Mùa xuân ở Bretagne, không khí ẩm thấp lan tràn khắp bờ biển. Sương mù trên biển, sương mù trên đường phố, sương mù trong tâm trí. Bà Manec bị ốm. Khi Marie-Laure đặt tay lên ngực bà, cô cảm thấy hơi nóng tỏa ra từ lồng ngực như thể bà đang nấu ở bên trong. Hơi thở của bà chuyển thành những tràng ho không ngớt.

“Bà thấy cá mòi”, bà lẩm bẩm, “mối và quạ...”

Bác sĩ mà ông Etienne mời đến kê đơn thuốc gồm có aspirin, kẹo ngậm hoa violet, nghỉ ngơi. Marie-Laure ngồi với bà trong những giây phút tồi tệ nhất, quãng thời gian kỳ lạ trong khi bàn tay bà lão càng lúc càng lạnh và bà nói về việc gánh vác thế giới. Bà đang gánh vác mọi thứ, nhưng chẳng ai biết cả. Bà nói, đó là một gánh nặng khủng khiếp, khi phải chịu trách nhiệm về mọi thứ nhỏ nhặt, về mọi đứa trẻ được sinh ra, về mỗi chiếc lá rơi khỏi cây, về mỗi đợt sóng xô trên bãi biển, về mỗi con kiến tha mồi.

Marie-Laure nghe sâu trong giọng nói của bà có tiếng nước: đảo san hô, quần đảo, đầm phá và vịnh hẹp băng hà.

Ông Etienne chứng tỏ mình là một người bảo mẫu dịu dàng. Giặt giũ quần áo, nấu nước xuýt, thỉnh thoảng đọc một trang sách của Pasteur hay Rousseau*. Ông cư xử như thể tha thứ tất cả những hành vi quá đáng trước đây và bây giờ của bà. Ông quấn bà trong những tấm chăn bông, nhưng rốt cuộc bà vẫn run lẩy bẩy, đến nỗi ông phải nhặt tấm thảm lớn nặng trịch dưới sàn và đắp nó lên người bà.

Jean-Jacques Rousseau, là một nhà triết học thuộc trào lưu Khai sáng có ảnh hưởng lớn tới Cách mạng Pháp 1789, sự phát triển của lý thuyết xã hội và sự phát triển của chủ nghĩa dân tộc.

Thương gửi Marie-Laure yêu quý!

Ba đã nhận được bưu phẩm của con, hai gói, từ nhiều tháng trước. Từ vui sướng không đủ để diễn tả cảm xúc của ba. Họ cho phép ba giữ lại bàn chải đánh răng, cái lược, tuy nhiên không cho giữ tờ giấy gói chúng. Không cho giữ bánh xà phòng. Ba ước gì họ cho phép bọn ba có xà phòng! Họ nói công việc tiếp theo của ba là nhà máy sô-cô-la, nhưng nó thật ra là bìa các tông. Bọn ba sản xuất bìa các tông suốt ngày. Họ làm gì với nhiều bìa các tông vậy chứ?

Marie-Laure, suốt cả đời mình, ba là người mang theo chìa khóa. Giờ đây ba nghe tiếng chìa khóa lạo xạo vào buổi sáng, lúc họ đến và mỗi khi ba đút tay vào túi ba chỉ thấy nó trống không.

Khi ba mơ, ba mơ thấy mình đang ở viện bảo tàng.

Nhớ những sinh nhật của con chứ? Luôn có hai thứ đặt trên bàn khi con thức dậy như thế nào? Cha xin lỗi vì mọi việc thành ra thế này. Nếu có bao giờ con muốn hiểu mọi việc, hãy nhìn vào bên trong ngôi nhà của ông Etienne, bên trong ngôi nhà. Ba biết con sẽ làm điều đúng đắn. Dù ba ước gì ba có món quà khác hay hơn.

Thiên thần của ba sắp rời đi, vì vậy nếu ba có thể gửi lá thư này cho con thì ba sẽ làm. Ba không lo lắng về con vì ba biết con rất thông minh và biết cách giữ cho mình được an toàn. Ba cũng an toàn vì vậy con không nên lo lắng. Hãy cảm ơn ông Etienne vì đọc lá thư này cho con. Gửi lời cảm ơn chân thành đến con người dũng cảm đã mang lá thư này từ ba và gửi đến cho con.

Ba của con.