Tại Orcana. Ngôi nhà của Jules, người bước qua ngưỡng cửa cùng Phene: nàng lặng thím, khiến Jules cất lời—

Đừng chết, hỡi Phene! Giờ đây anh thuộc về em, em

Thuộc về anh; mặc cho định mệnh xoay vở thế nào,

Miễn em đừng chết: vậy nên, đừng bao giờ chết! Ngồi đây—

Chiếc ghế duy nhất trong phòng làm việc của anh. Anh nghiêng mình

Trên mái tóc dài và vầng trán sáng ngời này; chúng quay đi

Như một đóa hoa hướng trọn lên cao: đôi mắt, bờ môi, rồi cuối cùng

Là chiếc cằm—không, cuối cùng là chiếc cổ quay lại: chính hương thơm từ chúng

Đã kéo khuôn mặt anh rạp xuống em. Nào, hãy mãi nhìn

Về một hướng này cho đến khi anh thay đổi, hóa thành em—anh có thể

Hóa thành em, hỡi người anh yêu dấu!

Em bên anh,

Và anh bên em; đây là bàn tay em trong tay anh,

Và chúng ta ngồi sóng đôi: tất cả đều là sự thật. Tạ ơn Chúa!

Anh đã nói rồi: đến lượt em hãy lên tiếng!

Ôi cuộc đời tương lai của tôi!

Bức tượng Tydeus của tôi đang tạc dang dở trên khối đất sét kia;

Nhưng tạc sao được, khi có em quanh quẩn trong phòng?

Anh phải đặt em ở đâu? Khi anh nghĩ rằng có lúc

Căn phòng ngập những khối đắp thô ráp này từng là thiên đường của anh

Không có em! Liệu anh còn bao giờ làm việc lại được nữa không,

Liệu có thể trở lại nề nếp cũ một cách yên ổn,

Sai khiến từng ý tưởng đứng yên trong lúc, từng nét một,

Bàn tay anh chuyển tải những đường nét của nó lên đá?

Liệu những tưởng tượng thuần túy của anh có còn sống nổi khi gần em, khi sự thật của chúng—

Sự thật sống động, cứ đi qua đi lại trước mặt anh,

Ngồi ngay bên cạnh anh?

Giờ thì hãy lên tiếng!

Chỉ có điều, trước tiên,

Hãy nhìn xem, toàn bộ thư từ của em! Chẳng phải được cất giấu rất khéo sao?

Nơi trú ẩn của chúng là chiếc áo choàng của Psyche; nàng giữ

Những bức thư của em áp sát vào da thịt nàng: lá nào rơi ra trước nhất?

A,—chính là lá thư này đã lướt trôi xuống như một tia trăng đầu tiên

Vào trong thế giới của anh!

Lại một lần nữa những đôi mắt ấy hoàn tất

Cái nhìn khảo sát đầy u sầu, ngọt ngào và chậm rãi,

Khắp căn phòng của anh; để rồi quay về và dừng lại

Trên người anh, mang theo vẻ thương cảm, nhưng cũng đầy kinh ngạc:

Tựa như khi Chúa khiến một linh hồn tàn phá thế gian,

Và đây là khoảnh khắc duy nhất của sự sững sờ

Cùng nỗi buồn bã khi nàng dừng bước, ngập ngừng

Trước những gì nàng thấy, thấy là tốt đẹp, và bắt buộc phải tiêu diệt!

Em đang ngắm cái gì thế? Những thứ đó ư? Sách vở, như anh đã nói với em;

Hãy để từ đầu tiên em thốt ra với anh cũng làm chúng vui lòng:

Cuốn sách cưng này, một tác phẩm của Coluthus, được viết bằng mực đỏ,

Nâu sẫm và xanh lơ bởi tay chép của Bessarion—

Hãy đọc dòng này... không, thật xấu hổ—hãy để tiếng Hy Lạp của Homer

Là tiếng đầu tiên được thốt ra từ đôi môi của thiếu nữ Hy Lạp của anh!

Cuốn Odyssey này với kiểu chữ đậm thô ráp

Cùng những đóa hoa vàng đã phai màu nằm giữa các trang sách,

Để đánh dấu những đoạn tuyệt vời với lòng biết ơn xứng đáng;

"Người nói, và nhắm thẳng về phía Antinous

Một mũi tên cay đắng"... một bông hoa đã che khuất phần còn lại!

Lại tiếp tục tìm kiếm nữa sao? Bức tượng của anh đây vậy!

—A, đừng bận tâm đến thứ đó—cái đó trông sẽ đẹp hơn nhiều

Khi được đúc bằng đồng—một vị Hoàng đế nước Đức, đấy,

Màu xanh sẫm pha vàng, với gậy chỉ huy tì bên hông.

Cái này đi, hãy quay sang cái này! Sao, không nhận ra ư?

Anh cứ nghĩ em sẽ nhận ra rằng ở đây em đang ngồi

Đúng như anh vẫn tưởng tượng về em,—Hippolyta,

Khỏa thân trên con chiến mã Numidian rực rỡ của nàng.

Vậy em có nhớ điều này không? "Hãy tạc nổi thật rõ"—

Đó là lệnh của em—"hãy tạc, cho đến khi anh đến,

Một người Hy Lạp, ở Athens, theo lối sống của chúng ta,

Đang yến tiệc, đội vòng nguyệt quế và thảnh thơi trước sấm sét,

Người đứng dậy dưới cành sim được nâng cao.

'Hãy ca ngợi những kẻ đã sát hại Hipparchus!' những vị khách cất tiếng kêu,

[136]

'Trong khi trên đầu anh, cành sim của người xướng ca đang lượn sóng

Như thuở nào trên đỉnh đầu nhà vô địch của chúng ta: tất cả hãy đứng lên!' "

Em thấy đấy, anh đã nhọc công để diễn tả ý nghĩ của em.

Bao bọc xung quanh là một chùm chi chít những bàn tay và cánh tay

Kém theo mọi hướng, bằng mọi cách, từ mọi phía,

Chỉ đồng thuận ở tận cùng của cành cây

Mà chúng đang rướn tới—đóng vai trò là khung cho một khuôn mặt duy nhất,

Khuôn mặt của Kẻ Ca Ngợi, ở chính giữa: người có đôi mắt

Không còn thị lực, bởi chúng ngước ngược lại ánh sáng bên trong

Bộ óc nơi những hình ảnh ảo ảnh đang tụ tập đông đúc,

Vẫn cất tiếng hát, chẳng bận tâm đến vòm cong đang phập phồng

Của những bàn tay và cánh tay, hay giọt rượu rơi tí tách

Từ những chiếc lá đẫm ướt trên đầu, hay những vòng hoa bị vứt bỏ,

Những vòng hoa violet và rau mùi tây bị giẫm đạp dưới chân—

Vẫn hát, dừng lại khi những linh hồn bảo trợ chấp thuận,

Thành kính cất lên khúc thánh ca bất khuất của họ.

Nhưng em phải nói một lời "được" cho điều đó—hãy nói "được đi!"

Bởi vì em cứ ngắm nhìn—anh thật kỳ quặc phải không, cưng?

Cứ nhìn như chất liệu đích thực của đời anh, cẩm thạch—cũng lạnh lẽo như cẩm thạch

Cả trong sự im lặng! Phải rồi, trước khi anh tìm thấy

Phene bằng xương bằng thịt thực sự, anh đã tự rèn luyện mình

Để nhìn thấy, xuyên suốt tự nhiên, đủ loại chất liệu khác nhau

Cho sự ra đời của một tự nhiên tốt đẹp hơn bằng con đường nghệ thuật:

Đối với anh, mỗi chất liệu đều hướng về một hình thái duy nhất

Của cái đẹp—tới nguyên mẫu con người.

Ở khắp mọi nơi đều xuất hiện những mầm mống đầy gợi ý

Về điều đó—cây cối, hoa lá—hay lấy trái cây chẳng hạn,—

Một hình thù hồng hào, nối tiếp quả đào,

Cong cong như con ong trên cành; giống như những chiếc chân hồng hào,

Rủ xuống, ẩn mình giữa những tán lá; và ngay lập tức

Từ một quả đào hoa hồng bị nứt đôi, cả nàng Dryad hiện ra.

Nhưng trong số những chất liệu mà người ta có thể làm chủ,

Anh đã thấu hiểu khả năng của chúng biết bao!

Từ loại phấn mềm mượt dễ uốn

Cho phép phác thảo đường nét của em vào cái ôm của bầu không khí,

Được làm dịu đi một nửa bởi ánh sáng mờ ảo ngọc trai của vầng hào quang;

Cho đến thứ thép sắc lạnh đầy uy quyền, chắc chắn

Định hình gọn gàng ý nghĩ duy nhất được gửi gắm vào nó

Khỏi mọi thứ trên đời. Nhưng cẩm thạch!—dưới những dụng cụ của anh

Nó còn dễ uốn hơn cả thạch rau câu—tựa như

Một sinh vật nguyên thủy trong trẻo nào đó được đào lên từ sâu thẳm

Trong trái tim trái đất, nơi nó tự sinh sôi,

Và từ đó mọi chất liệu hèn kém hơn có thể được chế tác;

Em có thể gọt giũa nó mỏng manh như không khí,—có thể cô đặc nó

Lại thành viên kim cương;—chẳng phải có kim loại ở đó hay sao,

Khi mũi đục của anh lướt qua một đốm nhỏ bất ngờ?

—Không phải da thịt đấy chứ, khi từng lớp từng lớp anh cạo gọt, tiếp cận,

Vơi đi và làm lộ ra những đường gân xanh của dòng máu đang say ngủ?

Liệu có ngọn lửa nào đang ẩn náu trong những khúc quanh kỳ lạ nào đó mà khi bị bất ngờ

Bởi công cụ sắc bén được phóng thẳng vào,

Lại tóe lên những tia sáng rực rỡ và lơ lửng

Xung quanh đường đi của nó?

Phene? Cái gì—tại sao lại thế này?

Gái má tái nhợt kia, đôi mắt cứ trừng trừng mở lớn ấy!

A, em sắp chết rồi—anh biết ngay là em sẽ chết mà!

Phene bắt đầu nói, khi anh đã giữ im lặng từ lâu.

Giờ thì hồi kết đang đến; chắc chắn rồi,

Nó thế nào cũng phải kết thúc vào một lúc nào đó! Thôi nào, sao cứ phải nói<Cái thứ ngôn ngữ ngốc nghếch của họ làm gì? Bản thân em cũng chẳng tài nào nhớ nổi

Đến một nửa; và giờ đây cũng chẳng màng tới

Bà Natalia già giận dữ, hay bất kỳ ai trong số họ nữa.

Ồ, anh—anh là cái gì thế?—nếu em không cố gắng

Thốt lên những lời mà Natalia bắt em phải học,

Để làm hài lòng bạn bè anh,—đó là để giữ cho mình được ở lại

Nơi giọng nói của anh đã nâng em lên, bằng cách để điều đó

Tiếp diễn: nhưng liệu có được không? Ngay cả anh, có lẽ,

Cũng không thể nhặt lên được nữa, một khi đã để tuột rơi,

Sức sống của âm nhạc, cùng với cả em trong đó—

Không, nếu được thì anh đã làm rồi! Vậy chúng ta cứ ở lại, như thế này:

Vượt lên trên thế gian.

Hỡi sinh vật với đôi mắt biết nói ấy!

Nếu em có thể mãi mãi ngước nhìn lên đôi mắt ấy,

Như lúc này đây anh cho phép em,—em tin rằng, mọi tội lỗi,

Mọi ký ức về điều sai trái đã làm, nỗi đau đớn phải chịu đựng,

Sẽ rơi xuống, thấp mãi và thấp xuống đất sâu,

Nơi phát xuất của mọi điều ti tiện, rồi chạm vào đó và ở lại mãi

—Không bao giờ có thể bắt kịp phần còn lại trong em,

Tất cả những gì không vẩn đục, đang vươn lên hướng về anh,

Được kéo lên bởi những đôi mắt ấy! Thứ vươn lên đó chính là em,

Chứ không phải sự hổ thẹn và đau khổ; mà chúng chìm xuống,

Bị bỏ lại phía sau, còn em vươn lên trên chúng. Hãy cứ giữ em như thế,

Vượt lên trên thế gian!

Nhưng em đang chìm xuống, bởi vì đôi mắt anh

Đang biến đổi—đã biến đổi rồi! Khoan đã—"Anh yêu em, yêu em" ...

Anh có thể ngăn chặn nó nếu như anh hiểu được:

Nói thêm những lời của anh cho em nghe đi: có phải sức mạnh của anh nằm ở giọng điệu

Hay ở chính những lời nói?

Hay là thôi—anh sẽ lặp lại

Lời nói của họ, nếu điều đó làm em thỏa mãn! Chỉ xin đừng thay đổi

Nữa, và chẳng mấy chốc em sẽ tìm thấy nó

Tận sâu trong này, ở bộ óc do chính anh vun đắp.

Natalia đã dọa rằng tai họa sẽ giáng xuống

Trừ khi em đọc xong bài học của họ đến cùng,

Nhưng em cứ nghĩ ý bà là tai họa cho em, chứ không phải anh.

Bạn bè anh,—Natalia nói họ là bạn của anh

Và có ý tốt với anh,—bởi vì em đã hoài nghi điều đó,

Khi quan sát thấy (điều trông thật kỳ lạ làm sao)

Trên mỗi khuôn mặt, dẫu khác nhau ở mọi điểm khác,

Vẫn mang chung một nụ cười mà những cô gái như em thường phải chịu đựng,

Nhưng đàn ông thì không bao giờ, đàn ông không thể hạ mình đến mức đó;

Thế mà bạn bè anh, khi nhắc đến anh, lại dùng nụ cười ấy,

Cái điệu cười nhếch mép đầy căm ghét của sự tự cao tự đại vô bờ bến

Dường như muốn chiếm đoạt cả thế gian

Và biến Chúa thành một kẻ tòng phạm dễ sai bảo,

Một kẻ lo chuyện cung phụng cho dục vọng của chúng... hẳn anh biết chứ!

Nhưng Natalia vẫn nói họ là bạn của anh,

Và họ đồng tình dẫu cho nụ cười càng lúc càng rộng hơn,

Và tất cả xúm lại quanh em,—tên người Anh gầy gò đó

Với mái tóc thẳng thượt có vẻ như là kẻ cầm đầu những kẻ còn lại;

Hắn cầm một tờ giấy—"Cái chúng ta muốn," hắn nói,

Sau khi kết thúc phần giải thích với những người bạn của mình—

"Là một cái gì đó chậm chạp, rắc rối và mang tính huyền bí,

Để giữ chân Jules trong sự hoài nghi lâu dài, nhưng vẫn hợp gu của hắn

Và dụ dỗ hắn tiến sâu vào cho đến tận tâm khảm,

Nơi hắn tìm kiếm linh hồn của sự ngọt ngào, hắn sẽ tìm thấy—thứ này!

—Giống như trong lõi quả táo, con ruồi gớm ghiếc:

Bởi vì sâu bọ trên vỏ thì ai cũng thấy ngay lập tức,

Và cũng bị gạt phắt đi ngay sau đó, nhưng thứ này chỉ được tìm thấy

Khi đã nằm trên môi hoặc chiếc lưỡi đầy ghê tởm."

Và thế là hắn đọc những gì em đã học thuộc lòng:

Em sẽ đọc nó,—"Đừng chết, tình yêu của em! Anh thuộc về em"...

Không—không phải thế, hoặc đại loại thế, có phải là một phần những lời

[137]

Chính anh đã mở đầu để nói ra không? Thật kỳ lạ khi đánh mất

Thứ đã tốn bao công sức mới học thuộc được! Có phải thế này sẽ đúng hơn không?

Em là một họa sĩ chẳng biết vẽ tranh;

Trong đời, giống ác quỷ hơn là thánh nhân;

Trong tâm trí, cũng là một kẻ tồi tệ khốn cùng:

Chẳng tài nào làm nổi muôn vàn việc không xong!

Nhưng ít ra em còn làm được một điều—

Yêu một người hay căm ghét một người

Tột cùng: sự uyên thâm của em bắt đầu từ đó.

Em đã đi qua Thung lũng Tình yêu,

Dừng chân ở nơi thắm thiết nhất,

Và ngay bên rìa nơi em dựng lều,

Em thấy Ghét đang ở ngay bên cạnh.

(Hãy để Chú rể hỏi ý nghĩa của người họa sĩ,

Từ Nương tử của mình, từ Nương tử vô song!)

Và xa hơn, em băng qua khu rừng của Ghét,

Để trú ngụ ở chốn căm hờn nhất;

Nhưng kìa, khi em ngã sấp người, Tình yêu nằm gối đầu

Nơi bóng râm trùm lên ba lớp.

(Ý nghĩa của nó—những đôi mắt cô dâu đen nhánh ấy phía trên,

Đôi môi họa sĩ nào đâu được hé lộ!)

"Và ở đây," hắn nói, "chắc Jules sẽ hỏi,

'Cô có đôi mắt đen, Tình yêu ơi—chắc chắn rồi,

Cô là cô dâu vô song của tôi—thế thì cô hãy nói xem

Thứ cần được giải thích này là gì? Điều này có nghĩa là gì?'"

—Và em phải tiếp tục, "không cần một lời—

Thế là, từ một kẻ khờ khạo chẳng biết gì thuở trước, em đã trở nên khôn ngoan trong Tình yêu và Căm ghét.

Xưa kia, khi yêu, em sẽ ôm ấp quấn quýt

Bộ ngực, mí mắt, bàn tay, bàn chân, vóc dáng và khuôn mặt

Của người em yêu, trong một vòng tay duy nhất—

Cứ như thể chỉ bằng tình yêu thuần túy, em có thể yêu đến vô cùng!

Xưa kia, khi căm ghét, em sẽ phóng thanh kiếm

Và chỉ với cú đâm đầu tiên, lau sạch

Toàn bộ cuộc đời kẻ thù như một miếng bọt biển—

Cứ như thể chỉ bằng lòng căm hờn thuần túy, em có thể căm hận đến tận cùng!

Nhưng giờ đây em đã khôn ngoan hơn, hiểu rõ hơn cách thức

Mà niềm đam mê tìm kiếm sự trợ giúp từ đam mê đối nghịch:

Và nếu em thấy có lý do để yêu nhiều hơn, căm hận nhiều hơn

Bất cứ kẻ nào từng yêu, từng căm hận trước kia—

Và tìm kiếm trong Thung lũng Tình yêu

Cái tổ, hay góc khuất trong Rừng Căm Hận

Nơi linh hồn em chắc chắn có thể chạm tới

Bản chất tinh túy nhất của từng thứ, không thiếu một ly,

Cơn Căm Hận của mọi Căm Hận, Tình Yêu

Của mọi Tình Yêu, trong Thung lũng hay Rừng Căm Hận,—

Em tìm thấy chính chúng là những kẻ gác cổng

Cho biên giới của nhau.

Khi em yêu nhất, Tình yêu ngụy trang

Bằng lớp vỏ Căm ghét; và khi Căm ghét bị bắt gặp

Trong hình hài Tình yêu, thì lúc ấy em căm ghét nhất: hãy hỏi

Rằng Tình yêu mỉm cười qua chiếc mũ sắt của Căm ghét thế nào,

Căm ghét nhe răng cười qua chiếc mặt nạ thắt ruy băng hồng của Tình yêu ra sao,—

Và cách thức, sau khi đã căm ghét chàng,

Em đã tìm kiếm lâu dài và đầy đau đớn

Để chạm đến trái tim chàng, mà không làm xước

Lớp da bên ngoài mà đâm thấu tận tâm can—

Hãy hỏi điều này, hỡi Jules của em, và sẽ nhận được câu trả lời thẳng thừng

Từ cô dâu của chàng—rằng họa sĩ Lutwyche biết căm hận ra sao!"

Jules ngắt lời.

Lutwyche! Còn ai vào đây nữa? Nhưng chắc chắn là tất cả bọn chúng,

Đều căm ghét tôi: bọn chúng ở Venice—rồi sẽ đến lượt

Chúng sớm thôi! Còn em, tôi sẽ không gặp lại nữa:

Nếu tôi có đang mơ, thì việc thốt lên điều này sẽ đánh thức tôi.

Hãy giữ lấy

Thứ ở đây, số vàng này—chúng ta không thể gặp lại nhau đâu,

Hãy suy nghĩ mà xem! Và số tiền đó vốn chỉ dành cho hai năm du ngoạn,

Mà giờ đã chấm dứt rồi,

Cùng mọi cơ hội, hy vọng, bận tâm hay nhu cầu về nó.

Thứ này—và tiền bán những món này, những bức tượng thạch cao của tôi,

Sách vở và huy chương, ngoại trừ... cứ để tất cả chúng đi

Cùng nhau, miễn là số tiền thu được có thể giữ em an toàn

Khỏi nanh vuốt của Natalia! Nếu chẳng may

Bởi vì mọi thứ ở đây đều là ngầu ngẫu nhiên mà tôi có thể sống sót qua đám côn đồ

Ở Venice, nhổ tận gốc cả mười lăm tên bọn chúng,

Biết đâu chúng ta có thể gặp lại nhau ở một nơi nào đó, bởi thế gian này rất rộng lớn.

[Từ bên ngoài vẳng lại giọng hát của Pippa—

Hãy ban cho nàng dẫu chỉ một cái cớ nhỏ để yêu tôi!

Khi nào—ở đâu—

Làm thế nào—cánh tay này có thể đưa nàng vượt lên trên tôi,

Nếu định mệnh đã đặt sẵn nàng làm nữ nhân cao sang ở đó,

Ngay tại đó rồi, để đời đời kiếp kiếp quở trách tôi?

("Suỵt!"—Kate vị Hoàng hậu lên tiếng;

Nhưng "Ồ!"—thiếu nữ vừa bện mái tóc vừa kêu lên,

"Đó chỉ là một tiểu đồng đang cất tiếng hát vơ vơ,

Đang bẻ vụn thức ăn cho bầy chó săn của ngài đấy mà!")

Nàng bị oan ức ư?—Hãy đứng lên giải cứu danh dự cho nàng,

Hỡi trái tim tôi!

Nàng nghèo khổ ư?—Việc mang danh nhà hảo tâm tốn kém là bao?

Chẳng qua chỉ là rẽ lối mặt đất, chia cắt biển khơi.

Nhưng ngặt nỗi định mệnh lại trút mọi điều ấy lên người nàng!

("Nào, hãy lắng nghe!"—Kate vị Hoàng hậu nhắc nhở;

Và thiếu nữ vẫn vừa bện mái tóc vừa kêu lên,

"Đó chỉ là một tiểu đồng đang cất tiếng hát vơ vơ,

Đang lắp dây cương cho bầy chim ưng của ngài đấy mà!")      [Pippa đi qua.

Jules tiếp lời.

Đó là cái tên gì mà cô bé vừa cất giọng hát vang lên thế?

Kate ư? Chắc chắn là Cornaro, người đã từ bỏ

Ngai vàng đảo Cyprus để trở thành nữ chủ nhân ở đây

Tại Asolo, nơi ký ức về nàng vẫn còn lưu lại,

Và những người nông dân vẫn hát về việc ngày xửa ngày xưa có một tiểu đồng nọ

Đã u hoài vì khao khát ân huệ của một người quá cao sang

Vượt ngoài tầm với có thể giúp ích gì cho nàng, "Kate vị Hoàng hậu—

Nàng chẳng bao giờ có thể bị oan ức, bị nghèo khổ," anh ta thở dài,

"Mà cần đến sự giúp đỡ của cậu ta cả!"

Phải, thật cay đắng làm sao

Khi thấy người phụ nữ của chúng ta vượt lên trên mọi nhu cầu cần đến chúng ta;

Thế mà chúng ta vẫn cứ nhìn như thế trước khi chịu yêu; không phải tôi,

Mà là thế gian này nhìn nhận như vậy. Nếu bất cứ ai yêu

Cũng buộc phải đóng vai trò, theo một cách nào đó, là vị thần hay kẻ thờ phụng,

Là phúc lộc hay kẻ được ban phúc, là nữ hoàng hay tiểu đồng,

Tại sao chúng ta cứ mãi chọn vai trò của kẻ tiểu đồng?

Đây là một người phụ nữ đang cực kỳ cần đến tôi,—

Có vẻ như tôi lại thấy mình là nữ hoàng ở đây rồi!

Thật kỳ lạ làm sao!

Hãy nhìn người phụ nữ ở đây với một tâm hồn hoàn toàn mới,

Giống như Psyche của chính tôi,—tươi rói đậu trên đôi môi nàng

[138]

Là chú bướm ảo ảnh,

Đang đợi lệnh của tôi để bước vào và thắp sáng lên,

Hay vỗ cánh bay đi và để lại mọi thứ trống hoác như thuở ban đầu.

Cơ thể này trước đó vốn chẳng có tâm hồn nào, mà chỉ ngủ vùi

Hoặc cựa quậy, xinh đẹp hoặc vụng về,

Thanh sạch không tì vết hay ô uế nhơ nhớp, tùy theo những thứ bên ngoài

Đã khắc hình ảnh của chúng lên sự thụ động của nó:

Giờ đây, nó sẽ thức tỉnh, cảm nhận, sinh tồn—hoặc chết đi một lần nữa!

Chẳng lẽ việc tạo ra hình hài từ chất liệu vô định hình

Chính là Nghệ thuật—và hơn thế nữa, việc khơi gợi một tâm hồn

Từ hình hài lại chẳng là gì cả hay sao? Tâm hồn mới này là của tôi!

Giờ đây, việc giết Lutwyche thì được tích sự gì?—chỉ cứu được

Một kẻ vẽ bậy khốn khổ, kẻ mà thiên hạ sẽ réo hò đuổi đánh cho đến chết

Dù không có tay tôi, thoát khỏi những tiếng la ó ấy. Ồ, được lắng nghe

Giọng nói của Chúa rõ ràng như thuở ban đầu tôi từng nghe, trước khi

Bọn chúng chen ngang bằng những tiếng cười cợt! Kể từ nay tôi chỉ nghe tiếng của chúng,

Chứ không phải tiếng Chúa.

Đến Ancona—Hy Lạp—một hòn đảo nào đó!

Tôi chỉ cần sự tĩnh lặng; ngoài kia đâu đâu cũng có đất sét.

Người ta có thể làm bất cứ điều gì mình thích

Trong Nghệ thuật: điều duy nhất cần làm là phải chắc chắn rằng

Mình thực sự thích điều đó—việc mà phải nhọc công mới nhận ra được.

Hãy vứt bỏ tất cả những thứ này đi, Phene của anh—cả giấc mơ điên rồ này nữa!

Lutwyche là ai, bạn bè của Natalia là ai,

Cả thế giới này là gì nếu ngoại trừ tình yêu của chúng ta—Phene của riêng anh,

Của riêng anh? Nhưng anh đã nói với em rồi còn gì, phải không,

Trước khi trời tối, chúng ta sẽ lên đường đến xứ sở của em—một hòn đảo nào đó

Ngập tràn sự tĩnh lặng của biển khơi? Hãy đứng tránh sang một bên—

Anh chỉ đập nát những mô hình vớ vẩn này thôi

Để bắt đầu lại từ đầu với Nghệ thuật. Gặp Lutwyche ư, anh—

Và cứu hắn khỏi việc bức tượng của anh đối đầu với hắn ư?

Một hòn đảo nào đó chưa từng ai biết đến chốn hải đảo xa xôi!

Như một vị thần đang rảo bước qua thế gian của mình, sừng sững

Một ngọn núi trong chốc lát giữa chạng vạng tối,

Với cả một quần thể cây tuyết tùng trên đỉnh:

Và em sẽ luôn ở bên anh trong lúc anh ngắm nhìn

—Đang ở trong vòng tay anh như lúc này—như lúc này—như lúc này!

Một hòn đảo chưa từng ai biết đến chốn hải đảo xa xôi!

Một hòn đảo chưa từng ai biết đến ở những vùng biển tận cùng!

Cuộc trò chuyện dọc đường, trong lúc Pippa đang đi từ Orcana đến Pháo đài. Hai hoặc ba cảnh sát Áo đang la cà cùng Bluphocks, một tên vô lại người Anh, ngay trong tầm mắt nhìn thấy Pháo đài.

Bluphocks.[3] Thế ra đó chính là Pippa của các anh, cô bé vừa đi qua và cất tiếng hát ư? Nào, tiền của Viên quản lý Giám mục sẽ được kiếm một cách lương thiện thôi:—thôi nào, đừng có làm cái mặt chua lè đó với tôi chỉ vì tôi lôi tên Giám mục vào chuyện này; chúng ta đều biết ngài chẳng thể nào dính dáng gì đến những chuyện rùng rợn như thế: chúng ta đều biết ngài là một vị thánh và mọi thứ mà một vị giám mục nên có, hơn nữa ngài còn là một nhân vật lớn. Ồ, giá như mỗi con sâu đều là một con dòi, Mỗi con ruồi đều là một con sâu gậy, Mỗi cành cây đều là một khúc củi Giáng sinh, Mỗi khúc ca đều là một điệu nhảy jig! Thực ra, tôi đã từ bỏ mọi tôn giáo; nhưng tôn giáo cuối cùng mà tôi có thiện cảm là đạo Armenia: bởi vì tôi đã đi du lịch đây đó, các anh thấy đấy, và ở Koenigsberg, Phổ Ngoại Ô (gọi như vậy vì ở đó có thứ ánh sáng mặt trời lạnh lẽo đói kém nào đó), các anh có thể nhận thấy, phía trên hiên của một ngôi nhà cổ kính, một dòng chữ khắc bằng tiếng Chaldean nào đó; và dẫu nó ngắn ngủi làm sao, chỉ cần liếc qua thôi là cũng đủ làm thay đổi hoàn toàn tâm trạng của mọi hành khách có râu. Thế là họ ùn ùn kéo vào, hết người này đến người khác; những kẻ trẻ trung vui vẻ thì bước vào chẳng chút bất kính nào, những kẻ già nua cằn cỗi thì bước vào với sự sốt sắng thấy rõ: tóm lại đó chính là nơi ở của Đại giáo trưởng. Bị tò mò kích thích, tôi không chần chừ đi học ngay tiếng Syriac—(đấy là các nguyên âm đấy, hỡi những tên khốn các ngươi—hãy nhìn theo đầu gậy của ta trên vũng bùn này—Celarent, Darii, Ferio!) và một buổi sáng nọ tôi xuất hiện với cuốn sách vỡ lòng trên tay, a, b, c,—từng chữ một tôi tự mò mẫm lấy, và ý nghĩa của cái câu châm ngôn kỳ diệu này là gì? Các anh sẽ bảo đó là một huyền thoại trân quý nào đó trong quá khứ—"Cách mà Mô-sê dùng phép thuật làm lừa đảo xứ Ai Cập bằng ruồi và châu chấu,"—hoặc là, "Cách Giô-na nghe thấy giọng giận dữ, Hãy đứng dậy và đi đến Tặc-sít,"—hoặc là "Cách thiên thần gặp Ba-la-am, Lập tức con lừa của ông ta cúi đầu chào." Hoàn toàn không phải! "Shackabrack—Boach—một kẻ nào đó—Isaach, Người thu nhận, Kẻ mua và Kẻ đổi—Hàng gian!" Thế mà lại đi nói với tôi về tôn giáo của một giám mục! Tôi đã từ bỏ mọi vị giám mục ngoại trừ Giám mục Beveridge!—và có ý định sống như vậy—và chết—như một nhà thông thái khuyển nho chiếc người Hy Lạp nào đó, chết mà vẫn vui vẻ, đang hướng về âm phủ trên chiếc thuyền của Charon, mang theo thức ăn cho cả hai thế giới, âm phủ và trần gian, hạt đậu lupin và bữa tối của nữ thần Hecate, mà chẳng có lấy một đồng obolus... (dù nhờ có các anh, hoặc nhờ vị Quản lý này thông qua các anh, hoặc vị Giám mục này thông qua vị Quản lý của ngài—tôi đang sở hữu cả một túi đầy ắp những đồng zwanziger đang nóng bỏng)... để trả tiền chuyến đò sông Styx!

Cảnh sát 1. Cô ta kìa, con nhỏ đó; hãy đi và giành lấy phần thưởng ngay khi anh đã chỉ cho chúng ta thấy Signor Luigi và mẹ cậu ta. [Nói với những người còn lại.] Tôi đã để ý đến một ngôi nhà đằng kia từ lâu lắm rồi: chẳng có lấy một cánh chớp nào mở kể từ sáng đến giờ!

Cảnh sát 2. Nhà của cụ Luca Gaddi, người sở hữu các xưởng tơ ở đây: ông ta cứ gật gù lim dim suốt hàng giờ, rồi tỉnh dậy, thở dài sườn sượt, nói rằng ông ta rất muốn làm Thân vương Metternich, rồi lại chìm vào giấc ngủ, sau khi đã bảo cậu thanh niên Sebald, kẻ ngoại kiều, bắt vợ mình chơi cờ đam. Đừng bao giờ quấy rầy một gia đình như thế, họ có ý tốt cả thôi.

Bluphocks. Chỉ có điều, các anh không thể kể cho tôi nghe chút gì về cô bé Pippa này sao, người mà tôi buộc phải dính líu đến ấy? Người ta có thể làm nên chuyện với cái tên đó đấy. Pippa—nghĩa là, tên viết tắt của Felippa—vần với Panurge tham vấn Hertrippa—Ngươi có tin không, Vua Agrippa? Người ta có thể làm được khối việc với cái tên đó.

Cảnh sát 2. Hãy vần vũ đi để thấy rằng cái đầu của anh và một quả dưa bở chín muộn cũng chẳng đáng giá nửa đồng zwanziger đâu! Dừng ngay mấy trò hề này lại và để mắt đến đi; buổi chiều đã qua hoặc gần hết rồi đấy.

Cảnh sát 3. Trong hộ chiếu này của Signor Luigi, vị Thủ hiến của chúng ta đã chỉ thị các anh phải theo dõi cậu ta kỹ đến mức nào? Ở đó á? Ngoài một chữ ký đơn giản ra thì còn có gì ở đó nữa? (Tên ngốc người Anh kia đang bận rộn theo dõi kìa).

Cảnh sát 2. Nét uốn lượn vòng quanh ở đây—"Hãy đặt mọi trở ngại có thể vào con đường của cậu ta;" dấu chấm dài ở cuối—"Hãy giam giữ cậu ta cho đến khi nhận được thông báo tiếp theo;" nét ngoằn ngoèo ở đáy—"Hãy tống cổ cậu ta về với lý do có sự sai sót thủ tục nào đó trong giấy tờ nêu trên;"[139] vết mực văng ở bên phải (đúng là trường hợp này đây)—"Hãy bắt giữ ngay lập tức." Tại sao và vì sao, tôi chẳng thèm bận tâm, nhưng chỉ thị của tôi tóm lại là thế này: nếu Signor Luigi rời nhà tối nay để đi Vienna—thế thì hay lắm, tờ hộ chiếu được nộp lại cho chúng ta để xin thị thực thực ra là để dùng cho chính cậu ta, họ đã thông báo nhầm cho Văn phòng, và cậu ta có ý định tốt; nhưng nếu cậu ta ở lại qua đêm nay—thì đã có cái cớ mà chúng ta nghi ngờ, những báo cáo về việc cậu ta có thư tín và giữ liên lạc với đảng Carbonari là chính xác, chúng ta sẽ bắt giữ cậu ta ngay lập tức, ngày mai sẽ đến Venice, và chẳng mấy chốc sẽ là Spielberg. Bluphocks đang ra hiệu kìa, đúng thế rồi! Chắc chắn đó là hắn, đang bước vào pháo đài cùng mẹ mình rồi.