Lâm Phược nhắc đến đại lao Giang Đảo, vừa hay lại nói trúng chỗ ngứa của Cố Ngộ Trần.
Cố Ngộ Trần mới đến Giang Ninh, nhậm chức Giang Đông Án sát phó sứ, việc đầu tiên cần làm là từng bước vững chân ở Giang Ninh, mới có thể suy xét đến chuyện cải cách đổi mới. Dẫu có câu "quan mới nhậm chức ba đốm lửa", nhưng đó cũng chỉ là giết gà dọa khỉ, làm chuyện nhỏ nhặt. Nếu tùy tiện gây tổn hại đến lợi ích của phần lớn người khác sẽ dẫn đến sự phản kháng mạnh mẽ, đó thực sự không phải là hành động của người khôn ngoan. Huống chi Cố Ngộ Trần sẽ không quên trên đầu mình còn có Án sát sứ đại nhân, còn cả một đám người ở Giang Ninh đang chờ ông ta sơ hở.
Tất nhiên, Cố Ngộ Trần cũng không phải là người thấy khó khăn mà không cầu tiến. Những ngày tới Giang Ninh nhậm chức này, ông cũng đang suy tư tìm xem nơi nào không mấy nổi bật để mở ra cục diện.
Đại lao Giang Đảo ban đầu do Hình bộ Giang Ninh và Án sát sứ ty Giang Đông phối hợp thúc đẩy xây dựng, là "lao thành" nhằm thay thế hình phạt lưu đày bằng lao dịch dài hạn. Chưa đầy một năm sau khi xây dựng, kiến nghị "lao thành" đã bị trung khu ở kinh sư phủ quyết, trở thành đại lao để Án sát sứ ty Giang Đông giam giữ những tù phạm bị kết án đồ hình thông thường.
Bảy tám năm trước, quan viên phái Tây Tần đang đắc thế, nắm giữ trung khu, coi quan giữ lăng ở Giang Ninh như không có gì. Mấy năm nay, Hình bộ Giang Ninh và Án sát sứ ty Giang Đông vẫn không ngừng tấu xin mở lại lao thành, đều bị trung khu kiên quyết bác bỏ. Cái gọi là "ba mươi năm Hà Đông, ba mươi năm Hà Tây", ngày nay quan viên phái Tây Tần đã không còn được đương kim hoàng thượng tín nhiệm, Sở đảng trỗi dậy ở trung khu. Trong lòng Cố Ngộ Trần nghĩ rằng, lúc này mở lại lao thành sẽ ít lực cản nhất.
Cố Ngộ Trần không phải là nhân vật lạc quan đơn giản, ông biết nguyên tắc làm người của đám quan giữ lăng ở Giang Ninh này thực sự rất hạn hẹp, thời gian phần lớn là họ gây khó dễ với trung khu ở Yên Kinh. Xưa kia trung khu phản đối, họ liền không ngừng tấu xin, biết đâu trung khu tán đồng, họ sẽ xoay mũi giáo phản đối ngay. Cố Ngộ Trần cảm thấy trước khi mình đề xuất lại nghị luận về lao thành, phải chuẩn bị đầy đủ, dù sao hiện tại vẫn chưa đủ điều kiện để mở lại lao thành.
Đại lao trong thành của Án sát sứ ty Giang Đông, dựa vào binh lực phòng thủ của Binh mã ty phủ Giang Ninh và quân thủ bị Giang Ninh, lính canh thuần túy chỉ có sáu mươi người. Đại lao Giang Đảo nằm biệt lập ngoài thành, lại nằm trong vùng nước Triều Thiên Đãng nơi giặc giã, cướp biển qua lại tự do. Để đảm bảo an toàn cho đại lao Giang Đảo, lính canh ở đó đóng quân nhiều gấp đôi trong thành.
Do một bộ phận khá lớn tù phạm của quận Giang Đông bị phân tán giam giữ ở các đại lao phủ huyện, chỉ những tù phạm bị kết án đồ hình trên ba năm, dưới năm năm mà không có tiền chuộc tội mới được giải áp đến đại lao Giang Đảo giam giữ tập trung (tù phạm các phủ huyện ngoài Giang Ninh để tránh phải giam giữ xa nhà, dù gia cảnh bần hàn cũng sẽ cố hết sức dùng tiền chuộc tội giảm xuống dưới ba năm). Các loại tình huống này khiến tù phạm toàn quận Giang Đông bị giam ở đại lao Giang Đảo chưa đến trăm người.
Chính vì số lượng tù phạm bị giam giữ có hạn, vật tư tích trữ trên đảo tự nhiên cũng có hạn, cộng thêm lực lượng phòng thủ lính canh đầy đủ, mặc dù có giặc giã, cướp biển qua lại, đại đa số sẽ không chủ động quấy nhiễu trên đảo.
Một khi mở lại lao thành, tình hình sẽ hoàn toàn khác.
Sau khi mở lại lao thành, tất cả tù phạm tội nặng bị kết án lưu đày của quận Giang Đông đều phải tập trung về lao thành Giang Đảo, thậm chí cả những tù phạm đã bị lưu đày ra biên cương cũng sẽ thông qua các loại cửa ngõ chuyển giam về lao thành. Tù phạm bị giam giữ tại lao thành Giang Đảo sẽ nhanh chóng vượt quá một nghìn người, vật tư dự trữ trên đảo sẽ tăng mạnh, lực hấp dẫn đối với giặc giã, cướp biển cũng tăng mạnh. Một điều nữa là, quản lý những tội phạm trọng án bị kết án lưu đày rõ ràng khó hơn nhiều so với những tội phạm nhẹ bị kết án đồ hình, thậm chí rất nhiều kẻ là đại đạo giết người cướp của hoặc đầu sỏ sơn tặc, thủy phỉ, tình trạng tù phạm trong ngoài cấu kết vượt ngục sẽ xuất hiện không dứt.
Như vậy, chỉ dựa vào lực lượng phòng thủ hiện tại của đại lao Giang Đảo sẽ trở nên rất mỏng manh, thậm chí có thể nói là lỗ hổng trăm bề. Đặc biệt là khi đám người ở Giang Ninh đều ôm tâm thái xem kịch vui, Cố Ngộ Trần không thể trông chờ vào quân thủ bị Giang Ninh đóng quân ngoài thành sẽ kịp thời cung cấp cứu viện.
Có quá nhiều quan viên ở Giang Ninh muốn xem kịch vui của ông, một khi ông tấu xin trung khu mở lại lao thành, kết quả dẫn đến một lượng lớn trọng phạm bị lưu đày trốn thoát hoặc chiêu dẫn giặc cướp tập kích nhà tù, Cố Ngộ Trần thầm nghĩ khi đó có thể giữ được chiếc ghế của mình đã là tốt rồi, không cần phải nói xa xôi chuyện cải cách đổi mới gì nữa.
Tấu xin trung khu mở lại lao thành là một việc cần sự thận trọng cực độ, nếu không có sự đảm bảo chắc chắn, Cố Ngộ Trần sẽ không lấy tiền đồ của mình ra mạo hiểm. Nhưng Lâm Phược đề xuất muốn đến đại lao Giang Đảo làm chức Tư ngục quan này, tâm tư ông lại linh hoạt trở lại. Nếu Lâm Phược thực sự có bản lĩnh, biết đâu có thể khiến điều kiện mở lại lao thành trở nên đầy đủ.
---❊ ❖ ❊---
Nghe Lâm Phược nói chỉ dựa vào ba năm trăm tinh nhuệ là có thể giữ đại lao Giang Đảo và cửa sông Kim Xuyên kiên cố như thành đồng vách sắt, Dương Thích đứng một bên có chút khinh thường, nhưng Cố Ngộ Trần lại đầy hứng thú thảo luận với Lâm Phược.
"Án sát sứ ty là nha môn của văn thần, tuy vẫn còn một lượng nhỏ vũ lực trực thuộc, có lẽ chỉ có võ tốt hộ vệ bên cạnh quan viên mới có thể gọi là tinh nhuệ, việc truy bắt giặc cướp thường đều phải dựa vào phủ quân hoặc hương binh hương dũng ở địa phương, vũ lực của lính canh lại càng không đáng tin cậy," Cố Ngộ Trần nói, "Cậu nói dựa vào ba năm trăm tinh nhuệ là có thể giữ đại lao Giang Đảo kiên cố như thành đồng vách sắt, nhưng ta cũng không có cách điều ba năm trăm tinh nhuệ cho cậu..."
"Lâm Phược cũng có biết đôi chút về phép luyện binh," Lâm Phược biết ý của Cố Ngộ Trần, trong lòng cậu chỉ muốn có danh ngạch luyện binh, "Lâm Phược có thể thay đại nhân đi đến phủ Đông Dương chiêu mộ tử đệ binh để sung làm võ tốt giữ ngục."
Tuy nói Trấn quân thuộc quyền quản lý của Đề đốc phủ là chủ thể lực lượng quân sự của triều Đại Việt, nhưng bản triều luôn có khuynh hướng truyền thống "lấy văn trị võ". Ngoài hệ thống Trấn quân, đã nhiều lần có tiền lệ văn thần trực tiếp trị binh. Như tri phủ phủ Đông Dương là Thẩm Nhung trực tiếp tiến hành cải chế mạnh tay đối với phủ quân thuộc Binh mã ty dưới quyền cai quản của mình là hành vi được triều đình mặc nhiên cho phép, đây có lẽ cũng là nguyên nhân triều đình tin tưởng văn thần hơn. Lâm Phược đề nghị đến phủ Đông Dương chiêu mộ binh sĩ quê nhà, Cố Ngộ Trần cũng không cảm thấy quá mức kinh ngạc, ít nhất trong tai ông, Lâm Phược không có tư tâm gì.
Ở Giang Ninh, Cố Ngộ Trần đương nhiên là lãnh tụ hương đảng Đông Dương, võ dũng người Đông Dương mà Lâm Phược chiêu mộ đến lại sẽ trực tiếp nạp vào quyền quản lý của Án sát sứ ty, ba năm trăm tinh nhuệ này có thể nói là tư binh của Cố Ngộ Trần ông.
Cố Ngộ Trần không phải là có dã tâm gì khác, nhưng nghĩ đến sau này trong tay có ba năm trăm binh sĩ đồng hương, dù sao cũng tiện hơn, ông nói: "Những chuyện này không vội nói, cậu trước hết hãy bàn về phép luyện binh của mình xem..." Nếu được, sau này ông sẽ để Dương Phác, Mã Triều hoặc Dương Thích trực tiếp thống lĩnh ba năm trăm binh sĩ đồng hương này đi đại lao Giang Đảo làm lính giữ ngục, nhưng cả ba người Dương Phác đều không có công danh trên thân, phẩm giai võ quan lại quá thấp, hơn nữa ông cảm thấy Lâm Phược vẫn đáng tin hơn.
"《Võ học thất kinh chú》 của Tô Hầu tập hợp đại thành quân sự của người xưa," Lâm Phược nhìn những cuốn sách bên tay Cố Ngộ Trần nói, "Lâm Phược may mắn đọc được vài thiên tàn chương, đối với phép tốt ngũ có chút ngộ ra..." Liền đem những phép tốt ngũ, trị binh, dụng binh mà cậu cùng Chu Phổ nghiền ngẫm bấy lâu nay tỉ mỉ kể lại cho Cố Ngộ Trần nghe.
Từ xưa văn nhân đều có thói quen đàm binh trên giấy, cũng có ảo tưởng cầm cương phóng ngựa bình định thiên hạ, Cố Ngộ Trần cũng không ngoại lệ. Ngoại lệ là ông từng ở trong Lưu quân mười năm, so với đám văn nhân chỉ biết đàm binh trên giấy, ông có sự thấu hiểu sâu sắc và nhận thức sâu rộng hơn về phép tốt ngũ trị binh, đây cũng là điều ông lấy làm tự hào. Ông vốn tưởng Lâm Phược chỉ hiểu biết và cảm ngộ đại khái về binh pháp, không ngờ Lâm Phược lại thực sự tinh thông thuật trị binh, luyện binh của doanh ngũ quy mô nhỏ. Những hiểu biết chi tiết này lại chính là thứ mà đám thư sinh chỉ biết đàm binh trên giấy thiếu hụt nhất. Lâm Phược nói đâu ra đấy, khiến Cố Ngộ Trần từng ở Lưu quân gần mười năm nghe mà động dung. Dương Phác, Mã Triều đến giục ông đi nha môn tọa đường, chỉ là ông đàm luận với Lâm Phược rất hứng khởi, liền để Dương Phác và Dương Thích thay ông đi nha môn canh giữ, có việc thì khoái mã về bẩm báo là được.
Cố Ngộ Trần thở dài: "Ta vẫn kiến nghị cậu đến Yên Kinh một chuyến. Cậu cầm thư của ta đến Yên Kinh, chỉ cần Thang công và Trương tướng công nhận định tài hoa của cậu, dù hương thí không như ý, cậu vẫn không cần lo lắng không có đường ra ở Yên Kinh..."
Lâm Phược cười cười, nói: "Lâm Phược muốn ở lại Giang Ninh phụ tá đại nhân hơn..."
"Chỉ dùng cậu làm Tư ngục, cậu không cảm thấy ủy khuất sao?" Cố Ngộ Trần hỏi. Trong lòng ông cũng không phải không hy vọng Lâm Phược ở lại giúp mình, ông quá thiếu những trợ thủ đắc lực ở Giang Ninh. Trong mắt ông, dùng Lâm Phược trị đại lao Giang Đảo, mở lại lao thành liền có hy vọng lớn. Có thể mở lại lao thành thành công và duy trì được nó, chính là một cuộc cải cách trọng đại về hình danh của bản triều.
"Lâm Phược muốn làm Tư ngục này, còn giữ một phần tư tâm." Lâm Phược nói.
"Ồ?" Cố Ngộ Trần nhìn Lâm Phược.
"Lâm Phược có ý muốn xây một kho hàng ở cửa sông Kim Xuyên..." Lâm Phược nói.
Lúc này không nói, sau này xây kho hàng ở cửa sông Kim Xuyên, Cố Ngộ Trần cũng có thể nhìn ra ngay sự tình trong đó. Chi bằng lúc này cứ thành thật bẩm báo, còn hơn đến lúc đó để Cố Ngộ Trần thấy xa cách.
"Ha ha," Cố Ngộ Trần rất hài lòng với sự thành thật của Lâm Phược, hơn nữa nhà họ Cố của ông có cổ phần bạc ở Tập Vân Xã, nếu không cho phép Lâm Phược kiêm việc tư, sau này nhà ông làm sao có mặt mũi lấy tiền cổ phần từ Tập Vân Xã nữa. Ông cười nói, "Tuy nói văn thần đều lấy chí công vô tư làm điển phạm, nhưng người thực sự chí công vô tư chỉ có trong kịch hát, cả đời ta chưa từng gặp. Cậu chỉ cần nhớ đừng vì tư mà phế công là được."
"Lâm Phược xin ghi nhớ lời dạy bảo của đại nhân." Lâm Phược nói.
"Ừ, việc chiêu mộ võ tốt không vội được, nhưng chức Tư ngục này thì lấy trong túi thôi. Hai ngày nay cậu cứ đợi tin ta," Cố Ngộ Trần cũng tự nhiên nói, "Cậu đi trị ngục, rất nhiều việc cũng cần rút tơ bóc kén, từ từ mưu tính. Cậu có tài hoa đầy bụng, lại hết lòng vì triều đình, không cần lo lắng tiền đồ, Đổng Nguyên chẳng phải cũng xuất thân cử tử sao?"
"Đa tạ đại nhân đề bạt." Lâm Phược đứng dậy vái chào Cố Ngộ Trần.
Cố Ngộ Trần giữ Lâm Phược ở lại dùng bữa trưa. Sau khi dùng bữa trưa, Cố Ngộ Trần đi nha môn tọa đường, Lâm Phược và Chu Phổ quay về Tập Vân Cư. Lâm Phược không ngờ việc thuyết phục Cố Ngộ Trần để mình đảm nhận chức Tư ngục đại lao Giang Đảo lại thuận lợi như vậy. Nghĩ kỹ lại, cũng có thể đoán được Cố Ngộ Trần có ý coi đại lao Giang Đảo là quân cờ đầu tiên để ông mạnh tay cải cách đổi mới ở Giang Ninh.
Lâm Phược không biết triều Đại Việt đang bệnh nguy kịch còn duy trì được bao lâu, nhưng biết Cố Ngộ Trần muốn cải cách đổi mới thể chế quan liêu hiện tại là khó khăn đến nhường nào. Cậu và Chu Phổ trở về Tập Vân Cư, dắt ngựa vào sân, Tiền Tiểu Ngũ nói có khách đang chờ. Lâm Phược thò đầu nhìn, lại chính là chủ nợ cũ của Tiền Tiểu Ngũ, kẻ chuyên cho vay nặng lãi ở Tây Thành, Trần Lại Ngũ đang đứng trong sân với bộ mặt bợ đỡ.