Marie-Laure thường mở được mấy hộp câu đố bằng gỗ mà cha cô làm tặng sinh nhật cô. Chúng thường có hình thù như ngôi nhà và đựng thứ lặt vặt nào đó. Cần phải thực hiện một loạt các bước khéo léo mới mở được hộp: dùng móng tay tìm ra một đường nối, đẩy phần đáy trượt sang phải, gỡ một thanh trượt bên cạnh, lấy ra chiếc chìa khóa giấu trong thanh trượt, mở ổ khóa ở trên đỉnh và tìm thấy một cái vòng tay ở trong.

Vào sinh nhật lần thứ bảy của cô, một ngôi nhà gỗ nhỏ xíu được đặt ở giữa bàn bếp, chỗ hay để bát đựng đường. Cô kéo một ngăn kéo chìm ra khỏi đáy, tìm ngăn bí mật bên dưới ngăn kéo, lấy ra một chìa khóa bằng gỗ, đút chìa khóa vào trong ống khói. Bên trong là một thanh sô-cô-la Thụy Sĩ hình vuông.

“Bốn phút”, cha cô cười. “Sang năm ba sẽ phải làm phức tạp hơn.”

Dù vậy, trong một thời gian dài, không giống như mấy cái hộp câu đố của cha, cô không hiểu lắm về mô hình mô phỏng khu vực xung quanh nhà của cha. Nó không giống thật. Ví dụ, giao lộ thu nhỏ giữa đường Mirbel và đường Monge, chỉ cách căn hộ của họ một khối nhà, chẳng hề giống giao lộ thật. Giao lộ thật có một quảng trường bậc dốc ồn ào và thơm ngát: vào mùa thu, nó có mùi dầu xe, mùi dầu thầu dầu, mùi bánh mì nướng từ tiệm bánh mì, mùi long não của tiệm thuốc Avent, mùi cây phi yến, hoa đậu thơm và hoa hồng trên giàn hoa. Trong những ngày đông, giao lộ tràn ngập mùi thơm của hạt dẻ nóng; vào những đêm hè, giao lộ trở nên buồn tẻ và uể oải, đầy những cuộc chuyện trò buồn ngủ và tiếng ghế sắt nặng nề lạo xạo.

Nhưng mô hình giao lộ của cha cô chỉ có mùi hồ khô và mùn cưa. Đường phố trống không, vỉa hè tĩnh lặng; dưới ngón tay cô, mô hình chẳng hơn gì một bản sao thu nhỏ và đầy khiếm khuyết. Cha khăng khăng bắt Marie-Laure lướt các ngón tay qua mô hình, nhận ra những ngôi nhà khác nhau, các góc phố. Và vào một ngày thứ Ba tháng Mười hai lạnh lẽo, khi Marie-Laure đã bị mù hơn một năm, cha dẫn cô đi bộ lên đường Cuvier đến vườn bách thảo Paris.

“Con yêu, đây là con đường sáng nào cha con ta cũng đi. Xuyên qua những cây tuyết tùng phía trước là Gian trưng bày chính của bảo tàng.”

“Con biết, ba ạ.”

Cha cô nhấc cô lên và xoay ba vòng. Cha cô nói, “giờ con sẽ dẫn chúng ta về nhà.”

Cô há hốc miệng.

“Cha muốn con nghĩ về mô hình, Marie.”

“Nhưng con không thể làm được.”

“Cha ở sau con một bước. Cha sẽ không để xảy ra chuyện gì đâu. Con có cây ba toong của mình. Con biết con đang ở đâu.”

“Con không làm được!.”

“Con làm được.”

Giận dữ. Thậm chí cô không thể đoán được vườn cây ở phía trước hay phía sau.

“Bình tĩnh lại nào, Marie. Mỗi lần một xăng-ti-mét.”

“Xa lắm, ba ơi. Ít nhất là sáu khối nhà.”

“Đúng là sáu khối nhà. Hãy dùng lý luận. Chúng ta nên đi hướng nào trước?”

Trái đất ầm ầm xoay tròn. Tiếng đám đông la hét, tiếng phanh thắng kêu kít, hình như ai đó phía bên trái cô dùng búa đập lên thứ kim loại nào đó. Cô lê chân về phía trước cho đến khi đầu cây ba toong bị hẫng. Một lề đường ư? Một cái ao, một cầu thang hay một cái hố? Cô xoay người chín mươi độ. Bước tới ba bước. Giờ thì cây ba toong của cô đụng phải chân tường. “Ba ơi?”

“Ba đây.”

Sáu bước, bảy bước, tám bước. Một tiếng ầm - một kẻ hủy diệt vừa ra khỏi nhà, tiếng máy bơm gầm rú - bao phủ họ. Tiếp mười hai bước, cái chuông buộc quanh tay nắm cửa của một cửa hiệu kêu leng keng và hai người phụ nữ đi ra, va vào cô khi đi ngang qua.

Marie-Laure làm rớt cây ba toong, cô bật khóc.

Cha nhấc cô lên, ôm cô sát vào ngực.

“Rộng lớn quá”, cô thì thào.

“Con có thể làm được, Marie.”

Cô không thể.