Đó là tòa lâu đài bước ra từ những câu chuyện kể: tám hay chín tòa nhà bằng đá nép mình bên dưới ngọn đồi, mái màu nâu đỏ nhạt, những ô cửa sổ nhỏ, tháp nhọn và tháp canh, cỏ dại mọc trên mái ngói. Một con sông nhỏ hiền hòa uốn lượn quanh những cánh đồng bạt ngàn. Kể cả vào những giờ trong sạch nhất vào những ngày trong trẻo nhất ở Zollverein, Werner cũng chưa bao giờ được hít thở bầu không khí trong lành như thế này.
Một giáo viên cụt một tay truyền đạt những quy định bằng giọng nói sang sảng. “Đây là đồng phục duyệt binh, đây là đồng phục chiến đấu, đây là đồng phục thể dục. Dây đeo quần bắt chéo ở phía sau, hai đường song song ở phía trước. Ống tay áo xắn đến khuỷu. Mỗi cậu đeo một con dao đút trong vỏ ở bên phải thắt lưng. Giơ tay phải lên khi muốn được gọi. Luôn xếp thành hàng mười người. Không sách, không thuốc lá, không thức ăn, không tư trang cá nhân, không có gì trong ngăn tủ riêng ngoài đồng phục, giày ống, dao, xi bóng. Không chuyện trò sau khi đèn tắt. Thư viết về nhà sẽ được gửi vào thứ Tư. Các cậu phải rũ bỏ sự yếu đuối, nhút nhát, lưỡng lự. Các cậu sẽ như một dòng thác, một loạt đạn - các cậu sẽ cùng tràn về một phía với một tốc độ như nhau cùng hướng đến một mục tiêu chung. Các cậu sẽ từ bỏ sự tiện nghi; các cậu sẽ chỉ sống với trách nhiệm mà thôi. Các cậu sẽ ăn vì đất nước và thở vì dân tộc.”
Liệu chúng có hiểu không?
Những cậu thiếu niên hô to rằng mình đã hiểu. Có bốn trăm học viên, cộng với ba mươi giáo viên và đội ngũ nhân viên hơn năm mươi người, các hạ sĩ quan, các đầu bếp, những người giữ ngựa và gác cổng. Vài học viên trông nhỏ như mới chín tuổi. Đứa lớn nhất là mười bảy tuổi. Những gương mặt mang phong cách Gothic*, sóng mũi mảnh, cằm nhọn. Tất cả bọn chúng đều có đôi mắt màu xanh.
Phong cách Gothic có đặc điểm là hỗn loạn, quái dị.
Werner ngủ trong một phòng ngủ tập thể nhỏ cùng bảy học viên mười bốn tuổi khác. Giường tầng phía trên là của Frederick: cậu ta gầy nhẳng, người mỏng như lá lúa, làn da trắng nhợt như kem. Frederick cũng là người mới đến. Cậu ta đến từ Berlin. Cha cậu ta là trợ lý của một đại sứ. Khi Frederick nói chuyện, mắt cậu ta ngước lên, như thể cậu ta đang tìm kiếm thứ gì đó trên trời.
Cậu ta và Werner mặc bộ đồng phục hồ cứng mới tinh ăn bữa đầu tiên ở cái bàn gỗ dài trong phòng ăn. Vài đứa thì thào nói chuyện, số khác ngồi một mình, vài đứa ăn ngồm ngoàm như thể đã nhịn đói mấy ngày. Bình minh chiếu những tia sáng màu vàng thần thánh qua ba khung cửa sổ hình vòm.
Frederick vặn vẹo mấy ngón tay và hỏi, “Cậu có thích chim không?”
“Chắc chắn rồi.”
“Cậu có biết quạ đầu xám không?”
Werner lắc đầu.
“Quạ đầu xám thông minh hơn hầu hết động vật có vú khác. Kể cả khỉ. Mình đã từng nhìn thấy chúng đặt mấy quả hạch mà chúng không thể tách được trên đường phố rồi đợi xe ô tô cán qua để lấy được phần nhân. Werner, cậu và mình sẽ trở thành bạn thân, mình chắc chắn đấy.”
Phòng học nào cũng có tấm hình chân dung Lãnh tụ trừng mắt nhìn. Các bài học diễn ra trên những cái ghế dài không có lưng tựa, tại cái bàn gỗ đầy vết rạch để giải khuây của vô số cậu bé đã ngồi học tại đây trước chúng - cận vệ, tăng lữ, lính nghĩa vụ, học viên. Ngày đầu tiên Werner đến đây, cậu đã đi qua cánh cửa khép hờ của phòng nghiên cứu khoa học kỹ thuật và liếc quanh căn phòng to như hiệu thuốc ở Zollverein với một hàng dài chậu rửa mới toanh và các tủ gắn kính chứa những cốc beesse* bóng láng cùng cốc chia độ, cân và đèn xì. Frederick phải đẩy cậu mới đi tiếp.
Cốc beesse được làm bằng thuỷ tinh borosilicat trong suốt chịu nhiệt. Loại cốc này sử dụng rất nhiều trong các phòng thí nghiệm.
Đến ngày thứ hai, một nhà não tướng học quắt queo thực hiện một bài thuyết trình với toàn thể học viên. Phòng ăn tối lờ mờ, tiếng máy chiếu kêu o o, một biểu đồ đầy hình tròn phản chiếu trên bức tường xa xa. Người đàn ông già đứng dưới màn hình máy chiếu và dùng đầu cây gậy chơi bi-a chỉ vào các đường tròn trên biểu đồ. “Đường tròn màu trắng tượng trưng cho người Đức thuần chủng. Đường tròn màu đen thể hiện sự lai tạp. Hãy chú ý đến nhóm thứ hai, đường tròn số năm.” Ông ta gõ cây gậy lên màn hình và nó gợn lăn tăn. “Kết hôn giữa một người Đức thuần chủng và người mang một phần tư dòng máu Do Thái thì vẫn được chấp nhận, các cậu hiểu không?”
Nửa giờ sau, Werner và Frederick đang đọc thơ của Goethe. Sau đó, chúng bị cây kim từ trường lôi cuốn trong giờ tập luyện trên thao trường. Giáo viên thông báo thời khóa biểu tổng hợp: thứ Hai học cơ học, lịch sử quốc gia, nhân chủng học. Thứ Ba học cưỡi ngựa, môn chạy định hướng, lịch sử quân sự. Tất cả, kể cả những học viên chín tuổi, đều được dạy lau chùi, tháo rời và bắn khẩu súng trường moze.
Buổi chiều, chúng tự đeo vào người một dải băng đạn và chạy. Chạy đến máng xối, chạy đến chỗ lá cờ, chạy lên đồi. Cõng người khác trên lưng chạy, vừa chạy vừa giơ súng trường trên đầu. Chạy, bò trườn, bơi. Rồi chạy nhiều hơn nữa.
Đêm đầy sao, bình minh ướt đẫm sương, hành lang im phăng phắc, cuộc sống khổ hạnh bắt buộc - chưa bao giờ Wemer cảm thấy mình là một phần của thứ gì đó kiên định như thế. Cậu chưa bao giờ có cảm giác tha thiết muốn là một phần của nó như vậy. Trong các dãy kí túc xá là những học viên nói về việc trượt tuyết trên dãy Alpes, về những cuộc tranh chấp tay đôi, các câu lạc bộ nhạc jazz, các nữ gia sư và đi săn lợn lòi; bọn con trai có kĩ năng chửi thề điêu luyện và bọn con trai nói về nhãn hiệu thuốc lá mà các ngôi sao màn bạc hút; bọn con trai nói về “việc gọi điện cho đại tá” và bọn con trai có mẹ là nữ nam tước. Có những thiếu niên được nhận vào không phải vì chúng có năng khiếu gì đó mà chỉ bởi vì cha chúng làm việc trong các Bộ. Giọng điệu của chúng là, “người ta không thể chấp nhận được việc cây kế mọc ra quả vả!”, “chịu đựng và ăn chơi thôi, các cậu!.” Có những học viên làm việc gì cũng giỏi - tác phong hoàn hảo, xạ thủ lão luyện, giày bóng loáng như gương. Có những học viên có làn da bóng nhẫy, tròng mắt màu ngọc bích và gân xanh nổi chằng chịt dưới mu bàn tay. Dù vậy, vào lúc này, dưới ngọn roi của ban quản lý, tất cả chúng đều như nhau, tất cả đều là Jungmännet*. Chúng đều vội vã đi qua cổng cùng nhau, nuốt trứng rán trong phòng ăn cùng nhau, cùng bước đều qua sân trong, cùng điểm danh, cùng một kiểu chào, bắn súng trường, chạy, tắm rửa và bị đau cùng nhau. Mỗi người trong bọn chúng là một cục đất sét và tay sĩ quan đẫy đà, khuôn mặt bóng nhẫy là tên thợ gốm nặn ra bốn trăm cái bình giống hệt nhau.
Học viên của Học viện Giáo dục Chính trị Quốc gia.
Chúng ta trẻ trung, chúng hát, chúng ta kiên định, chúng ta không bao giờ thỏa hiệp, chúng ta còn quá nhiều lâu đài để chiếm đóng.
Werner dao động giữa mệt mỏi, rối loạn và hồ hởi. Cuộc sống của cậu đã chuyển hướng hoàn toàn khiến cậu sửng sốt. Cậu cô lập bất cứ hồ nghi nào bằng việc học thuộc lòng những bài thơ trữ tình hay những con đường đến lớp học, giữ trước mắt cậu hình ảnh phòng nghiên cứu khoa học kỹ thuật: chín cái bàn, ba mươi chiếc ghế đẩu; cuộn dây điện, tụ điện biến thiên, bộ khuếch đại, bộ ắc quy, mỏ hàn được khóa trong những cái tủ lấp lánh đó.
Phía trên cậu, quỳ trên giường, Frederick nhìn ra cánh cửa sổ mở qua cặp ống nhòm cũ và ghi lại trên thành giường những loài chim cậu ta nhìn thấy. Một dấu khắc chữ V phía dưới le hôi cổ đỏ. Sáu dấu khắc chữ V bên dưới chim sơn ca. Ngoài sân, một nhóm học viên mười tuổi đang mang những ngọn đuốc và những lá cờ chữ thập ngoặc đến bờ sông. Đám diễu hành ngừng lại, một cơn gió mạnh làm ngọn đuốc cháy phần phật. Rồi chúng lại bước đều, tiếng hát của chúng xoáy qua khung cửa sổ như một đám mây dao động, sáng ngời.
Hãy đưa tôi, đưa tôi trên những địa vị cao sang,
Để tôi không chết, một cái chết tầm thường!
Tôi không muốn chết vô ích,
Tôi muốn ngã xuống trên ngọn đồi hi sinh.