Cô không gặp ông chú trong suốt ba ngày. Trên đường đến nhà vệ sinh vào buổi sáng thứ tư họ đến đây, cô cảm thấy có thứ gì đó, chân cô đụng phải một vật nhỏ và rắn. Cô cúi xuống và cầm nó lên.

Xoắn ốc và trơn. Các đường gân xoắn ốc hội tụ trên chóp nhọn. Lỗ hổng rộng hình bầu dục. Cô thì thầm, “một con ốc xoắn.”

Phía trước con ốc đầu tiên một bước chân, cô tìm thấy một con nữa. Rồi đến con thứ ba và thứ tư. Đường vỏ ốc biển vòng qua nhà vệ sinh, xuống cầu thang dẫn đến cánh cửa đóng ở tầng năm thì lúc này cô mới biết đó là phòng của ông chú. Phía sau cánh cửa khe khẽ vang lên giai điệu một bản giao hưởng piano. Một giọng nói vang lên, “Vào đi.”

Cô nghĩ sẽ có mùi ẩm mốc, một ông lão sợ hãi, nhưng căn phòng thoang thoảng mùi xà phòng, mùi sách và rong biển khô. Không giống như phòng nghiên cứu của tiến sĩ Geffard.

“Ông ạ?”

“Marie-Laure.” Giọng ông nhẹ và trầm, như một mảnh lụa bạn sẽ giữ trong ngăn kéo và chỉ lấy ra vào những dịp đặc biệt, chỉ để cảm nhận nó trượt giữa các ngón tay. Cô đưa tay ra khoảng không trước mặt và một bàn tay xương xương mát lạnh cầm lấy tay cô. Ông nói ông đang cảm thấy khá hơn. “Ông xin lỗi vì không thể gặp cháu sớm hơn.”

Tiếng đàn piano lanh canh êm ái, nghe như thể một tá đàn piano đang cùng lúc ngân vang, nghe như thể âm thanh vang lên từ mọi điểm trên đường tròn.

“Ông có bao nhiêu chiếc máy thu thanh vậy?”

“Để ông chỉ cho cháu.” Ông cầm tay cô dắt đến chỗ một chiếc giá. “Cái này là máy thu phát âm thanh nổi. Bộ tách sóng Heterodyne*. Ông tự lắp ráp.” Cô hình dung ra một nhạc công piano nhỏ xíu, mặc bộ tuxedo, đang chơi nhạc bên trong chiếc máy. Sau đó, ông đặt tay cô lên một máy thu thanh hình hộp lớn, rồi đến cái thứ ba không lớn hơn lò nướng bánh. Ông nói, cả thảy có mười một cái, trong giọng ông có vẻ tự hào trẻ con. “Ông có thể nghe được tiếng những con tàu ngoài biển khơi. Madrid, Brazil, London. Ông từng nghe được Ấn Độ. Nơi này nằm ở rìa thành phố, tòa nhà rất cao, chúng ta có được điểm bắt sóng tuyệt vời.”

Bộ thu tách sóng để giúp tăng độ nhạy của bộ thu phát sóng, loại bớt tạp âm làm cho âm thanh trong trẻo hơn.

Ông để cô ấn qua một cái hộp cầu chì, một công tắc khác. Ông dẫn cô đến giá sách gần đó: gáy hàng trăm cuốn sách, một cái lồng chim, bọ cánh cứng trong hộp diêm; một cái bẫy chuột bằng điện; một cái chặn giấy bằng thủy tinh mà ông nói đó là nơi yên nghỉ của một con bọ cạp; những cái bình đựng các loại cầu chì; hàng trăm thứ khác mà cô không biết là gì.

Ông sử dụng toàn bộ tầng năm - một căn phòng lớn, ngoại trừ đầu cầu thang - cho mình. Ba cánh cửa sổ mở ra đường Vauborel ở phía trước, thêm ba cánh cửa sổ mở ra ngõ hẻm ở đằng sau. Có một cái giường nhỏ, cũ kỹ, khăn trải giường của ông trải căng và phẳng. Một cái bàn ngăn nắp, một ghế sô pha.

“Chuyến tham quan kết thúc”, ông nói, gần như thì thầm. Dường như ông chú của cô là người ân cần, ham hiểu biết và hoàn toàn bình thường. Tĩnh lặng: sự tĩnh lặng tỏa ra từ ông còn sắc nét hơn bất cứ thứ gì khác. Sự tĩnh lặng của một cái cây, của một con chuột chớp mắt trong bóng tối.

Bà Manec mang bánh sandwich lên. Ông Etienne chẳng có cuốn sách nào của Jules Verne, nhưng ông nói ông có sách của Darwin và đọc cho cô cuốn Hành trình của con tàu Beagle, được dịch từ tiếng Anh sang tiếng Pháp - sự đa dạng về loài của những loài nhện nhảy gần như vô hạn... Âm nhạc theo đường xoắn ốc tuôn ra từ máy thu thanh, thật tuyệt vời khi được chìm đắm trên ghế sô pha, được sưởi ấm và ăn uống đầy đủ, cảm nhận những câu nói nhấc bổng cô lên và đưa cô đến nơi nào khác.

∞

Cách đó sáu khối nhà tại phòng điện tín, cha Marie-Laure áp mặt vào cửa sổ nhìn hai chiếc mô tô Đức rầm rầm lao qua Cổng Saint-Vincent. Những cánh cửa chớp của thành phố đã được hạ xuống, nhưng giữa những thanh gỗ mỏng, ngoài ngưỡng cửa, hàng nghìn đôi mắt nhìn ra. Phía sau hai xe mô tô, hai chiếc xe tải tròng trành tiến đến. Đằng sau là một chiếc Mercedes màu đen. Ánh mặt trời chiếu sáng lên biểu tượng trang trí trên mui xe và những phụ kiện mạ crom khi đội diễu hành nhỏ dừng trước lối vào rải sỏi hình vòng cung bên ngoài bức tường rêu phong cao vút của lâu đài Saint-Malo. Một người đàn ông lớn tuổi, rám nắng khác thường - đó là ngài thị trưởng, ai đó giải thích - đang đứng đợi với chiếc khăn tay trắng trong bàn tay thủy thủ to lớn, có thể nhìn thấy cổ tay ông hơi run rẩy.

Lính Đức xuống xe, hơn một tá. Giày của chúng bóng loáng, quân phục sạch sẽ. Hai người ôm hoa cẩm chướng*, một người cầm sợi dây buộc con chó săn tiến về trước. Vài ánh nhìn chằm chằm há hốc miệng trước quang cảnh bên ngoài lâu đài.

Biểu tượng của tình bạn, lòng quý mến.

Một người đàn ông thấp bé mặc quân phục mang hàm đại úy bước ra từ ghế sau chiếc Mercedes và phủi thứ gì đó vô hình khỏi tay áo choàng của mình. Ông ta trao đổi vài lời với viên sĩ quan phụ tá mảnh khảnh, người này dịch lại cho ông thị trưởng, ông thị trưởng gật đầu. Rồi người đàn ông thấp bé biến mất sau cánh cửa lớn. Mấy phút sau, viên sĩ quan phụ tá mở tung những cánh cửa chớp của một ô cửa sổ tầng trên, lướt mắt nhìn qua những nóc nhà một lát trước khi treo lá cờ đỏ thẫm trên bức tường gạch và buộc nó chắc chắn trên khung cửa sổ.