Bên dưới hành lang khách sạn Những con ong, hầm chứa của cướp biển được đào xuyên qua tầng đá gốc*. Phía sau những thùng gỗ thưa, tủ và giá treo dụng cụ, các vách hầm toàn bằng đá granit. Ba thanh xà lớn được đẽo gọt thủ công, chuyển đến đây từ cánh rừng già nào đó ở Bretagne và được những đội ngựa kéo dựng lên để chống trần hầm từ mấy thế kỷ trước.

Đá gốc, còn gọi là đá mẹ, là loại đá hình thành nên phần cơ bản của đất. Mỗi loại đá gốc khác nhau sẽ hình thành nên các loại đất khác nhau.

Mọi thứ trong hầm lập lòe dưới ánh sáng một ngọn đèn.

Werner Pfennig ngồi trên một cái ghế xếp trước bàn làm việc bằng gỗ dài, kiểm tra mức pin còn lại và đeo ống nghe lên tai. Chiếc điện đài là một máy thu phát vô tuyến hai chiều vỏ thép có cần ăng-ten dài 1,6 mét. Nó giúp cậu liên lạc với máy thu phát tương thích ở tầng trên, với hai khẩu đội pháo phòng không khác bên trong thành phố và với pháo đài chỉ huy dưới lòng đất ở phía bên kia cửa sông.

Chiếc máy thu phát vô tuyến kêu o o khi khởi động. Một trinh sát đọc tọa độ vào bộ ống nghe điện đài và một pháo thủ lặp lại thông tin vừa nhận. Werner dụi dụi hai mắt. Sau lưng cậu, tài sản bị tịch thu chất đầy đến tận trần hầm: những cuộn thảm, đồng hồ quả lắc to, tủ đựng quần áo, tranh phong cảnh lớn có nhiều vết nứt. Có tám hoặc chín đầu tượng bằng thạch cao trên cái kệ đối diện chỗ Werner ngồi, cậu không thể đoán được chúng dùng để làm gì.

Trung sĩ Frank Volkheimer to lớn đi xuống cầu thang gỗ hẹp, cúi đầu né các thanh xà. Anh ta mỉm cười với Werner và ngồi xuống chiếc ghế bành lưng cao bọc lụa màu vàng, khẩu súng trường gác trên hai bắp đùi khổng lồ, khẩu súng trông không lớn hơn cây dùi cui.

Werner cất tiếng, “Đang bắt đầu rồi sao?”

Volkheimer gật đầu. Anh ta tắt đèn và chớp hàng mi thanh tú khác thường trong ánh sáng nhập nhoạng.

“Sẽ kéo dài bao lâu?”

“Không lâu đâu. Ở dưới đây chúng ta sẽ được an toàn.”

Bernd, kỹ sư, xuống cuối cùng. Bernd nhỏ con, mắt lé, tóc màu nâu nhạt. Anh ta đóng cửa hầm lại, cài then và ngồi giữa cầu thang gỗ với ánh mắt chán nản, khó mà đoán được là sợ hãi hay cam chịu.

Cánh cửa hầm đóng lại, tiếng còi báo động nhỏ dần. Bóng đèn treo trên trần trên đầu họ rung rinh.

Werner nghĩ, nước. Mình đã quên nước.

Khẩu đội pháo phòng không thứ hai khai hỏa từ một góc xa của thành phố, sau đó khẩu 88 ở phía trên khai hỏa tiếp, oang oang, chết chóc, Werner lắng nghe tiếng đạn pháo rít trên bầu trời. Bụi từ trên trần tung mù mịt. Qua ống nghe, Werner có thể nghe được những lính Áo ở phía trên vẫn đang hát.

… aufd’Wulda, auf d’Wulda, da scheint d’Sunn a so gulda*...

Một bài dân ca Áo.

Volkheimer uể oải cào cào lên một vết bẩn trên quần mình. Bernd hà hơi thổi vào đôi tay khum thành hình chén. Máy thu phát kêu tanh tách dưới vận tốc gió, áp lực không khí, làn đạn. Werner nghĩ về quê nhà: cô Elena cúi xuống thắt đôi từng sợi dây buộc đôi giày nhỏ của cậu. Những ngôi sao xẹt qua cửa sổ gác mái. Jutta, em gái cậu, khoác một tấm chăn qua vai và chiếc tai nghe điện đài lủng lẳng bên tai trái.

Trên tầng bốn, lính Áo nhét một quả đạn pháo khác vào nòng khẩu 88, ngắm kĩ đường bắn và bịt tai lại khi phát pháo bắn ra, nhưng ở dưới này Werner chỉ nghe thấy chiếc radio vang lên thanh âm thời thơ ấu của cậu. Nữ thần Lịch sử nhìn xuống trần gian. Chỉ có thông qua những ngọn lửa nóng nhất mới có thể được thanh lọc. Cậu thấy một rừng hoa hướng dương héo rũ. Cậu thấy một đàn chim hoét trên cây bay tán loạn.