Werner được gọi lên văn phòng của tiến sĩ dạy môn khoa học kỹ thuật. Ba con chó săn chân dài béo tốt lượn quanh cậu khi Werner bước vào phòng. Căn phòng được chiếu sáng bằng hai chiếc đèn bàn có chao chụp màu xanh lá cây, dưới ánh sáng nhập nhoạng ấy, Werner có thể nhìn thấy những giá sách chứa đầy những bộ bách khoa toàn thư, các mô hình cối xay gió, kính viễn vọng thu nhỏ, các lăng kính. Tiến sĩ Hauptmann ngồi phía sau bàn làm việc rộng đang mặc chiếc áo khoác nút đồng, như thể thầy cũng vừa mới đến. Mấy lọn tóc xoăn ôm sát vầng trán nhợt nhạt của thầy; lúc đó thầy đang kéo đôi găng tay bằng da ra khỏi một ngón tay. “Thả giúp một khúc gỗ vào lò sưởi.”

Werner đổi hướng, băng qua phòng và cời chỗ than đang cháy. Cậu nhận ra có một người thứ ba ngồi ở trong góc, một hình dáng to lớn ngồi im lìm bất động trong chiếc ghế bành vốn dành cho một người nhỏ hơn nhiều. Anh ta là Frank Volkheimer, một học viên lớp trên, mười bảy tuổi, chàng trai khổng lồ đến từ một ngôi làng ở phía Bắc, một huyền thoại đối với những học viên lớp dưới. Có tin đồn là Volkheimer đã mang ba học viên năm đầu qua sông bằng cách giữ họ trên đầu mình; có tin đồn là anh ta có thể nhấc phần đuôi xe ô tô của sĩ quan chỉ huy đủ cao để đút một cái bệ đỡ bên dưới trục xe. Lời đồn khác rằng anh ta túm rọ mõm một con chó bị lạc và khoét mắt nó chỉ để tập quen với việc làm người khác đau đớn.

Họ gọi anh ta là người Khổng lồ. Thậm chí dưới ánh sáng nhập nhoạng, mờ mờ này, Werner thấy mạch máu dưới cẳng tay Volkheimer trông như những dây nho.

“Chưa có học viên nào lắp ráp được một động cơ”, tiến sĩ Hauptmann nói, quay lưng về phía Volkheimer. “Mà không có sự trợ giúp.”

Werner không biết đáp lại như thế nào, vì vậy cậu không trả lời. Cậu cời đống lửa lần cuối và tàn lửa bắn lên ống khói.

“Cậu có tính được hàm lượng giác không, chàng trai?”

“Chỉ những hàm mà em tự học, thưa thầy.”

Thầy Hauptmann rút một tờ giấy ra khỏi ngăn kéo và viết lên đó. “Cậu có biết đây là gì không?”

Werner nhìn qua.

“Một công thức, thưa thầy.”

“Cậu có biết nó dùng để làm gì không?”

“Em nghĩ rằng hàm này dùng để tìm ra vị trí của điểm thứ ba và là điểm chưa biết từ hai điểm đã biết.”

Đôi mắt màu xanh của thầy Hauptmann rạng ngời; trông ông như thể ông vừa tìm ra thứ gì đó rất quý giá đang nằm ngay dưới chân mình. “Nếu tôi cho cậu biết trước hai điểm và khoảng cách giữa chúng, chàng trai, cậu có thể giải được không? Cậu có thể vẽ ra hình tam giác không?”

“Em nghĩ là được.”

“Pfennig, lại bàn thầy ngồi. Ngồi xuống ghế thầy. Bút chì đây.”

Lúc cậu ngồi xuống ghế, đầu mũi giày của Werner không chạm đất. Ngọn lửa sưởi ấm căn phòng. Quên đi hình dáng khổng lồ của Frank Volkheimer với đôi giày to đùng và quai hàm lởm chởm. Quên đi vị tiến sĩ quý tộc thấp bé đang đi tới đi lui trước lò sưởi, quên đi lúc này đã muộn, quên đi lũ chó và những giá sách chứa đầy những thứ thú vị. Chỉ còn mỗi điều này thôi.

tanα = sinα / cosα

và sin(α + β) = sinα cosβ + cosαsinβ

Giờ chuyển d ra trước phương trình.

Werner điền các số cho trước của thầy Hauptmann vào phương trình. Cậu tưởng tượng ra hai người quan sát trên chiến trường, ước lượng khoảng cách giữa họ, rồi nhắm đến một điểm mốc phía xa: một chiếc thuyền buồm hay một ống khói. Khi Werner hỏi mượn cây thước lôga, tiến sĩ lập tức đặt ngay lên bàn, hình như đã đoán trước được. Werner cầm cây thước mà không ngước nhìn và bắt đầu tính toán hàm sin.

Volkheimer quan sát. Vị tiến sĩ đi qua đi lại, chắp tay sau lưng. Ngọn lửa nổ tí tách. Âm thanh duy nhất là tiếng thở của lũ chó và tiếng cây thước lách cách trượt trên giấy.

Cuối cùng Werner trả lời, “Mười sáu phẩy bốn ba, thưa tiến sĩ.” Cậu vẽ hình tam giác, ghi độ dài mỗi cạnh và đẩy tờ giấy lại. Thầy Hauptmann kiểm tra gì đó trong cuốn sách bìa da. Volkheimer khẽ nhúc nhích trên ghế, ánh mắt anh ta vừa thích thú vừa uể oải. Vị tiến sĩ ấn một lòng bàn tay lên mặt bàn trong lúc đọc, lơ đãng cau mày, như thể đang đợi một ý nghĩ thoáng qua. Werner tràn ngập cảm giác hoảng hốt và sợ hãi, nhưng rồi tiến sĩ Hauptmann nhìn lại cậu và cảm giác đó dịu bớt.

“Trong đơn nhập học cậu điền khi đến đây, cậu ghi là muốn học cơ điện tử ở Berlin. Và cậu là trẻ mồ côi, đúng không?”

Liếc ánh mắt qua Volkheimer. Werner gật đầu. “Em gái em...”

“Chàng trai, công việc nghiên cứu đòi hỏi hai điều. Đam mê và thời gian dành cho nó. Cậu có hiểu không?”

“Em cũng nghĩ vậy.”

“Chúng ta đang sống trong một thời đại hiếm có, chàng trai.”

Sự hồi hộp trào dâng trong ngực Werner. Ánh lửa chiếu sáng căn phòng đầy những dãy sách - nhiều việc quan trọng đã diễn ra ở đây.

“Cậu sẽ làm việc trong phòng nghiên cứu sau bữa tối. Mọi đêm. Kể cả Chủ nhật.”

“Vâng, thưa thầy.”

“Bắt đầu từ ngày mai.”

“Vâng, thưa thầy.”

“Volkheimer đây sẽ để mắt đến cậu. Ăn mấy cái bánh này đi.” Vị tiến sĩ đưa ra một cái hộp có nơ ở trên. “Và thở đi, Pfennig. Cậu không thể cứ nín thở mỗi khi ở trong phòng nghiên cứu của tôi được.”

“Vâng, thưa thầy.”

Hơi lạnh thổi qua hành lang, trong lành đến nỗi làm Werner choáng váng. Ba con bướm đêm lượn trên trần phòng ngủ của cậu. Cậu tháo giày, gấp quần lại trong bóng tối và đặt hộp bánh quy lên trên. Frederick ló ra qua thành giường. “Cậu đi đâu vậy?”

“Tớ có bánh quy”, Werner thì thào.

“Đêm nay tớ nghe được tiếng một con cú đại bàng.”

“Im đi”, cậu học viên cách hai giường rít lên.

Werner lấy một cái bánh quy. Frederick thì thào: “Cậu có biết chúng không? Chúng thật sự rất hiếm. To như tàu lượn. Có lẽ con này là một con đực trẻ đang tìm lãnh thổ mới. Nó ở trên một cây dương bên cạnh thao trường.”

“Ồ”, Werner trả lời. Lướt qua mi mắt cậu là những mẫu tự Hy Lạp: tam giác cân, beta, đường sin. Cậu thấy mình mặc áo choàng trắng, sải bước qua những cỗ máy.

Có thể một ngày nào đó anh ấy sẽ giành được một giải thưởng lớn.

Phá mã, phóng tên lửa, tất cả những máy móc hiện đại nhất.

Chúng ta đang sống trong một thời đại hiếm có.

Ngoài hành lang vang lên tiếng gót giày lộp cộp của giám thị. Frederick gõ nhẹ lên thành giường. “Tớ không thể thấy nó”, cậu ta thì thào, “nhưng nghe tiếng nó rất rõ.”

“Biến đi”, đứa khác cáu. “Mày làm tất cả bị phạt bây giờ.”

Frederick không nói thêm gì nữa. Werner ngừng nhai. Tiếng gót giày giám thị ngưng bặt: hoặc là ông ta đã đi hoặc là ông ta đang đứng ngay trước cửa. Bên ngoài sân, ai đó đang bổ củi, Werner lắng nghe tiếng búa tạ đập xuống cái nêm và hơi thở nhanh, hoảng sợ của những học viên xung quanh cậu.