Mỗi ngày lại có thêm tin chiến thắng khác, một bước tiến mới. Nước Nga sụp đổ như một cây đàn xếp. Vào tháng Mười, các học viên tập trung quanh một cái máy phát thanh lớn để nghe Lãnh tụ phát động kế hoạch Operation Typhoon. Những đại đội Đức cắm cờ dài cả dặm từ Moscow; nước Nga sẽ là của họ.

Werner mười lăm tuổi. Một học viên mới ngủ trên giường Frederick. Trong đêm tối, thỉnh thoảng Werner nhìn thấy Frederick rồi hình bóng đó lại biến mất. Khuôn mặt cậu ấy xuất hiện bên thành giường trên, hay dáng hình cậu ấy ép cái ống nhòm vào ô kính cửa sổ. Frederick: cậu ấy không chết, nhưng cũng không hồi phục. Hàm bị vỡ, sọ bị rạn, bộ não bị tổn thương. Chẳng ai bị phạt, chẳng ai bị tra hỏi. Một chiếc xe ô tô màu xanh đến trường, mẹ của Frederick bước ra, đi vào chỗ ở của sĩ quan chỉ huy, không lâu thì đi ra, nghiêng người dưới sức nặng của cái túi vải len thô của Frederick, trông thật bé nhỏ. Bà trèo lên xe và chiếc xe đi mất.

Volkheimer đã đi rồi; có nhiều tin đồn là anh ta đã trở thành một trung sĩ đáng sợ của lực lượng Wehrmacht. Rằng anh ta chỉ huy một trung đội tấn công thị trấn cuối cùng trên đường đến Moscow. Chặt ngón tay của binh lính Nga chết trận và đốt nó trong tẩu thuốc.

Nhóm học viên mới nhất trở nên điên cuồng hăm hở muốn chứng tỏ bản thân. Chúng chạy nước rút, hò hét, vượt qua chướng ngại vật; trong các bài tập quân sự chúng chơi trò đánh trận giả: mười đứa mang băng đỏ, mười đứa mang băng đen. Trò chơi kết thúc khi một đội bắt được hết đội kia.

Werner thấy như thể tất cả bọn thiếu niên quanh cậu đang say sưa. Như thể, mỗi bữa ăn, các học viên không phải là đang rót nước khoáng lạnh của Schulpforta vào những cái cốc thiếc của mình, mà là một linh hồn khiến chúng đờ đẫn và lóa mắt, như thể chúng chỉ có cách mãi đắm chìm vào cơn say run rẩy, những bài tập và đôi giày da sáng bóng mới có thể tránh được cơn sóng cồn chắc chắn và mãnh liệt của nỗi đau đớn. Ánh mắt của những thiếu niên ngoan cố nhất lóe lên quyết tâm rạng ngời: tất cả sự chú ý của chúng được huấn luyện để lùng sục kẻ yếu kém. Chúng ngờ vực quan sát Werner khi cậu quay về từ phòng nghiên cứu của tiến sĩ Hauptmann. Chúng không tin cậu là một đứa trẻ mồ côi, rằng cậu thường ở một mình, rằng giọng nói của cậu có pha chút giọng Pháp cậu học khi nhỏ.

Chúng ta là một loạt đạn, những học viên mới hát, chúng ta là những quả đạn pháo. Chúng ta là mũi gươm.

Lúc nào Werner cũng nghĩ về quê nhà. Cậu nhớ tiếng mưa rơi lộp độp trên mái tôn phía trên cửa sổ gác mái của cậu, sức sống hoang dã của những đứa trẻ mồ côi; những bài hát lộn xộn của cô Elena khi cô ru một đứa trẻ trong phòng khách. Mùi của lò luyện than cốc tỏa ra ngay sau bình minh, thứ mùi quen thuộc xuất hiện đầu tiên mỗi ngày. Chủ yếu là cậu nhớ Jutta: sự trung nghĩa, sự bướng bỉnh của cô, cách cô dường như luôn nhận ra điều gì là đúng.

Tuy vậy trong những khoảnh khắc yếu lòng, Werner lại bực bội trước những phẩm chất đó của em gái. Có lẽ cô là phần dơ bẩn bên trong cậu, là tạp âm trong tín hiệu của cậu mà bọn côn đồ có thể đánh hơi được. Có lẽ cô là điều duy nhất giữ cho cậu không đầu hàng hoàn toàn. Nếu bạn có một cô em gái ở quê nhà, hãy nghĩ đến cô ấy như cô gái xinh đẹp trên tấm áp phích tuyên truyền: gò má hây hây đỏ, dũng cảm, kiên định. Bạn chiến đấu vì cô ấy. Bạn hi sinh vì cô ấy. Nhưng Jutta thì sao? Bộ phận kiểm duyệt của nhà trường bôi đen gần hết những lá thư Jutta gửi. Cô hỏi những câu hỏi không nên hỏi. Chỉ có sự bảo hộ của tiến sĩ Hauptmann - với địa vị đặc quyền là học trò cưng của tiến sĩ khoa học kỹ thuật - giữ cho cậu được an toàn. Một công ty ở Berlin đang sản xuất máy thu phát sóng của họ, vài thiết bị của họ được gửi về từ nơi mà tiến sĩ Hauptmann gọi là “mặt trận”, các bộ phận bị tháo tung ra hoặc bị cháy sém hoặc dính đầy bùn hoặc khiếm khuyết, công việc của Werner là sửa chúng trong khi thầy Hauptmann gọi điện thoại hay viết thư yêu cầu các bộ phận thay thế hoặc rời khỏi trường cả nửa tháng trời.

Nhiều tuần trôi qua mà không có lá thư nào của Jutta. Werner viết bốn dòng, những câu sáo rỗng, tẻ nhạt - anh ổn, anh bận lắm - và đưa nó cho giám thị ký túc xá. Nỗi hoảng sợ nhấn chìm cậu.

“Các cậu có lý trí”, một tối nọ thầy Bastian thì thầm trong nhà ăn, các thiếu niên gần như cúi gằm vào chỗ đồ ăn khi ngón tay của sĩ quan chỉ huy lướt qua lưng áo đồng phục của chúng. “Nhưng không thể tin vào lý trí được. Lý trí luôn trôi giạt hướng về sự mơ hồ, hướng về những câu hỏi, trong khi thứ mà các cậu thật sự cần là sự chắc chắn. Mục tiêu. Sự rõ ràng. Không được tin vào lý trí của mình.”

Buổi tối Werner ngồi lại phòng nghiên cứu trễ, lại một mình và vặn nút dò sóng trên chiếc máy thu thanh Grundig mà Volkheimer thường mượn từ văn phòng của thầy Hauptmann, để tìm kênh âm nhạc, các tiếng vọng và thứ gì đó mà cậu không chắc. Cậu thấy những đoạn mạch tự tháo rời và lắp ráp lại. Cậu thấy Frederick nhìn chằm chằm vào cuốn sách về các loài chim; cậu nhìn thấy những mỏ than náo nhiệt ở Zollverein, những chiếc xe ô tô tránh nhau, những cái chốt đóng sầm, hệ thống băng tải, những ống khói xả khói lên bầu trời cả ngày lẫn đêm; cậu thấy Jutta cầm một ngọn đuốc đi qua đi lại liên tục khi bóng tối bao trùm khắp nơi. Gió đập vào các bức tường phòng nghiên cứu - gió, sĩ quan chỉ huy thích nhắc về chúng, rằng chúng đã thổi cả quãng đường dài từ nước Nga đến, một ngọn gió Cô-dắc.

Tích tích, tích tích.

Bạn có ở đó không?

Cuối cùng cậu tắt điện đài. Giọng người giáo sư của cậu vang lên trong bầu không khí tĩnh mịch, dội lại một bên đầu trong khi ký ức lên tiếng ở phía bên kia.

Hãy mở đôi mắt và nhìn những gì bạn có thể nhìn trước khi chúng khép lại mãi mãi.