Tháng Mười một năm 1939. Một cơn gió lạnh thổi những chiếc lá khô to của cây tiêu huyền rụng xuống mặt đường rải sỏi trong vườn bách thảo Paris. Marie-Laure đang đọc lại Hai vạn dặm dưới biển - Tôi có thể nhận ra những cuống dài của tảo va-rếch biển, một số có dạng hình cầu, còn là hình ống, tảo laurenciae, tảo cladostephae với những tán lá mảnh - cách đường Cuvier không xa lúc một nhóm trẻ con đi đến, giẫm lên những chiếc lá.

Một đứa con trai nói gì đó, mấy đứa con trai khác cười rộ lên. Marie-Laure nhấc ngón tay lên khỏi cuốn sách. Tràng cười xoay tròn, quay cuồng. Đột nhiên giọng nói đầu tiên vang lên bên phải, ngay sát tai cô. “Mày biết là chúng tức điên với mấy đứa mù mà.”

Đứa con trai thở nhanh. Cô giơ tay ra khoảng không cạnh mình nhưng chẳng chạm được gì cả.

Cô không thể biết có bao nhiêu đứa đi với nó. Có lẽ là ba hay bốn. Giọng nó tầm mười hai hay mười ba tuổi. Cô ngồi yên và ôm chặt cuốn sách to vào ngực, cô có thể nghe thấy tiếng cây ba toong của mình trượt khỏi mép ghế dài và rớt xuống đất.

Đứa khác nói, “Có khi chúng sẽ bắt mấy con mù trước khi bắt mấy đứa tàn tật khác.”

Đứa con trai đầu tiên giả vờ rên rỉ. Marie-Laure giơ cuốn sách lên làm lá chắn cho mình.

Đứa con trai thứ hai nói, “Bắt chúng làm nhiều việc.”

“Những việc xấu xa.”

Một giọng người lớn gọi từ xa, “Louis, Peter?”

“Các người là ai?”, Marie-Laure rít lên.

“Đi đây, con mù.”

Sau đó: tĩnh lặng. Marie-Laure lắng nghe tiếng lá cây xào xạc; máu chảy rần rật. Trong một phút dài hoang mang, cô quờ quạng giữa đám lá cây dưới chân ghế dài cho đến khi ngón tay chạm vào cây ba toong.

Các cửa hàng bán mặt nạ phòng hơi độc. Hàng xóm nhét bìa cứng vào khe cửa sổ. Mỗi tuần qua, ngày càng ít khách đến tham quan bảo tàng.

“Ba ơi, nếu có chiến tranh, chuyện gì sẽ xảy ra với chúng ta?”, Marie-Laure hỏi.

“Sẽ không có chiến tranh đâu.”

“Nhưng nếu có thì sao?”

Cha đặt tay lên vai cô, chùm chìa khóa nơi thắt lưng kêu loảng xoảng quen thuộc.

“Thì lúc đó chúng ta sẽ không sao, con yêu. Giám đốc đã sắp xếp lại cơ cấu để ba không phải đến bảo tàng. Ba sẽ không đi đâu cả.”

Nhưng cô nghe thấy tiếng cha giở báo, lật trang nhanh. Cha đốt hết điếu thuốc này đến điếu thuốc khác; hầu như không ngừng làm việc. Vài tuần trôi qua, cây cối trụi lá và cha không đề xuất ra các vườn cây đi dạo nữa. Giá mà họ có một chiếc tàu ngầm chắc chắn như tàu Nautilus.

Giọng nói khàn khàn của những cô gái làm phòng hành chính thoảng qua ô cửa quầy khóa. “Chúng trèo vào căn hộ trong đêm. Chúng gài bom trong tủ bếp, bồn vệ sinh, ngăn đồ lót. Mở một ngăn tủ là mất ngón tay.”

Cô mơ thấy ác mộng. Lính Đức lặng lẽ chèo trên sông Seine; thuyền của chúng nhẹ lướt như thể lướt trên đầu. Chúng bay êm ru dưới các trụ cầu; chúng mang theo những con quái vật đeo xích; mấy con quái vật ấy nhảy khỏi tàu và lao như bay qua những cánh đồng hoa, trườn qua hàng rào. Bọn quái vật hít hít không khí lúc đặt chân vào Gian trưng bày chính. Chảy nước dãi. Đói cồn cào. Chúng tràn vào bảo tàng, sục sạo các phòng. Những ô cửa sổ tối thẫm vì máu.

Thưa giáo sư, cháu không biết ngài có nhận được những lá thư này không, hay liệu đài phát thanh có chuyển chúng cho ngài, hay không biết thậm chí có đài phát thanh nào không? Chúng cháu đã nghe giọng ngài ít nhất là hai tháng. Có phải ngài ngừng chương trình phát thanh hay có khi là do sự cố của bọn cháu? Có một trạm phát thanh mới ở Brandenburg được gọi là Deutschlandsender III. Anh cháu nói rằng nó cao khoảng ba trăm ba mươi mét, là trạm thu phát sóng do con người xây dựng cao thứ hai trên thế giới. Về cơ bản, nó sẽ ngắt kết nối với những thứ khác. Bà Stresemann, một hàng xóm của cháu, nói rằng bà có thể nghe các chương trình của Deutschlandsender trong miếng trám răng của bà. Anh cháu nói là điều đó có thể xảy ra nếu có một cái ăng-ten, một bộ tách sóng và thứ gì đó được dùng làm loa phát. Anh cháu nói người ta có dựng một đoạn hàng rào dây thép để bắt sóng điện đài, vậy có lẽ bạc trám răng cũng có thể bắt được sóng. Cháu thích nghĩ về điều đó. Đúng không thưa giáo sư? Tiếng hát trong răng ạ? Cô Elena nói là từ hôm nay chúng cháu phải đi thẳng từ trường về nhà. Cô ấy nói chúng cháu không phải người Do Thái nhưng chúng cháu nghèo và như vậy cũng gần như gặp nguy hiểm. Bây giờ chỉnh sang một chương trình phát thanh nước ngoài cũng bị gọi là tội phạm. Ngài có thể phải lao động khổ sai vì tội đó, như là đập đá mười lăm tiếng một ngày. Hoặc làm tất ni lông hay xuống dưới hầm mỏ. Sẽ không có ai giúp cháu chuyển lá thư này, kể cả anh cháu, vì vậy cháu sẽ tự gửi.