Ảnh hưởng của Tôn Sách thật sự là vô sở bất tại, ai nấy đều sống dưới cái bóng của hắn. Nghĩ kỹ lại, đâu chỉ là chiến đao trong tay Quan Vũ và Thái Sử Từ, bao gồm cả phương pháp luyện binh của Quan Vũ, việc họ tái hiện cục diện chiến trường, nghiên cứu chiến pháp của Quan Vũ đều là học từ hắn mà ra. Nghĩ sâu thêm một chút nữa, Lưu Bị là nghe theo kiến nghị của Tôn Sách mới quay về U Châu, Viên Đàm thì sau khi bị bắt đã được Tôn Sách thả về, cuộc chiến này chính là do hắn gián tiếp thúc đẩy.
Họ đều là những quân cờ trong tay Tôn Sách, thân bất do kỷ.
Thư Thụ cong ngón tay, nhẹ gõ lên án kỷ. "Sứ quân, phía Bình Nguyên... có thể sẽ có phiền toái."
Viên Đàm cũng nghĩ tới điểm này. Tôn Sách không có mặt tại trận, chỉ dựa vào những quân cờ đã bố trí trước đó mà đã có ảnh hưởng lớn đến thế, Viên Hy trực tiếp đối mặt với hắn sẽ phải chịu áp lực lớn đến nhường nào? Sự tăng viện của Tang Hồng và Khiên Chiêu liệu có giải quyết được vấn đề?
"Vậy Công Dữ có diệu kế gì?"
Thư Thụ cười khổ. Theo phân tích trước đó của ông, Bình Nguyên lẽ ra không nên có vấn đề gì lớn, nhưng đó chỉ là suy đoán theo lẽ thường. Nay xem ra, tác chiến với Tôn Sách không thể chỉ suy đoán theo lẽ thường, khó mà nói được sai sót ở chi tiết nào sẽ bị Tôn Sách chớp lấy cơ hội, kế hoạch vốn không vấn đề gì lại thành ra đại họa. Làm kẻ địch với Tôn Sách, vẫn nên cẩn trọng hơn thì tốt hơn.
"Hãy thỉnh Điền Nguyên Hạo tăng viện thêm một ít quân, nhất định phải giữ vững Bình Nguyên. Trương Yến bất quá chỉ là một tên giặc giữ thành mà thôi, dù có đắc thủ nhất thời cũng không đến mức ảnh hưởng đến đại cục." Thư Thụ trầm ngâm một lát, lại nói: "Phái người liên hệ với Quách Công Tắc, Hứa Tử Viễn, sau khi giải quyết vấn đề Liêu Đông, thỉnh họ mau chóng quay về."
Viên Đàm liếc nhìn Thư Thụ, gật đầu. "Vậy Trác Quận phải xử lý thế nào?"
"Lập thế chiến đấu, nếu thực sự không được thì hãy từ bỏ." Thư Thụ xoa ngón tay, ung dung nói: "Lưu Bị, Quan Vũ tinh thông phương pháp luyện binh của Tôn Sách, sĩ tốt tinh nhuệ, song lại thiếu mưu kế, chính là cơ hội tốt để quân ta mài giũa mũi nhọn. Hơn nữa xem ý của Tôn Sách, hẳn là muốn Lưu Bị dây dưa với ta, khiến Lưu Bị không thể hướng về phía đông, tuyệt đối sẽ không muốn hắn tiến chiếm Ký Châu. Chúng ta không bằng thuận nước đẩy thuyền, lấy lùi làm tiến, dẫn dụ Lưu Bị vào đất Ký Châu, xem phản ứng của Tôn Sách thế nào."
Viên Đàm có chút bất an. "Như vậy... có thỏa đáng không?"
"Không ngại." Thư Thụ đầy tự tin. "Dù có liên quan đến Tôn Sách hay không, dẫn dụ Lưu Bị vào Ký Châu tác chiến cũng có chỗ tốt. Hắn càng rời xa Trác Huyện, không gian xoay xở của Tuấn Nghĩa càng lớn, khả năng chúng ta phản bại vi thắng lại càng cao."
Viên Đàm cân nhắc đi lại vài lần, cảm thấy lời Thư Thụ có lý. Thu hoạch mùa thu đã kết thúc, lúc này dẫn dụ địch vào sâu thì tổn thất có hạn, ngược lại có thể kéo dài đường tiếp tế của Lưu Bị, còn có thể dụ hắn rời khỏi Trác Quận, tiến vào Hà Gian. Hà Gian tuy thuộc Ký Châu, nhưng là nơi bị Viên Thiệu kiểm soát từ sớm, lòng người quy thuận, khả năng bị Lưu Bị lợi dụng là không cao. Nếu Lưu Bị vẫn cứ dùng vũ lực như bây giờ, chỉ chuốc lấy sự phản kháng mãnh liệt. Xét về địa hình, khu vực này có không ít hệ thống sông ngòi, Cự Mã Thủy, Dịch Thủy, Cô Thủy, còn có cả một vùng đầm lầy rộng lớn, có thể suy yếu ưu thế của kỵ binh.
Viên Đàm và Thư Thụ bàn bạc xong xuôi, lại triệu tập chư tướng, thống nhất ý kiến. Sau khi nghỉ ngơi chỉnh đốn hai ngày, phái Cao Lãm làm tiên phong, áp sát đại doanh của Quan Vũ, chủ động khiêu chiến. Viên Đàm dẫn chủ lực theo sát phía sau, bày ra tư thế quyết chiến, nhưng thầm phái người thu thập thuyền bè, bắc cầu phao, chuẩn bị rút lui bất cứ lúc nào.
Quan Vũ trọng thương chưa lành, biết tin Viên Đàm ép đến, cố gượng thân thương, xuất doanh dàn trận nghênh chiến. Y không thể ra trận chém giết, chỉ có thể tọa trấn trung quân chỉ huy, ngược lại có thể thong dong quan sát toàn cục chiến trường, tăng cường năng lực chỉ huy. Hai bên giao chiến liên tiếp mấy ngày, Quan Vũ thấy chư tướng dưới trướng Viên Đàm luân phiên ra trận, càng đánh càng hăng, cũng đoán được ý đồ của Viên Đàm, sợ có tổn thất gì, bèn phái người về báo cáo Lưu Bị, thỉnh Lưu Bị chuẩn bị sẵn sàng tiếp ứng.
Biết tin Quan Vũ trảm sát đại tướng Nhan Lương của Viên Đàm, bản thân cũng bị trọng thương, Lưu Bị vừa mừng vừa lo. Mừng là trận chém đại tướng, tiên thanh đoạt nhân, công lao này không kém gì việc Thái Sử Từ trọng thương Trương Hợp. Lo là thói cũ của Quan Vũ khó sửa, thống lĩnh vạn quân mà vẫn tự mình ra trận chém giết, thật sự khiến người ta thất vọng. Lần này vận may tốt, chỉ là trọng thương, nếu vận may không tốt, chẳng phải sẽ như Nhan Lương mà trận vong sao.
Lưu Bị không dám chậm trễ, lập tức dẫn bộ hạ đi tiếp ứng.
Biết tin Lưu Bị tới, Viên Đàm hạ lệnh rút lui. Lưu Bị truy kích không rời, hai bên lại giao chiến mấy hiệp, kẻ tám lạng người nửa cân. Lưu Bị tuy binh tinh tướng dũng, một lòng muốn trọng thương Viên Đàm, nhưng tiếc thay Viên Đàm phòng thủ nghiêm ngặt, căn bản không cho hắn cơ hội, vừa đánh vừa lui, rút thẳng qua Cự Mã Thủy, chiếm giữ Dịch Huyện mà thủ.
Trong vấn đề có nên vây công Dịch Huyện hay không, Lưu Bị vô cùng do dự. Qua Cự Mã Thủy coi như đã tiến vào địa phận Ký Châu, Dịch Huyện là yếu điểm giao giới U - Ký. Nếu có thể công chiếm Dịch Huyện, tức là đã đặt được một chân vào Ký Châu, sau này tiến công Ký Châu sẽ thuận tiện hơn, nhưng Dịch Huyện dễ thủ khó công, binh lực của hắn không đủ, khả năng đắc thủ là rất nhỏ. Không khéo xương chưa gặm được, ngược lại còn mẻ răng.
Quan Tĩnh cực lực phản đối. Mục đích của Lưu Bị là đoạt lấy Trác Quận, trọng điểm là công chiếm Trác Huyện, nay Trác Huyện chưa hạ, lại tham lam Dịch Huyện, tuyệt đối không phải là hành động sáng suốt. Không chỉ Quan Tĩnh phản đối, Triệu Vân cũng phản đối, Quan Vũ cũng không tán đồng, Thái Sử Từ cũng uyển chuyển bày tỏ ý kiến phản đối.
Lưu Bị cũng biết làm vậy không thỏa, nhưng hắn thực sự không nỡ từ bỏ cơ hội này. Lý do của hắn cũng rất đơn giản: Viên Đàm là chủ Ký Châu, Thư Thụ là trí nang của Viên Đàm, Tuân Diễn, Cao Lãm cùng những người khác đều là tinh nhuệ cuối cùng của Viên Đàm, nếu có thể đánh bại họ, sau này tiến công Ký Châu sẽ dễ như trở bàn tay. Còn về Trác Huyện, Trương Hợp trọng thương chưa bình phục, lại có Trương Phi giám sát, có thể xảy ra chuyện gì chứ? Nay quay về cũng không thể công hạ Trác Huyện, nhiều nhất chỉ có thể vây thành, lại còn phải lo Viên Đàm tùy thời đến viện. Trương Hợp và Viên Đàm ai quan trọng hơn? Chi bằng nhẫn tâm một lần, trọng thương Viên Đàm, Trác Huyện tự nhiên sẽ rơi vào tay.
Hai bên giằng co không dứt, thoáng cái lại qua mấy ngày.
Ngay lúc này, Viên Đàm nhận được tin tức từ Viên Hy: Tôn Sách đã rút đi. Hắn đã đốt hết khí giới công thành đã chuẩn bị, triệt thoái khỏi Bình Nguyên.
Viên Đàm đại hỉ quá đỗi, trong lòng đã định, kiên nhẫn dây dưa với Lưu Bị.
Cuộc công kích Bình Nguyên của Tôn Sách ngay từ đầu đã không thuận lợi.
Bình Nguyên là quốc đô của Bình Nguyên quốc, nằm ở bờ bắc Hoàng Hà. Vào tiết hạ thu, nơi đây chính là con đường tất yếu phải đi qua từ Thanh Châu vào Ký Châu. Viên Hy bị Thẩm Hữu, Thái Sử Từ đánh bại, sau khi lui về giữ bờ bắc Hoàng Hà, liền luôn đóng quân tại đây, dưới sự phụ tá của Phùng Kỷ mà khổ công kinh doanh, biến Bình Nguyên thành một tòa yếu tắc thực thụ.
Lâu thuyền của Tôn Sách xuất hiện tại cửa Bột Hải, Viên Hy liền tiến vào trạng thái chiến đấu, toàn cảnh giới nghiêm, hoa màu trong ruộng chưa chín hẳn đều bị thu hoạch sạch bách, đến cả chút rơm rạ cũng không để lại cho Tôn Sách. Các huyện khác tuy tương đối dễ công chiếm một chút, nhưng phần lớn đều cách xa bờ sông, Tôn Sách nếu phái bộ tốt lên bờ như vậy, khó tránh khỏi bị kỵ binh Ký Châu đột kích, hệ số rủi ro quá cao.
Cho nên Quân mưu xứ ngay từ đầu đã phủ quyết kiến nghị công chiếm các huyện, tập trung vào Bình Nguyên.
Viên Hy đóng cửa không đánh, cách còn lại chỉ có một: Cường công.
Bên cạnh Tôn Sách ngoài thủy sư của Cam Ninh, chính là bộ kỵ của Thân vệ doanh, vì dung lượng lâu thuyền có hạn, tổng cộng chưa đầy vạn người, muốn cường công tòa thành Bình Nguyên vững như mai rùa chẳng khác nào nằm mơ giữa ban ngày, nhất là khi biết tin Tang Hồng và Khiên Chiêu đang dẫn hai vạn bộ tốt, hai nghìn kỵ binh kéo đến tăng viện.
Tên đã trên dây, không thể không bắn. Tôn Sách biết rõ cơ hội không lớn, cũng đành cắn răng thực thi phương án tác chiến. Hắn một mặt phái người đốn cây, chuẩn bị chế tạo khí giới công thành, mặt khác phái người triệu Tế Nam Thái thú Từ Côn, chuẩn bị cùng Từ Côn diễn tập một chút chiến thuật phối hợp thủy lục, gọi là để tự an ủi.
Chuẩn bị hơn mười ngày, khí giới công thành đã xong được một nửa, Từ Côn cũng đã đến, nhưng trận chiến lại không thể bắt đầu như dự kiến. Hắn nhận được tin báo, Công Tôn Độ dốc toàn quân, hô hào mười vạn, đang mãnh liệt công đánh Tháp Thị, người bày mưu tính kế cho hắn không phải ai khác, chính là nam dương danh sĩ Hứa Du.
Nghe tin Hứa Du ở Liêu Đông, Tôn Sách không dám khinh suất. Hứa Du tuy tham tài, nhân phẩm cũng chẳng ra gì, nhưng năng lực thì vẫn có. Có hắn bày mưu cho Công Tôn Độ, Lăng Thao, My Phương chưa chắc đã chống đỡ nổi, binh lực của Thẩm Hữu vượt biển tăng viện cũng có hạn, cũng không có nắm chắc phần thắng.
Sau khi Tôn Sách thảo luận nhiều lần với Quách Gia và những người khác, quyết định từ bỏ Bình Nguyên, lấy Liêu Đông làm trọng. Sự được mất của Bình Nguyên đối với hắn mà nói không ảnh hưởng đại cục, chỉ là để sách ứng Lưu Bị chiếm Trác Quận mà thôi. Tháp Thị lại chính là bước đầu tiên để hắn công chiếm Liêu Đông, quan hệ trọng đại.
Thế là, Tôn Sách đốt hủy khí giới công thành đã chế tạo, căng buồm nhổ neo, lên đường tới Tháp Thị.
Trên đường đi, Tôn Sách nhận được tin của Thái Sử Từ, hiểu rõ tình hình chiến sự mới nhất, biết tin Quan Vũ xung trận, Lưu Bị lại muốn hạ Dịch Huyện, Tôn Sách chỉ biết lắc đầu. Đúng là giang sơn dễ đổi, bản tính khó dời, Quan Vũ ham mê dũng mãnh hung hăng, thống lĩnh vạn người mà vẫn coi mình là đấu tướng, thế mà lại tự mình xung trận. Lưu Bị càng là kiến thức nông cạn, Trác Huyện chưa hạ đã nghĩ đến lấy Dịch Huyện, muốn bắt trọn ổ Viên Đàm, cũng không tự lượng sức xem mình có nuốt trôi hay không.
Dù sao đi nữa, Lưu Bị đã sa lầy ở Trác Quận rồi, trong thời gian ngắn không thể can thiệp chuyện Liêu Đông, mục đích của mình đã đạt được, đúng lúc nhân cơ hội này công chiếm Liêu Đông.
Lâu thuyền nương gió mà đi, ngày đêm gấp rút, chỉ dùng ba ngày thời gian đã tới Tháp Thị.
Thẩm Hữu đã tới Tháp Thị, nhưng tình thế ở Tháp Thị vẫn không mấy lạc quan. Một là binh lực quá ít, hai là không thạo địa lý, họ chỉ phòng thủ được vài yếu điểm, nhưng không ngăn được việc Công Tôn Độ phái người xuyên cắm bôn tập, phòng tuyến bên ngoài đã bị phá, Công Tôn Độ đã binh lâm thành hạ, vây Tháp Thị chặt như nêm cối. Thẩm Hữu tuy đã đến, nhưng binh lực có hạn, không thể đột phá vòng vây của Công Tôn Độ, chỉ biết nhìn thành mà thở dài.
May mà Tôn Sách ngay từ đầu đã có chuẩn bị, Lăng Thao, My Phương trong thành đã gia cố thành phòng, lại chuẩn bị lương thực quân giới sung túc, Công Tôn Độ nhất thời cũng không thể công phá thành trì, đang chế tạo khí giới công thành, chuẩn bị cường công Tháp Thị.
Nghe xong báo cáo của Thẩm Hữu, Tôn Sách hỏi một câu: "Công Tôn Độ rốt cuộc có bao nhiêu nhân mã?"
Thẩm Hữu đáp: "Mười vạn chắc chắn là không thể, năm vạn thì dư dả."
"Như vậy có nghĩa, tinh nhuệ Liêu Đông phần lớn đều ở đây?"
"Gần như vậy. Công Tôn Độ vốn tự phụ, đối với việc quân ta đặt chân đến Liêu Đông rất không vừa ý. Hắn còn nói..." Thẩm Hữu tặc lưỡi, muốn nói lại thôi.
Tôn Sách liếc nhìn hắn một cái. "Hắn nói cái gì?"
"Hắn nói... Quân hầu là dục hỏa phượng hoàng, nhưng nơi này là phương Bắc, phương Bắc... thuộc Thủy."
Tôn Sách nhịn không được bật cười, khinh bỉ ra mặt, lý thuyết ngũ hành tương khắc này hắn căn bản không tin.
Thẩm Hữu cười khổ không nói.
Quách Gia phe phẩy quạt lông, chen vào một câu. "Công Tôn Độ không khách khí thế đâu nhỉ, hắn không nói gì khó nghe hơn sao? Ví dụ như dập tắt ngọn lửa này của Quân hầu, rồi vặt sạch lông con dục hỏa phượng hoàng này, khiến hắn biến thành gà nướng hay gì đó."
Thẩm Hữu vô cùng ngượng ngùng, nhưng vẻ mặt của ông đã nói rõ, Công Tôn Độ chính là đã nói như vậy.