Dù ông Etienne tiếp tục phản đối, bà Manec vẫn dẫn Marie-Laure ra bãi biển mỗi sáng. Cô gái tự thắt dây giày, dò dẫm đường xuống cầu thang, tay cầm cây ba toong đợi ở tiền sảnh trong lúc bà Manec làm xong việc trong bếp.
“Cháu có thể tự đi được”, Marie-Laure nói vào lần thứ năm họ ra khỏi nhà. “Bà không cần phải dẫn cháu đâu.”
Hai mươi hai bước chân đến giao lộ với đường Estrées. Thêm bốn mươi bước chân đến cánh cổng nhỏ. Đi xuống chín bậc là đến bãi cát và hàng nghìn âm thanh của đại dương nuốt lấy cô.
Cô thu thập những quả thông rụng từ trên cây xuống mà chẳng ai biết cách bao xa. Những cuộn dây thừng dày. Những con polip bị mắc cạn bóng mượt nhỏ xíu. Lần nọ là một con chim sẻ bị chết đuối. Cô thích nhất là đi bộ đến tận cuối phía Bắc bãi biển lúc thủy triều xuống thấp và ngồi xổm dưới một hòn đảo mà bà Manec gọi là Le Grand Bé và để những ngón tay khuấy xung quanh các bể thủy triều. Chỉ khi đó, khi nhúng các ngón chân và ngón tay trong làn nước biển lạnh giá, tâm trí cô mới dường như hoàn toàn không nghĩ về cha, chỉ lúc đó cô mới ngừng tự hỏi lá thư của cha đáng tin đến mức nào, khi nào cha sẽ viết lá thư tiếp theo, tại sao cha lại bị bắt giữ. Cô chỉ đơn giản là lắng tai, nghe, thở.
Phòng ngủ của cô chứa đầy sỏi, thủy tinh biển, vỏ ốc: bốn mươi con sò xếp dọc trên ngưỡng cửa sổ, sáu mươi mốt con ốc xoắn xếp trên nóc tủ quần áo. Bất cứ lúc nào rảnh rỗi cô sắp xếp chúng theo loài, rồi theo kích thước. Con nhỏ nhất ở bên trái, con lớn nhất ở bên phải. Cô chất đầy các lọ, xô, khay; căn phòng toàn mùi của biển cả.
Hầu hết các buổi sáng, sau khi rời bãi biển, cô đi dạo với bà Manec, đi ra chợ rau, đôi khi đến chợ thịt, rồi giao thức ăn cho bất kì người hàng xóm nào mà bà Manec nghĩ là cần giúp đỡ nhất. Họ trèo lên một cầu thang ọp ẹp, gõ một cánh cửa; một bà lão mời họ vào, hỏi thăm tin tức, khăng khăng cả ba cùng uống một ly rượu sherry đầy. Marie-Laure dần dần nhận ra rằng, năng lượng của bà Manec quả là phi thường; bà làm những cái cây đâm chồi nảy lộc, thức khuya dậy sớm, làm món bisque* mà không cần một giọt kem, nhào những ổ bánh mì với chưa đầy một chén bột. Họ cùng nặng nề bước trên những con phố hẹp, tay Marie-Laure đặt phía sau tạp dề của bà Manec, đi theo mùi thơm của món hầm và bánh của bà; trong những khoảnh khắc ấy, bà Manec giống như một bụi hồng di động lớn, nhiều gai, thơm ngát và lũ ong kêu tanh tách.
Là một món súp có nguồn gốc từ Pháp, thường được nấu bằng nước dùng rau củ hoặc hải sản và thường được nấu với rượu, sau đó được xay nhuyễn và thêm kem vào để làm đặc.
Những ổ bánh mì vẫn còn nóng cho bà quả phụ tên là bà Blanchard. Xúp cho ông Saget. Trí óc Marie-Laure từ từ trở thành một tấm bản đồ ba chiều có những cột mốc rực rỡ: một cây tiêu huyền rậm rạp ở quảng trường Herbes; chín chậu cây được xén tỉa tạo hình bên ngoài khách sạn Continental; sáu bậc thang đi lên một con đường nhỏ có tên là Connétable.
Vài ngày trong tuần, bà Manec mang thức ăn cho ông Hubert Bazin điên, cựu chiến binh trong Đại chiến thế giới lần thứ nhất, ngủ trong một hốc tường phía sau thư viện vào ngày nắng và ngày tuyết. Ông bị mất mũi, tai trái và mắt do đạn pháo. Ông đeo một cái mặt nạ bằng đồng tráng men trên nửa khuôn mặt.
Ông Hubert Bazin thích nói về tường thành, phù thủy và cướp biển của Saint-Malo. Qua nhiều thế kỷ, ông kể với Marie-Laure, thành lũy đã bảo vệ thành phố khỏi những tên cướp biển tàn bạo, những đội quân La Mã, người Celt, người Norsemen. Một số người nói rằng cả những con quái vật biển nữa. Ông kể, trong một nghìn ba trăm năm, tường thành đã cản bước tiến của những thủy thủ Anh khát máu neo đậu những con tàu của chúng ở ngoài khơi, bắn đạn pháo vào những ngôi nhà, chúng cố đốt hết mọi thứ và để mọi người chết đói, những kẻ chẳng từ thủ đoạn nào để giết tất cả dân chúng.
“Các bà mẹ ở Saint-Malo”, ông kể, “thường nói với con mình là: ngồi thẳng dậy. Chú ý cách cư xử. Nếu không ban đêm người Anh sẽ đến và cắt cổ họng.”
“Thôi mà, Hubert”, bà Manec nói, “ông sẽ làm con bé sợ đấy.”
Vào tháng Ba, ông Etienne bước sang tuổi sáu mươi và bà Manec hầm những con trai nhỏ - ngao - với hẹ tây, múc chúng ra cạnh chỗ nấm và hai quả trứng luộc chín cắt làm tư: bà nói rằng, đó là hai quả trứng duy nhất bà tìm được trong thành phố. Ông Etienne kể về ngọn núi lửa Krakatoa phun trào như thế nào bằng giọng nói êm dịu, một trong những ký ức đã tồn tại kể từ khi ông biết nhớ, tro từ Đông Ấn thổi về Saint-Malo đỏ như máu vào lúc xế chiều, những mẩu nham thạch đỏ thẫm rực sáng trên mặt biển vào mỗi đêm; đối với Marie-Laure, túi nhét đầy cát, khuôn mặt đỏ bừng vì gió, trong một khoảnh khắc, dường như tình trạng bị chiếm đóng này là ở một nơi nào đó cách xa hàng nghìn dặm. Cô nhớ cha, nhớ Paris, tiến sĩ Geffard, những vườn cây, những quyển sách của cô, những quả thông - tất cả đều là những lỗ hổng trong cuộc đời cô. Nhưng suốt những tuần qua, cô có thể chịu đựng được sự tồn tại của bản thân. Ít nhất, ở ngoài bãi biển, sự mất mát và nỗi sợ đã bị gió, sắc màu và ánh sáng thổi đi.
Hầu hết các buổi chiều, sau khi đi dạo một vòng buổi sáng với bà Manec, Marie-Laure ngồi trên giường với cửa sổ mở và lướt tay qua mô hình thành phố của cha. Mấy ngón tay cô lướt qua xưởng đóng tàu trên đường Chartres, qua hiệu bánh mì của bà Ruelle trên đường Robert Surcouf. Trong trí tưởng tượng cô nghe thấy tiếng chân những người thợ làm bánh mì lướt qua trên sàn nhà đầy bột mì bóng loáng, cô hình dung ra họ di chuyển như những người trượt băng, nướng những ổ bánh mì trong chính cái bếp lò bốn trăm năm tuổi mà tổ tiên ông Ruelle đã dùng. Ngón tay cô lướt qua những bậc thang của nhà thờ - ở đây có một ông lão cắt hoa hồng trong vườn; ở đây, cạnh thư viện, ông Hubert Bazin điên tự lẩm bẩm lúc ông đưa một con mắt nhìn vào chai rượu rỗng; đây là tu viện nữ; đây là nhà hàng Chez Chuche cạnh chợ cá; đây là số 4 đường Vauborel có cửa chính hơi thụt vào, trong nhà bà Manec quỳ xuống bên cạnh giường ở tầng dưới, cởi giày, ngón tay lần chuỗi tràng hạt, cầu nguyện cho mọi linh hồn trong thành phố. Đây, trong căn phòng tầng năm, ông Etienne bước cạnh mấy kệ trống, vạch ngón tay qua nơi đã từng đặt những chiếc máy thu thanh của ông. Và đâu đó bên ngoài biên giới của mô hình, bên ngoài biên giới của nước Pháp, ở một nơi mà ngón tay cô không thể chạm tới, cha cô ngồi trong một xà lim, một tá mô hình cha đẽo đặt trên bậu cửa sổ, một cai tù mang đến cho ông thứ mà cô rất muốn tin là một bữa yến tiệc - chim cút, vịt và thỏ ninh nhừ. Chân gà, khoai tây chiên, thịt lợn muối xông khói, bánh tart mơ - một tá khay, một tá đĩa, đủ để cha ăn thỏa thích.
