Kỹ sư Bernd quằn quại trong đau đớn, úp mặt vào lưng chiếc ghế bành màu vàng. Chân anh ta có gì đó không ổn, ngực anh ta còn tệ hơn.
Tiếng Pháp trong nguyên gốc, có nghĩa là một xưởng sửa chữa.
Chiếc điện đài đã không thể sửa được nữa. Sợi dây nguồn đã bị đứt, dây dẫn đồn ăng-ten trên mặt đất đã bị mất, Werner không ngạc nhiên nếu bộ lọc đã bị vỡ. Dưới ánh sáng màu hổ phách yếu ớt từ chiếc đèn pin của Volkheimer, cậu nhìn chằm chằm vào từng cái phích cắm nát bét.
Hình như trận bom đã làm hỏng thính lực tai trái của cậu. Thính lực tai phải, như cậu đoán chừng, đang từ từ hồi phục. Ngoài tiếng o o vọng trong tai, cậu bắt đầu nghe được.
Tiếng tích tắc của các khẩu pháo khi chúng nguội.
Tiếng rên rỉ ở khách sạn bên trên.
Hỗn hợp kì lạ nào đó đang nhỏ giọt.
Volkheimer ho từng cơn, rũ rượi ở chỗ đống đổ nát đang chặn mất cầu thang. Hình như hành động của Volkheimer là: khom người bên dưới trần nhà cong oằn, thở hổn hển, một tay cầm thanh thép cong vẹo. Anh ta bật đèn pin, quét ánh đèn qua cầu thang đã bị chặn để tìm kiếm bất cứ thứ gì có thể lôi ra được. Đang nhớ lại vị trí của mọi thứ. Rồi anh ta tắt đèn, để tiết kiệm pin và đào bới trong bóng tối. Lúc ánh đèn sáng trở lại, đống đổ nát chỗ cầu thang vẫn như cũ. Một đống kim loại, gạch vữa lớn và thanh gỗ quá dày đến nỗi hai mươi người đàn ông cũng khó mà xê dịch được.
Làm ơn đi, Volkheimer nói. Werner không biết là anh ta có nhận ra mình đang la to hay không. Nhưng những lời tai phải Werner nghe được như là một lời cầu nguyện xa xăm. Làm ơn. Làm ơn. Như thể chàng trai Frank Volkheimer hai mươi mốt tuổi có thể chịu đựng mọi thứ trong chiến tranh, nhưng không chịu nổi sự bất công cuối cùng này.
Đáng lý ra lúc này ngọn lửa ở trên đã hút hết lượng ôxy cuối cùng trong cái lỗ này. Tất cả bọn họ lẽ ra phải ngạt thở rồi chứ. Những món nợ phải trả, các khoản tiền phải thanh toán. Tuy nhiên họ vẫn thở. Chỉ có Chúa mới biết ba thanh xà đã bị gãy trên trần hầm đang phải đỡ những gì: mười tấn than của khách sạn đã cháy, thi thể của tám lính phòng không và không biết bao nhiêu quân nhu chưa nổ. Có lẽ Werner phải trả giá cho mười nghìn sự phản bội nhỏ của cậu, Bernd phải trả giá cho vô số tội ác không đếm xuể, Volkheimer phải trả giá vì đã trở thành một công cụ, trở thành tay sai, trở thành lưỡi hái của Đức Quốc xã - có khi cả ba người họ phải trả cái giá lớn hơn nào đó, chấp nhận bản án cuối cùng nào đó.
Ban đầu là hầm của cướp biển, được xây dựng để cất vàng, vũ khí, đồ dùng nuôi ong của một kẻ lập dị. Rồi trở thành hầm rượu. Rồi nơi trú ẩn của một kẻ xâm chiếm. Werner nghĩ, Atelier de réparation, một xưởng sửa chữa. Một nơi thích hợp như bất cứ nơi nào khác. Chắc chắn có những người trên thế giới tin là ba người họ có những thứ cần phải sửa chữa.
