Khắp Paris, mọi người bọc đồ sứ cho xuống hầm, khâu ngọc trai vào đường viền áo quần, giấu nhẫn vàng trong gáy sách. Máy đánh chữ chiếm không gian làm việc của bảo tàng. Sảnh trở thành bãi đóng đồ, sàn nhà đầy rơm, mùn cưa và dây thừng.

Đến trưa, thợ khóa được triệu lên phòng giám đốc. Marie-Laure ngồi bắt chéo chân trên sàn của quầy treo khóa và cố đọc cuốn sách của mình. Thuyền trưởng Nemo định đưa giáo sư Aronnax và bạn đồng hành lặn xuống sâu, đi qua bãi nuôi sò để lùng ngọc trai, nhưng giáo sư Aronnax sợ đụng độ cá mập và dù cô nóng lòng muốn biết chuyện gì sẽ xảy ra, nhưng những câu chữ cứ rời rạc trên trang giấy. Từ chuyển thành chữ cái, chữ cái trở thành những chấm nổi khó hiểu. Cô cảm giác như thể mỗi tay đang đeo một cái găng tay hở ngón dày.

Phía dưới sảnh, chỗ trạm gác, một bảo vệ vặn tới lui núm dò sóng nhưng chỉ bắt được những tiếng rè rè, xì xì. Khi ông bảo vệ tắt đài, sự im lặng bao trùm cả bảo tàng.

Làm ơn để tất cả chuyện này chỉ là một trò đùa, một trò chơi hóc búa cha tạo ra, một câu đố mà cô phải giải. Cánh cửa đầu tiên, một ổ khóa số. Cánh cửa thứ hai, một chốt cố định. Cánh cửa thứ ba sẽ mở ra nếu cô thì thầm một câu thần chú xuyên qua lỗ khóa. Vượt qua mười ba cánh cửa và mọi thứ sẽ trở lại bình thường.

Ngoại ô thành phố, chuông nhà thờ điểm một tiếng. Một giờ rưỡi. Cha vẫn chưa trở lại. Đôi khi, vài tiếng thịch từ ngoài vườn cây hay ngoài đường vọng vào bảo tàng, như thể ai đấy đang thả các bao tải trộn xi măng từ trên cao xuống. Với mỗi xung động, hàng nghìn chiếc chìa khóa trong các tủ kéo khẽ rung trên móc.

Chẳng có ai đi lên xuống hành lang. Một loạt chấn động thứ hai kéo đến gần hơn, rộng hơn. Tiếng chìa khóa rung cùng tiếng sàn nứt và cô nghĩ cô ngửi được mùi bụi từ trên trần bay mù mịt.

“Cha ơi?”

Chẳng có ai. Không bảo vệ, không người gác, không thợ mộc, không có tiếng gót giày lộp cộp của thư ký đi dọc hành lang.

Chúng có thể hành quân trong nhiều ngày mà không cần ăn. Chúng giao cấu với bất cứ nữ sinh nào chúng gặp.

“Có ai không?”, giọng cô nhanh chóng chìm nghỉm, hành lang sao mà vắng lặng. Nó làm cô sợ.

Một lát sau, có tiếng chìa khóa leng keng, tiếng bước chân và tiếng cha gọi tên cô. Mọi thứ xảy ra quá nhanh. Cha kéo mở những ngăn kéo lớn, thấp; hàng tá móc khóa kêu loảng xoảng.

“Ba ơi, con nghe.”

“Nhanh lên.”

“Cuốn sách của con.”

“Tốt hơn nên để nó lại. Nó quá nặng.”

“Để lại sách của con sao?”

Cha kéo cô ra khỏi cửa và khóa quầy khóa lại. Bên ngoài, dường như làn sóng hoảng loạn đang lan qua các hàng cây như dư chấn sau trận động đất.

Cha hỏi, “Người gác đâu?”

Những giọng nói gần như nghẹn lại: quân lính.

Các giác quan của Marie-Laure lộn xộn. Có phải đó là tiếng máy bay ầm ầm? Có phải đó là mùi khói? Có phải ai đó đang nói tiếng Đức?

Cô nghe cha trao đổi vài từ với một người lạ và giao lại mấy chìa khóa. Rồi hai cha con đi nhanh qua cổng đến đường Cuvier, hình như đụng phải bao cát hay những viên cảnh sát lặng lẽ hay thứ gì đó vừa mới được dựng lên ở giữa đường.

Sáu khối nhà, ba mươi tám nắp cống. Cô đếm tất cả. Vì cha đã đóng đinh những tấm gỗ lên cửa sổ nên căn hộ của họ ngột ngạt và nóng bức. “Việc này chỉ mất một phút thôi, Marie-Laure. Rồi cha sẽ giải thích sau.” Hình như cha nhét vài thứ vào trong cái ba lô bằng vải bạt. Cô nghĩ đó là thức ăn, cố nhận dạng chúng qua tiếng động. Cà phê. Thuốc lá. Có phải bánh mì không?

Thứ gì đó lại rơi thịch và cánh cửa sổ rung rung. Đĩa rung lắc trên chạn. Tiếng còi xe ô tô inh ỏi. Marie-Laure đến chỗ mô hình thu nhỏ và lướt ngón tay qua các ngôi nhà. Vẫn ở chỗ cũ. Vẫn ở chỗ cũ. Vẫn ở chỗ cũ.

“Đi vệ sinh đi, Marie.”

“Con không mắc.”

“Có khi lâu lắm con mới có thể được đi vệ sinh lại.”

Cha cài khuy áo khoác mùa đông cho cô, dù giờ mới giữa tháng Sáu và hai cha con hối hả đi xuống cầu thang. Trên đường Patriarches, cô nghe thấy tiếng giậm chân từ xa, như thể hàng nghìn người đang di chuyển. Cô bước đi cạnh cha với cây ba toong lồng qua nắm tay, tay kia túm chặt ba lô của cha, mọi thứ thật lộn xộn, giống như trong những cơn ác mộng.

Phải, trái. Một đoạn đường lát đá dài giữa hai lần rẽ. Chẳng mấy chốc họ đã đi trên những con phố, cô chắc chắn, mà cô chưa từng đi qua, những con phố bên ngoài mô hình cha đã làm. Marie-Laure đã đi rất lâu kể từ thời điểm cô từ bỏ việc đếm bước chân lúc hai cha con hòa vào một dòng người đông đúc đến nỗi cô cảm thấy hơi người nóng đến ngộp thở.

“Lên tàu hỏa sẽ mát hơn, Marie. Giám đốc đã sắp xếp vé cho chúng ta.”

“Chúng ta có thể vào trong không?”

“Cổng đã khóa.”

Đám đông tỏa ra sự căng thẳng ghê người.

“Con sợ, ba ơi.”

“Bám sát ba.”

Cha dẫn cô đi hướng khác. Hai cha con băng qua một con đường lớn náo động, rồi đi trên một ngõ hẻm có mùi cống bẩn. Lúc nào cũng có tiếng đồ dùng kêu lạch cạch bên trong ba lô của cha và tiếng còi ô tô từ xa không ngớt kêu inh ỏi.

Trong một phút, hai cha con thấy mình ở giữa một đám đông khác. Nhiều giọng nói dội lại bức tường cao, xung quanh cô là mùi quần áo ướt. Ở đâu đó có ai đấy đang hét gọi tên qua một chiếc loa cầm tay.

“Chúng ta đang ở đâu vậy hả ba?”

“Ga Saint-Lazare.”

Một đứa trẻ khóc. Cô ngửi thấy mùi nước tiểu.

“Có lính Đức không hả ba?”

“Không, con yêu.”

“Nhưng chẳng bao lâu nữa đúng không?”

“Người ta nói vậy.”

“Chúng ta sẽ làm gì khi chúng đến đây?”

“Lúc ấy chúng ta đã ở trên tàu hỏa.”

Đâu đó bên phải cô, một đứa trẻ kêu thất thanh. Một giọng đàn ông hoảng loạn yêu cầu mọi người tránh ra. Một người phụ nữ gần như gào lên, “Sebastien đâu? Sebastien đâu?”, liên tục.

“Trời tối chưa ạ?”

“Giờ mới chạng vạng. Nghỉ một lúc nào. Thở đều nào.”

Ai đó nói, “Tập đoàn quân số Hai đã bị đánh tan, Tập đoàn quân số Chín đã bị chặt đứt. Những hạm đội tinh nhuệ nhất của Pháp đã bị đánh bại.”

Ai khác nói, “Chúng ta sẽ bị giày xéo.”

Những cái rương kéo trên đá lát đường, một con chó con sủa ăng ẳng, tiếng còi của người bán vé, một cỗ máy khổng lồ ầm ầm khởi động sau đó tắt ngóm. Marie-Laure cố kìm cơn nhộn nhạo trong bụng.

“Nhưng chúng tôi có vé, vì Chúa!”, ai đó gào lên đằng sau cô.

Đó là cuộc hỗn chiến. Sự kích động tràn qua đám đông. “Nó trông như thế nào vậy ba?”

“Cái gì, Marie?”

“Nhà ga. Màn đêm.”

Cô nghe thấy tiếng bật lửa của cha, tiếng rít và mùi thuốc lá tỏa ra khi điếu thuốc của cha bắt lửa.

“Xem nào. Cả thành phố tối đen. Không đèn đường, không ánh sáng trong các ô cửa sổ. Thỉnh thoảng có ánh đèn pha chiếu lên bầu trời tìm máy bay. Có một người phụ nữ mặc áo choàng. Và một người phụ nữ khác mang theo một chồng đĩa.”

“Và quân lính phải không?”

“Không có quân lính, Marie.”

Cha tìm tay cô. Nỗi sợ của cô đã lắng xuống một chút. Nước mưa nhỏ giọt qua ống máng.

“Giờ chúng ta làm gì hả ba?”

“Hi vọng một chuyến tàu hỏa.”

“Những người khác đang làm gì ạ?”

“Họ cũng hi vọng.”