Chúng ta sẽ ăn trưa ở đâu nhỉ? Ôi trời! Vừa có vụ xô xát gì thế này?

Thôi đừng kể cho tôi nghe nữa, vì tôi đã nghe hết cả rồi.

Nơi đây có quá nhiều chuyện liên quan đến thù hận, nhưng còn nhiều hơn thế nữa là tình yêu:

Ồ, thế thì, hỡi tình yêu đầy hỗn chiến! Hỡi mối thù đầy yêu thương!

Hỡi vạn vật được tạo ra từ hư vô ban đầu!

Hỡi nỗi nhẹ nhàng nặng trịch! Hỡi sự vanh danh đầy nghiêm túc!

Hỡi mớ hỗn độn méo mó khoác lớp vỏ bọc hoàn hảo!

Hỡi chiếc lông vũ làm bằng chì, làn khói sáng rực, ngọn lửa lạnh ngắt, sức khỏe ốm đau!

Hỡi giấc ngủ thức tỉnh mãi chẳng đổi thay!

Đây là thứ tình yêu tôi cảm nhận, dẫu chẳng cảm thấy chút tình yêu nào trong đó.

Bộ anh không cười tôi sao?

BENVOLIO

Không đâu anh họ, tôi chỉ muốn khóc thì đúng hơn.

ROMEO

Trái tim nhân hậu ơi, vì điều gì thế?

BENVOLIO

Vì sự bức bách trong trái tim thiện lương của anh.

ROMEO

Tại sao, đó chính là sự lầm lạc của tình yêu vậy.

Những nỗi buồn của riêng tôi đang đè nặng trong lồng ngực,

Mà anh sẽ lại nhân lên khi muốn trút thêm gánh nặng

Từ nỗi buồn của chính anh vào đó. Thứ tình yêu mà anh vừa bày tỏ

Lại càng làm gia tăng thêm nỗi buồn cho đống đau thương vốn đã quá đỗi ngập tràn của tôi.

Tình yêu là làn khói được tạo ra bởi hơi thở của những tiếng thở dài;

Khi được thanh tẩy, nó là ngọn lửa lấp lánh trong đôi mắt những kẻ si tình;

Khi bị dằn vặt, nó là đại dương được nuôi dưỡng bằng nước mắt của tình nhân:

Nó còn là gì nữa nào? Là sự điên rồ vô cùng kín đáo,

Là vị mật đắng nghẹn cổ họng, và là thứ vị ngọt ngào lưu giữ muôn đời.

Tạm biệt anh họ nhé.

(Đang định đi.)

BENVOLIO

Khoan đã! Tôi sẽ đi cùng với anh:

Và nếu anh cứ bỏ mặc tôi thế này, anh đối xử với tôi tệ lắm đấy.

ROMEO

Thôi đi! Tôi đã đánh mất chính mình rồi; tôi không còn ở đây nữa.

Đây chẳng phải là Romeo, cậu ấy đang ở một chốn nào khác cơ.

BENVOLIO

Thành thực mà nói, hãy nói cho tôi biết người anh yêu là ai đi?

ROMEO

Sao, tôi phải rên rỉ rồi mới khai ra với anh chắc?

BENVOLIO

Rên rỉ ư! Thôi đi nào, không; nhưng hãy nghiêm túc nói cho tôi biết là ai đi.

ROMEO

Chẳng khác nào bảo một kẻ đang lâm trọng bệnh hãy lập di chúc trong tâm trạng nghiêm túc,

Đó là một lời đề nghị thật kém duyên đối với một kẻ đang ốm đau đến thế.

Nói một cách nghiêm túc nhé, anh họ, tôi đang yêu một người phụ nữ.

BENVOLIO

Tôi đã đoán gần đúng như vậy khi cho rằng anh đang yêu.

ROMEO

Quả là một xạ thủ cừ khôi, và người tôi yêu lại vô cùng xinh đẹp.

BENVOLIO

Một hồng tâm tuyệt đẹp, anh họ quý mến ạ, sẽ là thứ dễ bị bắn trúng nhất.

ROMEO

À, trong phát bắn đó anh đã trật lạm: cô ấy không hề bị bắn trúng

Bởi mũi tên của thần Cupid đâu, cô ấy sở hữu trí tuệ của nữ thần Diana;

Và được vũ trang kỹ càng trong lớp áo giáp sự trinh bạch vững chãi,

Cô ấy sống hoàn toàn miễn nhiễm trước chiếc cung yếu ớt trẻ con của thần tình yêu.

Cô ấy không chịu đứng lại để chịu đựng cuộc vây hãm của những lời đường mật

Cũng chẳng thèm đối mặt với những ánh mắt săm soi tấn công,

Cũng chẳng hé mở lòng mình trước thứ vàng bạc có thể quyến rũ cả thánh thần:

Ồ, cô ấy giàu có về nhan sắc, chỉ tiếc là nghèo ở chỗ

Rằng khi cô ấy qua đời, tài sản ấy cũng sẽ chết theo nhan sắc của cô ấy.

BENVOLIO

Thế ra cô ấy đã thề là sẽ sống đời trinh bạch ư?

ROMEO

Đúng thế, và sự dè sẻn đó tạo ra một sự lãng phí khổng lồ;

Bởi vì sắc đẹp bị bỏ đói bởi sự khắc nghiệt của cô ấy,

Đã tự cắt đứt vẻ đẹp khỏi mọi thế hệ mai sau.

Cô ấy quá xinh đẹp, quá khôn ngoan; khôn ngoan đến mức quá xinh đẹp,

Đến đỗi không xứng đáng nhận được phúc lành bằng cách đẩy tôi vào tuyệt vọng.

Cô ấy đã thề từ bỏ tình yêu, và ẩn chứa trong lời thề ấy

Là việc tôi đang sống như đã chết, kẻ vẫn đang sống để kể lại câu chuyện này đây.

BENVOLIO

Hãy nghe lời khuyên của tôi, thôi đừng nghĩ về cô ấy nữa.

ROMEO

Ôi, hãy dạy tôi làm thế nào để thôi không còn suy nghĩ nữa đi.

BENVOLIO

Bằng cách trao sự tự do cho đôi mắt của mình;

Hãy ngắm nhìn những tuyệt sắc giai nhân khác.

ROMEO

Đó chính là cách

Để khiến tôi thấy nhan sắc của cô ấy càng trở nên kiều diễm tuyệt trần hơn mà thôi.

Những chiếc mặt nạ vui tươi đang hôn lên trán của những mỹ nhân kia,

Dù có màu đen, vẫn gợi cho chúng ta nhớ rằng chúng đang che giấu một vẻ đẹp tuyệt mỹ;

Kẻ bị mù lòa làm sao có thể quên được

Khoa báu quý giá là thị lực mà hắn đã đánh mất.

Hãy chỉ cho tôi thấy một tuyệt sắc giai nhân vượt trội đi,

Thì nhan sắc của nàng ta có tác dụng gì ngoài việc đóng vai trò là một tấm bia chỉ đường

Để tôi có thể đọc được tên kẻ đã lướt qua tuyệt sắc giai nhân ấy?

Tạm biệt, anh chẳng thể dạy cho tôi cách quên đi được đâu.

BENVOLIO

Tôi sẽ bắt anh phải lĩnh hội bài học đó, bằng không tôi sẽ chết trong cảnh nợ nần.

(Cùng cáo lui.)