Bà Manec đi vào phòng làm việc của ông Etienne ở tầng năm. Marie-Laure ngồi tại cầu thang lắng nghe.

“Ông có thể giúp”, bà nói. Ai đó - hình như là bà - mở cửa sổ và không khí trong lành của biển ùa vào đầu cầu thang, khuấy động mọi thứ: rèm cửa của ông Etienne, giấy tờ của ông, lớp bụi trong phòng ông, nỗi nhớ cha cồn cào của Marie-Laure.

Ông Etienne trả lời, “Làm ơn đi bà. Đóng cửa sổ lại. Chúng đang lởn vởn vây bắt những kẻ chống đối.”

Cửa sổ vẫn mở. Marie-Laure rón rén đi xuống một bậc thang.

“Làm sao ông biết chúng đang rình mò ai chứ, ông Etienne? Ông có biết là một phụ nữ ở Rennes bị tù chín tháng vì đặt tên con lợn của mình là Goebbels không? Một thầy xem tướng tay ở Cancale đã bị bắn vì tiên đoán tướng de Gaulle sẽ quay lại vào mùa xuân. Bị bắn đó.”

“Đó chỉ là những tin đồn thôi bà.”

“Bà Hébrard nói rằng một người đàn ông Dinard - một ông già, ông Etienne à - bị tù hai năm vì đeo thánh giá Lorraine dưới cổ áo. Tôi nghe nói chúng sắp biến cả thành phố thành một kho đạn khổng lồ.”

Ông khẽ cười. “Nghe như là việc mà những học sinh trung học mới làm.”

“Mọi tin đồn đều có một phần sự thật trong đó, ông Etienne.”

Marie-Laure nhận ra, bà Manec đã dung chứa những nỗi sợ của ông Etienne trong cả quãng đời trưởng thành của ông. Tránh né chúng, làm chúng dịu bớt. Cô rón rén đi xuống một bậc thang nữa.

Bà Manec đang nói, “Ông biết nhiều thứ, ông Etienne. Về bản đồ, thủy triều, điện đài.”

“Việc đó thật sự quá nguy hiểm, tất cả những người phụ nữ đó trong nhà tôi. Người ta có mắt bà ơi.”

“Ai?”

“Người bán nước hoa là một.”

“Claude à?” Bà khịt mũi. “Claude Nhỏ quá bận rộn với việc tự phụ rồi.”

“Claude không còn nhỏ nữa. Thậm chí tôi còn có thể thấy gia đình ông ta kiếm được khá hơn người khác: nhiều thịt hơn, nhiều điện hơn, nhiều bơ hơn. Tôi biết những thứ đó là phần thưởng của cái gì.”

“Vậy thì giúp chúng tôi.”

“Tôi không muốn tạo ra rắc rối, bà à.”

“Không làm gì cả cũng là một kiểu tạo ra rắc rối?”

“Không làm gì cả là không làm gì.”

“Không làm gì cả thì cũng giống như đồng lõa với địch.”

Gió thổi mạnh. Trong tâm trí Marie-Laure, gió luôn đổi chiều và lập lòe, kéo theo kim và gai nhọn trong không khí. Màu bạc chuyển sang màu xanh rồi lại thành màu bạc.

“Tôi biết cách”, bà Manec nói.

“Cách gì? Bà đặt niềm tin vào người nào vậy?”

“Đôi khi ông phải tin ai đó.”

“Nếu dòng máu chảy trong người bên cạnh bà không cùng dòng máu với bà thì bà không thể tin gì cả. Cho dù có thể tin đi nữa. Không phải bà chiến đấu với một người, bà ơi, mà là cả một hệ thống. Làm sao bà chống lại được một hệ thống chứ?”

“Ông phải thử đã chứ.”

“Bà muốn tôi làm gì?”

“Đào bới những thứ cũ kỹ trên gác mái. Ông biết nhiều về điện đài hơn bất cứ ai trong thành phố. Có khi còn hơn bất cứ ai ở Bretagne.”

“Chúng đã tịch thu mọi máy thu phát sóng.”

“Không phải tất cả. Người ta giấu đầy thứ ở khắp mọi nơi. Ông chỉ phải đọc những con số, tôi chỉ hiểu được vậy, những con số trên những mẩu giấy. Ai đó - tôi không biết là ai, có thể là ông Hubert Bazin - sẽ mang nó đến cho bà Ruelle, bà ấy sẽ tập hợp chúng lại và cho tin nhắn vào ngay ổ bánh mì. Ngay trong ổ bánh!” Bà bật cười; với Marie-Laure, tiếng cười ấy nghe như bà trẻ ra hơn hai mươi tuổi.

“Hubert Bazin. Bà đang tin tưởng Hubert Bazin sao? Bà đang nấu những mật mã bí mật trong ổ bánh mì ư?”

“Những tên lính Đức béo ú sẽ ăn những ổ bánh mì khủng khiếp đó ư? Chúng lấy những loại bột ngon nhất cho mình. Chúng ta mang bánh mì về nhà, ông sẽ phát tín hiệu gửi những con số đó đi, rồi chúng ta đốt mẩu giấy.”

“Việc này thật ngớ ngẩn. Bà xử sự như con nít.”

“Như vậy còn tốt hơn là không làm gì cả. Hãy nghĩ về cháu trai của ông. Hãy nghĩ về Marie-Laure.”

Rèm cửa bay phần phật, giấy tờ kêu sột soạt và hai người lớn đang ở thế giằng co trong phòng làm việc. Marie-Laure đã rón rén xuống gần cửa phòng của ông chú đến nỗi cô có thể chạm vào khung cửa.

Bà Manec nói, “Ông không muốn sống có ý nghĩa trước khi nhắm mắt xuôi tay à?”

“Marie sắp mười bốn tuổi rồi, bà à. Không còn quá nhỏ, không còn nhỏ trong suốt cuộc chiến này. Mười bốn tuổi thì cũng chết như bất cứ người nào khác. Nhưng tôi muốn mười bốn tuổi là nhỏ. Tôi muốn…”

Marie-Laure lùi lại một bước. Họ có thấy cô không? Cô nghĩ đến hang đá mà ông Hubert Bazin điên đã dẫn cô đến: những con ốc tụ lại thành đàn. Cô nghĩ đến vô số lần cha đặt cô lên xe đạp của ông: cô ngồi vững, cha sẽ đạp vào bàn đạp và hai cha con sẽ lướt đi trong tiếng ồn ào huyên náo của đại lộ nào đó ở Paris. Cô ôm hông cha, co gối lại và họ sẽ vụt qua khoảng trống giữa những chiếc xe ô tô, xuống dốc, xuyên qua những mùi hương, tiếng ồn và màu sắc.

Ông Etienne nói, “Tôi sẽ quay lại với cuốn sách của mình, thưa bà. Chẳng phải bà đang chuẩn bị bữa tối sao?”