Nửa đêm. Mấy con chó săn của tiến sĩ Hauptmann nhảy vọt qua khu đất đóng băng bên cạnh trường, những mảnh băng rớt xuống mặt đất trắng xóa. Phía sau chúng là tiến sĩ Hauptmann đội mũ lông thú, rảo những sải chân ngắn như thể đang đếm số bước chân trên một quãng đường dài nào đó. Đằng sau đó là Werner, mang theo hai cái máy thu phát sóng mà cậu và tiến sĩ Hauptmann đã thử nghiệm trong nhiều tháng.

Tiếng Đức, nghĩa là “mò kim đáy bể.”

Thầy Hauptmann quay lại, vẻ mặt rạng rỡ. “Điểm này được đấy, tầm nhìn thoáng, đặt nó xuống đi Pfennig. Thầy đã cho anh bạn Volkheimer của chúng ta đi trước. Cậu ta ở đâu đó trên đồi.” Werner chẳng thấy dấu vết nào, chỉ thấy một mô đất thấp dưới ánh trăng sáng vằng vặc và khu rừng trắng xóa ngoài kia.

“Cậu ta có cái máy phát sóng KX trong một hộp đạn”, thầy Hauptmann nói. “Cậu ta ẩn mình và đều đặn phát tín hiệu cho đến khi chúng ta tìm ra hoặc đến khi máy phát sóng hết pin. Thậm chí thầy cũng không biết cậu ta ở đâu.” Thầy đập hai tay đeo găng vào với nhau, mấy con chó quẩn quanh thầy, hơi thở của chúng phả ra khói. “Trong vòng bán kính mười ki-lô-mét vuông. Xác định vị trí của máy phát tín hiệu, định vị người bạn của chúng ta.”

Werner nhìn vào mười nghìn cái cây phủ đầy tuyết. “Ngoài đó sao thầy?”

“Ngoài đó.” Thầy Hauptmann kéo một bình đựng rượu ra khỏi túi và mở nắp mà không cần nhìn. “Phần này rất vui, Pfennig.”

Thầy Hauptmann dậm chân lên một chỗ quang trên nền tuyết và Werner lắp đặt máy thu phát tín hiệu đầu tiên, dùng thước dây để đo một khoảng hai trăm mét, lắp đặt máy thu phát tín hiệu thứ hai. Cậu tháo cuộn dây tiếp đất, dựng cần ăng-ten và bật hai cái điện đài lên. Mấy ngón tay cậu đã tê cóng hết.

“Thử băng tần tám mươi mét xem, Pfennig. Thường thì các đội không biết phải tìm tần số nào. Nhưng đêm nay, trong bài kiểm tra thực nghiệm đầu tiên, chúng ta sẽ gian lận một chút.”

Werner đeo bộ ống nghe và tai cậu đầy tạp âm. Cậu dò trên thanh chỉnh sóng, điều chỉnh bộ lọc sóng. Chẳng mấy chốc, cả hai cái điện đài đều đã bắt được tín hiệu ping ping từ máy phát sóng của Volkheimer. “Em đã dò được anh ta rồi, thưa thầy.”

Thầy Hauptmann bắt đầu cười tươi. Lũ chó nhảy cỡn, hắt hơi vì phấn khích. Thầy lấy từ áo khoác ra một cây bút chì dầu. “Chỉ làm trên điện đài thôi. Các đội thường sẽ không có giấy, trên chiến trường không có.”

Werner viết phương trình trên vỏ kim loại của máy thu phát và bắt đầu thay số. Thầy Hauptmann đưa cho cậu một cây thước lôga. Trong hai phút Werner đã có một vectơ và khoảng cách: 2,5 ki-lô-mét.

“Và bản đồ chứ?”, khuôn mặt nhỏ quý phái của thầy Hauptmann lóe lên sự hài lòng.

Werner dùng thước đo góc và com-pa để kẻ các đường.

“Dẫn đường đi, Pfennig.”

Werner gấp bản đồ cho vào túi áo khoác, xếp các điện đài vào túi đựng và mỗi tay xách một cái như túi hành lý. Những tinh thể tuyết nhỏ xíu rơi lấm tấm dưới ánh trăng. Chẳng mấy chốc mà ngôi trường và những khu mở rộng trông như đồ chơi trên nền tuyết trắng xóa phía dưới. Mặt trăng hạ xuống thấp hơn, tầm nhìn thu hẹp lại, lũ chó chạy gần chủ, miệng đầy hơi nước và Werner đổ mồ hôi.

Họ đi xuống một khe núi và trèo lên. Một ki-lô-mét. Hai ki-lô-mét.

“Siêu thực”, thầy Hauptmann thở hổn hển, “cậu có biết nó là gì không, Pfennig?” Thầy chuếnh choáng, đầy phấn khích, nói không ngớt. Werner chưa bao giờ thấy thầy như thế này. “Đó là khoảnh khắc mà một thứ sắp trở thành thứ gì khác. Ngày chuyển sang đêm, nhộng biến thành bướm. Nai con biến thành nai cái. Thử nghiệm trở thành kết quả. Cậu bé trở thành người đàn ông.”

Trèo được hơn một phần ba, Werner mở bản đồ ra, kiểm tra tỉ mỉ góc phương vị bằng com-pa. Những cái cây yên lặng tỏa ra ánh sáng lập lòe khắp mọi nơi. Tuyết xóa hết mọi dấu chân của họ. Ngôi trường mất dạng phía sau họ. “Em có thể dùng máy thu phát tín hiệu lần nữa không thầy?”

Thầy Hauptmann đặt ngón tay lên môi.

Werner lại lập lưới tam giác để đo đạc và nhận ra họ gần với phán đoán ban đầu như thế nào - chưa tới nửa ki-lô-mét. Cậu cất máy thu phát lại và rảo bước, giờ là đi lùng sục, lần theo mùi, cả ba con chó cũng ngửi và Werner nghĩ: mình đã tìm ra một cách, mình đang giải nó, những con số sắp biến thành thật. Tuyết rơi khỏi cây, lũ chó phủ đầy tuyết, chúng khịt khịt mũi, lần theo mùi, chăm chú như thể đang lùng một con gà lôi, tiến sĩ Hauptmann giơ một bàn tay lên, cuối cùng Werner, đi đến một khoảng trống giữa mấy cái cây, di chuyển chậm chạp vì phải mang hành lý nặng trịch, nhìn thấy hình dáng một người đàn ông đang nằm ngửa trên tuyết, điện đài dưới chân, cần ăng-ten chĩa lên trên những cành cây thấp.

Người khổng lồ.

Lũ chó đứng run run. Một tay thầy Hauptmann vẫn giơ lên cao. Tay kia thầy mở bao súng lấy ra khẩu súng lục. “Gần rồi, Pfennig, cậu không thể lưỡng lự.”

Hông trái Volkheimer hiện lên trước mặt họ. Werner có thể thấy hơi thở của anh ta bốc khói và tan ra. Thầy Hauptmann chĩa cây súng Walther vào người Volkheimer, trong một khoảnh khắc sửng sốt dài dằng dặc, Werner đã chắc chắn rằng thầy định bắn anh ta, rằng họ đang gặp nguy hiểm nghiêm trọng, mỗi học viên, cậu không thể nghe được gì ngoài tiếng Jutta khi cô đứng cạnh con kênh: Có đúng không khi làm việc gì đó chỉ bởi vì những người khác cũng làm như vậy? Thứ gì đó trong tâm hồn Werner đóng vảy lại, vị tiến sĩ nhỏ bé chĩa súng lên trời và bắn chỉ thiên.

Volkheimer lập tức lồm cồm bò dậy, đầu đảo quanh lúc mấy con chó được thả chạy về phía anh ta và tim Werner như thể vỡ thành trăm mảnh trong lồng ngực.

Volkheimer giơ tay ra khi lũ chó nhào tới người anh ta, nhưng chúng biết anh ta, chúng nhảy tới nhảy lui đùa giỡn, sủa và chạy vụt qua, Werner quan sát chàng trai to lớn gạt lũ chó ra như thể chúng chỉ là mấy con mèo nhà. Tiến sĩ Hauptmann cười vang. Khẩu súng của thầy bốc khói, thầy uống một ngụm lớn từ bình đựng rượu rồi đưa cho Werner, Werner đưa nó lên môi. Xét cho cùng cậu đã làm tiến sĩ hài lòng; cái máy thu phát sóng hoạt động; cậu ở ngoài trong một đêm trăng sao sáng tỏ, đang cảm nhận rượu brandy bỏng rát chảy trong bụng.

“Đây”, thầy Hauptmann nói, “là điều chúng ta làm với hình tam giác.”

Lũ chó chạy vòng quanh, sục sạo và đùa giỡn. Thầy Hauptmann thả lỏng người dưới những tán cây. Volkheimer lê bước về phía Werner, kéo lê cái máy thu phát KX to; trông anh ta thậm chí còn to lớn hơn; anh ta đặt bàn tay đeo găng hở ngón lên trên mũ Werner.

“Đó chỉ là con số thôi”, anh ta nói khẽ để thầy Hauptmann không nghe được.

“Thuần túy là toán học, học viên ạ”, Werner thêm vào, bắt chước giọng nói liến thoắng của thầy Hauptmann. Cậu ép mấy ngón tay đeo găng vào nhau, năm ngón áp vào năm ngón. “Cậu phải tập làm quen với lối suy nghĩ ấy.”

Đó là lần đầu tiên Werner nghe thấy Volkheimer cười, vẻ mặt anh ta biến đổi; anh ta trở nên bớt đáng sợ hơn, giống một đứa trẻ to xác, giàu tình cảm hơn. Gần giống như con người của anh ta khi nghe nhạc.

Niềm vui sướng trước thành công của mình vẫn chảy rần rật trong máu Werner suốt ngày hôm sau, ký ức về mọi việc đã xảy ra đối với cậu gần như là thiêng liêng khi cậu quay về trường bên cạnh gã Volkheimer to lớn, đi qua dưới những thân cây đóng tuyết, băng qua những căn phòng của những thiếu niên đang say ngủ trông như những thỏi vàng được xếp ngay ngắn trong phòng két sắt - Werner cảm thấy mình gần như một người cha hiền từ bảo hộ cho người khác khi cậu cởi đồ bên cạnh giường, khi Volkheimer ì ạch tiếp tục đi về phía phòng ngủ tập thể của lớp trên, một ác quỷ giữa những thiên thần, một người canh giữ đi qua nghĩa trang trong đêm.