Ai cũng muốn nghe chuyện của Werner. Cuộc sát hạch như thế nào, họ bắt anh làm gì, kể cho chúng em nghe mọi thứ đi. Những đứa nhỏ nhất túm lấy tay áo cậu; mấy đứa lớn hơn thì cung kính. Kẻ mơ mộng tóc trắng như tuyết can đảm thoát ra khỏi đám muội than.

“Họ nói rằng họ chỉ nhận hai người trong nhóm tuổi của anh. Có khi ba.” Từ phía cuối bàn, cậu cảm nhận được ánh mắt như thiêu đốt của Jutta. Với số tiền còn lại của ông Siedler, cậu mua một cái máy thu thanh nội địa giá ba mươi tư mark tám mươi xu: một cái máy thu thanh hai đèn điện tử, công suất thấp thậm chí còn rẻ hơn cái máy Volksempfanger do chính phủ trợ cấp mà cậu đã sửa ở nhà hàng xóm. Không tân trang, nó chỉ có thể bắt được những chương trình sóng dài phủ sóng toàn quốc từ Deutchlandsender. Không có chương trình nào khác. Không có chương trình nước ngoài.

Bọn trẻ hò hét, phấn khởi lúc cậu đưa nó ra. Jutta chẳng chút thích thú.

Martin Sachse hỏi, “Có nhiều bài toán không?”

“Có pho mát không? Có bánh ngọt không?”

“Họ có cho anh bắn súng trường không?”

“Anh có lái xe tăng không? Em cá là anh đã lái xe tăng.”

Werner trả lời, “Anh không biết câu trả lời của nửa số câu hỏi của họ. Anh sẽ không bao giờ được nhận.”

Nhưng cậu được nhận. Năm ngày sau khi cậu từ Essen trở về, lá thư được giao tận tay đến Trại Trẻ. Một con đại bàng và dấu thập ngoặc trên góc lá thư. Không có tem. Giống như thông điệp từ Chúa trời.

Cô Elena đang giặt quần áo. Mấy cậu bé đang túm tụm quanh chiếc máy thu thanh mới: một chương trình dài ba mươi phút tên là Câu lạc bộ trẻ thơ. Jutta và Claudia Förster cùng ba cô bé khác đi xem chương trình múa rối ở chợ; kể từ khi cậu về, Jutta không nói với cậu quá sáu từ.

Cậu được triệu tập, lá thư viết như vậy. Werner phải trình diện tại Học viện Giáo dục Chính trị Quốc gia số 6 ở Schulpforta. Cậu đứng trong phòng khách Trại Trẻ, cố tiếp thu điều này. Những bức tường nứt toác, trần nhà võng xuống, hai chiếc ghế dài đã đỡ đầu hết lứa trẻ này đến lứa trẻ khác kể từ khi khu mỏ tạo ra những đứa trẻ mồ côi. Cậu đã tìm được cách đi ra ngoài.

Schulpforta. Một chấm nhỏ xíu trên bản đồ, gần Naumburg, ở Sachsen. Hai trăm dặm về phía Đông. Chỉ trong những giấc mộng táo bạo nhất cậu mới cho phép mình mơ được đi xa đến thế. Cậu sững sờ cầm tờ giấy triệu tập đến con ngõ cô Elena đang nhúng những tấm khăn trải giường giữa bồn nước sôi.

Cô đọc đi đọc lại nó mấy lần. “Chúng ta không thể trả nổi chi phí.”

“Chúng ta không cần trả gì cả.”

“Bao xa?”

“Năm giờ đi tàu hỏa. Họ đã trả tiền vé tàu.”

“Khi nào?”

“Hai tuần nữa.”

Cô Elena: những lọn tóc phủ trên má, quầng thâm dưới mi mắt, lỗ mũi đỏ ửng. Cây thánh giá hình Chúa Jesus nhỏ xíu trên cổ họng đẫm mồ hồi. Cô có tự hào không? Cô dụi mắt và lơ đãng gật đầu. “Họ sẽ chúc mừng.” Cô đưa trả lá thư lại cho cậu và nhìn chằm chằm xuống dưới ngõ hẻm vào những hàng quần áo phơi dày đặc và các thùng than.

“Ai vậy, cô?”

“Mọi người. Hàng xóm.” Đột nhiên cô bật lên một tiếng cười đột ngột và đầy sửng sốt. “Những người như ông Thứ trưởng. Người đàn ông đã tịch thu cuốn sách của cháu.”

“Không phải Jutta.”

“Không. Không phải Jutta.”

Cậu cứ nhẩm đi nhẩm lại trong đầu những lý lẽ cậu sẽ nói với em gái. Pflicht. Nó có nghĩa là nghĩa vụ. Bổn phận. Mỗi người dân Đức phải thực hiện nhiệm vụ của mình. Hãy mang giày vào và làm việc. Ein Volk, ein Reich, ein Führer. Một quốc gia, một đế chế, một lãnh tụ. Tất cả chúng ta đều phải đóng góp phần của mình, em gái. Nhưng trước khi các cô gái về, tin tức cậu được triệu tập đã lan ra khắp nơi. Láng giềng, hết người này đến người kia đến, kêu ầm ĩ, day day cằm. Vợ các thợ mỏ mang chân giò lợn và bơ đến; họ chuyền tay nhau thư triệu tập của Werner; ai biết đọc thì đọc to lên cho những người không biết chữ cùng nghe, Jutta về nhà thấy một căn phòng đông đúc, vui vẻ. Hai chị em sinh đôi - Hannah và Susanne Gerlitz - chạy vòng quanh ghế sô pha, nhào lên ghế đầy phấn khích, cậu bé sáu tuổi Rolf Hupfauer hát Tiến lên! Tiến lên! Tất cả vinh quang dành cho tổ quốc!, mấy đứa trẻ khác hòa cùng, Werner không thấy cô Elena nói chuyện với Jutta ở trong góc phòng khách, không nhìn thấy Jutta chạy lên gác.

Chuông đến giờ ăn tối reo, nhưng em gái cậu không xuống. Cô Elena đề nghị Hannah Gerlitz làm người dẫn bài cầu nguyện và nói với Werner là cô sẽ nói chuyện với Jutta, rằng cậu nên ở lại dưới nhà, tất cả mọi người đến đây vì cậu. Cứ vài hơi thở, những từ ngữ lại lóe lên trong trí óc cậu như tia lửa điện; cậu được triệu tập. Cứ mỗi phút qua đi là một phút cậu dần rời xa ngôi nhà này, cuộc sống này.

Sau bữa tối, cậu bé Siegfried Fischer, chưa đến năm tuổi, đi vòng quanh bàn, kéo tay áo Werner và đưa cho cậu một tấm ảnh mà cậu bé xé từ một tờ báo. Trong bức ảnh, sáu chiếc máy bay ném bom - chiến đấu thao diễn trên một dãy núi đầy mây. Hào quang của ánh mặt trời tỏa ra từ không trung như bất động chiếu lên thân máy bay. Khăn quàng cổ của phi công bay phấp phới ra phía sau.

Siegfried Fischer nói, “Anh sẽ cho họ thấy, đúng không?” Gương mặt cậu bé tràn đầy tin tưởng; dường như có một vòng tròn được vẽ quanh Trại Trẻ trong suốt những giờ Werner ở đây, niềm hi vọng về điều gì đó tốt đẹp hơn.

“Anh sẽ cho họ thấy”, Werner trả lời. Cặp mắt của những đứa trẻ đăm đắm nhìn cậu. “Tất nhiên là anh sẽ làm thế.”