“Anh phải thề”, Jutta nói. “Anh có thề không?” Giữa mấy cái trống han gỉ, săm xe tả tơi và dưới đáy bãi mùn quặng, cô tìm thấy một sợi dây đồng dài mười thước. Đôi mắt cô sáng rực.

Werner nhìn chằm chằm vào mấy tán cây, qua bãi mùn quặng và nhìn lại em gái. “Anh thề.”

Hai anh em lén mang cuộn dây về nhà và móc nó vòng quanh mấy cái lỗ đinh trên mái hắt bên ngoài cửa sổ gác mái. Rồi chúng nối nó với cái điện đài của mình. Gần như ngay tức thì, trên băng sóng ngắn, chúng có thể nghe thấy ai đó nói bằng một ngôn ngữ lạ đầy âm z và s.

“Có phải tiếng Nga không?”

Werner nghĩ đó là tiếng Hungary.

Ánh mắt Jutta mơ màng và hăng hái. “Hungary cách đây bao xa?”

“Một nghìn ki-lô-mét?”

Cô há hốc miệng.

Hóa ra những giọng nói được truyền đến Zollverein từ khắp các châu lục, xuyên qua các tầng mây, bụi than, mái nhà. Không khí di chuyển cùng với chúng. Jutta làm một cái thước phù hợp với cái thang chia độ Werner vẽ trên cuộn chỉnh sóng, cẩn thận viết đúng chính tả tên từng thành phố họ bắt được sóng. Verona 65, Dresden 88, London 100, Roma, Paris, Lyon. Tần sóng ngắn trong đêm khuya là địa phận của những kẻ du mục và mơ mộng, những con người điên rồ và diễn giả ngông cuồng.

Sau khi cầu nguyện, sau khi đèn đã tắt hết, Jutta lẻn lên gác mái với anh hai, thay vì cùng vẽ, hai anh em nằm sát vào nhau nghe đài cho đến nửa đêm, đến một giờ sáng, đến hai giờ sáng. Họ nghe những bản tin tiếng Anh mà họ không thể hiểu; họ nghe một phụ nữ Berlin giảng giải về cách thức tổ chức một bữa tiệc cocktail*.

Là một dạng tiệc đứng có phong cách thoải mái, sang trọng và vui vẻ.

Một đêm nọ, Werner và Jutta dò được một chương trình phát thanh tổng hợp có giọng một phát thanh viên nam đang nói về ánh sáng bằng giọng Pháp nhẹ.

Não bộ bị bao phủ hoàn toàn trong bóng tối, hẳn nhiên là vậy, các em nhỏ à, giọng nói vang lên. Nó trôi nổi trong một chất lỏng trong suốt bên trong vỏ não, không bao giờ có ánh sáng. Tuy nhiên thế giới nó xây dựng trong trí óc lại tràn đầy ánh sáng. Thế giới đó tràn ngập màu sắc và chuyển động. Vì vậy, các em à, bằng cách nào mà bộ não chẳng hề biết đến chút ánh sáng nào, lại dựng nên cho chúng ta một thế giới ngập tràn ánh sáng?

Chương trình phát ra tiếng xì xì và tắt phụt.

“Chuyện gì vậy?”, Jutta thì thào hỏi.

Werner không trả lời. Giọng nói của người đàn ông Pháp đó thật mượt mà. Giọng của anh ta khác hẳn cô Elena, tuy nhiên, giọng nói ấy quá truyền cảm, quá cuốn hút, đến nỗi Werner nhận ra cậu có thể hiểu mọi từ. Người Pháp ấy nói về ảo giác, điện từ học; có một khoảng ngừng và rè rè, như thể một đĩa hát bị xước, sau đó anh ta ca ngợi than đá.

Hãy nghĩ về một mẩu than đỏ trong bếp lò gia đình mình. Các em quan sát nó chưa? Khúc than ấy từng là một cây xanh, một cây dương xỉ hay cây sậy cách đây một triệu năm, hay có khi hai triệu năm hoặc một trăm triệu năm. Các em có thể hình dung một trăm triệu năm không? Suốt cuộc đời cây ấy, mùa hè, lá cây hấp thụ toàn bộ ánh sáng chúng nhận được và chuyển hóa năng lượng mặt trời vào bên trong cây. Trong vỏ cây, cành cây, thân cây. Vì cây ăn ánh sáng, gần giống cách chúng ta ăn thức ăn. Nhưng rồi cây chết và bị đổ, có thể là xuống nước, và bị phân hủy thành than bùn, than bùn bị vùi sâu dưới lòng đất từ năm này qua năm khác - qua nhiều niên đại mà nếu so với nó thì khoảng thời gian một tháng, một thập kỷ hay thậm chí cả cuộc đời bạn chỉ giống như một hơi thở, một cái búng tay. Cuối cùng than bùn khô và trở nên cứng như đá, ai đó đào nó lên, rồi người bán than mang nó đến nhà bạn, có khi chính bạn đem nó đến bếp lò, và giờ đây ánh sáng mặt trời đó - ánh sáng mặt trời một trăm triệu năm tuổi đang sưởi ấm ngôi nhà bạn đêm nay…

Thời gian trôi chậm. Căn gác mái biến mất. Jutta biến mất. Đã có ai từng nói tường tận với Werner về chính những thứ mà cậu tò mò muốn biết nhất?

Hãy mở đôi mắt, người đàn ông ấy kết luận, và hãy nhìn những gì bạn có thể nhìn trước khi chúng khép mãi mãi, sau đó tiếng đàn piano vang lên, một giai điệu độc tấu khiến Werner liên tưởng đến một con thuyền bằng vàng trôi trên dòng sông đen thẳm, một chuỗi hòa âm đã làm biến đổi Zollverein: những ngôi nhà trở nên mờ ảo, các khu mỏ được lấp kín, những ống khói nhà máy đổ xuống, một con sóng biển cổ xưa tràn vào thành phố, hi vọng tuôn trào trong không khí.