Đưa thi hài Vua Henry đệ Lục vào, có lính kích đi kèm để hộ tống, Phu nhân Anne làm người đưa tang, Tressel và Berkeley cùng các Quý ông khác.

ANNE.

Hãy hạ gác cỗ linh cữu tôn nghiêm này xuống,

Nếu sự tôn nghiêm còn có thể chôn vùi trong nấm mồ,

Trong lúc ta dâng trọn lòng thành kính tiếc thương

Cái chết bất kỳ của dòng Lancaster đức hạnh.

Hỡi hình hài lạnh ngắt đáng thương của vị thánh vương,

Hỡi tro tàn nhợt nhạt của dòng họ Lancaster.

Hỡi tàn tích vô huyết của dòng máu hoàng gia ấy,

Xin cho phép ta được gọi hồn ngươi trở về

Để lắng nghe những lời than khóc của nàng Anne khốn khổ,

Vợ của Edward nhà ngươi, của người con trai bị sát hại,

Bị đâm bởi chính bàn tay đã gây ra những vết thương này.

Kìa, nơi những khung cửa sổ đã tiễn biệt sinh mệnh ngươi,

Ta đang tuôn dòng lệ vô vọng từ đôi mắt kém cỏi của mình.

Ôi, nguyền rủa thay bàn tay đã tạo ra những vết đâm này;

Nguyền rủa thay trái tim đã đủ tàn nhẫn để làm điều đó;

Nguyền rủa thay huyết mạch đã để dòng máu này tuôn chảy từ đây.

Nguyện cho tai họa thảm khốc nhất giáng xuống kẻ đáng nguyền rủa ấy,

Kẻ khiến chúng ta đau khổ vì cái chết của người,

Nhiều hơn những gì ta có thể trù ẻo loài rắn lục, nhện, cóc nhái,

Hay bất kỳ sinh vật độc hại bò sát nào đang sống trên đời.

Nếu hắn có con, nguyện cho đứa trẻ ấy sinh ra thiếu tháng,

Quái dị, chào đời trước thời hạn,

Với diện mạo xấu xí và trái tự nhiên

Có thể khiến người mẹ đầy hy vọng phải khiếp sợ khi nhìn thấy,

Và làm kẻ thừa kế cho sự bất hạnh của hắn.

Nếu hắn có vợ, nguyện cho nàng ta trở nên

Đau khổ hơn bội phần vì cái chết của hắn

So với nỗi đau của ta vì người chồng trẻ và vì ngươi.

Giờ đây, hãy tiến về Chertsey cùng cỗ linh cữu thánh thiện này,

Được rước khỏi nhà thờ St. Paul để an táng tại đó;

Và bất cứ khi nào các ngươi mệt mỏi vì gánh nặng này,

Hãy nghỉ ngơi, trong lúc ta than khóc thi hài Vua Henry.

[Họ khiêng linh cữu lên.]

Richard, Công tước xứ Gloucester bước vào.

RICHARD.

Khoan đã, những kẻ khiêng linh cữu, hãy đặt nó xuống.

ANNE.

Tên pháp sư hắc ám nào đã triệu hồi con quái vật này

Để cản trở những việc làm đầy lòng thành kính và bác ái?

RICHARD.

Hỡi những kẻ đê tiện, hãy đặt linh cữu xuống, nếu không, nhân danh Thánh Paul,

Ta sẽ biến kẻ nào dám trái lệnh thành một thây ma!

QUÝ ÔNG.

Thưa ngài, xin lùi lại và để quan tài đi qua.

RICHARD.

Tên vô lại thất học kia, đứng lại khi ta ra lệnh!

Hãy giơ ngọn kích của ngươi cao hơn ngực ta,

Hoặc nhân danh Thánh Paul, ta sẽ đánh ngươi quỵ dưới chân ta

Và giẫm đạp lên ngươi, tên ăn mày vì tội dám hỗn xược.

[Họ đặt linh cữu xuống.]

ANNE.

Sao thế, các người đang run rẩy ư? Tất cả đều sợ hãi sao?

Chao ôi, ta không trách các ngươi, bởi các ngươi là phàm nhân,

Và mắt phàm thì không thể chịu đựng nổi ác quỷ.

Biến đi, hỡi sứ giả đáng sợ của địa ngục!

Ngươi chỉ có quyền lực trên thân xác phàm trần của người;

Còn linh hồn người thì ngươi không thể chạm tới; thế nên hãy xéo đi.

RICHARD.

Hỡi vị thánh ngọt ngào, vì lòng bác ái, xin đừng cay nghiệt thế.

ANNE.

Hỡi con quỷ bẩn thỉu, vì Chúa, hãy cút đi và đừng làm phiền chúng ta nữa;

Bởi ngươi đã biến trái đất hạnh phúc này thành địa ngục của chính mình,

Lấp đầy nó bằng những tiếng kêu nguyền rủa và tiếng than vãn thẳm sâu.

Nếu ngươi thích thú ngắm nhìn những hành động tàn bạo của mình,

Hãy nhìn vào tấm gương tàn sát này của ngươi.

Ôi, các quý ông, hãy nhìn, hãy nhìn những vết thương của Henry đã chết

Đang hé mở những đôi môi đông đặc và rỉ máu tươi trở lại!

Hãy đỏ mặt lên, hỡi khối hình thù dị hợm và bẩn thỉu,

Bởi chính sự hiện diện của ngươi đã khơi dòng máu này

Từ những thớ mạch lạnh lẽo và trống rỗng chẳng còn giọt máu nào.

Hành vi của ngươi, vô nhân tính và trái tự nhiên,

Đang kích động trận hồng thủy trái tự nhiên này.

Lạy Chúa, Đấng đã tạo ra dòng máu này, xin hãy trả thù cho cái chết của người!

Hỡi đất mẹ, Đấng đang uống dòng máu này, xin hãy trả thù cho cái chết của người!

Hoặc xin thiên đình dùng sét đánh chết kẻ sát nhân,

Hoặc xin đất mẹ há miệng thật rộng nuốt tươi hắn ngay lập tức,

Như cách ngươi đang nuốt trọn dòng máu của vị Vua nhân đức này,

Người đã bị tàn sát bởi cánh tay do quỷ dữ sai khiến.

RICHARD.

Thưa phu nhân, nàng chẳng hiểu gì về luật bác ái,

Đạo lý lấy ân báo oán, lấy phước lành đổi lấy lời nguyền.

ANNE.

Đồ đê tiện, ngươi chẳng biết lấy luật trời hay phép nước nào.

Chẳng có loài thú dữ nào lại không chút vương vấn lòng trắc ẩn.

RICHARD.

Nhưng ta thì chẳng có chút nào, và vì thế ta chẳng phải là thú.

ANNE.

Ôi thật kỳ diệu, khi ác quỷ lại nói lời thật!

RICHARD.

Còn kỳ diệu hơn khi các thiên thần lại nổi giận lôi đình.

Xin tuyệt đỉnh giai nhân của cõi thần tiên hãy rủ lòng thương,

Cho phép ta được giãi bày hoàn cảnh

Để minh oan cho chính mình khỏi những tội lỗi bịa đặt này.

ANNE.

Hỡi mầm mệnh độc hại lan tràn của một giống người, xin hãy rủ lòng thương,

Cho phép ta dựa vào hoàn cảnh

Để buộc tội chính cái bản chất đáng nguyền rủa của ngươi.

RICHARD.

Người đẹp hơn cả ngôn từ có thể xưng tụng, xin hãy cho ta

Chút thời gian nhẫn nại để phân trần.

ANNE.

Kẻ xấu xa hơn cả tâm can có thể tưởng tượng, ngươi chẳng thể đưa ra

Lời biện hộ nào hợp lý hơn là tự thắt cổ mình đi.

RICHARD.

Làm thế khác nào ta tự nhận tội trong sự tuyệt vọng.

ANNE.

Và chính bằng sự tuyệt vọng ấy, ngươi sẽ được dung thứ

Vì đã thi hành sự trừng phạt xứng đáng lên chính bản thân mình,

Kẻ từng gây ra những vụ tàn sát bất xứng lên người khác.

RICHARD.

Cứ cho là ta không giết họ đi?

ANNE.

Vậy thì cứ cho là họ không bị giết đi.

Nhưng họ đã chết, và hỡi tên nô lệ quỷ quyệt, chính tay ngươi đã làm điều đó.

RICHARD.

Ta không giết chồng của nàng.

ANNE.

Thế thì chắc ngài ấy vẫn còn sống nhỉ.

RICHARD.

Không, ngài ấy đã chết, và bị sát hại bởi chính tay Edward.

ANNE.

Ngươi nói dối nuốt trôi cả lưỡi. Nữ hoàng Margaret đã tận mắt thấy

Thanh gươm bén đẫm máu sát nhân của ngươi bốc khói,

Thanh gươm mà có lần ngươi đã chĩa thẳng vào ngực bà ấy,

Nếu các anh trai ngươi không gạt phắt mũi gươm ra.

RICHARD.

Ta bị khiêu khích bởi cái lưỡi đầy lời vu khống của bà ta,

Kẻ đã đổ tội lỗi của họ lên đôi vai vô tội của ta.

ANNE.

Ngươi bị khiêu khích bởi tâm can đẫm máu của chính ngươi,

Kẻ chẳng bao giờ mơ tưởng điều gì ngoài những cuộc tàn sát.

Có phải chính ngươi đã giết vị Vua này không?

RICHARD.

Ta thừa nhận.

ANNE.

Ngươi dám thừa nhận ư, đồ nhím xù? Vậy xin Chúa cũng phù hộ để ta thấy

Ngươi bị đọa đày địa ngục vì hành động độc ác đó.

Ôi, ngài vô cùng dịu dàng, hiền hòa và đức hạnh.

RICHARD.

Thế thì càng tốt cho Vua trên trời, Đấng đang giữ ngài ấy.

ANNE.

Ngài ở trên thiên đường, nơi mà đời nào ngươi bước chân tới được.

RICHARD.

Hãy để ngài ấy cảm ơn ta, kẻ đã giúp đưa ngài ấy về đó,

Bởi ngài ấy thích hợp với chốn đó hơn là trần gian.

ANNE.

Còn ngươi thì chẳng xứng đáng với chốn nào ngoài địa ngục.

RICHARD.

Vẫn còn một chốn nữa, nếu nàng chịu nghe ta nhắc tên.

ANNE.

Một ngục tối nào đó chăng.

RICHARD.

Phòng ngủ của nàng.

ANNE.

Nguyện cho giấc ngủ tồi tệ giáng xuống căn phòng nơi ngươi nằm!

RICHARD.

Sẽ thế đấy, thưa phu nhân, cho đến khi ta được nằm chung với nàng.

ANNE.

Ta mong là thế.

RICHARD.

Ta chắc chắn là thế. Nhưng thưa Phu nhân Anne dịu dàng,

Để gác lại màn đối đáp sắc bén này,

Và chuyển sang một nhịp điệu chậm rãi hơn:

Chẳng lẽ kẻ gây ra cái chết yểu mệnh

Của những vị hoàng tử dòng Plantagenet này, cả Henry lẫn Edward,

Lại không đáng tội bằng kẻ trực tiếp hành hình sao?

ANNE.

Chính ngươi là nguyên nhân và là kết quả đầy nguyền rủa nhất.

RICHARD.

Vẻ đẹp của nàng chính là nguyên nhân dẫn đến kết quả ấy:

Vẻ đẹp của nàng đã ám ảnh ta trong những giấc ngủ

Khiến ta dám nhận lấy cái chết của cả thế giới,

Miễn là được sống dù chỉ một giờ trong lồng ngực ngọt ngào của nàng.

ANNE.

Nếu ta nghĩ được như thế, nói cho ngươi hay, tên sát nhân kia,

Những móng tay này sẽ cào xé nát vẻ đẹp ấy khỏi đôi má ta.

RICHARD.

Đôi mắt này không thể chịu đựng nổi sự tàn phá của vẻ đẹp đó;

Nàng sẽ chẳng thể làm tổn hại nó nếu có ta đứng cạnh.

Như vạn vật trên đời được sưởi ấm bởi ánh mặt trời,

Ta cũng được sưởi ấm bởi nàng; nàng chính là ban mai, là sinh mệnh của ta.

ANNE.

Nguyện cho đêm đen che khuất ban mai của ngươi, và cái chết che khuất sinh mệnh ngươi.

RICHARD.

Xin chớ tự nguyền rủa mình, hỡi tạo vật xinh đẹp; nàng chính là cả hai điều đó.

ANNE.

Ước gì ta được thế, để có thể trả thù được ngươi.

RICHARD.

Thật là một mối thù trái tự nhiên làm sao,

Khi lại muốn trả thù kẻ hết lòng yêu thương nàng.

ANNE.

Đó là một mối thù chính đáng và hợp lý,

Khi trả thù kẻ đã sát hại phu quân của ta.

RICHARD.

Kẻ đã cướp đi người chồng của nàng, thưa phu nhân,

Làm điều đó là để giúp nàng tìm được một người chồng tốt hơn.

ANNE.

Chẳng có kẻ nào tốt hơn ngài ấy đang hít thở trên mặt đất này.

RICHARD.

Vẫn còn kẻ đang sống và yêu thương nàng nhiều hơn thế.

ANNE.

Hãy nêu tên hắn ra.

RICHARD.

Plantagenet.

ANNE.

Ồ, đó chẳng phải là chính hắn sao.

RICHARD.

Cùng một cái tên, nhưng là một người có bản tính tốt đẹp hơn.

ANNE.

Hắn ở đâu?

RICHARD.

Ở đây.

[Nàng nhổ nước bọt vào mặt hắn.]

Sao nàng lại nhổ nước bọt vào ta?

ANNE.

Ước gì đó là chất độc chết người, vì lợi ích của ngươi.

RICHARD.

Chưa từng có chất độc nào xuất phát từ một chốn ngọt ngào đến thế.

ANNE.

Chưa từng có chất độc nào bám lấy một con cóc gớm ghiếc hơn thế.

Tránh ra khỏi tầm mắt ta! Ngươi làm vẩn đục đôi mắt ta rồi.

RICHARD.

Đôi mắt của nàng, thưa phu nhân ngọt ngào, đã làm vẩn đục đôi mắt ta.

ANNE.

Ước gì chúng hóa thành loài hắc xà để đánh gục ngươi chết tươi!

RICHARD.

Ta ước chúng được như vậy, để ta có thể chết quách đi cho rồi;

Bởi giờ đây chúng đang giết ta bằng một cái chết từ từ trong sự sống.

Chính đôi mắt ấy của nàng đã rút đi những giọt lệ mặn từ mắt ta,

Làm hổ thẹn vẻ ngoài của ta với biết bao giọt nước mắt trẻ con.

Những đôi mắt này, chưa từng rơi một giọt lệ thương xót nào,

Phải, ngay cả khi cha ta là York và Edward cùng khóc

Khi nghe tiếng kêu thương thảm thiết mà Rutland cất lên

Lúc tên Clifford mặt đen vung kiếm gí vào cậu bé;

Hay khi người cha thượng võ của nàng, tựa một đứa trẻ,

Kể lại câu chuyện buồn về cái chết của cha ta,

Và ngưng lại đến hai mươi lần để thổn thức và khóc than,

Khiến tất cả những kẻ đứng xem đều ướ đẫm đôi gò má

Như những thân cây đẫm gội trong mưa. Trong quãng thời gian buồn thương ấy,

Đôi mắt nam nhi của ta đã khinh bỉ một giọt nước mắt hèn mọn;

Và những gì mà nỗi đau ấy không thể rút ra từ trong ta,

Thì vẻ đẹp của nàng đã làm được, khiến chúng mù lòa vì khóc thương.

Ta chưa từng cầu xin bất kỳ người bạn hay kẻ thù nào;

Lưỡi ta chưa bao giờ học được những lời đường mật ngọt ngào;

Nhưng giờ đây khi vẻ đẹp của nàng được đặt làm phần thưởng,

Trái tim kiêu hãnh của ta bèn cất lời cầu xin, và thúc giục lưỡi ta cất tiếng.

[Nàng nhìn hắn bằng ánh mắt khinh miệt.]

Đừng dạy đôi môi nàng nét khinh miệt ấy; bởi nó được sinh ra

Là để trao những nụ hôn, thưa phu nhân, chứ không phải cho sự miệt thị đó.

Nếu trái tim đầy thù hận của nàng không thể tha thứ,

Kìa, ở đây ta trao nàng thanh gươm sắc nhọn này,

Nếu nàng muốn giấu nó vào lồng ngực chân thành này

Và giải thoát cho linh hồn đang tôn thờ nàng,

Ta xin phơi bày lồng ngực trần trước nhát chém tử thần,

Và quỳ gối khiêm nhường van xin cái chết từ nàng,

[Hắn quỳ xuống và vạch trần lồng ngực; nàng dùng gươm chĩa vào đó.]

Nào, đừng ngập ngừng, bởi chính ta đã giết Vua Henry—

Nhưng chính vẻ đẹp của nàng đã xúi giục ta.

Nào, hãy ra tay đi; chính ta đã đâm chết hoàng tử trẻ Edward—

Nhưng chính gương mặt tựa thiên thần của nàng đã thúc đẩy ta.

[Nàng buông rơi thanh gươm.]

Hãy nhặt lại thanh gươm, hoặc nhặt lấy ta.

ANNE.

Hãy đứng lên, đồ giả hình. Dù ta có muốn ngươi chết đi chăng nữa,

Ta cũng sẽ không làm kẻ hành hình ngươi.

RICHARD.

Vậy hãy bảo ta tự sát đi, và ta sẽ làm điều đó.

ANNE.

Ta đã nói rồi còn gì.

RICHARD.

Đó chỉ là lúc nàng đang giận dữ.

Hãy thốt lại điều đó lần nữa, và ngay khi lời vừa dứt,

Bàn tay này, vì tình yêu dành cho nàng mà đã giết chết tình yêu của nàng,

Sẽ vì tình yêu dành cho nàng mà giết đi một tình yêu chân thật hơn bội phần.

Nàng sẽ phải đồng lõa trong cái chết của cả hai người đó.

ANNE.

Ước gì ta thấu được lòng dạ ngươi.

RICHARD.

Nó đã được thể hiện rõ qua lời lưỡi ta rồi.

ANNE.

Ta e rằng cả hai đều giả dối.

RICHARD.

Thế thì chẳng bao giờ có người đàn ông nào chân thật cả.

ANNE.

Thôi được rồi, hãy cất gươm đi.

RICHARD.

Vậy hãy nói rằng hòa ước giữa chúng ta đã thành.

ANNE.

Chuyện đó rồi ngươi sẽ rõ sau.

RICHARD.

Nhưng ta có được sống trong hy vọng không?

ANNE.

Ai mà chẳng sống bằng hy vọng, ta mong thế.

RICHARD.

Xin hãy rủ lòng thương mang chiếc nhẫn này.

ANNE.

Nhận lấy không có nghĩa là ban ra.

[Hắn đeo nhẫn vào tay nàng.]

RICHARD.

Hãy nhìn cách chiếc nhẫn của ta ôm trọn ngón tay nàng;

Cũng giống như lồng ngực nàng đang ôm ấp trái tim bé nhỏ của ta vậy;

Hãy mang cả hai đi, bởi cả hai đều là của nàng.

Và nếu người đầy tớ nghèo hèn tận tụy này

Có thể xin một ân huệ từ bàn tay khoan dung của nàng,

Nàng sẽ củng cố hạnh phúc cho hắn mãi mãi.

ANNE.

Đó là gì?

RICHARD.

Rằng nàng hãy vui lòng gác lại những nỗi sầu muộn này

Cho kẻ có nhiều lý do để tang nhất,

Và lập tức đến Crosby Place;

Nơi mà sau khi ta đã long trọng an táng

Vị vua cao quý này tại tu viện Chertsey,

Và làm ướt nấm mồ người bằng những giọt lệ ăn năn của ta,

Ta sẽ đến túc trực bên nàng với trọn vẹn bổn phận và lòng cung kính.

Vì nhiều lý do không tiện nói ra, ta nài xin nàng

Hãy ban cho ta ân huệ này.

ANNE.

Với tất cả tấm lòng, và ta cũng rất vui mừng khôn xiết

Khi thấy ngươi trở nên hối cải nhường ấy.

Tressel và Berkeley, hãy đi cùng ta.

RICHARD.

Hãy nói lời tạm biệt với ta đi.

ANNE.

Còn nhiều hơn những gì ngươi đáng nhận đấy;

Nhưng vì ngươi đã dạy ta cách nịnh hót ngươi,

Hãy coi như ta đã nói lời tạm biệt rồi đi.

[Phu nhân Anne, Tressel và Berkeley bước ra.]

RICHARD.

Này các anh em, hãy khiêng linh cữu lên.

QUÝ ÔNG.

Hướng về Chertsey phải không thưa quý ngài?

RICHARD.

Không, đến tu viện White Friars; hãy đợi ta đến đó.

[Lính kích và các Quý ông khiêng linh cữu bước ra.]

Có người phụ nữ nào trong tâm trạng thế này mà từng bị cưa cẩm chưa?

Có người phụ nữ nào trong tâm trạng thế này mà từng bị chinh phục chưa?

Ta sẽ chiếm lấy nàng, nhưng ta sẽ chẳng giữ nàng lâu đâu.

Chà, ta, kẻ đã giết chồng nàng lẫn cha của chồng nàng,

Lại có thể chiếm được nàng ngay trong lúc căm hận tột cùng của tim nàng,

Với những lời nguyền rủa trên môi, những giọt lệ trong mắt,

Cùng chứng nhân đẫm máu cho lòng căm thù của nàng ở ngay bên cạnh,

Khi mà Chúa, lương tâm nàng, và những ngăn trở ấy đều chống lại ta,

Và ta chẳng có lấy một người bạn nào để hậu thuẫn cho cuộc tình này,

Ngoài một tên quỷ sứ trơ trẽn và những cái liếc nhìn giả dối?

Thế mà vẫn chiến thắng được nàng, thật là một trời một vực!

Hà!

Nàng đã quên bẵng đi rồi sao vị hoàng tử dũng mãnh ấy,

Edward, người chồng của nàng, kẻ mà khoảng ba tháng trước,

Ta đã đâm chết trong cơn thịnh nộ tại Tewksbury?

Một quý ông ngọt ngào và đáng yêu biết bao,

Được tạo tác trong sự hào phóng vô tận của tạo hóa,

Trẻ trung, dũng cảm, khôn ngoan, và chắc chắn là vô cùng cao quý,

Mà cả thế giới rộng lớn này chẳng thể tìm đâu ra người thứ hai.

Thế mà nàng lại cúi đầu rủ lòng rủ mắt trước ta ư,

Kẻ đã cắt đứt thời khắc xuân xanh tuyệt đẹp của vị hoàng tử ngọt ngào này,

Và biến nàng thành góa phụ của một chiếc giường đầy tang tóc?

Trước ta, kẻ mà tất cả những gì có được chẳng bằng một nửa phần của Edward?

Trước ta, kẻ đi khập khiễng và dị dạng thế này?

Cược cả công quốc của ta với một đồng xu rách của kẻ ăn mày,

Rằng bấy lâu nay ta đã tự đánh giá thấp ngoại hình của mình rồi!

Thề có mạng sống của ta, nàng nhận ra rằng, dẫu ta không thể thấy,

Thì bản thân ta quả là một đấng mày râu vô cùng tuấn tú.

Ta sẽ tốn kém một phen để sắm lấy một chiếc gương soi,

Và thuê lấy vài chục người thợ may

Để nghiên cứu những mốt thời trang nhằm tô điểm cho thân hình này.

Vì ta đã luồn lọt chiếm được thiện cảm với chính mình,

Ta sẽ duy trì nó bằng chút ít chi phí.

Nhưng trước tiên ta sẽ vùi tên kia xuống mồ,

Rồi sau đó mới quay về than khóc với người tình của ta.

Hãy chiếu sáng đi, hỡi vầng thái dương tươi đẹp, cho đến khi ta mua được tấm gương,

Để ta có thể ngắm cái bóng của mình mỗi khi bước qua.

[Hắn bước ra.]