Vương hậu cùng các phu nhân bước vào.

VƯƠNG HẬU.

Nhà vua sẽ đi lối này. Đây chính là lối

Dẫn đến tòa tháp được xây trong điềm gở của Julius Caesar,

Nơi lồng ngực đá hoa cương của nó, người chúa công khốn khổ của ta

Đang bị Bolingbroke kiêu ngạo phán quyết giam cầm như một tù nhân.

Nào, chúng ta hãy dừng chân tại đây, nếu mảnh đất nổi loạn này

Còn chút chỗ nghỉ ngơi cho vị vương hậu của vị vua chân chính.

Vua Richard và đội hộ vệ bước vào.

Nhưng khoan đã, kìa, hãy nhìn, hay đúng hơn là đừng nhìn

Bông hồng tươi thắm của ta đang héo tàn; nhưng hãy ngước lên, hãy nhìn xem,

Để lòng trắc ẩn có thể tan thành giọt sương mai

Và gội rửa chàng tươi tắn lại bằng những giọt nước mắt tình thủy chung.

Ôi chàng, nguyên mẫu nơi thành Troia xưa từng đứng,

Chàng là bản đồ của danh dự, chàng là lăng mộ của Vua Richard,

Chứ không phải Vua Richard! Hỡi quán trọ kiều diễm nhất,

Sao nỗi buồn khắc khổ lại phải trọ lại nơi chàng,

Khi sự khải hoàn nay lại trở thành kẻ khách của quán rượu tầm thường?

VUA RICHARD.

Đừng cùng chìm đắp với nỗi buồn, hỡi người phụ nữ hiền, xin đừng thế,

Kẻo làm cho đoạn kết của ta đến quá nhanh. Hỡi tâm hồn thiện lương, hãy học lấy

Cách xem hoàn cảnh trước kia chỉ là một giấc mộng đẹp,

Mà khi bừng tỉnh, sự thật về thân phận chúng ta

Chỉ phơi bày cho ta thấy điều này. Hỡi người yêu dấu, ta đã kết nghĩa huynh đệ

Cùng Nỗi Sợ hãi lạnh lùng, và hắn cùng ta

Sẽ giữ vững giao ước ấy cho đến tận lúc chết. Nàng hãy mau đi Pháp,

Và ẩn mình trong một tu viện nào đó.

Cuộc đời thánh thiện của chúng ta phải giành lấy chiếc mão của một thế giới mới,

Thứ mà những giờ phút phàm tục của ta nơi đây đã vứt bỏ.

VƯƠNG HẬU.

Sao cơ, Richard của ta cả về hình dáng lẫn tâm hồn

Đã bị biến chất và suy yếu rồi sao! Bolingbroke đã truất phế

Cả trí tuệ của chàng ư? Hắn đã bước vào tận trái tim chàng rồi sao?

Con sư tử lúc lâm chung vẫn giơ chân cào

Và cào rách mặt đất, dẫu chẳng được gì hơn, bằng sự cuồng nộ

Vì bị khuất phục; thế mà chàng, tựa như một học trò,

Lại chịu đựng sự trừng phạt một cách dịu dàng, cúi hôn chiếc roi da,

Và nịnh nọt cơn cuồng nộ với một sự hèn mọn đê hèn,

Trong khi chàng là một con sư tử và là vua của muôn loài muông thú?

VUA RICHARD.

Quả thật là vua của muôn loài muông thú! Nếu không phải là loài thú,

Thì ta đã mãi là một vị vua hạnh phúc giữa lòng con người.

Hỡi người từng là vương hậu, hãy chuẩn bị lên đường sang Pháp.

Hãy nghĩ rằng ta đã chết, và ngay tại chốn này, nàng đang cất lời

Từ biệt cuộc sống cuối cùng, tựa như từ giường bệnh của ta.

Vào những đêm đông dằng dặc, hãy ngồi bên lò sưởi

Cùng những bậc bô lão nhân hậu, và để họ kể cho nàng nghe những câu chuyện

Về những thời đại đầy bi thương đã lùi vào dĩ vãng;

Và trước khi nàng cất lời chúc ngủ ngon, để xoa dịu nỗi đau của họ,

Hãy kể cho họ nghe câu chuyện đầy bi thảm về ta,

Và khiến những người lắng nghe phải đẫm lệ chìm vào giấc ngủ.

Bởi vì những thanh củi vô tri ấy cũng sẽ đồng cảm

Với giọng điệu nặng trĩu từ chiếc lưỡi đầy xúc cảm của nàng,

Và vì lòng trắc ẩn sẽ khóc đến tắt cả ngọn lửa;

Và rồi có kẻ sẽ than khóc trong tro tàn, có kẻ đau đớn đến đen đúa như than,

Vì sự truất phế của một vị vua chính đáng.

Northumberland cùng đoàn tùy tùng bước vào.

NORTHUMBERLAND.

Thưa bệ hạ, tâm ý của Bolingbroke đã thay đổi.

Ngài phải đến Pomfret, chứ không phải tháp Luân Đôn.

Và thưa vương hậu, đã có lệnh dành riêng cho ngài:

Ngài phải mau chóng lên đường sang Pháp với tốc độ nhanh nhất.

VUA RICHARD.

Northumberland, ngươi chính là chiếc thang mà nhờ đó

Kẻ đang leo cao Bolingbroke mới bước lên ngai vàng của ta,

Thời gian sẽ chẳng trôi qua thêm mấy giờ nữa đâu

Trước khi tội ác ghê tởm ấy, khi đã dồn tụ đủ sức mạnh,

Sẽ bùng nổ thành sự thối nát. Ngươi sẽ phải nghĩ rằng,

Dù hắn có chia đôi vương quốc và ban cho ngươi một nửa

Thì vẫn là quá ít, dẫu ngươi đã giúp hắn chiếm lấy tất cả.

Và hắn cũng sẽ nghĩ rằng ngươi, kẻ vốn rành rẽ đường đi nước bước

Để đưa những vị vua phi pháp lên ngai, hẳn cũng sẽ biết cách,

Chỉ cần bị thúc ép đôi chút, tìm ra một con đường khác

Để giật sập hắn xuống khỏi chiếc ngai vàng cướp đoạt.

Tình yêu của những kẻ gian ác rồi sẽ chuyển thành nỗi sợ,

Nỗi sợ ấy thành lòng căm hận, và căm hận sẽ biến một trong hai hoặc cả hai

Thành mối hiểm họa xứng đáng và cái chết thích đáng.

NORTHUMBERLAND.

Tội lỗi của ta xin cứ đổ lên đầu ta, và chấm dứt chuyện đó ở đây.

Hãy từ giã rồi chia tay đi, vì các người phải đi ngay lập tức.

VUA RICHARD.

Bị chia cắt đến hai lần! Những kẻ tàn nhẫn, các ngươi đang giày xéo lên

Một mối lương duyên kép, giữa chiếc mão của ta với ta,

Và rồi giữa ta với người vợ kết tóc se tơ của mình.

Hãy để ta dùng một nụ hôn để xóa bỏ lời thề giữa ngươi và ta;

Mà thôi, cũng chẳng được thế, bởi nó được tạo nên bằng một nụ hôn.

Hãy chia rẽ chúng ta đi, Northumberland: Ta hướng về phương bắc,

Nơi cái lạnh thấu xương và bệnh tật gặm nhấm xứ sở ấy;

Còn vợ ta về Pháp, nơi nàng từng xuất phát trong sự lộng lẫy,

Nàng từng đến đây được trang hoàng lộng lẫy như tháng Năm ngọt ngào,

Để rồi bị tống trở về như dịp lễ Hallowmas hay những ngày ngắn ngủi nhất trong năm.

VƯƠNG HẬU.

Và chúng ta buộc phải chia lìa ư? Chúng ta phải xa nhau sao?

VUA RICHARD.

Phải, tay rời tay, hỡi tình yêu của ta, và tim lìa tim.

VƯƠNG HẬU.

Hãy đày ải cả hai chúng ta, và hãy để nhà vua đi cùng thiếp.

NORTHUMBERLAND.

Đó thì đượm tình yêu đấy, nhưng lại thiếu chút mưu lược chính trị.

VƯƠNG HẬU.

Vậy chàng đi đâu, xin hãy cho thiếp theo đó.

VUA RICHARD.

Thế thì hai kẻ cùng khóc, sẽ gộp lại thành một nỗi đau.

Nàng hãy khóc vì ta ở Pháp, ta sẽ khóc vì nàng ở nơi đây;

Ở xa nhau còn hơn ở gần mà chẳng thể gần nhau.

Hãy đi đi, hãy đếm bước đường của nàng bằng những tiếng thở dài, còn ta bằng những tiếng rên rỉ.

VƯƠNG HẬU.

Thế thì con đường dài nhất sẽ mang theo những tiếng than dài nhất.

VUA RICHARD.

Ta sẽ rên rỉ gấp đôi cho mỗi bước chân, dẫu đường ngắn,

Và bù đắp đoạn đường ấy bằng một trái tim nặng trĩu.

Nào, nào, trong việc ve vãn nỗi buồn, chúng ta hãy thật ngắn gọn,

Vì một khi đã kết hôn với nó, nỗi buồn sẽ kéo dài đằng đẵng biết bao.

Một nụ hôn sẽ khóa chặt đôi môi chúng ta, và lặng thầm chia ly;

Ta trao nụ hôn của mình như thế này, và ta đón lấy trái tim nàng như thế này.

[Họ hôn nhau.]

VƯƠNG HẬU.

Xin hãy trả lại cho thiếp trái tim của chính thiếp; chẳng phải là điều hay ho gì

Khi tự chuốc lấy việc giữ gìn rồi bóp nghẹt trái tim chàng.

[Họ lại hôn nhau.]

Thôi được, giờ thì thiếp đã lấy lại được thứ thuộc về mình rồi, chàng hãy đi đi,

Để thiếp còn có thể cố gắng giết chết nó bằng một tiếng thở dài.

VUA RICHARD.

Chúng ta đang làm cho nỗi buồn trở nên ủy mị với sự lưu luyến ngây dại này:

Một lần nữa, vĩnh biệt nàng. Phần còn lại hãy để nỗi buồn thay lời muốn nói.

[Họ rời đi.]