Binh mã chưa động, lương thảo đi trước, đây là lẽ thường trong việc dùng binh. U Châu thu hoạch mùa thu chậm hơn Ký Châu vài ngày, Viên Đàm vốn nghĩ mình có đủ thời gian, có thể thu hoạch lúa mì, mang theo lương thực mới thu hoạch để xuất chinh, vẫn kịp đến Trác Quận nghênh chiến Lưu Bị. Nào ngờ Thái Sử Từ và Quan Vũ lại bỏ mặc lương thực sắp chín mà không thu hoạch, bất ngờ xuất binh đánh úp, lập tức đánh tan sự bố trí của hắn. Phiền toái hơn là việc Trương Nghĩa bị thương nặng trong một trận chiến, mất đi khả năng phản chế, không thể ngăn cản Lưu Bị cướp bóc lương thực quanh Trác Huyện. Sau khi Lưu Bị giải quyết được vấn đề cung ứng lương thực, lại giải quyết được mối hiểm họa do việc đột kích bất ngờ mang lại, có thể lấy nhàn hạ đợi quân mệt mỏi dưới thành Trác Huyện, chờ hắn đến tăng viện.
Tiên cơ mất sạch, cộng thêm Tôn Sách dời quân sang Bình Nguyên, ý đồ đánh úp Bình Nguyên đã quá rõ ràng. Phùng Kỷ liên tiếp gửi tin đến, yêu cầu tăng viện. Nam Bắc đồng thời bị tấn công, Viên Đàm có chút hoảng loạn, bèn hỏi kế Thư Thụ, Tang Hồng.
Thư Thụ khá bình tĩnh. Ông phân tích cho Viên Đàm nghe rằng, dùng binh lấy chính hợp, lấy kỳ thắng. Lưu Bị bất ngờ ra tay, quả thật có thể đoạt lấy tiếng vang trước, lấy được lợi thế nhất thời, nhưng thắng bại cuối cùng vẫn phải xem thực lực hai bên. Cho dù Lưu Bị có cướp thu hoạch mùa màng ở Trác Huyện, giải quyết được vấn đề lương thực, nhưng ý nghĩa chẳng là bao. Một là An Thứ, Tuyền Châu cách Trác Huyện chỉ chừng hai ba trăm dặm, gánh nặng vận chuyển không tính là lớn, lấy lương thực của Trác Huyện và vận lương từ An Thứ, Tuyền Châu đi chẳng có gì khác biệt. Ngược lại, cướp bóc lương thực ở Trác Huyện, thanh danh của Lưu Bị tại quê nhà đã hỏng, sau này người chân tâm ủng hộ hắn sẽ càng ít đi. Hắn dù có đoạt được Trác Huyện cũng chỉ là ngồi trên đống củi khô, bất cứ lúc nào cũng có thể tự thiêu thân.
Tôn Sách xuất quân Bình Nguyên cũng không đáng sợ. Tôn Sách lấy thủy sư làm chủ, không có công cụ công thành hạng nặng, dù là huyện thành cũng khó mà công phá. Hắn lại không có kỵ binh thành quy mô, không thể bao vây chia cắt, tiến sâu vào nội địa Bình Nguyên, nhiều nhất chỉ là vây công quận đô Bình Nguyên, hơn nữa chưa chắc đã công hạ được ngay. Đợi hắn chế tạo xong công cụ công thành, quân cứu viện của chúng ta cũng đã đến, đủ sức ngăn cản hắn nhất thời. Mùa thu đã đến, nước sông Hoàng Hà không bao lâu nữa sẽ giảm mạnh, lâu thuyền không thể thông hành, thời gian hắn có thể sử dụng rất hạn chế. Cho dù hắn không tiếc cái giá phải trả để hạ Bình Nguyên, chúng ta đánh bại Lưu Bị rồi phản kích vẫn còn kịp, Hoàng Hà đứt dòng, kỵ binh thậm chí có thể truy kích đến tận nội địa Thanh Châu.
Nghe xong phân tích của Thư Thụ, Viên Đàm cuối cùng cũng bình tâm lại, vừa điều động nhân mã, vừa ra lệnh gấp rút thu hoạch. Hắn lệnh cho Hà Gian Tướng Nhan Lương dẫn quân quận xuất phát trước, chạy tới Trác Quận, ép Lưu Bị phải phân binh ngăn cản, lại lệnh cho Tang Hồng tăng viện cho Phùng Kỷ. Để đảm bảo Tang Hồng có thể đối phó với Tôn Sách, hắn phái Tòng sự Khiên Chiêu thống lĩnh hai nghìn Hồ kỵ, phối hợp với Tang Hồng.
Mấy ngày sau, thu hoạch mùa thu kết thúc, Viên Đàm dẫn ba vạn bộ kỵ, chạy tới Trác Quận.
Trên đường, Viên Đàm nhận được tin tức do thám tử mà Trương Nghĩa để lại ngoài thành gửi tới: Lưu Bị mời Lư Dục vào mạc phủ không thành, thẹn quá hóa giận, ra tay tàn sát thế gia Trác Quận, giết liền hơn mười nhà. Hào cường Trác Quận bị giết đến mức lòng người hoảng sợ, đua nhau xin hàng, chủ động dâng tiền dâng lương. Nay Lưu Bị tiền lương sung túc, sĩ khí dâng cao.
Nghe tin này, Thư Thụ vỗ tay cười lớn. Ông nói với Viên Đàm, Lưu Bị chỉ là hạng thảo mãng, hắn chỗ nào cũng học theo Tôn Sách nhưng lại không học được tinh túy, được cái hình mà không được cái thần. Tôn Sách chế phục thế gia Dự Châu mất bao lâu? Ít nhất phải ba năm, mềm nắn rắn buông, từng bước từng bước, cho đến sau trận Quan Độ mới giáng đòn chí mạng vào thế gia Dự Châu ngoan cố chống cự. Hắn đối với thế gia Ngô Quận thì sao? Hầu như không giết một ai. Lưu Bị vung đao đồ tể với người quê nhà, hắn còn muốn đứng chân ở Trác Quận sao?
Thư Thụ liền đề xuất một kiến nghị: Cứ tiến quân chậm rãi, cho Lưu Bị có đủ thời gian để giết người. Hắn giết càng tàn độc, mối hận thù tích tụ càng sâu, người ngầm hận hắn càng nhiều. Đến lúc đó Sứ quân binh lâm Trác Quận, người đến đầu hàng sẽ càng nhiều, cho dù là những kẻ phải khuất phục trước uy thế của Lưu Bị cũng sẽ ngầm phối hợp. Vả lại Lưu Bị tuy gia cảnh bình thường, nhưng lại là kẻ ăn chơi trác táng có tiếng, nghèo túng bao nhiêu năm nay, đột nhiên tịch thu được nhiều tiền lương châu báu như vậy, hắn nhất định sẽ đắm chìm trong đó không thể rút ra. Đợi đến khi binh kiêu tướng lười, có thể một trận bắt sống.
Viên Đàm tiếp nhận kiến nghị của Thư Thụ, truyền lệnh cho Nhan Lương cứ tiến quân chậm rãi, lại phái người liên lạc với U Châu Thứ sử Trương Tắc. Lưu Bị tàn bạo bất nhân, sát hại hương đảng, ngươi có nguyện ý để kẻ như vậy tiếp quản Trác Quận, để kẻ như vậy chủ tể U Châu không?
Mọi chuyện đúng như Thư Thụ dự liệu, đại quân vừa vượt qua Dịch Thủy, tiến vào địa giới Trác Quận, liền có thế gia Trác Quận đến nghênh đón. Họ đều bị hành động của Lưu Bị dọa sợ. Họ không ngờ rằng Lưu Bị - một người con của Trác Quận này - lại ra tay tàn sát hương đảng tàn độc đến vậy. Vốn dĩ chưa thấy Viên Đàm tốt ở đâu, giờ so sánh một chút, thấy vẫn là Viên Đàm nhân tính hơn, ít nhất là tốt hơn Lưu Bị nhiều. Họ đua nhau dẫn theo bộ khúc, lương thực tới quy phụ.
Trong mấy ngày, Viên Đàm đã có thêm bốn năm nghìn bộ kỵ. Viên Đàm nghe theo kiến nghị của Thư Thụ, chọn ra một số người trong đó sung làm cận thị để tỏ lòng tin tưởng và trọng dụng đối với thế gia đầu hàng, đồng thời cũng là lấy con tin, để tránh họ hai lòng. Sau đó, hắn đem bộ khúc của đa số thế gia sắp xếp đi thu thập lương thực, liên lạc các nhà. Hắn hiểu rất rõ, Lưu Bị tuy học Tôn Sách theo kiểu chẳng ra sao, nhưng có một điểm là sự thật: bộ ngũ của hắn rất tinh nhuệ, tuyệt đối không phải loại ô hợp này có thể đối phó. Thay vì ép họ ra trận chịu chết, làm loạn trận chân mình, chi bằng để họ làm chút việc vặt.
Sau khi tiến vào Trác Quận, Viên Đàm giảm tốc độ, còn ở lại Phạm Dương hai ngày, cùng với các thế gia, hào cường đến quy hàng tụ tập uống rượu, rồi mới chậm rãi đi về phía Bắc. Năm ngày sau mới tiến vào địa giới Trác Huyện.
Leo lên một gò đất, Thư Thụ nói với Viên Đàm: “Sứ quân có biết nơi đây là chỗ nào không?”
Viên Đàm lắc đầu, lặng lẽ nhìn Thư Thụ, ánh mắt chân thành, thậm chí còn mang theo vài phần kính sợ. Mấy ngày nay, hắn thực sự đã nhìn thấy sự thấu thị hơn người của Thư Thụ, thế cục quả nhiên phát triển y như phân tích của Thư Thụ, khớp từng ly từng tí.
“Khi Nghĩa nghênh chiến Lưu Bị, lệnh tôn từng lập trận ở đây.”
Viên Đàm chợt hiểu ra. Hắn suy nghĩ một lát, hiểu ý của Thư Thụ, không khỏi thở dài một tiếng. Trước đây hắn từng qua chiến trường Nghĩa giao chiến với Lưu Bị, còn dưới sự hộ tống của Thư Thụ mà quan sát toàn bộ trận địa. Lúc đó Trương Nghĩa cũng có mặt, kể cho hắn nghe toàn bộ diễn biến chiến sự. Hắn không chỉ nhớ địa hình chiến trường, mà còn nhớ cả quãng đường từ đó đến đây.
Từ góc độ chỉ huy lâm trận mà xét, khoảng cách này rõ ràng là quá xa, ngay cả khi là ngựa nhanh đi lại cũng có khả năng làm lỡ cơ hội chiến cơ. Nói cách khác, Nghĩa bại dưới tay Lưu Bị không phải do vô năng, mà là do Viên Thiệu không tăng viện kịp thời, khiến Nghĩa lo lắng tổn thất quá lớn, đành phải chủ động rút lui. Nếu không phải tướng soái ly tâm, thắng bại trận đó chưa chắc đã có cơ hội này.
“Lưu Bị từng giành được thắng lợi đáng nói đầu tiên trong đời tại đó, giờ hắn chắc chắn sẽ lập trận nghênh chiến Sứ quân tại đó, mong lại thắng thêm một trận.” Thư Thụ giơ tay chỉ xung quanh, nói: “Chúng ta nghênh chiến hắn tại đây.”
“Tại đây?”
“Đúng vậy, chúng ta không thể tác chiến với hắn tại chiến trường do Lưu Bị chọn, mà phải nghênh chiến tại chiến trường do chúng ta chọn.”
Viên Đàm gật đầu liên tục. Hắn nhớ chiến trường đó, trận địa chỉ huy của Lưu Bị đặt trên một gò đất, trận địa chỉ huy của Nghĩa cũng ở trên một gò đất, nhưng của Lưu Bị cao hơn một chút, hắn có thể nắm bắt cục diện tốt hơn. Lưu Bị lấy nhàn hạ đợi quân mệt mỏi, chắc chắn đã chiếm cứ địa hình tốt nhất. Hắn giờ chạy qua đó, chỉ có thể chọn gò đất kia lập trận giống như Nghĩa, y như điều Lưu Bị mong đợi.
“Chúng ta lập trận ở đây, chờ Lưu Bị tới công. Hắn nếu không tới, vậy thì chờ bị bao vây đi. Trương Tắc sẽ không ngồi yên không quản đâu.” Thư Thụ thản nhiên nói: “Kính người thì người hằng kính lại, giết người thì người hằng giết lại, đây là lẽ thường của đất trời.”
Viên Đàm trầm tư, im lặng không nói.
Lưu Bị chắp tay sau lưng, đứng trên gò cao, vươn cổ nhìn về phía Nam.
Thu cao khí sảng, ánh mặt trời vẫn chói chang, phơi nắng khiến mặt hắn đầy mồ hôi dầu, lau thế nào cũng không sạch. Hắn có chút nóng nảy, chốc chốc lại thở dài. Quan Tĩnh đứng sau lưng hắn, chắp tay, mặt không cảm xúc.
Lưu Bị lúc quay đầu nhìn Quan Tĩnh một cái, muốn nói lại thôi. Nhìn thấy vẻ mặt này của Quan Tĩnh, hắn cảm thấy rất vô vị, thậm chí có chút hối hận vì mang Quan Tĩnh xuất chinh. Quan Tĩnh phản đối hắn giết người, nhưng Quan Tĩnh lại không có cao kiến gì. Hắn đã làm theo kiến nghị của Quan Tĩnh là lễ hiền hạ sĩ, kết quả liên tiếp đụng phải mấy cái đinh mềm của Lư Dục, mặt mũi mất sạch. Nay dùng đao nói chuyện, hiệu quả lại tốt ngoài ý muốn.
Có thám tử từ phía Nam phi ngựa tới, ghì cương dưới gò đất, lộn người xuống ngựa, đến trước mặt Lưu Bị, báo cáo tin tức mới nhất: Viên Đàm đã tiến vào địa giới huyện, nhưng hắn không tiếp tục tiến quân, mà là hạ trại ở bờ Nam sông Cự Mã.
Lưu Bị quay đầu nhìn Quan Tĩnh. “Nguyên An, Viên Đàm đây là ý gì?”
Quan Tĩnh cười khổ. “Phủ quân, Viên Đàm đây là lấy kéo dài để đợi thay đổi.”
“Đợi thay đổi?” Lưu Bị cười lạnh một tiếng: “Ngoài việc thời tiết dần trở lạnh ra, còn có thể có thay đổi gì nữa?”
Quan Tĩnh im lặng không đáp. Thấy bộ dạng sống dở chết dở này của ông ta, Lưu Bị trong lòng không nói nên lời vô cùng bực bội. Hắn thực ra hiểu ý của Quan Tĩnh. Cái gọi là đợi thay đổi, chẳng qua là thế gia Trác Quận quy phụ Viên Đàm, đối địch với hắn. Hắn đã nhận được tin tức tương tự, nhưng hắn đành chịu. Sự việc đã làm rồi, người đã giết rồi, cho dù hắn muốn thay đổi cũng không thay đổi được nữa. Chẳng lẽ bảo hắn đòi lại tiền bạc, đàn bà đã phân phát cho tướng sĩ, rồi trả lại cho mấy thế gia kia sao? Thực sự làm vậy, e rằng kẻ muốn giết hắn không phải là thế gia, mà chính là tướng sĩ dưới trướng hắn.
Dù là sai, hắn hiện giờ cũng chỉ có thể cắn răng đi đến cùng, huống hồ hắn chưa chắc đã bại. Lần trước hắn đánh bại Nghĩa tại đây, khiến Viên Thiệu chuốc lấy thất bại, lần này hắn vẫn có lòng tin đánh bại Nhan Lương, khiến Viên Đàm cút khỏi U Châu. Nếu không phải vậy, sao hắn có thể chứng minh với Tôn Sách rằng mình có thực lực khống chế Trác Quận? Đánh bại Trương Nghĩa là công lao của Thái Sử Từ, hắn nhất định phải chiếm được Trác Quận, chứng minh bản thân không kém cạnh Thái Sử Từ.
Hắn không chỉ muốn chiếm Trác Quận, còn muốn dựa vào sức mạnh của bản thân để chiếm Trác Quận, chứ không phải dựa dẫm vào Thái Sử Từ.
Quan Tĩnh không muốn hiến kế, vậy thì hỏi người khác, hắn không tin trừ ngươi Quan Tĩnh ra thì không thể thắng. Lưu Bị vẩy tay áo, bước xuống sườn núi, lộn người lên ngựa, mang theo vài thân vệ phóng ngựa đi mất. Quan Tĩnh đứng trên sườn núi, thở dài một tiếng thườn thượt.
Lưu Tu đi tới, khuyên bảo: “Tiên sinh hà tất phải như vậy?”
Quan Tĩnh lắc đầu, thở dài một tiếng dài. “Đức Nhiên, cậu nói xem, tại sao Công Tôn Bá lại lâm vào cảnh nhìn đâu cũng là địch? Phủ quân không thương xót mất mát, lấy việc tàn sát làm năng sự, còn quá khích hơn cả Công Tôn Bá, ta sợ hắn sẽ đi vào vết xe đổ đó a.”
