Toàn Tập Thơ Và Kịch Của Robert Browning

Lượt đọc: 106 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Pauline

❊ ❊ ❊

Plus ne suis ce que j'ai été,

Et ne le sçaurois jamais être.

Marot.

Non dubito, quin titulus libri nostri raritate sua quamplurimos alliciat ad legendum: inter quos nonnulli obliquæ opinionis, mente languidi, multi etiam maligni, et in ingenium nostrum ingrati accedent, qui temeraria sua ignorantia, vix conspecto titulo clamabunt. Nos vetita docere, hæresium semina jacere: piis auribus offendiculo, præclaris ingeniis scandalo esse: ... adeo conscientiæ suæ consulentes, ut nec Apollo, nec Musæ omnes, neque Angelus de cœlo me ab illorum execratione vindicare queant: quibus et ego nunc consulo, ne scripta nostra legant, nec intelligant, nec meminerint: nam noxia sunt, venenosa sunt: Acherontis ostium est in hoc libro, lapides loquitur, caveant, ne cerebrum illis excutiat. Vos autem, qui æqua mente ad legendum venitis, si tantam prudentiæ discretionem adhibueritis, quantam in melle legendo apes, jam securi legite. Puto namque vos et utilitatis haud parum et voluptatis plurimum accepturos. Quod si qua repereritis, quæ vobis non placeant, mittite illa, nec utimini. Nam et ego vobis illa non Probo, sed Narro. Cætera tamen propterea non respuite ... Ideo, si quid liberius dictum sit, ignoscite adolescentiæ nostræ, qui minor quam adolescens hoc opus composui.—Hen. Corn. Agrippa, De Occult. Philosoph. in Præfat.

London: January, 1833.

V. A. XX.

[This introduction would appear less absurdly pretentious did it apply, as was intended, to a completed structure of which the poem was meant for only a beginning and remains a fragment.]

Pauline, em yêu của anh, hãy cúi mình sát bên anh—bầu ngực mềm mại của em

Sẽ phập phồng áp sát ngực anh—hãy cúi xuống—đôi mắt ngọt ngào,

Mái tóc buông lơi, đôi môi đang thở, và đôi vòng tay

Kéo anh về phía em—tất cả những điều ấy dựng lên một bức màn

Che chở anh cùng em, cách ly mọi nỗi sợ hãi;

Để anh có thể thả lỏng muôn vàn suy tưởng đang thao thức

Khỏi cõi lòng, nơi ẩn náu của chúng, mà chẳng chút hoài nghi

Rằng từng ý nghĩ sẽ trôi qua, không bao giờ quay lại

Làm phiền kẻ được dõi theo, được yêu thương và bảo bọc nhường kia.

Nhưng còn điều gì bảo vệ em ngoài tình yêu trần trụi? Ah cưng ơi, kẻ nào mút một vết thương nhiễm độc

Chính là kẻ đang làm độc những mạch máu của chính mình! Em thật hiền hòa,

Thật điềm tĩnh—nếu vầng trán em bớt đi vẻ thanh thản

Vì một nỗi niềm hoang dại nào đó, mà nếu không vì anh, đã được giữ

Tránh xa tâm hồn em tựa một vì sao thánh thiện!

Thế nhưng, chừng nào anh chưa cởi bỏ được những nút thắt ấy, mọi hy vọng cất tiếng hát

Chỉ là hoài công; rồi tai hoạ sẽ giáng xuống đầu anh;

Tự nhiên sẽ chỉ trỏ kẻ có bờ môi run rẩy

Từng đắm chìm trong những phép màu của nàng, kẻ có vầng trán bốc cháy

Dưới chiếc vương miện mà những bí mật của nàng phải quỳ gối tôn kính,

Kẻ từng học được bùa chú gọi hồn người chết,

Rồi bước đi mỉm cười như một tên ác quỷ

Đã lừa dối Thiên Chúa,—nếu một kẻ như thế dám tìm lại

Những bệ thờ của nàng một lần nữa, đứng đó mang áo choàng và vương miện

Giữa vòng vây những tín đồ trung kiên! Trước tiên phải là lời xưng tội buồn đau,

Là sự ăn năn, ơn tha thứ và những mối liên kết cũ được hồi sinh,

Mới mong anh trở lại—như anh của những ngày xưa chẳng thể tìm lại nữa.

[3]

Anh đã có thể thoát khỏi nỗi hổ thẹn này nếu ngay từ đầu

Anh chịu ngồi bên em mãi mãi,

Thay vì chìm đắm trong những giấc mơ hoang dại về cái đẹp và sự thiện lương,

Hoặc chí ít là song hành cùng chúng như một minh chứng cho chân lý:

Khi không một ý nghĩ hay niềm hy vọng nào bị che giấu trước em,

Không một mong ước mơ hồ nào chưa được giải bày, không một cánh én lang thang nào

Lại bị bắt quay về để trói buộc vào đôi cánh tưởng tượng rồi đi tìm

Một thế giới kỳ lạ, tốt đẹp nào đó nơi nó có thể tự lập luật lệ riêng;

Nhưng trái lại, chẳng mảy may hoài nghi, anh đã để em dẫn dắt

Suốt tuổi trẻ, và được cứu rỗi, tựa như một kẻ vừa tỉnh giấc

Sau cơn ngủ mê qua vùng hiểm nạn. Ôi hoài công, hoài công biết mấy!

Em yêu anh; quá khứ đã nằm yên trong mồ

Dù bóng hình nó vẫn ám ảnh đôi ta; dẫu sao chúng ta vẫn còn giữ được điều này:

Vứt bỏ mọi sự kìm nén, kẻo một điều tồi tệ hơn

Đang chờ đợi ta trong bóng tối. Em yêu anh;

Và điều em sắp nhận lấy không chỉ là tình ái mà là đức tin,

Đổi lại em sẽ thuộc về anh, mỉm cười và gánh lấy

Mọi hình hài cùng nỗi nhục nhằn, và không chút sợ hãi che đậy

Thân thể vốn được âm nhạc theo hầu như kẻ tôi đòi:

Và anh ngước nhìn em, anh đặt trọn niềm tin nơi em,

Tựa như trong một đêm phương Bắc, người ta luôn hướng về phương Đông

Đón chờ ban mai, mùa xuân và niềm hoan lạc.

Giờ đây em thấy rõ tình trạng không phương hướng, mất sạch hy vọng của anh,

Và nương vào một vài tình cảm xưa cũ

Được nét đẹp của em kéo trở về, em mong anh thử sức

Thực hiện nhiệm vụ từng có ý nghĩa với anh như em lúc này đây;

Và cớ sao anh phải giấu giếm thêm một điểm yếu lòng nào nữa?

Em sẽ nhớ buổi sáng ấm áp khi mùa đông

Rón rén rời khỏi mặt đất già nua, và hơi thở đầu tiên của mùa xuân

Thổi nhẹ từ những ngọn đồi ẩm ướt; những cành cây ô liễu gai,

Vốn đen đẫm trong khu rừng trơ trụi, khi lấp lánh

Dưới ánh mặt trời bỗng trắng phau những chồi non sắp nở,

Tựa như mặt tươi sáng của một nỗi buồn, và ven bờ

Những đoá violet bừng tỉnh giấc mở choàng đôi mắt như nhìn.

Anh đã bước đi bên em—người chẳng hề hay biết một nỗi hổ thẹn sâu kín

Đang ẩn giấu sau những nụ cười và lời nói vô tư cố tình

Che đậy nó cho đến khi chúng lan man rồi lặng thấu đi,

Lúc chúng ta đứng lắng nghe trên gò đất ngập nắng

Tiếng gió thì thầm trong cụm bụi rậm ẩm ướt,

Tựa như nhịp thở nặng nhọc của một sinh thể ẩn giấu nào đó

Bị giấc ngủ phản chủ; cho đến khi cảm xúc dâng trào mạnh mẽ

Rằng mình quả thật thấp hèn, nhưng chưa đến nỗi thấp hèn

Đến mức có thể chịu đựng được sự bình thản trong đôi mắt em.

Và rồi anh đã kể hết cho em nghe, trong khi bầu ngực mát rượi

Mà anh đang tựa vào vẫn không hề đổi nhịp đập êm đềm:

Và từ rất lâu trước khi những lời nói như tiếng kêu than của chú chim bị thương

Thôi thúc anh ngẩng đầu lên để trở thành con người của ngày cũ,

Anh đã cảm nhận được rằng tuyệt vọng chẳng thể nào tồn tại bên cạnh em:

Em sẽ nhớ. Em không hề kém phần trân quý

So với thi ca đối với anh thuở trước; và anh chưa từng cất tiếng hát

Trừ khi trong tư thế của kẻ bước vào những tòa điện sáng ngời nơi tất cả

Sẽ đứng dậy và hò reo vì hắn: quả thật anh phải thừa nhận

Rằng bản thân đã sa ngã, khi chọn lấy những thứ quà tặng

Khác biệt với phần còn lại của nhân gian—rằng anh đang u buồn và tha thiết

Muốn từ bỏ tất cả để trở về chốn cũ,

Không phải để đứng cao vời như từng có thể nếu giữ được lòng trung thành,

Mà là ở vị trí thấp kém, yếu đuối nhưng tràn ngập hy vọng, và vững tin

Vào sự thiện lương cũng như vào sự sống—rằng anh sẵn sàng đánh đổi

Toàn bộ sự uyên bác hào nhoáng này, chỉ để được ngồi

Thêm một lần nữa cùng họ, đặt niềm tin vào chân lý và tình yêu

Và có cho mình một mục đích—thay vì cứ làm kẻ khác biệt như lúc này.

Ôi Pauline, anh đã lụi tàn, anh—kẻ từng đinh ninh rằng

Dù tâm hồn mình đã trôi dạt khỏi quỹ đạo

Của quyền uy hoang dại để bước vào cõi mờ ảo

Của cái tôi—rằng nó vẫn mạnh mẽ và tự do như thuở nào!

Nó đã tự uốn mình theo cõi mờ ảo ấy,

Phản chiếu mọi sắc thái và hình hài của nơi đó, và giờ đây

Buộc phải ở lại nơi duy nhất nó được tôn thờ.

Anh đã cảm nhận điều này trong những giấc mơ—những giấc mơ mà trong đó

Anh ngỡ mình chính là định mệnh mà anh đang trốn chạy; anh cảm thấy

Một niềm vui thích lạ lùng khi được làm cho chính mình mục rữa.

Anh là một tên ác quỷ bị xích trong bóng tối vĩnh viễn

Bên trong hang động đại dương nào đó; và hàng thế kỷ trôi qua,

Cho đến khi xuyên qua vách đá rạn nứt, tựa một tia trăng,

Một con thiên nga trắng xuất hiện để ở lại bên anh; và hàng thế kỷ

Lại trôi qua, nhưng anh không hề mệt mỏi với niềm vui tự do thuở đầu

Là ngắm nhìn sự bình yên trên đôi cánh tinh tuyền của nó:

Và rồi anh tự nhủ: "Nó thật quá đỗi tuyệt vời đối với ta,

Thế nhưng đôi cánh mềm mại ấy chắc hẳn đã chịu tổn thương

Bởi bóng tối dày đặc, chắc hẳn đôi mắt nó đã mờ đục.

Đôi cánh bạc của nó hẳn đã tê dại và còng queo

Vì những thế kỷ ngủ vùi nơi đây; nó không thể rời bỏ anh,

Bởi vì nếu đứng giữa ánh sáng cùng đồng loại, nó sẽ hiện nguyên hình

Là một sinh thể tàn tạ, dẫu ở đây với anh nó đẹp đẽ biết nhường nào."

Và rồi anh là một ả phù thủy trẻ tuổi với đôi mắt xanh biếc,

Khi ả đứng trần trụi bên những mạch nguồn sông suối,

Đã quyến rũ hạ bệ một vị thần: anh dõi theo hình hài rạng rỡ ấy

Mờ dần ánh hào quang, và điều đó khiến anh vui sướng;

Cho đến một buổi sáng, khi vị thần ngồi dưới ánh nắng ban mai

Trên đôi gối anh, cất tiếng hát cho anh nghe về thiên đường,

Ngài quay lại nhìn anh, trước khi anh kịp thu lại

Nụ cười nham hiểm khi chứng kiến ngài đang lụi tàn:

Và ngài thét lên rồi vụt đi, ngồi suốt một thời gian dài

Bên ngai vàng bị bỏ hoang của mình, để rồi cuối cùng quỵ xuống

Thì thầm, khi anh hôn lên đôi môi ngài và quấn quýt

Lấy ngài: "Ta vẫn là một vị thần—trong mắt của riêng em."

Dẫu vậy anh vẫn có thể phơi bày tâm hồn trần trụi trong cơn sa ngã,

Bởi vì mọi sự lang thang và yếu đuối ấy

Sẽ là lời chú thích não nề nhất cho khúc ca này:

Và nếu như, sau khi hoàn tất, anh có thể trẻ lại một lần nữa,

Anh sẽ từ bỏ tất cả những gì đã đạt được, một cách sẵn sàng

Như người ta vứt bỏ chiếc bùa hộ mệnh từng giam hãm mình

Khỏi hy vọng, phần phước hay sự quan tâm trong cõi người.

Khi cuộc đời lụi tàn, mọi lo âu, tranh đấu và nhọc nhằn của nó

Bỗng trở nên vô giá trị một cách kỳ lạ, trong khi những tán cây già

Từng mọc bên ngôi nhà tuổi trẻ, đám dây leo trĩu nặng

Hoa và sương sớm, những cánh én mùa xuân với tiếng hót nghe như lời nói,

Tất cả những điều ấy bỗng trở nên rành mạch và là thứ duy nhất đáng để ta suy ngẫm:

Thế nên, bất cứ điều gì gắn liền với tuổi trẻ của anh,

Những khúc ca vụng về hay trí tưởng tượng hoang dại,

Cách anh nhìn ngắm chúng—thật rạch ròi biết bao giữa cơn sốt, cơn cuồng nộ

Của những năm tháng về sau!

Anh chưa từng dám mưu cầu đến điều này,

Nếu ánh lửa anh cảm nhận được từ phần thưởng của Ngài

Không đoan chắc với anh rằng mọi thứ bên trong vẫn chưa hoàn toàn tắt lịm:

[4]

Từ vị thần được muôn người tôn kính, người có tiếng tăm vút cao

Tựa ánh thái dương sẽ soi chiếu khắp hoàn cầu,

Đến mức ngay cả những kẻ từng bĩu môi chế nhạo ngài lúc ban đầu,

Cũng phải bước ra dưới ánh sáng ấy, y như con nhện đen sì bò ra

Khỏi tấm lưới nhơ nhớp bị ngọn đuốc thắp sáng xâm phạm,

Nhưng rồi vẫn tiếp tục giăng những sợi tơ mới để lui về chỗ ẩn nấp.

Em đã mỉm cười, hỡi nhà thơ, nhưng liệu chúng ta có thể tha thứ?

Hỡi kẻ dấn bước vào mặt trời, nguyện chúc sự sống và ánh sáng đời đời thuộc về em!

Em đã rời bỏ chúng ta; năm tháng trôi qua và mùa xuân

Mang lại niềm vui và mặt đất trẻ trung trở nên tươi đẹp,

Thế nhưng những khúc ca của em chẳng còn vang lên, những thi sĩ khác xuất hiện,

Nhưng chẳng ai sánh được với em: họ đứng đó, những biểu tượng uy nghi của em,

Tựa như những công trình vĩ đại kể cho ta nghe rằng có một tâm linh nào đó

Đã từng ngồi đó bất cần trước sự ghẻ lạnh và khinh miệt,

Cho đến khi, hoàn tất nhiệm vụ dài lâu, nó đã trỗi dậy

Và rời bỏ chúng ta, chẳng bao giờ quay lại, để rồi tất cả

Ùa vào dòm ngó và ca tụng khi mọi sự đã muộn màng.

Bầu trời dường như vẫn rực rỡ với sự hiện diện quá khứ của em,

Nhưng đối với anh, em vẫn mãi là em của những ngày tháng cũ

Khi anh đứng bên em tựa trên một ngai vàng

Cùng tất cả những tạo vật mờ ảo quây quần quanh ta

Như những ngọn núi, và anh cảm thấy mình được nặn từ chất liệu như chúng,

Và hòa quyện cùng chúng là những sinh thể do chính anh tạo ra,

Giống như những thực thể nửa linh hồn, vừa đón nhận vừa trao truyền sự sống.

Nhưng em vẫn là em đối với kẻ từng tôn thờ

Dù chỉ có một mình, chỉ khao khát được nghe tên em

Mà anh từng tin là câu thần chú dành riêng cho một mình anh,

Hầu như chẳng mảy may nghĩ rằng em cũng tựa vì sao chiếu rọi muôn người!

Như kẻ sùng bái đằng đẵng một dòng suối thiêng

Chẳng đáng cho một con bướm đêm lướt qua, nơi cỏ dài đan chéo,

Và một thân cây nhỏ rủ bóng che chở xung quanh—

Vui sướng khi thấy một côn trùng lang thang sa chân

Đến sống giữa vài khóm sậy thưa thớt, hoặc một con châu chấu

Đến gặm cỏ trên cành của nó, hoặc một chú chim hoang dã

Đà xuống tìm nguồn nước mát từ khoảng không vô định:

Rồi để rồi nhận ra đó chính là nguồn cội,

Đã thất lạc từ lâu, của một dòng sông vĩ đại ngày đêm vỗ sóng vào những thành phố

Và lâu đài, ngắm nhìn những khu rừng già chỉ tồn tại

Bên đôi bờ không in dấu chân người,

Những nơi mà khi mặt trời vĩ đại lặn xuống, nằm run rẩy

Trong ánh sáng như một sinh thể nửa sống nửa chết

Dưới chân Thiên Chúa, chờ đợi một sự biến đổi kỳ diệu;

Rồi được vây quanh bởi những vách đá cố tình xoay chuyển hoặc níu kéo

Dòng chảy của nó trong vô vọng, bởi nó vẫn cứ tuôn trào

Tựa cánh tay của biển cả khi cuồn cuộn tiến về phía trước,

Là nhịp đập của một xứ sở vĩ đại—em đã từng là thế đối với anh, và vẫn thế đối với thế giới này!

Và có lẽ anh cũng mang một nỗi tiếc nuối kỳ lạ

Rằng mình không còn là tất cả đối với em như thuở trước:

Giống như một thiếu nữ mà người ta thầm yêu đằng đẵng

Trong nỗi cô độc thuở đầu ở một chốn ẩn dật nào đó,

Khi nàng mới bước ra, mọi ánh mắt đều ngước nhìn và rực sáng trước vẻ đẹp

Của đôi mắt tươi tắn, mái tóc mềm và đôi môi nở rộ

Như trái dâu rừng: chắc chắn thật ngọt ngào biết bao

Khi ngắm nhìn nàng được muôn người tôn sùng, thế nhưng đã từng có

Những khoảnh khắc mà cả thế giới ngợi ca ta,

Ngọt ngào hơn bất kỳ niềm kiêu hãnh nào của những năm tháng về sau.

Thế nhưng, hỡi kẻ dấn bước vào mặt trời, xin chào em! Từ tận đáy tim mình

Anh xin chào em! Ngay cả trong những giấc mơ hoang dại nhất,

Anh vẫn kiêu hãnh cảm thấy rằng mình sẵn sàng vứt vào bụi cát

Những vòng nguyệt quế vinh quang tưởng chừng đang lơ lửng trên đầu,

Chỉ để được ngắm nhìn em dù chỉ một khoảnh khắc đúng như bản ngã của em.

Và nếu em còn sống, nếu em biết yêu thương, hỡi linh hồn!

Hãy nhớ đến anh—kẻ đã đặt dấu ấn cuối cùng này

Lên dòng suy tưởng lang thang—rằng một sinh thể thuần khiết như em

Chẳng thể nào chết đi. Hãy nhớ đến anh—kẻ từng vứt bỏ

Mọi danh dự khỏi tâm hồn, để rồi khựng lại và tự nhủ:

"Vẫn còn sót lại một tia lửa tình yêu,

Bởi anh chẳng có điểm gì chung với hắn, những hình hài

Từng đi theo hắn nay đang tránh xa anh, và những hình thù nhơ nhớp

Lại tìm đến anh, những thứ chưa từng có thể bám rễ trong tâm trí hắn;

Và dẫu anh cảm thấy mình thấp kém đến nhường nào so với hắn,

Anh thậm chí còn chẳng dám mưu cầu bắt chước dù chỉ một nốt nhạc

Trong những hòa âm mà hắn tuôn trào phong phú;

Thế nên, dẫu là tia sáng cuối cùng, nó vẫn còn đây."

Hãy nhớ đến anh—kẻ ca tụng em thậm chí bằng cả những giọt nước mắt,

Bởi chẳng bao giờ anh còn có thể bước đi bình thản bên em nữa;

Những tưởng tượng ngọt ngào của em tựa như một làn gió,

Một giai điệu được cất lên bởi một ca sĩ kỳ tài nào đó,

Dù vẫn thường vương vấn trong tâm trí người ta mỗi độ chiều tà,

Nhưng họ chẳng dám mơ mộng mô phỏng theo; thế nhưng khúc ca ấy

Vẫn không vì thế mà kém phần, trái lại càng được tôn vinh hơn.

Anh đã từng là của em trong nỗi hổ thẹn,

Và giờ đây khi tiếng tăm lừng lẫy của em đã vang xa,

Anh chỉ là một kẻ canh gác với đôi mắt đã mờ đục

Vì mỏi mòn ngóng trông một vì sao bất chợt hiện ra trước mặt hắn

Đã đổi thay, hao gầy, yếu đuối và đẫm lệ.

Mùa thu đã đến tựa mùa xuân quay trở về với chúng ta,

Vũ điệu thoát khỏi vẻ thiếu thời; tựa như một người bạn cũ

Từng là người tình quay trở lại, không hề quên đi

Mối tình nồng cháy thuở đầu, mà trĩu nặng những suy tư đằm thắm

Về những năm tháng phai tàn; với đôi môi mềm vẫn còn run rẩy

Theo nụ cười ngày cũ, nhưng đã đổi thay và tĩnh lặng biết bao!

Và đây anh đứng đây, kẻ hay chế nhạo, kẻ từng dò thấu

Sự phù phiếm của cuộc đời, lại được một lời nói kéo trở về

Với cuộc sống của chính mình—bởi một lời nhỏ nhoi

Của người bạn ngọt ngào này—người đang sống vì yêu anh,

Đang sống một cách kỳ lạ dựa vào những suy nghĩ, ánh nhìn và lời nói của anh,

Tựa như ở sâu thăm thẳm dưới đại dương vô danh, một sinh thể

Vẫn lặng lẽ lướt đi trong sự tĩnh mịch và niềm vui.

Ôi người yêu dấu, nếu quả thật anh đang kể lại chuyện quá khứ,

Mong em hãy quên nó đi như một giấc mơ đau buồn, bệnh hoạn!

Hoặc nếu nó vẫn vương vấn—linh hồn lầm lạc của anh quá ư mau chóng

Chìm đắm vào chính nó và thì thầm rằng đôi ta sẽ còn

Gắn kết khăng khít hơn nữa, hai sinh thể mà mặt đất

Chỉ dung thứ từng cá thể đơn độc, với những cảm xúc lạ lùng chưa từng hé lộ

Trừ khi đối với nhau; hoặc hai sinh thể cô độc

Được tạo ra bởi một đấng tối cao có vương quyền đã cáo chung,

Chẳng hề có phần trong Thiên Chúa hay thế giới rực rỡ của Ngài.

Anh phải cất tiếng hát trong lúc ngày tàn đang lụi đi êm ả,

Như một học giả gầy gò ngã xuống vì kiệt sức bên trang sách,

Và trên vòm trời những vì sao lần lượt hé lộ

Như những kẻ bị săn đuổi rón rén leo lên chòi gác trên núi cao.

Anh không được phép suy tư, kẻo xung động mới mẻ này

Nơi anh đặt trọn niềm tin sẽ lụi tàn; anh chẳng còn chút tự tin nào:

Thế nên, anh sẽ tiếp tục cất tiếng hát nhanh theo dòng suy tưởng tuôn trào;

Vùng vẫy, bởi những vần thơ phản chiếu đúng tâm trạng mà nó vẽ nên.

Anh phơi bày tâm trí mình trần trụi, những yếu tố nguyên thủy của nó

Sẽ được anh hé lộ—không phải lúc chúng đang chật vật vươn lên

Thuở thơ ấu, cũng chẳng phải khi chúng hiện hữu lúc này,

Khi anh đã trưởng thành vượt lên trên và có thể sai khiến chúng—

Mà là ở giai đoạn trung gian khi chúng căng tràn nhựa sống

Nhưng trước khi anh kịp uốn nắn chúng theo ý muốn của mình;

Và rồi anh sẽ cho thấy những yếu tố ấy đã nhào nặn nên

Tình trạng hiện tại của anh như thế nào, và nó ra sao.

[5]

Anh được cấu thành từ một sự sống mãnh liệt tột cùng,

Từ một ý niệm vô cùng minh bạch về ý thức

Về bản ngã, tách biệt khỏi mọi phẩm chất của nó,

Khỏi mọi tình cảm, đam mê, cảm xúc, năng lực;

Và cho đến nay, nếu dò tìm, nó vẫn tồn tại trong tất cả mọi người:

Nhưng ở anh, nó gắn liền với quyền tối thượng của bản ngã,

Tồn tại như một tâm điểm cho vạn vật,

Có quyền năng tối thượng trong việc tạo dựng, cai quản và hiệu triệu

Muôn loài phải phục dịch cho nó;

Và gắn liền với một nguyên tắc bồn chồn, bất an

Luôn muốn là tất cả, muốn có, muốn nhìn, muốn biết, muốn nếm trải, cảm nhận tất cả—

Đó chính là anh; và anh vẫn sẽ là như thế

Dù có được ban cho những năng lực thấp kém nhất trong các linh hồn.

Và trong số các năng lực của anh, có một thứ vươn lên để cứu rỗi

Khỏi cái chết toàn triệt một tâm hồn mang khát vọng ấy

Bị giam hãm trong lớp bùn đất—trong các năng lực thì đó là thứ duy nhất

Đóng ấn con người anh—một trí tưởng tượng

Đã từng là một thiên thần thực sự, không xuất hiện

Trong những tầm nhìn chợt đến chợt đi, mà luôn túc trực bên cạnh anh

Và chưa từng phụ bạc anh; thế nên, dẫu tâm trí anh

Không hề quên lãng, không một mảnh đời nào bị lãng quên,

Anh vẫn có thể kín đáo tự hào khi gọi

Quá khứ tối tăm quay về để chế ngự nó một cách đầy vương giả.

Một tâm trí như thế hẳn phải tự phân rã,

Thế nhưng anh luôn có một vì sao dẫn lối; giờ đây,

Khi nhìn lại, anh nhận ra mình từng chần chừ

Hay vội vã mỗi khi hướng mắt về vì sao ấy—

Một nhu cầu, một niềm tin, một khát khao hướng về Thiên Chúa:

Một cảm xúc mà mãi gần đây anh mới phân tích,

Nhưng nó đã tồn tại từ lâu, và từng dung hòa

Với việc phớt lờ tất cả những điều anh cho là luật lệ của Ngài,

Thứ mà khi thấy ở kẻ khác, anh lại căm ghét.

Anh cảm thấy mình như một kẻ được yêu thương, và do đó được che chở

Khỏi mọi nỗi sợ hãi; và từ đó anh bắt đầu tin vào những điềm báo

Và dấu hiệu, bởi anh nhìn thấy Thiên Chúa ở khắp mọi nơi;

Và anh chỉ có thể quy điều đó là hệ quả

Của một quãng đời u buồn về sau khi anh có thể hoài nghi

Cả sự tồn tại của Ngài—thậm chí ngay trong khoảnh khắc anh cảm nhận được

Sự hiện diện của Ngài, chưa bao giờ hành động từ bản ngã của mình,

Vẫn đặt niềm tin vào một bàn tay dẫn dắt anh vượt qua

Mọi hiểm nguy; và cảm giác này luôn tranh đấu

Chống lại lý trí và quyết tâm yếu đuối nhất của anh.

Và anh chẳng thể yêu thương bất cứ điều gì—và sự thật phũ phàng này

Đã đến cuối cùng: nhưng giác quan lại cung cấp một thứ tình yêu

Vây quanh anh và hòa quyện vào cuộc sống của anh.

Những điều ấy cấu thành nên anh: từ lâu anh đã nhọc công tìm kiếm trong vô vọng

Để dò xem chúng được hình thành bởi hoàn cảnh ra sao,

Nhưng rồi luôn nhận ra chúng nhào nặn tuổi trẻ hoang dại nhất của anh,

Nơi mà chỉ có chúng bộc lộ, biến đổi

Mọi đối tượng phục vụ cho mục đích của chúng; giờ hãy nhìn hành trình của chúng!

Chúng đến với anh trong buổi bình minh đầu đời

Trôi qua đơn độc cùng những cổ thư uyên bác nhất

Được vây quanh bởi hào quang của những tưởng tượng do chính anh dệt nên;

Và bản thân anh đã bước đi cùng câu chuyện ấy—một vị thần

Lang thang tìm kiếm cái đẹp, hay một gã khổng lồ

Đứng sừng sững trong ánh hoàng hôn—một thợ săn cổ đại

Trò chuyện với các vị thần, hay một thủ lĩnh kiêu hãnh

Dong buồm cùng đoàn tùy tùng bằng hữu đến Tenedos.

Anh nói cho em hay, chưa từng có điều gì rõ ràng đến thế

Như địa điểm, thời gian, và phong cách của những cuộc đời ấy:

Anh chưa từng tận mắt thấy một tác phẩm nghệ thuật cao cả,

Hay vẻ đẹp của người phụ nữ hay dung nhan ngọt ngào của tự nhiên,

Thế nhưng, anh khẳng định, chưa từng có buổi sáng nào bừng lên trong sáng như những buổi sáng ấy

Chiếu rọi những hòn đảo quần tụ mờ ảo giữa biển xanh,

Những lùm cây sâu thẳm, những ngôi đền trắng ngần và những hang động đẫm sương:

Và sẽ chẳng có gì có thể khiến anh ngạc nhiên được nữa—

Kẻ từng đứng bên cạnh vị thần Chân-nhanh trần trụi,

Kẻ từng dùng mái tóc của Proserpine để quấn quanh vầng trán mình.

Và thật kỳ lạ khi một kẻ từng có thể mơ mộng như thế

Lại có lúc hạ mình mưu cầu những thứ thấp hèn—

Những điều thấp kém hoặc đau đớn; nhưng anh chưa từng hoài nghi:

Thế nên, khi lớn lên, anh đã thô ráp nhào nặn cuộc đời mình

Theo những nhu cầu trước mắt; dẫu vậy ẩn sâu bên dưới

Vẫn là một cảm thức mơ hồ về sức mạnh dẫu đang bị cuộn chặt lại—

Một cảm giác rằng, dẫu những bóng râm và thời đại ấy đã qua đi,

Tinh thần của chúng vẫn ngự trị trong anh, và sẽ cùng anh cai quản.

Rồi một khoảng lặng xuất hiện, và sự kìm kẹp lâu dài đã trói buộc

Tâm hồn anh cho đến khi nó biến chất. Anh đã đánh mất chính mình,

Và nếu không vì việc anh căm ghét sự mất mát ấy đến nhường nào,

Anh đã có thể nhớ lại cách mình bắt đầu học cách quay lưng

Chống lại chính tâm trí mình; và những hệ quả

Dẫn đến những hành động mà sự ăn năn cũng vô ích như đối với

Những cuộc lang thang trong giấc mơ cuồng loạn; thế nhưng từ đó

Sự xảo trá, lòng đố kỵ, sự giả dối, mọi thói hư tật xấu của thế gian đã sinh sôi

Và làm vấy bẩn anh; để rồi cuối cùng anh cũng thanh tẩy được tâm hồn mình.

Thế nhưng ảnh hưởng của thế gian vẫn còn đeo bám dài lâu; và chẳng có gì

Ngoài lối sống tĩnh lặng mà anh chọn lựa, lại một lần nữa tách biệt,

Nơi mang lại cho anh sự tự do để tìm về những niềm vui xưa cũ của tâm hồn,

Mới có thể đưa anh trở về cõi bình yên này chừng ấy.

Khi sự bình yên quay trở lại, anh tìm kiếm một hướng đi;

Và tiếng hát cất lên, không phải một xung động mới mẻ mà chính là thứ

Có thể dung hòa tốt nhất với mọi điều khác.

Cuộc đời anh không giống như những kẻ mà thiên đường

Trống rỗng ánh sáng ngoại trừ nơi thơ ca bừng sáng;

Mà giống như một vùng khí hậu nơi những đỉnh núi lấp lánh

Và mặt biển nhấp nháy cùng những khu rừng đẫm ánh sáng

Phản chiếu lại ánh mặt trời rực rỡ từ đằng xa;

Bởi âm nhạc (thứ vốn là minh chứng cho một thiên đường,

Xét việc ta nhờ nó mà biết đến những cảm xúc kỳ lạ,

Vốn chẳng thể bộc lộ bằng cách nào khác,) giống như một giọng nói,

Một giọng trầm thì thầm gọi trí tưởng tượng, như một người bạn,

Đến với những khu rừng xanh trong tiết hè tươi vui;

Và nàng lấp đầy mọi ngã đường bằng những hình hài nhảy múa

Từng khiến những họa sĩ phải ngả màu sợ hãi, và họ cứ thế tiến bước

Cho đến khi các vì sao ngắm nhìn họ và những cơn gió gọi mời họ

Lúc họ rời bỏ con đường sự sống để bước vào thế giới hoàng hôn

Nơi người chết tụ hội. Điều này không hề có ngay từ đầu,

Bởi anh hầu như chẳng biết mình muốn làm gì. Anh chỉ có

Một xung động chứ không phải một khát khao—chỉ đơn thuần cất tiếng hát.

Và trước tiên anh cất tiếng hát như anh từng thấy trong giấc mơ

Âm nhạc chờ đợi một nghệ sĩ ly cầm để khơi gợi một ý nghĩ,

Nhưng cứ tự hát cho chính mình nghe cho đến khi ý nghĩ ấy xuất hiện.

Anh quay về với những thời gian và khung cảnh xưa cũ nơi mọi thứ

Mang vẻ đẹp đều cất tiếng chào đời đối với anh, và tạo ra

Những vần thơ vụng về về tất cả những điều đó; rồi anh khựng lại—

Anh chưa làm được gì cả, thế nên anh tìm cách để biết được

Những tâm trí khác đã đạt được những gì. Không chút sợ hãi dâng lên

Khi anh ngắm nhìn các tác phẩm của những bậc thầy vĩ đại,

Trong niềm vui sướng đầu đời khi nhận ra những suy nghĩ của chính mình

[6]

Được ghi chép lại, những tưởng tượng của chính mình được minh chứng,

Và những khát vọng của họ chính là của riêng anh.

Cùng họ, anh lần đầu khám phá đam mê và tâm trí,—

Mọi thứ đều bắt đầu lại từ đầu! Anh thà tìm cách

Cạnh tranh với những gì khiến mình kinh ngạc còn hơn là tự tay tạo ra

Những tác phẩm của riêng mình; dẫu phần lớn là ánh sáng

Được mượn từ những người khác, thì phần lớn vẫn thuộc về chính anh.

Anh lại dừng bước: một sự thay đổi đang tới—và đã tới:

Anh không còn là một thiếu niên, quá khứ đang rạn nứt

Trước thềm tương lai và sục sôi như cơn sốt.

Anh ngẫm nghĩ về cái tôi mới của mình, và toàn bộ năng lực của anh

Bùng nổ. Anh chẳng màng đến sự kìm nén, mà phóng tầm mắt

Nhìn vạn vật: các kế hoạch và hệ thống cứ đến rồi đi,

Và anh kiêu hãnh (với tư cách là kẻ hão huyền nhất trong những kẻ yếu đuối)

Khi lang thang khắp thế giới tư tưởng để tìm kiếm một ai đó

Trở thành chiến lợi phẩm của mình, tựa như kẻ lang thang trên Dải Ngân Hà

Để tìm một vì sao.

Và sự lựa chọn của anh rơi vào

Một con người hơn là một hệ thống—

Vào một kẻ mà những lời ca tụng của anh sẽ chẳng thể làm vấy bẩn,

Một kẻ điềm tĩnh tựa cái đẹp, hiện diện trước nhân loại

Cũng như em đối với anh, hỡi Pauline,—

Người đặt niềm tin vào họ và dốc trọn sinh lực của tâm hồn

Để kéo họ trở về với sự bình yên;

Kẻ gửi gắm những hy vọng và khát khao vì lợi ích của họ,

Được khoác lên tấm áo của mọi giai điệu đam mê: chính con người ấy

Đã thu hút và bắt anh làm nô lệ cho một nhiệm vụ ngọt ngào:

Gỡ rối, đúc rút ý nghĩa từ những khúc ca:

Bởi vì, đan cài trong khúc ca, ẩn giấu những ngôn từ tựa như

Chiếc chìa khóa mở ra một thế giới mới, tiếng lẩm bẩm

Của các thiên thần, một điều gì đó mà con người chưa từng đoán định.

Trái tim anh thổn thức biết bao khi anh tiếp tục tìm kiếm và tìm thấy

Nhiều điều ở đó, mà anh cảm thấy chính tâm hồn mình đã hoài thai,

Nhưng lại đang sống và bừng cháy ở nơi ấy! Chẳng mấy chốc cõi giới

Của những ý niệm do người ấy tạo ra đã rạng ngời trước mắt anh; lời ca tụng dành cho nó

Vẫn vang vọng trên môi muôn người, vầng trán mọi người ngẩng cao

Khi tên tuổi người ấy đồng nghĩa với chiến thắng và niềm kiêu hãnh,

Thế nên, tiếng nói yếu ớt của anh có lẽ nên tránh làm vấy bẩn

Thứ tưởng chừng đã được định đoạt là số phận của anh: anh lao mình

Để đón lấy nó, anh đã thề nguyền vì tự do,

Con người rồi sẽ tựa thần linh và mặt đất sẽ hóa thiên đường,

Và anh—ah, một cuộc đời như thế đang chờ anh kiểm chứng!

Toàn bộ tâm hồn anh trỗi dậy để đón nhận. Giờ đây, hỡi Pauline,

Anh sắp phát điên nếu còn nhớ lại quãng thời gian ấy!

Ôi, hãy để anh nhìn lại trước khi vĩnh viễn rời xa

Khoảng thời gian vốn từng là một giờ đồng hồ ta ngóng chờ đắm say

Để rồi một mụ phù thủy già nua hiện hình!

Và anh đã cô độc, xa rời rừng cây và đồng nội,

Giữa những cảnh tượng buồn tẻ nhất, trong khi lẽ ra anh phải tự do

Như một con hươu đực; thế nhưng anh lại ngập tràn hạnh phúc, kẻ sống

Cùng Plato và nắm giữ chiếc chìa khóa của sự cuộc đời;

Và anh đã phác hoạ mờ ảo lần thử sức đầu tiên của mình,

Và anh đã bồi đắp từng ý nghĩ nối tiếp ý nghĩ,

Như ong rừng bồi đắp từng ô sáp; nhưng hoài công,

Bởi anh vẫn phải tiến bước, tâm trí chẳng thể nghỉ ngơi.

Nằm trong kế hoạch của anh là quan sát cuộc đời thực tại,

Cuộc đời hoàn toàn mới mẻ đối với anh; những lý thuyết của anh

Đã vững vàng, thế nên anh rời bỏ chúng, để quan sát và tìm hiểu

Nhân loại, những lo toan, hy vọng, sợ hãi, những nỗi buồn và niềm vui của họ;

Và khi ngẫm nghĩ về con đường của họ, anh tìm cách

Làm sao để đạt được cái đích của cuộc đời một cách tốt nhất—một cái đích

Bao hàm mọi niềm vui. Anh trầm ngâm suy tưởng.

Và bất ngờ, chẳng chút đớn đau cõi lòng, anh bừng tỉnh

Như khỏi một giấc mơ: anh tự nhủ: "Nó thật tuyệt vời,

Nhưng chỉ là một giấc mơ, thế nên xin vĩnh biệt!"

Giữa đồng hoang, một kẻ lữ hành nhìn thấy từ xa những ngọn tháp kỳ lạ

Cùng những khu vườn tường cao trĩu quả bóng cây,

Nơi âm nhạc tìm chỗ nương thân và tiếng cười vui ngon lành

Của những sinh linh thần tiên tinh nghịch ngó đầu nhìn sang,

Và vào ngày hôm sau khi hắn đến để nằm lại

Mãi mãi dưới những tán cây vườn trĩu quả ngọt ngào

Được vây quanh bởi tiếng hát của các nàng tiên, thì mọi tìm kiếm đều hoài công.

Đầu tiên là những hy vọng hoàn thiện nhân loại của anh lụi tàn,

Kế đến là—niềm tin vào họ, rồi đến bản thân tự do

Và bản thân đức tính, sau đó là những động cơ, mục đích

Và chí hướng cùng tình yêu của chính anh, và tình yêu nhân thế ra đi cuối cùng.

Anh không cảm thấy đây là sự suy đồi, bởi những năng lực mới

Đã trỗi dậy khi những cảm xúc cũ rời đi—sự sắc sảo, thói châm biếm,

Tinh thần nhẹ nhõm; bởi anh từng thường xuyên u buồn,

Hoài nghi những quyết định của mình, nhưng giờ đây anh vứt bỏ

Hy vọng đi trong hân hoan: anh mỉm cười và tự nhủ:

"Chấm dứt chuyện này!" Anh không được phép suy tư: để rồi cuối cùng

Anh nhìn lại để xem mọi thứ có ổn thỏa không.

Năng lực của anh đã lớn mạnh hơn: tâm hồn anh tựa như

Một ngôi điện, nơi chẳng có gì thay đổi và hương trầm cuồn cuộn

Vây quanh bệ thờ, chỉ có Thiên Chúa là đã rời đi

Và một linh hồn tăm tối nào đó đang ngự trị trên ngai của Ngài.

Thế nên, anh bước qua ngôi điện và trước mặt anh

Quỳ rạp những đoàn binh bóng tối, chúng cất tiếng: "Kính chào vương thượng!

Chúng thần nay phò tá ngài và ngài sẽ không còn phải làm nô lệ nữa!

Hãy triệu tập chúng thần, hãy thử thách chúng thần, hãy để chúng thần tôn thờ ngài!"

Và anh cất tiếng: "Các ngươi có mạnh mẽ không? Hãy để trí tưởng tượng đưa ta

Rời xa quá khứ!" Và anh được mang đi,

Như những cánh chim Ả Rập lững lờ trôi theo chiều gió,

Bay qua những hoang mạc, tháp cổ và rừng sâu, trong khi anh vẫn điềm nhiên.

Và anh cất tiếng: "Ta đã nuôi dưỡng những năng lượng,

Chúng sẽ quay lại cắn xé ta." Và một nhóm người quỳ sụp xuống

Và kêu lên: "Tâu bệ hạ, chúng thần đây và chúng thần sẽ dọn dẹp

Con đường an toàn cho ngài trong cuộc đời đã được định đoạt!

Nhưng xin hãy nhìn chúng thần!" Và anh đáp: "Các ngươi sẽ tôn thờ

Ta; chẳng lẽ trái tim ta không được phép tôn thờ nữa sao?" Chúng hò reo:

"Chính ngài, ngài là vị vua của chúng thần!" Thế nên, anh đứng đó

Mỉm cười—ôi, sự hão huyền của những sự hão huyền!

Bởi tinh thần của anh đang bừng bừng sức sống và hoan hỉ

Khi anh vạch ra cách thức kết thúc hành trình của mình;

Anh lại cảm nhận được bản ngã, những năng lực của mình—tất cả đều thuộc về anh;

Anh thừa biết rằng khi tuổi trẻ và sức khỏe nâng anh lên cao như thế,

Thì bất chấp mọi sự vô nghĩa của cuộc đời, chẳng có nỗi buồn nào

Có thể đến gần anh, anh mãi mãi là kẻ có tâm hồn nhẹ nhõm;

Và rằng sự thấu hiểu này là tấm màn che duy nhất

Giữa niềm vui và sự tuyệt vọng: thế nên, nếu tuổi già kéo đến,

Anh sẽ bị bỏ lại—một chiếc tàu đắm gắn liền với một linh hồn

Vẫn đang thoi thóp, hoặc tâm trí vỡ vụn và hoàn toàn nhận thức được

Sự lụi tàn của chính mình. Cứ thế một buổi sáng hè dài đằng đẵng

Đã tìm thấy anh; và trước khi buổi trưa đến, anh đã hạ quyết tâm

[7]

Rằng tuổi già sẽ không bao giờ được phép bám lấy anh trước khi tuổi trẻ kịp tàn phai,

Bởi anh sẽ tự vắt kiệt chính mình, giống như buổi sáng mùa hè ấy

Đã không lãng phí dù chỉ một tia nắng; từng giờ từng phút

Anh sẽ chiếm làm của riêng, rồi chết đi.

Và cứ thế anh tìm cách

Trói buộc linh hồn từng được anh giải phóng

Cho những chuyến bay đến đài danh vọng: anh tự nhủ: "Cuộc đời nhiều trắc trở

Của thiên tài, vốn tưởng chừng rực rỡ khi đang kiến tạo

Một mục tiêu được tin tưởng, bỗng trở nên u buồn khi mọi thứ hóa hoài công—

Buồn làm sao khi con người đã đánh đổi sự bình yên của chân lý

Vì mưu cầu hão huyền của trí tưởng tượng, thứ từng xuất hiện ban đầu

Như một linh hồn ngoan ngoãn khi niềm vui

Đến mà chẳng cần tiếng gọi của trí tưởng tượng: nhưng rồi sẽ sớm đổi thay,

Trở nên u tối, hiếm hoi, vội vã bỏ đi,

Để lại một bầu không khí nặng nề, tăm tối cùng những giọt nước mắt ấm nóng.

Nhưng anh sẽ chẳng bao giờ đánh mất nàng; nàng sẽ sống

Càng thêm trân quý bởi sự cách ly ấy. Anh chỉ bắt lấy

Một sắc thái, một cái liếc nhìn của những gì anh đang ca hát: thế nên, nỗi đau

Luôn gắn liền với niềm vui, bởi anh chẳng bao giờ có thể kể hết

Một nửa những cảnh tượng rực rỡ đang làm anh loá mắt; nhưng giờ đây

Toàn bộ vẻ hào quang sẽ thuộc về anh: cứ để chúng phai mờ

Mà chẳng cần được kể lại—những điều khác sẽ vươn lên cũng đẹp đẽ, cũng mau chóng không kém!

Và khi mọi thứ đã hoàn tất, những tia sáng mờ ảo ít ỏi được chuyển dời,"—

(Bởi một ý nghĩ mới mẻ bỗng nảy sinh rằng sẽ thật tuyệt vời biết bao

Khi vứt bỏ hy vọng mơ hồ, để dệt nên những khúc ca

Ôm trọn con người trong ngợi ca và yêu thương,

Để rồi anh sẽ không chết đi hoàn toàn,—để rồi mang về

Một nhành cây từ khu rừng vàng, giống như hiệp sĩ

Trong những câu chuyện cổ, làm minh chứng rằng anh từng đặt chân đến đó)—

"Và khi mọi thứ đã hoàn tất, sự thành công mới trống rỗng làm sao—

Cái uy thế được khoe khoang mà các nhà thơ có được trước con người!

Thật là một điều tuyệt vời khi một kẻ yếu đuối như chính anh

Có thể ngồi trong căn phòng cô quạnh của mình, tường tri rằng những lời anh thốt ra

Trong sự tĩnh mịch sẽ lay động con người như một cơn gió lốc—rằng dẫu đã chết đi,

Những đôi mắt mới sẽ bừng sáng khi những giấc mơ diễm lệ của anh

Về tình yêu trở thành hiện thực trong những khung trời hạnh phúc hơn anh.

Phải, màn đêm tĩnh mịch mang lại những suy tư như thế, nhưng buổi sáng

Lại đến và sự chế nhạo lại cất tiếng cười cợt

Trước những lời ca tụng sáo rỗng, những nụ cười đồng lõa với sự khinh miệt;

Và thần tượng trong tâm hồn anh luôn thì thầm giục giã anh

Hãy sống cùng hắn và khúc ca không danh tiếng ấy của hắn:

Và anh linh báo trước rằng tinh thần mình, thứ từng muốn vươn lên

Dẫn đầu trong cuộc chiến, sẽ lại thất bại trong việc bắt

Muôn người phải quỳ gối làm nô lệ, và anh sẽ lại chìm xuống.

"Và rồi phải ý thức rằng lời nguyền này sẽ giáng xuống đôi ta,

Chứng kiến những thần tượng của mình lụi tàn; ta có thể héo mòn,

Chẳng có gì đáng ngạc nhiên, ta chỉ là đất sét, nhưng số phận thấp hèn ấy

Lẽ ra không nên lan sang những kẻ mà ta từng đặt trọn niềm tin

Khi phóng họ vào vực thẳm há miệng của thời gian

Để đối mặt với bất kỳ sự kinh hoàng nào đang rình rập trong bóng tối nơi ấy.

Chứng kiến vinh quang của họa sĩ phơi bày, và cảm nhận

Âm nhạc chẳng thể lay động ta như thuở trước, hoặc tệ hơn hết,

Là khóc thương cho trí tuệ đang lụi tàn trước khi thể xác mỏng manh

Kịp lụi tàn! Chẳng có gì khiến anh tin rằng có một tình yêu chân chính,

Ngoại trừ niềm vui của sự hạ mình mãn nguyện

Khi anh ngắm nhìn kẻ mà anh mãi mãi giữ gìn

Ở phía trên mình; anh ư, lại vươn lên tranh hùng với hắn sao?

Chi bằng hãy bồi đắp danh tiếng cho hắn từ chính dòng máu rịn ra từ tim anh,

Héo mòn trong vô danh để hắn mãi mãi thăng hoa."

Pauline, người bạn tri kỷ của tâm hồn, em vẫn đang chạnh thương

Cách tâm trạng ấy chi phối anh khi tâm hồn ấy tìm thấy tâm hồn em,

Lúc anh đã tự quyết định sẽ sống cuộc đời này,

Thách thức mọi vinh quang quá khứ. Trước khi em đến

Anh tưởng chừng rất bất khuất, ngọt ngào thay, vì những niềm vui xưa cũ

Đã lũ lượt kéo về như bầy chim; âm nhạc, lẽ sống của anh,

Nuôi dưỡng anh nhiều hơn bao giờ hết; rồi kho tàng tri thức

Được yêu thương vì chính nó và vì tất cả những gì nó bày tỏ—vị vua ấy

Đang bình thản bước trên thảm tía để đi đến cái chết của mình,

Trong khi xung quanh ngài, tựa những áng mây chiều sẫm tối,

Những bóng hình khổng lồ của định mệnh, lặng lẽ lướt qua,

Chắp vá nên phác thảo mờ ảo của họa kiếp sắp sửa giáng xuống;

Và ngài đang ngồi đơn độc giữa vũng máu trong khi bạn bè

Đang săn bắn đằng xa dưới ánh nắng ngập tràn; và cậu thiếu niên

Với bộ ngực trắng ngần, vầng trán cùng những lọn tóc xoăn tít

Vấy máu người mẹ, nhưng vẫn đang cố gắng hết sức

Để kể lại câu chuyện của mình trước khi trí tuệ hoàn toàn suy kiệt.

Và khi anh yêu em hệt như tình yêu vẫn thường thế,

Em đã thực sự yêu anh; anh bàng hoàng lục lọi

Trái tim mình để tìm kiếm một cảm xúc tương tự như thứ tình yêu ấy,

Đinh ninh rằng mình vẫn mang nhiều nét của ngày cũ.

Chỉ quá sớm thôi, anh nhận ra mọi niềm tin đã rời bỏ anh,

Và ánh hào quang muộn màng của cuộc đời, giống như sự biến đổi trên những đám mây,

Không hề minh chứng cho sắc hồng ban mai đang lan rộng thành ban ngày,

Mà là buổi chiều tà phớt màu bởi mặt trời đang hấp hối

Trong lúc bóng tối đang vội vã sập xuống. Anh sẽ kể lại

Tình trạng của mình như thể nó chẳng dính dáng gì đến anh—tuyệt vọng

Chẳng thể đến gần ta—đó chính là nó, tình trạng của anh.

Tâm hồn con người chẳng hề thay đổi, và tâm hồn anh vẫn phải tiến bước;

Thật kỳ lạ là khi vứt bỏ những mục tiêu chí cốt của tuổi trẻ,

Anh lại chẳng hề hay biết sự mất mát ấy có thể dẫn đến việc đánh mất

Cả những thứ ít ỏi còn sót lại, và chẳng còn phương thế nào

Dành cho anh nữa: bởi hãy nhìn xem mọi thứ đã đổi thay nhường nào!

Anh chẳng thể trói buộc linh hồn mình: nó từ ẳng chịu nghỉ ngơi

Trong lồng ngục đất sét, trong cõi giới chật hẹp này:

Nó mang những xung động, xu hướng, khát khao kỳ lạ,

Mà anh chẳng tài nào lý giải hay cắt nghĩa nổi,

Nhưng chẳng thể dập tắt, vì bị ràng buộc phải đặt trọn niềm tin

Vào mọi cảm xúc một cách công bằng, phải lắng nghe mọi phía:

Làm sao cuộc đời anh có thể nuông chiều chúng đây? Thế nhưng chúng vẫn sống,

Hướng về một trạng thái tồn tại vô định nào đó.

Tính ích kỷ của anh chưa bao giờ được thỏa mãn,

Nó bào mòn anh tựa ngọn lửa; cơn đói khát của anh đối với

Mọi niềm vui, dẫu có nhỏ nhoi thế nào đi nữa, cũng hóa thành đớn đau;

Anh ganh tị—anh ganh tị biết bao với kẻ có tâm hồn

Dốc toàn bộ năng lượng vào một mục đích duy nhất,

Để nâng tầm một hoài bão, theo đuổi thành công

Dẫu có tầm thường đến đâu! Thế nên, niềm hy vọng liên tục vỡ vụn của anh

Lại tìm đến những điều trừu tượng; anh chỉ muốn có một niềm vui,

Duy nhất một niềm vui trong đời, miễn là nó hoàn toàn thuộc về anh,

Một sự ngất ngây có thể lấp đầy tâm hồn anh: và cảm xúc hoang dại ấy

Đưa anh vào giấc mơ bay bổng đến một miền đất bao la

Nơi tầm mắt chẳng thể thấy tận cùng những ngọn đồi xa và thung lũng rải đầy

Những ngọn tháp và thị trấn lấp lánh, cho đến khi anh suýt phát điên

Vì nhận ra chẳng có nổi một chốn nương thân nào không chứa đựng

Một niềm vui nào đó, trong khi tâm hồn anh lẽ ra có thể ôm trọn cả thế giới,

Nhưng lại đành phải làm nô lệ cho cái thể xác đê tiện này. Anh ngóng chờ

[8]

Tuổi già trong niềm hy vọng, kẻ khi dập tắt đi phần lớn,

Có lẽ sẽ cho phép anh cô đọng lại những đốm lửa còn sót lại.

Sự bồn chồn của đam mê ấy hội tụ trong anh thành một cơn khát

Khao tri thức; bằng chứng duy nhất

Về một ý chí vẫn đang ngự trị chính là sức mạnh

Được kìm nén ấy; bởi anh từng chứng kiến nó thuở chớm sinh,

Mụ mụ mụ hắc ám thao thức với đôi cánh vừa chớm nở,

Và anh đã cân nhắc xem có nên từ bỏ

Mọi hy vọng và sợ hãi đầy vô minh hạnh phúc, để mà sống,

Và tìm thấy sự đền bù trong đôi mắt hoang dại của nó.

Và khi nhận ra mình sẽ lụi tàn theo cách đó,

Anh đã ra lệnh cho đôi mắt hoang dại ấy khép lại vĩnh viễn trước anh,

Và anh bị bỏ lại cô độc cùng những niềm vui xưa cũ;

Hãy nhìn xem! Nó nằm đó trong anh như một sinh thể bị xiềng xích, vẫn luôn sẵn sàng

Phục vụ anh nếu anh nới lỏng dù chỉ một mối xích nhỏ:

Anh chẳng thể ngừng kiêu hãnh vì người nô lệ rực rỡ của mình.

Làm sao cuộc sống trần thế này có thể là cõi giới duy nhất của anh?

Liệu anh có thể thu hẹp giác quan đến mức trong cuộc đời này

Tâm hồn vẫn không vượt lên trên nó? Trong bản chất của chúng,

Tình yêu của anh vượt xa lý trí; nhưng vì tình yêu

Buộc phải tiếp nhận đối tượng của nó từ mặt đất này

Trong khi lý trí lang thang không xiềng xích, thì những chân lý ít ỏi

Được thu nhặt từ những cuộc lăng thang ấy đã đủ để dập tắt

Tình yêu đang bị xiềng xích bên dưới; vậy thì tình yêu sẽ ra sao, nếu được giải phóng,

Thứ sẽ cùng với đối tượng mà nó đòi hỏi, bước đi

Sánh vai cùng lý trí bên cạnh các đại thiên thần?

Không, những gì anh cảm nhận có thể vượt qua mọi tình yêu nhân thế

Nhưng vẫn còn thua xa những gì tình yêu của anh lẽ ra phải đạt tới.

Và dẫu vậy anh dường như càng bị bóp méo trong điều này hơn bất cứ thứ gì,

Bản ngã của anh hiện lên càng thêm phần gớm ghiếc: thuở trước

Anh có thể quên đi chính mình trong tình bạn, danh vọng,

Tự do, thậm chí trong tình yêu dành cho những tâm hồn vĩ đại hơn;

Nhưng anh bắt đầu hiểu được thứ gọi là lòng căm thù—

Cảm giác buồn nôn, run rẩy và tái mét—

Và chính anh đã cung cấp nạn nhân đầu tiên cho nó.

Lòng căm thù đối với ý chí yếu đuối và luôn dao động,

Sự ích kỷ, thể xác đang ngày một mục rữa...

Nhưng anh không bao giờ được phép u buồn khi đôi cánh có thể cuốn đi

Rời xa những suy nghĩ ấy—như lúc này. Hỡi Andromeda!

Và nàng đang ở bên anh; năm tháng trôi qua, anh sẽ đổi thay,

Nhưng sự thay đổi chẳng thể chạm đến nàng—xinh đẹp biết bao

Với đôi mắt kiên định, trầm ngâm và tĩnh lặng, cùng mái tóc

Được giương lên và tung bay bởi làn gió mặn mòi thổi quét,

Và một tia sáng đỏ rực, thứ duy nhất cơn bão để lại trên bầu trời,

Đậu lên đôi mắt và mái tóc nàng, mái tóc ấy,

Khi nàng chờ đợi con quái vật trên bờ cát ẩm ướt

Bên vách đá tối tăm và con sóng trắng vừa vỡ òa

Dưới chân nàng; hoàn toàn trần trụi và đơn độc; một sinh thể

Mà anh chẳng mảy hoài nghi, cũng chẳng sợ hãi, vững tin rằng một vị thần nào đó

Sẽ đến cứu rỗi trong tiếng sấm vang rền từ các vì sao.

Hãy để nó trôi qua! Tâm hồn đòi hỏi một sự thay đổi khác.

Anh sẽ được ban cho một tâm trí kỳ diệu,

Nhưng lại bị quật ngã bởi sai lầm để rồi nhận được sự đồng cảm của người đời,

Và trong lúc tuổi xế chiều, nhưng chỉ đủ để

Khơi gợi nỗi sợ hãi trong họ; và rồi sẽ có

Một thời điểm đòi hỏi năng lượng tuyệt vời nhất của tuổi trẻ;

Và kìa, anh vứt bỏ tuổi già, nỗi buồn, bệnh tật,

Và vươn lên khải hoàn, khải hoàn ngay trong sự lụi tàn.

Và chính bằng cách đó anh khỏa lấp khoảng trống

Giữa con người hiện tại và tất cả những gì anh tha thiết muốn trở thành:

Nhưng rồi để rồi chẳng biết gì cả, chẳng hy vọng gì cả,

Để bấu víu lấy những niềm vui tẻ nhạt của cuộc đời vì một nỗi sợ kỳ lạ

Rằng nếu đánh mất chúng, mọi thứ sẽ tiêu tàn và chẳng còn lại gì!

Có một thứ trò hề đê tiện nào đó ẩn trong lý trí của anh ở đây;

Anh cảm thấy mình chỉ đang giải thích cho sự suy sụp của chính mình

Những xung động ấy: chúng vẫn hiện hữu không chút đổi thay.

Tự do! dẫu anh có tuyệt vọng chăng nữa? dòng máu trong anh

Chưa bao giờ sục sôi vì cái tên của một kẻ nô lệ với niềm kiêu hãnh như lúc này.

Ôi những sự đồng cảm, bị che khuất bởi những ngụy biện!—

Vì lẽ gì khác mà anh lại tìm kiếm sự ẩn nấp trong chính mình,

Nếu không phải vì những nỗi đau mà anh nhìn thấy nhưng chẳng thể ngăn chặn?

Tình yêu! chẳng phải đây là cách yêu em sao, hỡi Pauline của anh?

Anh gìn giữ những thành kiến, kẻo mình bị bỏ lại

Trong sự cô độc hoàn toàn không bóng tình yêu? hãy làm chứng cho niềm tin của anh

Vào các nhà thơ, dẫu cho những đổi thay buồn bã cũng đã diễn ra ở đó;

Anh không còn rời bỏ chính mình để đi theo họ nữa—

Anh vô thức tự đo lường bản thân bằng họ—

Hãy để anh quên đi điều đó: và anh trân quý nhất

Tình yêu dành cho nước Anh—tên tuổi của nàng, một từ ngữ

Về nàng được cất lên bằng một ngôn ngữ xa lạ cũng khiến tim anh đập rộn ràng!

Pauline, giá như anh có thể phá vỡ bùa chú ấy! Không phải lúc này—

Tất cả chỉ là cơn sốt—nhưng khi sự bình tĩnh quay trở lại,

Anh đã sẵn sàng: anh đã biến cuộc đời thành của riêng mình.

Anh sẽ không bằng lòng với mọi sự thay đổi

Mà một thể xác có thể cảm nhận, nhưng anh đã dấn thân trong tư tưởng

Qua mọi biến cố, anh đã sống qua mọi kiếp người

Vào lúc nó sống động nhất, nơi định mệnh kỳ lạ nhất

Nhào nặn nó vượt ngoài mọi phỏng đoán—những cơn quằn quại của con người

Bị cắn xé bởi một lời nguyền nào đó hoặc trong gọng kìm của định mệnh

Nửa hiển hiện và không ngừng siết chặt xung quanh,

Hoặc vương miện cho mục đích chung của toàn bộ sinh tồn rộng lớn của họ.

Những điều đó chỉ là tưởng tượng hoang dại, nhưng hỡi người bạn ngọt ngào, anh cảm thấy

Như một kẻ đang thì thầm nỗi yếu đuối của mình vào tai

Của một vị thiên thần đầy trắc ẩn—đáng yêu tựa đóa hoa mùa đông,

Một đoá hoa mảnh mai mọc đơn độc và dâng hiến

Chiếc đài hoa mỏng manh ba cánh của mình cho ánh nắng lạnh lẽo,

Nhưng vẫn hân hoan và tràn ngập niềm tin tựa khúc khải hoàn

Của một đứa trẻ: và cớ sao anh lại không xứng đáng với em?

Anh có thể sống toàn bộ cuộc đời của thực vật, và ngắm nhìn

Trong cơn mơ màng bầy ong đang lượn bay nô đùa,

Hoặc phơi lồng ngực đón nhận những tia nắng sẽ tước đoạt sự sống,

Hoặc hé mở giữa đêm đen của âm thanh, để ngóng tìm

Những vì sao mờ ảo; anh có thể vút bay cùng chú chim

Đang tung tăng chuyền qua những tầng lá

Và cành cây xoắn xuýt của một tán cây cao trên núi,

Hoặc vươn lên tràn đầy hân hoan hướng về bầu trời;

Hoặc như một chú loài cá hít sâu không khí buổi sáng

Trong làn nước mờ sương ấm áp hơi nắng; hoặc cùng hoa lá

Và thân cây mỉm cười dưới ánh sáng khi mặt trời lặn xuống

Ngay trước khi cơn bão kéo đến, hệt như cách một thiếu nữ ngắm nhìn

Người tình sắp ra đi—vô cùng thanh thản.

Pauline, hãy đến cùng anh, hãy xem cách anh có thể dựng nên

Một mái nhà cho đôi ta, tách biệt khỏi thế gian, trong tâm tưởng!

Anh đang được nâng bổng: hãy bay cùng anh, hỡi Pauline!

[9]

Màn đêm, và một triền sống đơn độc với lối mòn hẹp

Nằm giữa dòng sông ủ rũ và những khu rừng

Đang xào xạc và thì thầm, bởi màn đêm không trăng

Đã nhào nặn chúng thành những hình hài của sự sống,

Tựa sự trỗi dậy của những bóng ma khổng lồ,

Đang nhìn xuống trần gian để biết con cháu chúng sống ra sao:

Em đang đứng quá đỗi sát bên anh, đến mức tiếng cuồng phong dữ dội nhất

Trên ngọn cây cũng chẳng thể che lấp nhịp thở phập phồng

Của bầu ngực mềm mại nơi em. Không, chúng ta sẽ bước sang ban mai—

Ban mai, những vách đá, thung lũng và khu rừng già.

Ánh mặt trời bừng sáng trong làn sương mù biết bao, và kìa,

Nửa lơ lửng giữa không trung, tựa những sinh thể của chốn ấy,

Đặt trọn niềm tin vào nguyên tố, sống trên những cành cao

Đang đu đưa trong gió—hãy nhìn làn bọt bạc

Bắn ra từ dòng thác trắng xóa

Giữa những tảng đá vỡ vụn! Liệu chúng ta có nên ở lại đây

Cùng bầy diều hâu hoang dã? Không, trước khi cái nắng trưa oi ả kéo đến,

Hãy cùng lặn xuống—thật an toàn! Hãy nhìn chốn ẩn trú mới này của chúng ta

Được bao bọc bởi một gò đất thoai thoải mọc đầy bụi rậm đan cài,

Tăm tối, chằng chịt, cổ xưa và xanh ngắt, vẫn tiếp tục thoai thoải đổ xuống

Một hồ nước nhỏ nơi làn nước nằm ngủ say

Giữa những cành cây buông rủ đã hóa thành thủy sinh:

Và những tán cây cao vòm lên che chở chúng ta ở bên trong,

Xé tan những tia nắng thành những cột trụ ngọc lục bảo,

Và trong làn nước mộng mơ, một cụm nhỏ

Gồm hai ba thân cây kỳ lạ đang túm tụm lại

Ngỡ ngàng trước mọi thứ xung quanh, hệt như những con thú lạ tụ tập

Cách xa xứ sở của chúng: hoàn toàn hoang dã,

Chẳng có thảm cỏ hay rêu phong, bởi cành lá và thực vật trải thảm khắp nơi,

Và những dải đất ven bờ chìa ra thoai thoải vào dòng nước mát,

Nơi con rắn cổ nhợt nhạt đang tựa đầu nghỉ ngơi

Và những viên đá xám cổ kính nằm tạo nên những xoáy nước ở đó,

Bầy chuột đồng băng qua chúng mà không bị ướt chân. Tiến sâu hơn nữa!

Hãy khép đôi mắt mềm mại của em lại—giờ thì nhìn xem—tiến sâu hơn nữa!

Đây chính là trái tim của những khu rừng với muôn vàn tầng lớp

Được chất chồng tựa núi non bao bọc xung quanh chúng ta; thế nhưng ngay cả nơi đây

Vẫn có một vũng nước lấp lánh; ở đằng xa dòng sông

Cúi cuộn như biển cả, bị ngăn cách với đất liền; nhưng có một—

Một dải nước mỏng manh trong suốt đã vượt qua bờ và uốn lượn

Vào sâu trong khoảng không tĩnh mịch này, để rồi khi đến nơi, nó nằm đó

Tĩnh lặng, như được cho phép bằng lòng trắc ẩn; những tán cây cúi mình

Trùm lên nó tựa những kẻ hoang dã dõi theo một thiếu nữ đang ngủ say,

Và xuyên qua rễ cây, những dây leo dài vươn dài

Mái tóc đan cài của chúng, đẫm ướt và lấp lánh; xa hơn nữa,

Những khóm sậy cao và cụm cỏ lác dày đặc đã hợp lực lại

Để thu hẹp nó; thế nên, cuối cùng thành một sợi chỉ bạc,

Nó uốn lượn, hoàn toàn lặng lẽ xuyên qua khu rừng sâu

Cho đến khi xuyên qua một kẽ hở, qua lớp rêu phong và đá tảng,

Nó hòa mình vào dòng sông mẹ trong một tiếng hò reo vang dội.

Hãy vươn lên đón chào ngày mới rực rỡ, hãy rời bỏ khu rừng già!

Kìa, chúng tản ra như một vòm cổng đổ nát: bầu trời!

Chẳng có gì ngoài bầu trời hiện ra, bởi rễ cây và thảm cỏ

Trên đỉnh đồi quá đỗi sát sao ngang hàng với bầu không khí—

Bầu không khí xanh ngắt ngập tràn ánh nắng, nơi một đám mây lớn đang trôi bề bềnh trĩu nặng

Ánh sáng, tựa như một xác cá voi chết được bầy chim trắng rỉa thịt,

Đang trôi dạt dưới ánh mặt trời ở một vùng biển phương bắc nào đó.

Không khí, không khí, dòng máu sự sống tươi mới, bầu không khí mỏng manh và thấm đẫm,

Hơi thở trong lành, trân quý của Thiên Chúa—Đấng yêu thương chúng ta,

Nơi những chú chim nhỏ lượn lờ và những cơn gió thỏa sức vui đùa!

Nước thì đẹp đẽ, nhưng chẳng thể sánh bằng không khí:

Hãy nhìn nơi làn nước xanh thẳm đặc quánh

Được tạo nên tựa như không khí đặc lại, và ở phía bên dưới,

Những tầng dương xỉ trải dài như một khu rừng

Tựa như từng lỗ chân lông đều có thể cảm nhận được nguyên tố ấy;

Nơi con rắn lướt đi với những cú chớp mắt nhanh chóng,

Hãy cùng trôi đi với anh ở đó, hỡi Pauline!—nhưng chẳng thể bằng không khí.

Xuống triền đồi nào! Dừng lại—một cụm cây, kìa, mọc trên

Một mỏm đá, đang phóng tầm mắt nhìn ra đồng bằng xa thẳm:

Thế nên, những dây leo leo tréo ngoe đầy đố kỵ muốn vươn lên nghỉ ngơi

Và dòm ngó từ những cành lá xòe rộng; chúng uốn lượn rộng khắp, ngắm nhìn

Những người dắt la đang huýt sáo trên hành trình của họ,

Hòa theo tiếng chuông ban mai vui tai, băng qua tất cả

Những ngôi nhà tranh nhả khói nhỏ bé, giữa những cánh đồng, bờ ruộng

Và những lùm cây bừng sáng dưới ánh mặt trời. Tâm trí anh đang lang thang:

Hãy mang lại cho anh những hàng rào cây bụi—những hàng rào cây bụi sống động nơi

Những bụi cây khép lại và đan cài bên trên để giữ cho

Tư tưởng ở lại bên trong—anh đang tập trung tâm trí—anh đang cảm nhận;

Nhưng tâm hồn anh lại trở nên u buồn khi phóng tầm mắt nhìn xa hơn:

Anh chẳng thể trở thành bất tử, chẳng thể nếm trải mọi niềm vui.

Hỡi Thiên Chúa, chúng đang hướng về đâu—những mục tiêu đang chật vật vươn lên ấy?

Anh muốn có gì? "Giấc ngủ" dường như bao trùm tất cả này là gì?

Liệu có tồn tại một khoảnh khắc "thức tỉnh"

Của sự sống đỉnh điểm chăng? Tâm hồn chẳng bao giờ muốn chịu khuất phục;

Nó muốn là kẻ đứng đầu trong mọi thứ, nó muốn tận hưởng

Niềm hoan lạc tột cùng của mình, nhưng khi điều đó trọn vẹn,

Sự quyền uy, vì mục đích quyền uy, lại khiến nó phát ốm.

Điểm cuối cùng mà anh có thể dò tìm chính là—sự nghỉ ngơi ẩn giấu dưới

Một bản thể cao cả hơn chính nó, trong sự yếu đuối;

Đó mới là "bản ngã", chứ không phải thứ anh nghĩ mình phải trở thành:

Và thứ anh đang khao khát khôn nguôi nếu không phải là Thiên Chúa thì là gì?

Lạy Chúa của con, lạy Chúa của con, xin cho phép con một lần được ngắm nhìn Ngài

Như thể chẳng có gì khác tồn tại, chỉ có đôi ta độc ẩm!

Và khi vạn vật lụi tàn, tia lửa trong tâm hồn anh

Không ngừng giãn nở cho đến khi anh có thể thốt lên,—Ngay cả từ chính bản ngã

Con cũng cần Ngài, cảm nhận được Ngài và yêu mến Ngài.

Con chẳng cầu xin Ngài vì niềm ngất ngây trước những tác phẩm của Ngài

Vì tình yêu dành cho Ngài, cũng chẳng phải vì con cảm thấy mình là kẻ

Chẳng thể chết đi: mà bởi vì trong con có một thứ

Hướng về Ngài, yêu mến Ngài hoặc đáng lẽ phải yêu mến Ngài.

Cớ sao con lại tự vây mình trong tấm áo choàng địa ngục này?

Cớ sao con lại nhọc công dập tắt đi sự sống của chính mình?

Chẳng phải bản tính của con là tôn thờ sao,

Và dẫu cho có lý trí đi chăng nữa, chẳng phải con vẫn

Cảm nhận được Ngài, tạ ơn Ngài và cầu nguyện với Ngài—ngay lúc này sao?

Liệu con có thể từ bỏ niềm tin rằng Ngài yêu mến con?

Chẳng phải con đang cảm nhận một tình yêu mà chỉ MỘT VỊ...

Ôi bóng hình nhợt nhạt kia, ẩn hiện mờ ảo, với đôi mắt sâu thẳm!

Con từng lạnh lùng chối bỏ Ngài—chẳng phải con đang

Thổn thức khi đọc về quyền năng tuyệt đỉnh của Ngài sao,

Và bùng cháy ước ao được nhìn thấy những chân lý thuần khiết, điềm tĩnh của Ngài bừng sáng

Vượt qua cả những tia sáng rực rỡ nhất của triết học trần gian?

Chẳng phải con đang run rẩy khi nghe bất cứ ai chất vấn Ngài sao?

Nếu con đang lầm đường lạc lối, xin hãy cứu rỗi con, hãy khiến con phát điên, hãy

Tước đoạt khỏi con năng lực và niềm vui, hãy để con chết đi

Hàng thế kỷ, miễn là con được nhìn thấy Ngài! Con đang bị trói buộc chặt chẽ

Bởi tội lỗi, dục vọng và kiêu hãnh hệt như một bùa chú.

[10]

Thế nhưng dẫu cho những giấc mơ lang thang của con từng chứng kiến mọi hình hài

Của niềm vui kỳ lạ, con vẫn thường đứng cạnh Ngài—

Con đã từng canh thức cô độc cùng Ngài

Trong đêm tối ẩm ướt tại khu vườn Gết-sê-ma-nê đẫm lệ,

Hoặc tựa đầu vào ngực Ngài, với nỗi kiêu hãnh nhỏ nhoi,

Hoặc chết cùng Ngài trên cây thập giá cô độc,

Hoặc chứng kiến Ngài bừng tỉnh bước ra từ ngôi mộ.

Một kẻ phàm trần, người bạn thân thiết của tội lỗi, giờ đây xin

Tuyên bố rằng hắn sẵn sàng dâng hiến mọi phần thưởng trần gian,

Chỉ để được tin tưởng và khiêm nhường truyền dạy đức tin ấy,

Giữa những đớn đau, nghèo khó và hổ nhục,

Chỉ với niềm tin rằng bản thân không bị bỏ rơi trong tình yêu thương.

Và giờ đây, hỡi Pauline của anh, anh đã vĩnh viễn thuộc về em!

Anh cảm nhận được tinh thần từng nâng đỡ anh

Đang rời bỏ mình, và những bóng hình xưa cũ đang nhanh chóng quây quần;

Thế nhưng trong lúc ánh sáng cuối cùng đang chờ đợi, anh muốn nói thật nhiều điều,

Trên hết là điều này: thật là một phước hạnh khi anh đã thổ lộ được

Phần nào tình yêu anh vẫn luôn dành cho em

Nhưng hiếm khi cất thành lời; trái tim đôi ta đập hòa nhịp đến mức

Lời nói hóa thành trò hề; nhưng khi những giờ phút đen tối kéo đến,

Và niềm vui vụt bay, và em, người yêu dấu, cảm thấy thật lạ lùng

Khi một nỗi buồn lay động anh, thứ mà em chẳng thể xóa nhòa,

Hãy nhìn vào khúc ca này anh dành tặng riêng em,

Thứ mà nhờ có em anh đã bắt đầu, thứ mà qua đó anh khép lại,

Thu nhặt những tia sáng cuối cùng để cố gắng giãi bày

Rằng anh đã thuộc về em thế nào, và giờ đây còn trọn vẹn hơn bao giờ hết

Khi anh đang chìm xuống thật nhanh: thế nhưng dẫu anh có chìm sâu hơn nữa,

Khúc ca vẫn minh chứng rằng một lời nói từng mang lại cho anh niềm hoan lạc,

Thì một lời nói khác chắc chắn vẫn có thể mang niềm hoan lạc ấy trở về.

Em biết rõ đấy, cưng ơi, anh chẳng thể nghĩ mọi thứ đều bình yên,

Bởi những tưởng tượng vẫn bám theo tư tưởng và cuốn phăng anh đi,

Và để lại mọi thứ mờ mịt; trước khi kịp bắt lấy ý nghĩ này

Thì ý nghĩ khác đã lướt qua; thế nên, bị lóa mắt bởi khối tài sản của chính mình,

Anh chẳng biết nên bỏ lại hay lựa chọn điều gì,

Bởi mọi thứ cứ trôi nổi bập bềnh, chẳng có gì kiên cố và vững chãi.

Và rồi em đã bảo rằng một nhà thơ hoàn hảo chính là kẻ

Ghi chép lại những chặng đường của mọi kiếp người,

Và thế là em giục anh phác họa lại chặng đường đầu tiên này.

Mọi việc đã hoàn tất, và ngay lúc này đây anh nhận ra

Sự chuyển dời, sự đổi thay từ hiện tại sang quá khứ—lờ mờ nhận ra

Sự sống chính là chân lý và chân lý chính là điều thiện.

Và lý do em phải thuộc về anh chính là, ngay lúc này đây

Trong sự tĩnh mịch mờ ảo của màn đêm, điều anh vừa thực hiện,

Bất chấp những điềm báo u buồn, tình yêu vẫn nhìn thấu qua—

Và thì thầm,—Rằng ngay phút chót anh vẫn giữ được nàng,

Với đôi mắt ngọt ngào trong veo tựa bầu trời

Khi cơn mưa rào vừa quét sạch làn sương mù,

Và những đám mây trắng phau lững lờ trôi bên trên như bầy thiên nga.

Máu đang ửng trên đôi má nàng, lan tỏa ra

Như được làm loãng bởi những nụ hôn! Chỉ có trên đôi môi nàng

Máu mới trào dâng và nhịp đập như một sinh thể sống,

Và chiếc cổ nàng trông tựa cẩm thạch được phủ một lớp sương mờ

Bởi hơi thở tình yêu—một Pauline từ những tầng cao vời vợi,

Đang cúi mình bên dưới anh, ngẩng đầu nhìn lên—chỉ một ánh nhìn

Cũng đủ khiến anh giết chết nàng để rồi được yêu thương nhiều hơn.

Thế nên, hãy yêu anh—hãy yêu anh, Pauline, và không ai khác ngoài anh,

Đừng bao giờ ngừng yêu! Lời nói vốn hoang dại và yếu mềm,

Xin đừng tin chúng, hỡi Pauline! Anh tự vấy bẩn chính mình

Chỉ để được ngắm nhìn em tinh tuyết hơn bên cạnh anh,

Để minh chứng rằng em là hơi thở, là cuộc đời anh, là cứu cánh cuối cùng,

Là khao khát tột cùng: đừng bao giờ tin rằng

Có một điều gì tốt đẹp hơn lại có thể ngắm nhìn em như thế; cũng đừng tìm kiếm

Lại thế giới của những suy nghĩ tốt đẹp từng bị anh bỏ lại cho riêng mình!

Từng có những đoàn binh rực rỡ của những mặt trời chưa từng được khám phá,

Mỗi mặt trời đều rạng ngời trên quỹ đạo rực rỡ của mình; từng có

Những cụm đảo xa xôi tươi đẹp được đại dương cất giữ

Cho niềm vui của riêng hắn, và những con sóng của hắn vỗ vào chúng

Chẳng chút lựa chọn; và từng có một đám đông mờ ảo

Của những ảo ảnh, mỗi ảo ảnh là một phần của tổng thể vĩ đại nào đó:

Và có một vì sao rời bỏ đồng loại để mang theo sự bình yên

Đến giữa cơn bão, và mọi đôi mắt đều khao khát hướng về hắn;

Và một hòn đảo từng dung thân cho một con tàu tả tơi vì bão tố,

Và thủy thủ đoàn lang thang trong những lùm cây hái lượm

Hoa trái rồi từ bỏ mọi hy vọng trở về mái nhà xưa;

Và một giấc mơ từng ghé qua giấc ngủ của một nhà thơ xanh xao,

Và hắn tự nhủ: "Ta được Thiên Chúa chọn lựa,

Không một tội lỗi nào được phép chạm đến ta." Lời nói vốn hoang dại và yếu mềm,

Nhưng điều chúng muốn giãi bày chính là,—Đừng rời bỏ anh,

Hãy tiếp tục ngồi bên anh với lồng ngực phập phồng và mái tóc

Buông lơi, hãy kiên nhẫn dõi theo bên cạnh anh,

Lật giở những trang sách của anh hoặc hôn anh mỗi khi anh

Ngẩng đầu lên—hệt như ngọn gió mùa hè! Hãy mãi là chốn

Giúp anh giải mã bí ẩn của âm nhạc thứ mà tâm trí bất lực

Trong việc thấu thấu, lời giải đáp cho nó, chứ không chỉ là một manh mối đơn thuần!

Ôi sự uyên bác giáo điều của lý trí, quy chuẩn ngặt nghèo của cuộc đời! Kẻ vô vọng, kẻ không bóng tình yêu là anh đây lại đang hy vọng và yêu thương.

Khôn ngoan hơn và tốt đẹp hơn, hãy thấu hiểu anh lúc này, chứ không phải khi

Em từng yêu anh như anh của ngày cũ. Đừng mỉm cười! Anh vẫn còn

Nhiều điều chưa bộc lộ để làm em kinh ngạc, để mang lại niềm vui cho em.

Chấm dứt quá khứ! Anh sẽ không nhìn vào bên trong nữa,

Anh đã quá đặt niềm tin vào những nhu cầu ngỗ ngược của chính mình,

Quá tin tưởng vào cái tôi hão huyền, trực giác mơ hồ của bản thân—

Tự mình cạn chén rượu tâm hồn trong đêm tịnh mịch,

Và chứng kiến cách mà, khi những lớp màng tụ hội xuất hiện,

Tựa như một nguồn cảm hứng, cuộc đời bỗng trần trụi

Và nhe răng cười trong sự phù phiếm của nó, trong khi những mục đích

Đê tiện không dám mơ tới lại mỉm cười với anh một cách vững chãi

Và tươi đẹp, trong khi những thứ khác biến đổi từ tươi đẹp thành nhơ nhớp

Hệt như một mụ phù thủy trẻ tuổi biến thành mụ già nua lúc nửa đêm.

Chấm dứt chuyện này! Đôi ta sẽ cùng nắm tay nhau bước đi,

Anh cùng em, hệt như một đứa trẻ—nô lệ của tình yêu,

Chẳng nhìn đi đâu xa hơn những gì vị minh chủ của mình sai bảo.

Và em đã chọn lựa nơi cuộc đời này sẽ cắm rễ:

Vùng đất từng ban tặng em cho anh sẽ là mái nhà chung của đôi ta,

Nơi tự nhiên nằm hoang dã giữa muôn vàn hồ nước

Và những ngọn núi phủ tuyết cùng những rừng thông bạt ngàn được vây quanh

Bởi những sợi dây thừng bằng tuyết—nơi tự nhiên nằm trần trụi,

Không cho phép ai chiêm ngưỡng ngoại trừ một chủng tộc

Hoặc còi cọc hoặc biến dị, hệt như những tên lùn câm

Hầu hạ một nữ hoàng da đỏ trần truồng.

Và ở đó (vào thời điểm bầu trời đặc quánh

Những cơn bão) anh sẽ ngồi bên em trong lúc em cất tiếng hát

Những khúc ca quê hương, vui tươi hệt như chú chim hoang mạc

Cất tiếng kêu vang khi tung cánh bay vì niềm hoan lạc tột cùng,

Hoặc kể cho anh nghe những câu chuyện xưa về các hiệp sĩ đã khuất;

Hoặc anh sẽ đọc cho em nghe những khúc ca vĩ đại—cách mà nàng,

Người thiếu nữ da xanh xao xinh đẹp, bước vào nấm mồ lạnh giá

Với năng lực yêu và được yêu cùng sự sống:

Hoặc đôi ta sẽ cùng nhau sánh bước, tựa cặp thần sinh đôi

Của thế giới địa ngục, cầm ngọn đèn tỏa hương thơm

Lướt qua những tử thi, để cất tiếng gọi và đánh thức,

Lướt qua những hình thù chưa nên hình hài đang nằm

Bên trong hang động của tâm trí anh: chỉ để vứt bỏ tất cả,

Mọi thứ kể về nỗi hoài nghi quá khứ. Thế nên, khi mùa xuân trở lại

Cùng ánh nắng ấm áp hệt như một nụ cười xưa cũ,

Và những dòng suối tươi mát cùng bầy chim thức giấc

Và những khu rừng chớm nụ đang chờ đón đôi ta, anh sẽ

Sẵn sàng, và đôi ta sẽ chất vấn cuộc đời một lần nữa,

Cho đến khi ý nghĩa xưa cũ của nó được hồi sinh bởi sự thay đổi,

Hệt như một tư tưởng minh bạch từng bị những lời cay nghiệt che khuất trước đó;

Cảm nhận rằng Thiên Chúa yêu thương chúng ta, và mọi thứ lầm đường lạc lối

Chỉ là một giấc mơ sẽ tan biến khi cái chết đến.

Và khi ấy còn cần gì đến những chuyến lưu đày dài lâu nữa? Hãy tìm về

Nước Anh của anh, và khi trở lại đó, hãy bình thản tiếp cận

Mọi thứ mà anh từng trốn chạy, bình thản ngắm nhìn những thứ ấy

Những tác phẩm thuở yếu đuối của anh, hệt như cách người ta ngắm nhìn

Một khung cảnh từng đối mặt với hiểm nguy từ lâu trước đó.

Ah, giá như một cuộc sống dễ chịu đến thế chỉ là một giấc mơ!

Nhưng dù điều gì có xảy ra đi nữa, và dẫu nó có phai tàn,

Và dẫu trước buổi sáng lạnh giá mọi thứ có biến mất,

Như những gì có thể xảy ra;—dẫu âm nhạc có chờ đợi để dụ dỗ,

Và những đôi mắt lạ lùng cùng chén rượu rực rỡ lôi kéo, cười cợt hệt như tội lỗi

Đang lén lút quay trở lại chiếm lấy một tâm hồn đã được cứu rỗi một nửa,

Và anh là kẻ đầu tiên chối bỏ, phản đối, khinh miệt,

Cùng với lời tuyên bố này, những dự định tốt đẹp nhường ấy,—

Thì khoảnh khắc kiêu hãnh này vẫn mãi là của riêng anh!

Dẫu vậy anh vẫn khép lại trong niềm hoan lạc trọn vẹn.

Ngay cả trong khoảng thời gian rực rỡ nhất, một nỗi sợ ẩn giấu

Vẫn chiếm hữu anh: anh thừa biết những quyết định yếu đuối của mình,

Anh cảm nhận được thứ bùa chú khiến tâm trí ngủ vùi

Trên kho báu của nó, tựa như kẻ mang nỗi sợ mơ hồ

Về việc xác định rõ sự giàu có của mình: nhưng giờ đây

Những cảm xúc ấy sẽ không bị vứt bỏ hoàn toàn,

Anh sẽ không phải trải qua nỗi lo âu vô danh ấy một lần nữa

Rằng lỡ như để lại mọi thứ dở dang trong tuổi trẻ, một mục đích mới

Và chưa từng dám mơ tới sẽ tự hé lộ quá muộn màng:

Bởi khúc ca này sẽ trường tồn để kể lại mãi mãi rằng

Khi anh đánh mất mọi hy vọng về một sự thay đổi như thế,

Vẻ đẹp lại bất ngờ bừng sáng trên anh một lần nữa.

Dẫu vậy anh vẫn khép lại trong niềm hoan lạc trọn vẹn,

Bởi anh, kẻ từng được viếng thăm một lần nữa như thế,

Sẽ chẳng mảy may hoài nghi về việc muôn vàn phước lành khác vẫn đang chờ đón,

Và, dẫu tâm hồn yếu đuối này có chìm xuống và bóng tối vây bọc,

Chỉ một lời nhỏ nhoi cũng đủ để thắp sáng, vươn cao nó,

Đến nơi anh có thể nhìn thấu rõ hơn và yêu thương nhiều hơn,

Khi anh lại bước qua những vùng đất của tư tưởng

Hệt như kẻ có quyền hợp pháp, và anh sẽ sống

Cùng các nhà thơ, ngày càng bình thản và thuần khiết hơn qua mỗi lần,

Và những hình hài diễm lệ sẽ hiện ra để anh nắm bắt

Và những bí mật chưa từng biết đến sẽ được giao phó cho anh

Thứ từng bị từ chối đối với kẻ hay dao động thuở trước; nhưng giờ đây

Anh sẽ là thầy tế lễ và nhà tiên tri như thuở nào.

Hỡi kẻ dấn bước vào mặt trời, anh tin vào Thiên Chúa, vào chân lý

Và tình yêu; và hệt như kẻ vừa thoát khỏi cái chết

Sẽ tự trói buộc mình trong vòng tay của bạn bè để cảm nhận rằng

Hắn thực sự đang sống, thế nên, anh muốn nương tựa vào em!

Em phải luôn ở bên anh, nhất là trong chốn u tối

Nếu điều đó buộc phải đến, nhưng trên hết là lúc anh lâm chung,

Bởi khi lâm chung, anh có cảm giác mình giống như kẻ bước vào bóng tối

Để chiến đấu với một gã khổng lồ: nhưng nguyện xin em sống đời đời,

Và hãy là tất cả đối với mọi người như em từng đối với anh!

Hỡi tất cả những ai khi đọc những dòng này cảm nhận được những suy nghĩ dễ chịu về anh

Hãy biết rằng trạng thái cuối cùng của anh thật hạnh phúc, không vướng hoài nghi

Hay chút chạm nhẹ của nỗi sợ. Hãy yêu anh và chúc anh những điều tốt đẹp nhất.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 10 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.