Những lớp vảy của sự hung ác đã được bịt lại. Có lẽ thầy Bastian đòi món nợ truyền kiếp lần cuối; có lẽ Frederick đang tìm kiếm lối thoát duy nhất. Tất cả những gì Werner biết chắc là vào buổi sáng tháng Tư ấy, cậu thức dậy rồi nhận ra ba inch tuyết tan trên mặt đất và Frederick không có trên giường.

Cậu ấy không đến ăn sáng, không đến giờ học thơ hay tham gia bài tập quân sự buổi sáng. Mỗi câu chuyện Werner nghe được đều có những lỗ hổng và mâu thuẫn, như thể các bánh răng của cỗ máy sự thật không ăn khớp vào nhau. Đầu tiên cậu nghe nói là một nhóm thiếu niên mang Frederick ra ngoài, cắm đuốc trên mặt tuyết và bảo cậu ấy dùng khẩu súng trường của mình bắn ngọn đuốc - để chứng tỏ thị lực cậu ấy bình thường. Rồi Werner nghe được rằng chúng mang đến cho cậu ấy những biểu đồ để kiểm tra thị lực và lúc cậu ấy không thể đọc được tấm biểu đồ, chúng ép cậu ấy ăn tấm biểu đồ ấy.

Nhưng sự thật thì có quan trọng gì ở nơi này chứ? Werner tưởng tượng hai mươi thằng khép lại vòng vây quanh người Frederick như lũ chuột; cậu thấy khuôn mặt núng nính, bóng lưỡng của sĩ quan chỉ huy, họng lòi ra khỏi cổ áo, ngồi tựa ra như một vị vua trên cái ngai lưng cao bằng gỗ sồi, trong khi máu dần dần chảy tràn trên sàn, dâng lên ngập cả mắt cá chân, ngập cả đầu gối...

Werner bỏ luôn bữa trưa và mụ mị đi về phía trạm xá của trường. Cậu đang đánh liều với hình phạt cấm túc hay hình phạt tệ hơn; đó là một buổi trưa rực rỡ, đầy nắng, nhưng tim cậu đang từ từ bị siết lại trong một cái mỏ cặp, mọi thứ như chậm lại và hư ảo; cậu nhìn cánh tay mình đưa lên đẩy cửa như thể đang nhìn qua vài feet nước xanh thẳm.

Một cái giường đơn đẫm máu. Máu trên gối, trên ga giường và thậm chí trên mặt kim loại của khung giường cũng dính máu. Những mảnh vải nhuộm hồng trong thau. Mảnh băng tháo dở trên sàn nhà. Y tá chạy lăng xăng và nhăn mặt với Werner. Bên ngoài những gian bếp, đó là người phụ nữ duy nhất trong trường.

“Sao có quá nhiều máu như thế này?”, cậu hỏi.

Cô đặt bốn ngón tay lên môi. Có lẽ đang cân nhắc liệu có nên nói với cậu không hay là vờ như cô không biết gì. Tố cáo hay thôi việc hay đồng lõa.

“Cậu ấy đâu rồi?”

“Ở Leipzig. Để phẫu thuật.” Một ngón tay cô vẽ một vòng tròn quanh cái nút áo màu trắng trên bộ đồng phục, có lẽ là một ngón tay run run phiền phức. Ngoài ra dáng vẻ của cô hoàn toàn nghiêm nghị.

“Chuyện gì đã xảy ra?”

“Chẳng phải cậu nên có mặt ở bữa trưa à?”

Mỗi khi chớp mắt, cậu lại thấy hình ảnh của những người đàn ông cậu đã thấy từ thời thơ ấu, những người thợ mỏ đã hết việc vật vờ trong những ngõ hẻm phía sau, những người đàn ông có mấy cái móc trên tay và đôi mắt vô hồn; cậu thấy thầy Bastian đứng trên một con sông bốc khói, tuyết rơi xung quanh. Lãnh tụ, dân tộc, tổ quốc. Tôi luyện cơ thể mình, tôi luyện linh hồn mình.

“Khi nào cậu ấy sẽ trở lại?”

“Ôi chao.” Một lời nói vừa vặn nhẹ nhàng. Cô lắc đầu.

Một hộp xà phòng màu xanh đặt trên bàn. Phía trên bàn treo bức chân dung của một vị sĩ quan chỉ huy nào đó trước kia trong một cái khung đã bị vỡ. Vài cậu bé được gửi đến chỗ này trước đây đã chết.

“Chàng trai?”

Werner phải ngồi lên giường. Khuôn mặt cô y tá dường như biến ra thành nhiều; khuôn mặt này trước khuôn mặt kia và cứ thế. Ngay lúc này Jutta đang làm gì? Lau mũi cho đứa trẻ sơ sinh đang khóc nào đó hay thu lượm báo hay lắng nghe hướng dẫn từ những y tá quân y hay khâu lại chiếc vớ khác? Hay cầu nguyện cho cậu? Hay tin tưởng vào cậu?

Cậu nghĩ: mình sẽ không bao giờ có thể kể điều này với cô.

Thương gửi Marie-Laure yêu quý!

Những người khác trong phòng giam của ba rất dễ mến. Vài người kể chuyện tiếu lâm. Đây là một mẩu truyện vui: Con đã bao giờ nghe về chương trình huấn luyện của Wehrmacht* chưa? Đúng vậy, sáng nào con cũng phải đưa tay lên đầu và giữ nguyên như vậy.

Là tên thống nhất của các lực lượng vũ trang quân đội Đức Quốc Xã từ năm 1935 đến năm 1945. Wehrmacht bao gồm Heer (lục quân), Kriegsmarine (hải quân) và Luftwaffe (không quân). Đây là lực lượng chiến đấu chính của Đức trong Thế chiến thứ hai, được đánh giá là lực lượng quân đội hùng mạnh nhất thế giới vào thời điểm này.

Ha ha. Thiên thần của ba đã hứa dù nguy hiểm thế nào cũng gửi lá thư này giúp ba. Được ra khỏi “quán trọ” này một lúc thật an toàn và dễ chịu. Lúc này bọn ba đang làm một con đường và công việc rất tốt. Cơ thể ba trở nên dẻo dai hơn. Hôm nay ba thấy một cây sồi có hình dáng như cây hạt dẻ. Ba nghĩ nó được gọi là cây sồi dẻ. Ba sẽ rất vui để hỏi vài nhà thực vật học trong vườn bách thảo Paris về cây sồi dẻ này khi chúng ta về nhà.

Ba hi vọng con cùng bà và ông Etienne tiếp tục gửi đồ. Họ nói rằng bọn ba sẽ được phép nhận một bưu phẩm mỗi lần, như vậy rốt cuộc thứ gì đó cũng sẽ qua được thôi. Ba không nghĩ họ sẽ cho ba giữ bất cứ dụng cụ nào, nhưng thật tuyệt nếu họ cho phép. Con sẽ không tin được nơi đây đẹp như thế nào đâu, con yêu, và bọn ba đã tránh xa được nguy hiểm đến mức nào. Ba được an toàn tuyệt đối, an toàn hết mức có thể.

Ba của con.