Buổi trưa. Cảnh. Phòng thiết triều.

Nữ công tước và Sabyne.

Nữ công tước. Hãy thông báo rằng ta đã sẵn sàng tiếp kiến triều thần!

Sabyne. Thưa bệ hạ, tôi nghĩ chưa đến giờ tiếp yết; chắc hẳn ngài

Nên tự dưỡng sức, tránh xa chốn đông người thì hơn,

Và tránh chốn náo nhiệt: chắc hãy còn rất ít người tới.

Nữ công tước. Vậy thì những ai chưa tới cứ việc ở ngoài!

Chính anh là kẻ, vào ngày này năm ngoái ở Ravestein,

Đã giục giã ta. Hơn nữa, đã quá giờ

Nửa tiếng rồi đấy. Anh còn chần chừ gì nữa?

Sabyne. Xin ngài thứ lỗi!

Nữ công tước. Khoan đã, Sabyne; để ta mau chóng tìm cho chắc chắn

Một người thực lòng biết ơn: buổi tiếp kiến của ta

Xin bắt đầu từ anh trước, hãy nhận đặc ân ấy đầu tiên!

Họ đang mừng ngày kỷ niệm ta chào đời:

Anh chẳng cần chúc ta thêm những ngày vui nào nữa đâu,

Mà hãy—xin một ân huệ đi! Chẳng lẽ anh không có điều gì muốn xin sao?

Hay Adolf không có gì ư? điều này quả là chẳng mấy khi

Trong số rất nhiều điều ta vẫn mòn mỏi chờ mong,

Hãy tin là vậy! Dường như thật tự nhiên biết bao

Khi món quà của anh, bên cạnh chùm hoa chuông ven sông này,

Lại chính là quyền hạn và sự ưng thuận làm việc thiện

Dành cho anh, và niềm vui lớn lao hơn cho chính ta.

Hôm nay anh đến xin phép ta được cưới Adolf phải không?

Còn lại mọi chuyện cứ để ta lo.

Sabyne. Bệ hạ mãi mãi là

Bà chúa xứ Ravestein thân thương của chúng tôi,—nhưng, còn về Adolf...

Nữ công tước. "Nhưng"? Chắc là anh chưa thay đổi tình cảm

Và dự định đối với cậu ta chứ?

Sabyne. Chúng tôi thay đổi ư?

Nữ công tước. Thế thì sao? Sao nào?

Sabyne. Làm sao hai chúng tôi có thể hạnh phúc, và rất có thể,

Phải rời bỏ Juliers, khi—khi... nhưng đã đến giờ tiếp kiến rồi!

Nữ công tước. "Khi mà, nếu anh rời bỏ ta, ta sẽ thực sự bị bỏ lại một mình!"

Ý anh muốn nói thế phăng chứ? Hãy bảo triều thần vào đi!

—Sao chúng ta cứ phải chơi trò ú tìm này với nhau hở Sabyne?

Chẳng lẽ ta không biết rằng, nếu các bề tôi tỏ ra chểnh mảng,

Nếu những người bạn níu chân ta, rồi bị quở trách vì điều đó,

Thì đều có nguyên do của nó cả sao? Trong đám đông nườm nượp năm ngoái

Nay họa may chỉ còn lại một nửa.

Sabyne. [Nói riêng.] Một nửa ư? Không, than ôi!

Nữ công tước. Thế đấy, chỉ một nghi ngờ thoáng qua về bóng mây

Che phủ vận mệnh ta, cũng đủ làm rung động từng trái tim trung thành.

Họ đã nghe tin về vị Hoàng tử Berthold này; và quả thật,

Những lời đòi hỏi vô lý kiêu ngạo nào mà hắn bày đặt ra,

Có lẽ sẽ còn trở nên ngu ngốc và kiêu ngạo hơn nữa,

Đó là điều họ đang lo lắng! Ta xin đa tạ lòng yêu mến của họ.

Cho họ vào!

Sabyne. [Nói riêng.] Thậm chí nàng đã thực sự biết được bao nhiêu rồi nhỉ?

Nữ công tước. Chắc chắn là, dù bất cứ ai vắng mặt, Tristan vẫn đợi ở ngoài chứ?

—Hoặc ít ra cũng là Romuald, người mà cha ta đã cất nhắc

Từ hai bàn tay trắng—nào, hắn vẫn trung thành với ta chứ, vào đi!

(Sabyne, ta chỉ càng thêm tự hào—phải,

Càng thêm vững vàng để xử sự cho đúng đắn)

Không có cả Romuald ư? Thế còn Xavier—hắn đã nói gì về chuyện đó?

Vì ta biết Xavier căm ghét những kẻ ăn bám! [Sabyne đi ra.

Nữ công tước. Thôi được, ánh nắng ngập tràn khắp nơi, mùa hè cũng vậy.

Biết đâu năm tới ta lại trở về chốn cũ—

Lại ngọn gió nước ấy, lại những cánh chim ấy.

—Không thể nào! Đã quá muộn để có thể như thế rồi!

Ta đã có phần gì, hay có quyền lựa chọn nào trong tất cả những điều đó chứ?

Họ đã đưa ta đến đây; ta nào phải bận tâm

Hay lo lắng, bận lòng về chuyện làm điều phước

Hay điều ác, nhiệm vụ của ta đơn giản chỉ là—được sống,—được sống,

Và đáp lại những mục đích chẳng cần phải giải thích,

Đem lại hạnh phúc cho Juliers—họ đã nói vậy.

Tất cả hẳn không thể hoàn toàn là giả dối: một phần là tình yêu,

Là sự kinh ngạc và vâng phục. Ta đã làm tất cả

Những gì họ trông đợi: vậy sao bây giờ lại thôi không làm nữa?

Thế mà điều này lại bị gạt đi một cách bình thản,

Và—trước thềm sinh nhật tới, biết đâu đấy,

Mọi thứ thay đổi, một kẻ đòi quyền kế vị có thể xuất hiện, và ta thì...

Việc đó không thể và sẽ không bao giờ xảy ra! Quyền của hắn ư?

Thế thì, hắn có quyền, còn ta thì không,

—Nhưng ai đã bảo tất cả các người vây lấy cuộc đời ta

Và trói buộc sự trưởng thành của ta vào chiếc vương miện công tước ấy,

Thứ mà khi bị giật phăng một cách thô bạo, sẽ để lại ta trong cảnh lụi tàn?

Ta vốn dĩ có thể sống như một người trong số các người,—được yêu, hy vọng,

Biết sợ hãi, sống và chết như một người trong số các người—nhưng các người

Lại muốn cướp đi sinh mệnh đó và trao cho ta sinh mệnh này,

Và ta sẽ giữ lấy sinh mệnh này! Ta sẽ đương đầu với các người! Đến đây!

(Triều thần và Valence bước vào.)

Bọn triều thần. Chúc bệ hạ có muôn vàn buổi sáng hạnh phúc như thế này!

Nữ công tước. [Nói riêng, khi họ làm lễ triều cống.] Vẫn những lời đó, vẫn những gương mặt ấy,—vẫn tình yêu ấy!

Ta đã quá sợ hãi rồi. Bọn họ có ít;

Nhưng ít ra, những người này vẫn đứng vững vàng: họ là của ta.

Cứ để bao nhiêu người đến tùy ý; và nếu chẳng còn ai nữa,

Thì ấy là vì bấy nhiêu người này đã là đủ—họ thực sự đủ rồi!

Năm tới sẽ mang lại cho ta sự trợ giúp nào đây? Rõ ràng là,

Ta đã lo sợ quá sớm. [Nói với triều thần.] Ta cảm ơn các khanh, cảm ơn tất cả!

Valence. [Nói riêng, khi Nữ công tước đi qua hết nhóm này đến nhóm khác để trò chuyện.] Chính là nàng—hình bóng mà ngày này năm ngoái đã mang đến,

Khi, trong một khoảnh khắc vàng son tại Cleves của chúng tôi,

Nàng đã dừng chân trên đường đến đây. Cleves

Đã chọn tôi để ngỏ lời chào mừng, và tôi đã nói

—Không phải là nàng có thể để mắt tới một kẻ ẩn dật

—Vụng về, già trước tuổi—đang đứng ngẩn ngơ nhìn ngắm.

Thôi thì, ơn trời ban tặng chẳng bao giờ phí hoài, và cái nhìn ấy

Đã giữ lấy, và sẽ giữ tôi mãi mãi là người của nàng, cho đến tận cùng!

Nàng ở một thế giới cao xa hơn thế—nhưng cái nhìn của tôi

Sẽ không vì thế mà hạ xuống bùn đen! Xứ sở đã bắt lấy ánh nhìn ấy, từ nàng—

Từ đó về sau, là của tôi; nhưng trọn vẹn là của tôi theo cách ấy,

Ai dám cả quyết, nếu nàng không nâng tâm hồn tôi lên

Trước khi nàng lui bước và để lại tôi—để lại họ lại phía sau? Nàng quay lại—

Kìa toàn bộ gương mặt tuyệt mỹ của nàng hiện ra ngay trước mắt! Mặt đất

Đang chao đảo và... [Đột nhiên quay sang tập trung vào tờ giấy của mình.]

Những điều bất công của họ là thứ tôi phải đứng lên bào chữa!

Nữ công tước. [Nói với triều thần.] Thôi, những lời tán dương thế là đủ rồi! và chính lòng tốt

Cũng nên dừng lại trước khi chúc ta thêm những năm tháng như thế.

Thật may mắn vì cứ như thế, trước khi tuổi trẻ trôi qua,

Ta đã nếm trải niềm vui nguyên tuyền của cuộc đời—chỉ một niềm vui nguyên tuyền như thế,

Cũng đáng giá hơn ngàn lần những thứ pha tạp—và tuổi trẻ là để hưởng niềm vui:

Phần của ta đã nhận rồi; hãy để tuổi già của ta trả giá cho điều đó.

Gaucelme. Vậy, thưa bệ hạ, ngài cho rằng cái giá phải trả và niềm vui đã được trả bằng cái giá ấy,

Chưa bao giờ nên đi đôi với nhau sao?

Guibert. Sao lại thế, ngài Gaucelme?

Lại giục giã nuốt vội bữa tiệc của mình trong sự vô vị

Vào những khoảng thời gian thở hắt ra hiếm hoi giữa những giờ làm việc ư?

Chẳng thà ngài cứ để dành nó đến tận cuối ngày ảm đạm

Khi mà, thân thể cứng đờ và buồn ngủ, sự thèm ăn đã chẳng còn.

Hãy ăn trước đã, rồi hãy làm việc dựa trên sức mạnh của thức ăn chứ!

Nữ công tước. Đúng vậy: các khanh đã cho phép ta dám mạo hiểm với tương lai của mình,

Bằng cách trao cho ta một quá khứ không thể phai mờ.

Ta đã sống, thuở thiếu thời, một năm nhàn hạ đầy hạnh phúc:

Giờ hãy để ta cố gắng làm một Nữ công tước thực thụ!

Và giờ thì—tin tức gì đây, thưa ngài Guibert, điều ngài vừa nhắc tới là gì? [Khi họ tiến lên một chút và Guibert cất lời—

—Vị quý ông kia là ai vậy?

Valence. [Nói riêng.] Tôi cảm nhận được ánh mắt nàng đang đặt lên mình.

Guibert. [Nói với Valence.] Thưa ngài, Nữ công tước đang sẵn lòng lắng nghe thỉnh nguyện của ngài đấy.

Hãy tiến lên! Ngài ấy đến từ Cleves.

Valence. [Bước lên.] [Nói riêng.] Nỗi oan khuất của họ—nỗi oan khuất của họ!

Nữ công tước. Còn ông, thưa ông, đến từ Cleves phải không? Cảm giác mới mẻ làm sao,

Về tiếng đồng hồ hay vài tiếng tôi đã trải qua tại thành Cleves kiều diễm!

Nơi đó đã tiếp đón tôi vô cùng nồng hậu, nhưng tuyệt vời nhất

Trong số những màn hoan ca tuyệt đẹp ấy lại chính là những người đứng xem

Với niềm hân hoan không kìm nén hiện rõ trên từng gương mặt!

Xứ Cleves cổ kính và nổi tiếng của ta nói gì nào?

Valence. Xin hãy nhận lấy sự thật, thưa bệ hạ—ngài sinh ra là dành cho sự thật!

Những người bạn của tôi đều nghĩ vậy; và họ càng xứng đáng hơn

Khi có được một người như ngài để tiếp nhận nó, ngài sẽ nghĩ thế,

Khi ngài biết rõ mọi chuyện—không, khi ngài chỉ cần biết rõ

Rằng vào ngày hôm đó, ngày mà ngài còn nhớ tại Cleves,

Khi đám đông những con người khốn khổ đành cúi đầu nhẫn nhục ấy,

Những kẻ mang theo mọi nỗi thống khổ tự lùi lũi dạt ra các góc khuất chẳng ai màng tới,

Để cho một nhúm người, mà gia tài vừa đủ sắm sanh chút xiêm y trang sức,

Được chen chân vào hàng đầu, đập vào mắt ngài

Bằng những gương mặt rạng rỡ niềm vui để có thể mang đi

Và khoe khoang như một tấm gương tiêu biểu cho toàn thể xứ Cleves

—Rằng khi những con người ấy ngóc đầu ra ngoài ánh ban mai một lần nữa,

Vô thức nắm chặt trong tay những mảnh vải rách rưới trống rỗng,

Nơi mà đồng xu ít ỏi, thứ còn chẳng đủ mua nổi nửa ổ bánh mì,

Vào buổi sáng hôm đó đã bị họ dốc ra, đếm từng miếng từng đồng,

Và một cách khôn ngoan hết mực, họ đã đem mua nước hoa

Để đốt lên, hay đem mua hoa tươi để rải dọc con đường ngài đi qua

—Rằng khi dòng thác âm nhạc và hạnh phúc vàng son ấy

Rút đi, khi vầng trăng của họ khuất dạng và một lần nữa

Lộ ra những mỏm đá đen ngòm sắc nhọn của sự khốn cùng đói rách

—Thì khi ấy, tôi, người bạn của họ, chỉ việc lên tiếng gợi ý rằng:

"Hỡi ngài, ngài có nhìn thấy nỗi kinh hoàng ấy cũng như lúc ngài nhìn thấy cảnh tráng lệ kia không!"

Và đồng thanh như một người, họ đã thét lên: "Hắn nói sự thật đấy:

Hãy phơi bày nỗi kinh hoàng ấy cho nàng thấy! Hãy lấy những lời oán thán

Từ chính miệng chúng tôi mà mang cho nàng xem, nàng cũng sẽ nhìn thấy chúng!"

Họ đã gào thét như thế đấy, thưa bệ hạ! Tôi đã mang theo những nỗi oan khiên ấy đến đây.

Nữ công tước. Nỗi oan khiên ư? Xứ Cleves có những nỗi oan khiên—giờ đây mới lộ diện rõ ràng thế này sao?

Ta cảm ơn ông! Nó nằm trong tờ giấy đó phải không? Đưa nó đây cho ta!

Valence. (Cố lên nào, Cleves!) Trong này đây! (Mình đã hứa gì với Cleves vậy kìa?)

Những người thợ dệt, thợ may, thợ kéo sợi của chúng tôi đã bị bần cùng hóa

Kể từ... Ồ, xin bệ hạ lượng thứ! Tôi quên mất rằng

Tôi đang dùng tiền mua lấy đặc quyền được yết kiến này,

Và phải nhanh chóng trả cho xong món nợ ấy. Tôi xin đặt

Tờ giấy này một cách cung kính dưới chân Nữ công tước.

[Đưa tờ giấy của Guibert.]

Guibert. Khoan đã! Hiện tại thì...

Nữ công tước. Khoan cái gì, thưa ông? Ta sẵn sàng đón nhận bất cứ thứ gì

Dạy cho ta biết về những nỗi oan khiên của họ với niềm tự hào lớn lao hơn

Cả chiếc vòng nguyệt quế công tước này của các khanh. Cảm ơn ông, thưa ông!

[Nữ công tước đọc vội vã; rồi quay sang nhìn triều thần—]

Ta đã làm gì các khanh cơ chứ? Đó là việc làm của các khanh hay của ta

Khi đặt chiếc vương miện này lên đầu ta? Ta chẳng hề tự ban cho mình

Một danh hiệu nào để chuốc lấy sự tôn sùng của các khanh, không,

Khác nào những đóa hoa nhà thờ mọc lên mùa này, tự viết nên những lời kinh

Trong cuốn sách thánh đã ban phước cho chúng từ thủa ban đầu.

Chỉ vì một đóa hoa như thế, các khanh đã ngắt phăng ta đi; phải, các khanh đã lầm

—Ừ thì, đó chỉ là một cỏ dại; hãy dọn sạch cái gai chướng mắt ấy đi cho nhanh chóng!

Nhưng chẳng lẽ các khanh không nhớ rằng nó đã từng nằm

Đẫm trong ánh hào quang của những ngọn nến, được tôn kính một cách u buồn,

Gần gũi với Mẹ Thiên Chúa hơn hầu hết mọi vật trên cõi đời này sao?

—Rằng nếu nó có héo tàn thì cũng chỉ vì hơi thở thuần khiết của lời kinh nguyện—

Rằng ngày duy nhất mà nó tự hào chính là ngày của Chúa?

Dẫu vậy, ta vẫn cảm ơn các khanh! Giá như các khanh biết giữ lễ nghĩa,

Biết đâu ta đã có thể lụi tàn cho đến chiếc lá trắng cuối cùng,

Nơi đây đánh mất đi sự tươi mới cuối cùng của cuộc đời, thứ mà dẫu lúc này

Vẫn có thể mang lại cho chú côn trùng lang thang nào chút chốn nghỉ chân và thức ăn:

Thế nên, cứ hất hủi ta ra đi, và—mọi sự an bài như thế là tốt nhất cho tất cả!

[Sau một khoảng lặng.] Hoàng tử Berthold, kẻ xem chừng đã là Công tước của Juliers—

Sự lựa chọn của Nhà vua, của Hoàng đế, và của Giáo hoàng—

Cũng hãy là của ta đi! Hãy đón lấy Nhân dân này! Đừng nói với ta

Về những chiếu chỉ, tiền lệ, hay quyền lực nào,

—Mà hãy nhận lấy họ, từ một trái tim đang khao khát được dâng hiến!

Hãy tìm ra tình yêu của họ—ta đã không thể làm được; hãy tìm ra nỗi sợ hãi của họ—

Ta không muốn làm; hãy tìm ra những người giống như họ—ta sẽ chẳng bao giờ tìm thấy,

Giữa chốn vườn hoa này đâu! [Tháo vòng miện xuống.]

Colombe xứ Ravestein

Tạ ơn Chúa vì nay nàng không còn là Nữ công tước ở đây nữa!

Valence. [Bước đến chỗ Guibert.] Thưa ngài Guibert, người ta gọi ngài là hiệp sĩ—tờ giấy này của tôi

Chính là bước chân đầu tiên tôi đặt đến chốn hoàng cung.

Tôi nhận ra ngài đã cả gan biến tôi thành quân cờ trong tay ngài;

Vì chuyện đó, chắc chắn ngang bằng việc tôi và ngài đều là đàn ông,

Chúng ta sẽ sớm tính sổ với nhau cho ra ngô ra khoai:

Nhưng vì ngài là một kẻ ăn trên ngồi trốc nơi triều đình còn tôi thì không,

Sự hiểu biết của ngài có thể chỉ bảo cho tôi. Tôi, bản thân đã

Xúc phạm vị phu nhân này quá sâu sắc rồi, chỉ vì sự thiếu hiểu biết

Về lối sống chốn triều đình, để mà còn có thể bước tiếp

Bước thứ hai và liều lĩnh ngỏ lời với nàng:

—Tôi đã bị hạ nhược—chính ngài là kẻ để tôi lên tiếng!

Khi rời khỏi diện kiến của nàng, mọi chuyện quá rõ ràng

Về những gì tôi phải làm—nhưng ngay cả khi ở trước mặt nàng,

Chắc chắn vẫn có những điều lẽ ra phải làm cho đúng đắn.

[Nói với những người khác.] Các ông, hãy nói cho tôi biết nếu tôi đoán không sai—

Chẳng lẽ tôi không được phép đấm văng gã này xuống đất sao?

Bọn triều thần. [Khi Guibert chồm tới, giữ anh ta lại.] Buông ra!

—Phát ngôn nhân của đám thợ vải mà lại dám hạ mình trước một tên nhà quê ư, Guibert?

Nữ công tước. [Nói với Valence.] Ồ, hãy tìm hiểu cho kỹ về phe phái của mình đi, thưa ngài!

Hắn thuộc dòng dõi lâu đời nhất mà Juliers có thể tự hào;

Một con sư tử ngự trên huy hiệu làm biểu tượng cho hắn;

“Khinh bỉ sự đổi thay”—đó là châm ngôn trên gia huy của hắn;

Chức vụ của hắn dưới triều vị Công tước mới—có lẽ cũng

Vinh dự hệt như khi ở bên cạnh tôi; hoặc thậm chí còn hơn thế nữa,

Tương xứng với chiến công hào hiệp này.

Tôi dám cá là giờ đây hắn đang nắm giữ địa vị và ảnh hưởng lớn gấp ngàn lần

So với những gì còn sót lại ở người phụ nữ

Mà ngài đang đứng ra bênh vực! Thế nên, kẻo vì đứng về phía tôi

Mà ngài phải chịu khổ sở...

Valence. Vậy tôi có thể đánh gã này ngã quỵ xuống đất chứ?

Guibert. [Quỳ sụp xuống.] Bệ hạ cao quý và thân kính, xin hãy tha thứ cho tôi! Hãy nghe tôi nói một lần!

Xin hãy tin tôi và rộng lượng—hãy công bằng!

Tôi đã không tài nào đem nộp tờ giấy đó

Mà không phải chịu một nỗi dằn vặt buốt nhói hơn cả những gì tôi dám đối mặt

—Và Clugnet ở đây cũng cảm thấy thế, Maufroy ở đây cũng vậy

—Chẳng một ai dám đối mặt với nó cả. Những lời thề thốt thì rẻ rúng lắm,

Nhưng nếu việc chết vì ngài mang lại chút ích lợi nào,

[Nói với Gaucelme.] Chẳng lẽ tôi lại không muốn chết hay sao, thưa ngài? Ngài cứ việc nói những lời cay độc nhất về tôi đi!

Nhưng sự thật buồn thay là nó chẳng đem lại ích lợi gì cả.

Và vì ngay cả một chút manh nha kháng cự nhỏ nhoi,

Cũng chỉ càng đẩy nhanh hơn, giáng lên đầu ngài trước tiên,

Một thảm họa chóng vánh hơn—tôi sẽ không chối cãi rằng,

Để tự cứu mình khỏi nỗi đau đớn rành rành ra đó,

Tôi đã tưởng rằng mình có thể mang lại niềm vui cho ngài (nào ai mà biết được?)

Bằng cách cho thấy rằng kẻ duy nhất trong số các thần dân của ngài chịu đứng ra

Mang theo thông cáo buồn bã ấy lại chính là kẻ

Hoàn toàn không biết gì về nội dung bên trong;

Một gã biện hộ vô danh ở vùng tỉnh lẻ;g

Một kẻ mà có lẽ ngài chưa từng gặp bao giờ,

Và sẽ chẳng bao giờ gặp lại. Mọi chuyện đã hỏng bét cả rồi:

Nhưng Chúa biết là tôi có ý tốt, và tôi tin là ngài cũng hiểu!

Nữ công tước. Một gã biện hộ vô danh, vị quý ông này ư?

—(Tôi tha thứ cho ngài, thưa ngài Guibert!)

Guibert. [Đứng lên, nói với Valence.] Thưa ngài, còn ngài thì sao?

Valence. —Hãy thấy vui mừng vì anh đã trút bỏ được gánh nặng.

Giờ đây, anh chỉ còn phải tính sổ với một mình tôi mà thôi.

Nữ công tước. Một người mà ta chưa từng gặp mặt, huống chi là ban ơn?

Valence. Liệu tôi có dám cất lời, thưa bệ hạ?

Nữ công tước. Ngươi dám ư! Ngươi không nghe thấy sao

Rằng ta không còn cai trị nữa hay sao?

Valence. Thưa bệ hạ, nếu sự cai trị của ngài

Chỉ dựa trên một nền tảng như những kẻ này [Chỉ tay về phía đám triều thần]

Có thể mang lại cho ngài,—thì hãy từ bỏ nó đi! Họ đã che giấu

Khỏi tầm mắt ngài nguồn cội đích thực của vương quyền.

Nữ công tước. Ngươi nghe họ nói đấy—chẳng còn nguồn cội nào như thế sót lại...

Valence. Hãy lắng nghe tiếng nói của Cleves!

Những người thợ thủ công hốc hác đã đứng lên chịu đựng đói khát ngày hôm nay,

Đang chịu đói ngay lúc này, và tối nay sẽ lại nằm xuống trong cơn đói lả,

Với sự chắc chắn về một ngày mai cũng y hệt như thế—nhưng lại vô cùng chắc chắn

Về một ngày kia-ngày-mai còn khác biệt hơn thế nữa,

Bởi vì mọi sự rồi cũng phải có hồi kết, dù kết cục có ra sao đi chăng nữa.

Điều gì kìm hãm bản năng vũ phu trong giờ phút cuồng nộ của nó?

Điều gì khiến cho—thay vì đồng loạt nổi dậy đứng lên,

Và dạy cho những ngón tay vốn quen thạo cầm nắm

Cán công cụ ấy biết cách sử dụng thanh gươm lớn hay ngón đòn súng hỏa mai,

—Điều gì khiến họ nghĩ rằng có một sự cứu giúp dễ dàng hơn,

Dành cho ngài, người mà tên tuổi có rất ít người trong số họ có thể đánh vần,

Gương mặt mà họa chăng cứ một trăm người mới có một người từng nhìn thấy,—

Rằng ngài chỉ đơn giản là phải thấu hiểu những oan khiên của họ,

Và những oan khiên ấy sẽ tan biến—thế là, các nghề thủ công vẫn tiếp tục được duy trì,

Và gươm giáo vẫn nằm gỉ sét, và chính tôi đang đứng đây?

Bởi vì trong trái tim mỗi con người đều tiềm ẩn một khát vọng

Về công lý, lòng thương xót, sự khôn ngoan, sự dịu dàng

Trước những bất công và đau khổ, cùng sự thấu hiểu về phương thuốc chữa lành;

Và tất cả những điều ấy hiện thân trong hình hài của một người phụ nữ

Là kẻ truyền tải chúng tuyệt vời nhất, vẫn còn nguyên vẹn như thuở ban đầu tiếp nhận,

Từ Thiên Chúa trên cao kia, đến nhân loại ở chốn trần gian.

Liệu ngài sẽ bắt nguồn quyền cai trị của mình từ một nền tảng như thế,

Hay đúng hơn là nắm giữ nó nhờ lá phiếu cử tri, chẳng hạn,

Của con người này—người này—và người này?

Nữ công tước. [Sau một khoảng lặng.] Ngươi đến từ Cleves:

Có bao nhiêu người ở Cleves có cùng tâm nguyện ấy?

Valence. [Đọc từ tờ giấy của mình.] "Chúng tôi, toàn thể các nhà sản xuất của xứ Cleves—"

Nữ công tước. Hay khoan đã, thưa ngài—kẻo ta tỏ ra quá tham lam—

Ông có phải là thần dân của ta không? Như những gì ông mô tả,

Ta có phải là nữ chúa của ông, dẫu chẳng phải của bất kỳ ai khác không?

Valence. [Đọc từ tờ giấy của mình.] —"Valence, được sắc phong làm Biện hộ nhân của ngài tại Cleves"—

Nữ công tước. [Đội lại chiếc vương miện.] Vậy thì ta vẫn tiếp tục là Nữ công tước của xứ Cleves! Hãy ghi nhận điều này,

Chừng nào Cleves vẫn còn sinh ra dù chỉ một thần dân mang phẩm chất thế này,

Ta vẫn sẽ đứng đây làm nữ chúa của mảnh đất ấy cho đến khi họ xua đuổi ta đi!

Vì lợi ích của xứ sở ấy, mọi thứ vị Hoàng tử kia đòi hỏi ta đều giữ lại;

Ta cười vào mọi lời đe dọa; và, thách thức uy quyền của hắn,

Trả lại bức thông điệp của hắn cùng với sự khinh miệt xứng đáng! [Quăng tờ giấy đi.]

Guibert. [Nhặt nó lên.]—Tôi sẽ mang thứ này giao lại cho Hoàng tử, thưa bệ hạ,

(Xin hãy ghi lại điều đó, hỡi Gaucelme)—cùng với cả lời nhắn nhủ của ngài nữa!

Nữ công tước. Ta nghĩ việc trọng trách ấy nên thuộc về một bề tôi, thưa ngài!

—Hoặc là... hắn gọi là gì nhỉ?—người bảo vệ đặc biệt của ta

Là quan Nguyên soái—vì biết đâu chừng bạo lực

Có thể xảy ra sau khi trao sứ mệnh ấy?—Hoặc có lẽ,

Là quan Thừa tướng của ta—vì luật pháp có thể được thúc đẩy

Ngay khi nhận được nó!—Hoặc thậm chí là quan Thị vệ trưởng của ta—

Vì ta có thể phạm lỗi phá vỡ nghi thức truyền thống!

[Nói với Valence.] Thưa ngài,—trong nửa tiếng nữa cho đến khi buổi lễ này kết thúc,

Liệu ngài có bằng lòng đảm nhận tất cả những chức vị ấy đối với ta không?

Valence. [Quỳ sụp xuống.] Tâu bệ hạ!

Nữ công tước. Hãy trao lại cho ta! [Các triều thần tiến lên dâng nộp huy hiệu chức vụ của họ.]

[Cất chúng đi.] Dù trước kia công năng của chúng là gì đi nữa,

Giờ đây chúng cần được ban phép lành một lần nữa. [Đỡ Valence đứng dậy.] Ngài có phải là người của ta không?

Ta vẫn sẽ làm Nữ công tước! [Nàng bước lui ra.]

Bọn triều thần. Vẫn là Nữ công tước của chúng ta!

Một vị nữ chúa lẫy lừng! Xứng đáng được yêu kính và kính sợ!

Tôi sẽ sát cánh bên nàng—và tôi nữa, bất kể chuyện gì xảy ra đi chăng nữa!

Guibert. [Nói với Valence.] Làm tốt lắm, làm tốt lắm, thưa ngài! Tôi chẳng màng ai biết nữa,

Ngài đã làm rất cao thượng và tôi thực lòng ghen tị với ngài—

Dù rằng tôi nghĩ mình đã bị đối xử một cách không công bằng:

Bởi vì khi người ta có được một chiếc ghế như cái ghế tôi đang giữ đây,

Người ta cũng đồng thời vướng phải điều tiếng rằng bổng lộc của nó,

Tiền lương và sự thăng quan tiến chức chính là phần thưởng của chúng tôi.

Cứ thử bàn về lòng nhiệt thành và đức tin tách rời khỏi những thứ ấy xem,

Chúng ta sẽ bị cười vào mặt—liệu lòng nhiệt thành và đức tin có thể tồn tại dài lâu

Nếu thiếu đi những thứ đó hay sao? Thế nhưng, hãy thử ngừng những thứ ấy lại,

Lương bổng của chúng tôi bị cắt đứt—thì quả thực khi ấy,

Lòng nhiệt thành và đức tin của chúng tôi, (như chúng ta vẫn nghe thấy ở khắp mọi nơi),

Sẽ không được giải thoát—bởi vì chúng đã bị đem ra đánh cược mất rồi,

Không biết là để đổi lấy lòng nhiệt thành và đức tin nào khác nữa đây?

Chính đồng tiền thật đã mua cho tôi chiếc ghế này! Không, không—

Tôi đúng rồi, thưa ngài—nhưng nỗi oan của ngài còn tuyệt vời hơn thế nữa,

Giá như tôi có thời gian và sự khéo léo để tranh biện về nó.

Thế nên, tôi xin nói rằng, tôi sẽ phục vụ ngài, theo bất cứ cách nào ngài muốn—

Nếu ngài thích,—thì đấu kiếm với ngài, như ngài có vẻ đang muốn thế—

(Nói thật lòng thì tôi rất tử tế ở chỗ,

Tôi chưa từng mơ thấy mình lại gây tổn hại gì cho ngài cả) ...

Gaucelme. —Hoặc, còn tử tế hơn nữa, chắc chắn là ngài sẽ giới thiệu

Những công trạng của anh ta với vị Hoàng tử đang chuẩn bị đến nơi,

Và đừng để lộ ra chút manh mối nào về việc anh ta được phong làm Thừa tướng

Rồi Thị vệ trưởng và Chúa mới biết còn chức gì khác nữa!

Clugnet. [Nói với Valence.] Cậu cứ trợn mắt nhìn và đe dọa tôi đấy à, chàng trai trẻ! Để tôi nói cho cậu hay,

Rằng ở tuổi của cậu, khi lần đầu tiên tôi bước chân vào chốn hoàng cung,

Tôi cũng chẳng hơn gì một tên quý tộc bình thường;g

Trong khi giờ đây ...

Valence. —Ông đã trở thành Đại gia nhân rồi ư? Chiếc chức tước đó

Tôi vẫn chưa được vinh dự ban tặng đâu, thưa ông!

Những triều thần khác. [Nói với Clugnet.] Cứ mặc cho hắn nói đi!

Lòng trung thành, sự vô vụ lợi,

Đã biện hộ cho chừng ấy thứ! Con người ta luôn tôn thờ những ai

Kiên cường và vững vàng...

(Adolf bước vào.)

Adolf. Hoàng tử đã tới nơi.

Bọn triều thần. Hả? Sao cơ?

Adolf. Ngài ấy bỏ lại toán vệ binh sau lưng một chặng đường

Tại Aix, và hầu như đi một mình bước vào đây.

Triều thần 1. Hoàng tử! Chuyện điên rồ này làm xáo trộn tất cả rồi.

Triều thần 2. Hãy để Gaucelme lên tiếng trước!

Triều thần 3. Tốt hơn là tôi nên bắt đầu

Về tình hình của Juliers: có nên nói rằng

Mọi thứ đang thịnh vượng và chào đón ngài ấy không?

Triều thần 4. —Hay đúng hơn,

Mọi thứ đang suy sụp và khẩn cầu ngài ấy?

Triều thần 5. Thế là tốt nhất.

Nhân tiện, tờ giấy của xứ Cleves đâu rồi nhỉ?

Triều thần 4. [Nói với Valence.] Thưa ngài—thưa ngài—

Nếu ngài chịu cho mượn tờ giấy đó—hãy tin tưởng giao nó cho tôi,

Tôi xin đảm bảo...

Triều thần 5. Khoan đã, thưa ngài—đó là nhiệm vụ của quan Nguyên soái!

Clugnet. Chẳng lẽ quan Thị vệ trưởng không được quyền lên tiếng trước

Dựa trên sắc lệnh của ngài ấy hay sao?

Gaucelme. Sắc lệnh ư?—Nhiệm vụ ư?

Tất cả những thứ đó, thưa các ngài, phải bắt đầu lại từ đầu hết!

Chỉ một từ là đủ tóm gọn toàn bộ cuộc tranh cãi:

Giờ đây chúng ta đơn giản là—người của Hoàng tử!

Những người khác. Phải—là người của Hoàng tử!

(Sabyne bước vào.)

Sabyne. Adolf! Hãy bảo... Ồ, chẳng còn thời gian cho nghi thức nữa đâu!

Kẻ mà nữ chủ nhân của chúng ta gọi là bề tôi duy nhất hiện đang ở đâu?

Nàng đang cần đến anh ta. Ai ở đây là người của Nữ công tước?

Valence. [Bừng tỉnh khỏi cơn trầm ngâm.] Tôi xin tuân lệnh bước theo đến bên chân nàng với tất cả lòng biết ơn.